III SA/KR 280/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego Kraków-Nowa Huta na uchwałę Rady Miejskiej Nowe Brzesko w sprawie przyjęcia Statutu Miasta. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym przepisy Konstytucji RP oraz ustawy o samorządzie gminnym, kwestionując m.in. sposób określenia zadań jednostki pomocniczej, przyznanie jej organom uprawnień elekcyjnych i kontrolnych, a także sposób regulacji zarządzania mieniem komunalnym i dochodów jednostki pomocniczej. Sąd, po analizie argumentów stron i orzecznictwa, częściowo uwzględnił skargę. Stwierdzono nieważność § 25 ust. 1 i 2 oraz § 26 Statutu, a także załącznika do niego, uznając, że jednostka pomocnicza nie może samodzielnie zarządzać mieniem komunalnym ani posiadać własnych dochodów, co stanowi istotne naruszenie prawa. W pozostałym zakresie, dotyczącym m.in. uprawnień organów jednostki pomocniczej i sposobu ich wyboru, Sąd nie podzielił zarzutów Prokuratora, uznając, że rada gminy korzysta z samodzielności w kształtowaniu ustroju jednostek pomocniczych, o ile nie narusza to przepisów ustawowych. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustroju i kompetencji jednostek pomocniczych, w szczególności w zakresie zarządzania mieniem komunalnym i dochodów.
Orzeczenie dotyczy specyfiki jednostek pomocniczych w gminach i może wymagać analizy w kontekście konkretnych przepisów statutowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy jednostka pomocnicza gminy może samodzielnie zarządzać mieniem komunalnym i rozporządzać dochodami z tego źródła w sposób określony w statucie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostka pomocnicza nie może posiadać samodzielności w zarządzaniu mieniem komunalnym ani własnych dochodów. Zarządzanie i korzystanie z mienia komunalnego oraz rozporządzanie dochodami z tego źródła odbywa się w ramach budżetu gminy, a statut może określać jedynie zakres czynności faktycznych, nie stanowiących czynności prawnych.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 48 ust. 1 i art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz orzecznictwo NSA, wskazał, że jednostka pomocnicza nie posiada zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych, a tym samym nie może być wyposażona w uprawnienia cywilnoprawne do zarządzania mieniem czy posiadania własnych dochodów. Wydatki jednostki pomocniczej są wydatkami budżetu gminy.
Czy rada gminy ma swobodę w kształtowaniu ustroju jednostki pomocniczej, w tym określania trybu wyboru jej organów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rada gminy korzysta ze znacznego zakresu samodzielności przy regulacji statutu jednostki pomocniczej, w tym trybu wyboru jej organów, o ile nie narusza to przepisów ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz orzecznictwo NSA, stwierdził, że przepisy regulujące tryb wyborów organów sołectwa (jednostki pomocniczej) pozostawione zostały w znacznej mierze samodzielności organów stanowiących gmin, które same decydują w jakim trybie następuje ich powołanie, pod warunkiem zachowania zasad określonych w ustawie (np. głosowanie tajne, bezpośrednie, spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców).
Czy użycie zwrotu 'w szczególności' w statucie jednostki pomocniczej przy określaniu sposobu realizacji zadań jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, użycie zwrotu 'w szczególności' przy enumeratywnie wymienionych zadaniach jest dopuszczalne jako przykładowe wyliczenie form realizacji tych zadań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, posługując się określeniem 'w szczególności', nie stanowi katalogu zamkniętego, a przykładowe wyliczenie form realizacji zadań jest dopuszczalne, o ile zadania te zostały jasno i wyraźnie dookreślone.
Przepisy (16)
Główne
u.s.g. art. 35 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
PPSA art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt. 7
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 35 § ust. 3 pkt. 2, 3, 4 i 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 36 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 37a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 51 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 169 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.g. art. 43
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.g.n. art. 43 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym poprzez powierzenie jednostce pomocniczej zarządzania mieniem komunalnym i określenie jej dochodów. • Naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym poprzez nieprawidłowe określenie zadań jednostki pomocniczej i jej organów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące przyznania Zebraniu Miejskiemu uprawnień elekcyjnych i kontrolnych. • Zarzuty dotyczące trybu zwoływania zebrania miejskiego. • Zarzuty dotyczące organizacji miasta i funkcji przewodniczącego. • Zarzuty dotyczące obowiązku składania sprawozdań przez organ wykonawczy. • Zarzuty dotyczące odesłania do innego aktu prawa miejscowego.
Godne uwagi sformułowania
jednostka pomocnicza nie może posiadać samodzielności w zarządzaniu, korzystaniu z mienia gminnego; nie posiada też własnych dochodów. • jednostka pomocnicza nie posiada zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych, a tym samym nie może statut wyposażyć jej w uprawnienia cywilnoprawne do korzystania z mienia. • rada gminy korzysta ze znacznego zakresu samodzielności przy regulacji statutu jednostki pomocniczej.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący sprawozdawca
Ewelina Dziuban
członek
Jakub Makuch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustroju i kompetencji jednostek pomocniczych, w szczególności w zakresie zarządzania mieniem komunalnym i dochodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki jednostek pomocniczych w gminach i może wymagać analizy w kontekście konkretnych przepisów statutowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych samorządu terytorialnego, w tym zakresu samodzielności rad gmin w kształtowaniu jednostek pomocniczych oraz zasad zarządzania mieniem komunalnym. Jest to istotne dla praktyków prawa samorządowego.
“Sąd administracyjny rozstrzyga: czy jednostka pomocnicza może zarządzać gminnym majątkiem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.