III SA/KR 298/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-10-24
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnazezwoleniespółka cywilnastrona postępowaniakpawsanieważność decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia, z powodu wadliwego oznaczenia strony postępowania.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę cywilną "Usługi Autokarowe s.c." za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Skarżący zarzucił organom administracji obu instancji naruszenie art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 29 kpa poprzez brak określenia strony, wskazując, że spółka cywilna nie ma zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając nieważność zaskarżonych decyzji z powodu wadliwego oznaczenia strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. S. reprezentującego spółkę cywilną "Usługi Autokarowe s.c." na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w T. o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Podstawą nałożenia kary były przepisy ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 29 kpa i art. 107 § 1 kpa, wskazując, że organy błędnie oznaczyły stronę postępowania jako spółkę cywilną, która nie posiada zdolności prawnej do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonych decyzji, uznał zarzut skarżącego za zasadny. Stwierdził, że zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą mogą być osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne, a wspólnicy spółki cywilnej są uznawani za przedsiębiorców w zakresie wykonywanej działalności. Jednakże, sama spółka cywilna nie jest podmiotem posiadającym zdolność prawną do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Brak prawidłowego oznaczenia strony w decyzjach administracyjnych stanowi wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej definiuje przedsiębiorcę, ale sama spółka cywilna nie ma zdolności prawnej do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, co wynika z art. 29 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.t.d. art. 93 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 20 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.d.g. art. 4

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób art. 10 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 29 kpa poprzez brak określenia strony, albowiem organy obu instancji określiły jako stronę postępowania spółkę cywilną, która nie ma zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

spółka cywilna nie ma zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym brak określenia strony powoduje, że zaskarżone decyzje nie mają charakteru decyzji administracyjnych Brak w zaskarżonych decyzjach prawidłowego oznaczenia strony powoduje - zdaniem Sądu - stwierdzenie, że decyzje zawierają wady powodujące ich nieważność z mocy prawa

Skład orzekający

Bożenna Blitek

sprawozdawca

Grażyna Danielec

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność decyzji administracyjnych z powodu wadliwego oznaczenia strony, zwłaszcza w kontekście spółek cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie strona jest oznaczona jako spółka cywilna, a nie jej wspólnicy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotną lukę w prawie dotyczącą podmiotowości prawnej spółek cywilnych w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje błędów formalnych.

