III SA/Kr 294/23

III SA/Kr 294/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2542/23 - Wyrok NSA z 2024-08-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
Art. 2  ust. 1, 3  i 15a-15e
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1967
Art. 52
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
Art. 7 i art. 77  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 23 grudnia 2022 r. nr SKO.PS/4110/854/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 23 grudnia 2022 r., znak: SKO.PS/4110/854/2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz art. 2 ust. 1, 3, 15 i 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692; powoływanej dalej jako "u.d.w."), po rozpatrzeniu odwołania D. B. (dalej jako: skarżąca) od decyzji Burmistrza N. z dnia 2 listopada 2022 r., znak: [...] o odmowie przyznania dodatku węglowego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Opisaną wyżej decyzją organ I instancji odmówił skarżącej przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji powołując się na ww. przepisy ustawy o dodatku węglowym wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie informacji ustalono, iż dla adresu [...] N. [...] złożono dotychczas dwie deklaracje o źródłach ciepła i źródłach spalania paliw.
W tym zakresie podano, że z deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wprowadzonej do centralnej ewidencji emisyjności budynków w dniu 2 maja 2022 r. wynikało, iż w budynku są dwa zainstalowane i eksploatowane z funkcją c.o. źródła ciepła, zaś rodzajem stosowanego paliwa stałego jest drewno kawałkowe.
Zaznaczono również, że kolejna deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona w dniu 24 sierpnia 2022 r., a więc po ustawowym terminie, który zgodnie z ww. przepisami u.d.w. upływał z dniem 11 sierpnia 2022 r. Dodano przy tym, że z deklaracji tej nie wynikało, aby dotyczyła ona źródła ciepła / spalania paliw uruchomionego po 1 lipca 2021 r.
Tym samym w ocenie organu I instancji, dodatek węglowy nie mógł być przyznany dla gospodarstwa domowego skarżącej z uwagi na to, iż deklaracja o źródłach ciepła wykazująca stosowanie węgla i paliw węglopochodnych w zainstalowanym i eksploatowanym kotle nie została złożona w ustawowo wymaganym terminie, tj. do 11 sierpnia 2022 r.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca, nie godząc się z takim rozstrzygnięciem oraz domagając się uchylenia w całości decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie art. 2, art. 3 ust. 3 i art. 7 u.d.w., a także art. 7 k.p.a., w związku z brakiem podjęcia niezbędnych kroków w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mającego na celu załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywateli oraz art. 107 § 1, art. 79a k.p.a. oraz brak podstaw prawnych podjętej decyzji, a przede wszystkim jej niezgodność ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu odwołania rozwinięto podniesione zarzuty powołując argumentację na ich poparcie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie po rozpatrzeniu ww. odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy powołując się na treść art. 2 ust. 1, 3, 15 i 16 u.d.w. wskazał, że w zakresie źródła ogrzewania gospodarstwa domowego podstawą weryfikacji wniosku są informacje zawarte w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, które zostały zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu, ale wyłącznie w odniesieniu do głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie w dniu 24 sierpnia 2022 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o wypłatę dodatku węglowego podając, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, a gospodarstwo domowe znajduje się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania.
W dalszej kolejności podano, że w toku postępowania organ I instancji dołączył do akt sprawy deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla nieruchomości położonej pod adresem [...]. Wyjaśniono przy tym, że w deklaracji tej P. B. jako właściciel tej nieruchomości, w dniu 2 maja 2022 r., zgłosił dla ww. nieruchomości zainstalowane źródło ciepła: kominek / koza / ogrzewacz powietrza na paliwo stałe jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. oraz kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa / zasypowy (jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. i c.w.u.). Dodano też, że jako rodzaj stosowanego paliwa wskazał wyłącznie "drewno kawałkowe".
Następnie organ II instancji wskazał, że w dniu 24 sierpnia 2022 r. P. B. złożył kolejną deklarację, w której zgłosił dla ww. nieruchomości zainstalowane źródło ciepła: kominek / koza / ogrzewacz powietrza na paliwo stałe jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. oraz kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa / zasypowy (jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. i c.w.u.), a jako rodzaj stosowanego paliwa wskazał wyłącznie "węgiel i paliwa węglopochodne".
Zdaniem organu odwoławczego, analiza powyższych informacji prowadziła do wniosku, że organ I instancji prawidłowo uwzględnił stan wynikający z centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., do której to wprost odsyła art. 2 ust. 1 u.d.w. Podniesiono bowiem, że wyłączną podstawą prawną ustalenia stanu faktycznego pod tym względem jest stan na dzień 11 sierpnia 2022 r., zaś wszelkie zmiany (korekty) zgłoszenia dokonywane po tej dacie w zakresie rodzaju używanego w zainstalowanym kotle paliwa nie mogą być uwzględniane w toku postępowania w przedmiocie przyznania dodatku węglowego. Tym samym, w ocenie organu II instancji, pozbawione podstaw prawnych byłoby uwzględnienie w toku rozpoznawanej sprawy skorygowanej po 11 sierpnia 2022 r. ewidencji emisyjności budynków i uwzględnienie stanu faktycznego, który nie jest zgodny z informacją zawartą w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r.
Jednocześnie organ odwoławczy, powołując się ponownie na treść art. 2 ust. 1 i 3 u.d.w. podkreślił, że z widniejącego na dzień 11 sierpnia 2022 r. wpisu w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wynikało, iż w kotle służącym do ogrzewania ww. domu stosowane jest paliwo w postaci "drewna kawałkowego", a w związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, nie można było uznać, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie dodatku węglowego. Podniesiono bowiem, że osobom, które w centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. zgłosiły, iż głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest m.in. kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym, przysługuje nie dodatek węglowy, a dodatek, o którym mowa w ustawie z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967). Tym samym w ocenie organu odwoławczego nie zaistniały podstawy do uwzględnienia odwołania skarżącej.
Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie wniosła skarżąca – D. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zarzucając jej naruszenie art. 24 pkt 14, 20, 21, 22, 23, 24 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967), art. 8, art. 9 i art. 35 § 1 k.p.a. oraz art. 2, art. 3 ust. 3 i art. 7 u.d.w., a także art. 7 k.p.a., w związku z brakiem podjęcia niezbędnych kroków w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mających na celu załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywateli oraz art. 107 § 1, art. 79a k.p.a. oraz brak podstaw prawnych podjętej decyzji, a przede wszystkim jej niezgodność ze stanem faktycznym.
W uzasadnieniu skargi przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie rozwinięto podniesione zarzuty, przywołując argumentację na ich poparcie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 23 marca 2023 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę, prezentując polemikę z argumentami organu, a nadto wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając wydane w sprawie decyzje w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga jest zasadna.
Przedmiotem skargi strona uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 23 grudnia 2022 r. nr SKO.PS/4110/854/2022 utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia 2 listopada 2022 r. znak [...] o odmowie przyznania D. B. dodatku węglowego.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.d.w."), a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Poza sporem pozostaje, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Ustalenie zatem w toku sprawy, że w budynku zainstalowany jest kocioł opalany drewnem kawałkowym istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego.
Co jednak istotne wskazana okoliczność nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Organy uznały bowiem, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.
Organy ustaliły zatem w sprawie jedynie okoliczności, które zostały ujawnione w centralnej ewidencji emisyjności budynków we wskazanej w art. 2 ust. 1 u.d.w. dacie, to jest w dniu 11 sierpnia 2022 r. Mając na uwadze, że w złożonym wniosku o przyznanie dodatku węglowego skarżąca pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń wskazała, że ogrzewa gospodarstwo domowe kotłem na paliwo stałe w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.d.w., poczynione przez organy ustalenie należy uznać za niewystarczające dla dokonania oceny wniosku skarżącej. Wobec sprzeczności pomiędzy treścią oświadczenia skarżącej, a treścią ujawnioną w centralnej ewidencji emisyjności budynków zaistniały bowiem wątpliwości co do faktycznego źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącej. Organy winny zwrócić na tą okoliczność szczególną uwagę, gdyż w sprawie zostało ustalone, że przez właściciela nieruchomości P. B. została w dniu 24 sierpnia 2022 r. złożona druga deklaracja, w której właściciel zgłosił dla ww. nieruchomości zainstalowane źródło ciepła: kominek / koza / ogrzewacz powietrza na paliwo stałe jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. oraz kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa / zasypowy (jako zainstalowany i eksploatowany z funkcją c.o. i c.w.u.), a jako rodzaj stosowanego paliwa wskazał wyłącznie "węgiel i paliwa węglopochodne".
Wątpliwości co do faktycznego źródła ciepła powinny być w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 u.d.w. W ocenie Sądu powyższe jednoznacznie ilustruje, że dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wykładnia art. 2 ust. 1 u.d.w. prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Organ zajął bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, to jest 11 sierpnia 2022 r., stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Dokonana przez organ wykładnia wskazanego przepisu jest błędna. Z literalnego brzmienia wskazanego przepisu art. 2 ust. 1 u.d.w., w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, przede wszystkim nie wynikają przyjęte przez organ wnioski, to jest powiązanie go z art. 2 ust. 15 u.d.w. w ten sposób, iż przyjęto, że dokonywana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta weryfikacja wniosku o dodatek węglowy, o której mowa w tym przepisie, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, musi i może być dokonywana przez organ jedynie poprzez ustalenie, jakiego rodzaju źródło ogrzewania figurowało w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., nawet jeśli okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że w tej dacie mieszkanie było ogrzewane w inny sposób niż to wykazano w ewidencji (np. tak jak w przedmiotowej sprawie, co wskazała w odwołaniu i skardze skarżąca).
W przedmiotowej sprawie nie uwzględniono, że na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa zmieniająca") doszło do istotnej nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest do dodania po art. 2 ustępie 15 u.d.w. do treści tej ustawy ustępów 15a-15e.
Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą zmieniającą.
Mając na uwadze powyższą nowelizację, stwierdzić więc trzeba, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie dodatku węglowego złożonym w dniu 22 sierpnia 2022 r. było już wszczęte, lecz jeszcze nie zakończone w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie też organy rozpoznając ten wniosek po wskazanej dacie (20 września 2022 r.) miały obowiązek respektować treść art. 2 ust. 15a – 15e ustawy u.d.w.
Zgodnie z art. 15a ustawy u.d.w. dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
Już z treści wskazanego przepisu wynika więc, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w. może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały przykładowo wymienione w art. 2 ust. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie źródła ciepła w gospodarstwie domowym skarżącej jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej powoływanej jako "k.p.a."). Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postepowania tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji zostało bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego.
Wprowadzone nowelizacją przepisy art. 2 ust. 15b-15e ustawy u.d.w. w ocenie Sądu potwierdzają, że stanowisko organu zasadzające się na tym, że w sprawach dotyczących dodatku węglowego nie przeprowadza się postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza zbadanie stanu ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 15b ustawy u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c), a w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d), gdzie niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 2 ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e).
W świetle powołanych przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych u.d.w. Sąd uznał za nieuprawniony pogląd, jakoby żaden przepis ustawy nie dawał organom uprawnień do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym. Przeciwnie, ustalenie powyższego stanowiło obowiązek organu.
Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 u.d.w. oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych u.d.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, ust. 15, ust. 15a-15e u.d.w. oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego, a zatem zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie źródła ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni i rodzaju stosowanego paliwa, na podstawie już posiadanych informacji oraz rozważenie przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej, bądź innych dowodów po wskazaniu stronie potrzeby ich przeprowadzenia.