Spółka cywilna nie może być stroną w urzędzie? Sąd stwierdza nieważność decyzji!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 298/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /sprawozdawca/
Grażyna Danielec /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Bożenna Blitek spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 21 stycznia 2005r. Nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 495 zł ( czterysta dziewięćdziesiąt pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
U Z A S A D N l E N l E
Decyzją z dnia [...].12.2004r, Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w T. nałożono na przedsiębiorstwo: "Usługi Autokarowe s.c. [...]" na podstawie art. 93 ust 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.) i z poz. 1.2.1. załącznika do tej ustawy za "wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia" - karę pieniężną w kwocie [...]zł. W protokole kontroli przeprowadzonej w dniu [...].04.2004r. podano jako oświadczenie osoby kontrolowanej: "Kierujący oświadczył, że wykonuje przewóz osób na trasie O. -D. T. - T. - D. T. o tej samej porze, na tej samej trasie, przewozi pracowników posiadających karnety, nie przewozi innych osób, tylko pracowników Zakładów [...], nie posiadają rozkładów jazdy". W uzasadnieniu decyzji podano, że z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby firma powierzająca wykonanie przewozu tj. "Firma Transportowo-Handlowa [...].", jak również firma dokonująca przewozu "Usługi Autokarowe s.c. [...]" posiadały w dniu kontroli zezwolenie na wykonywanie regularnego-specjalnego przewozu osób, a do takich przewozów należy faktycznie wykonywany w dniu kontroli przewóz osób na linii O. - T. Tym samym został naruszony przepis art. 18 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Od decyzji tej odwołał się A. S. - "Usługi Autokarowe s.c. [...]", który podał, że przewóz osób odbywa się zgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia na przewóz regularny i zgodnie z zawartą umową podnajmu z Firmą Transportowo-Handlowa [...], a z przewozu korzystają różne grupy pracowników i mieszkańcy po uiszczeniu opłaty rejestrowanej przez kasę fiskalną zgodnie z ustalonym cennikiem. Zdaniem odwołującego się zezwolenie na przewozy regularne daje większe uprawnienia, a w związku z zasadą: "komu wolno czynić więcej, temu wolno czynić mniej" - nie można traktować tego przewozu jako wykonywanie usługi bez zezwolenia.
W wyniku tego odwołania - [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją Nr [...] z dnia 21 stycznia 2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na uzasadnienie decyzji podano, że na podstawie art. 4 pkt 9 znowelizowanej ustawy o transporcie drogowym, przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób z wyłączeniem innych osób. Wykonywanie przewozów regularnych specjalnych zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 cyt. wyżej ustawy wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia wydanego w zależności od zasięgu przewozów przez odpowiedni organ administracji samorządowej. Zaznaczono, że do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym przedsiębiorca jest obowiązany dołączyć m.in. informację określającą grupę osób, która będzie uprawniona do korzystania z przewozu. Zwrócono uwagę, że na wykonywanie w dniu kontroli przez odwołującego się przewozu regularnego specjalnego wskazuje treść przedłożonej umowy podnajmu z "Firmą Transportowo-Handlową [...]", albowiem umowa dotyczy "przewozu pracowników na trasie O. - T. [...]".
Od decyzji tej złożył skargę A. S. -"Usługi Autokarowe s.c. [...]", który zarzucił m.in. naruszenie art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 29 kpa poprzez brak określenia strony, albowiem organy obu instancji określiły w swych decyzjach jako stronę postępowania "Usługi Autokarowe s.c. [...]", a spółka cywilna nie ma zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, o czym przesądza art. 29 kpa. Wskazano, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej określają jako przedsiębiorcę osoby fizyczne lub prawne, nie zaś spółkę cywilną tych osób. Zarzucono, że brak określenia strony powoduje, że zaskarżone decyzje nie mają charakteru decyzji administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny II instancji - wniósł o jej oddalenie i przedstawił argumenty - jak w zaskarżonej decyzji, przy czym organ ten zaznaczył m.in., że jego zdaniem oznaczenie strony jako "Usługi Autokarowe s.c. [....]" jest prawidłowe, gdyż wynika z treści udzielonej Licencji na wykonywanie krajowego transportu osób przez ten podmiot, pod firmą którego A. S. wykonuje działalność gospodarczą.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi -zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga jest uzasadniona.
Ma rację - zdaniem Sądu - skarżący zarzucając, że w zaskarżonych decyzjach organy administracyjne obu instancji nie określiły prawidłowo strony. Należy zaznaczyć, że przytoczona przez organy obu instancji Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004r. Nr 204, ppz. 2088 z późn. zm.) pomimo, iż posługuje się pojęciem "przedsiębiorcy", to jednak nie definiuje tego pojęcia. Przykładem może być treść art. 93 ust. 1 tej ustawy: "Uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne albo podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej."
Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że wskazana ustawa o transporcie drogowym definiuje np. w art. 4 pkt 9 pojęcie "przewóz regularny specjalny" jako "niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób", którego wykonywanie wymaga posiadania stosownego zezwolenia - zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy. Tu należy nadmienić, że przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 2002r.) obowiązywała Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz.U. Nr 141, poz. 942 z późn. zm.), która znała pojęcie "przewozy nieregularne" i określała je jako "przewozy wykonywane w czasie i na warunkach wzajemnie uzgodnionych pomiędzy przewoźnikiem i klientem, w szczególności wycieczki zakładowe, turystycznie, przewozy pracownicze, szkolne, a także pielgrzymki, zjazdy, zloty itp.", których wykonywanie także wymagało odrębnego zezwolenia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Wracając do pojęcia "przedsiębiorcy", którego powyższe ustawy nie określają, należy regulacji tej - zdaniem Sądu - szukać w innych ustawach tworzących system prawa polskiego. Do takich ustaw należy Ustawa z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.), która w art. 4 brzmi:
"1. Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osoba prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.
2. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej."
Cyt. wyżej ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, która weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w dniu 6 sierpnia 2004r., a więc z dniem 21 sierpnia 2004r. spowodowała utratę mocy art. 2 Ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), który w ust. 3 regulował pojęcie "przedsiębiorcy": "Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, o której mowa w ust. 1."
Z treści art. 29 kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że:
"Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne -również jednostki nie posiadające osobowości prawnej."
Z powyższego wynika, że wydane decyzje określające jako stronę nie wspólników spółki cywilnej, a podmiot określony jako "Usługi Autokarowe s.c. [...] wskazują na podmiot nie mający zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 107 § 1 kpa:
"Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim zakresie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi."
Brak w zaskarżonych decyzjach prawidłowego oznaczenia strony powoduje - zdaniem Sądu - stwierdzenie, że decyzje zawierają wady powodujące ich nieważność z mocy prawa - tj. z mocy przepisu art. 107 § 1 kpa, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt l wyroku, a w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a orzekł o zwrocie kosztów postępowania -jak w pkt II wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI