III SA/Kr 27/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-10-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościmeldunekpobyt staływymeldowaniecentrum życioweHolandiaUstawa o ewidencji ludności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca trwale opuściła miejsce stałego pobytu, koncentrując swoje życie zawodowe i osobiste w Holandii.

Skarżąca kwestionowała decyzję Wojewody Małopolskiego o wymeldowaniu jej z pobytu stałego, twierdząc, że nie zerwała więzi z mieszkaniem rodzinnym w Krakowie i planuje powrót. Sąd analizując materiał dowodowy, w tym fakt wieloletniego pobytu i kariery naukowej skarżącej w Holandii oraz sporadyczne wizyty w kraju, uznał, że skarżąca faktycznie nie zamieszkuje pod wskazanym adresem i opuściła go na stałe, koncentrując swoje życie w Holandii. Sąd oddalił skargę, podkreślając ewidencyjny charakter decyzji o wymeldowaniu.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody Małopolskiego uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Krakowa i orzekająca o wymeldowaniu skarżącej A. T. z pobytu stałego z mieszkania przy ul. N. w Krakowie. Wniosek o wymeldowanie złożył ojciec skarżącej, argumentując, że córki nie mieszkają pod wskazanym adresem i odziedziczyły inne mieszkanie. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o odmowę wymeldowania, powołując się na wcześniejszą decyzję organu z 2017 r. odmawiającą wymeldowania, twierdząc, że stan faktyczny nie uległ zmianie i nadal wraca do mieszkania rodzinnego podczas pobytów w kraju. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając nieobecność skarżącej za usprawiedliwioną kontynuacją kariery naukowej za granicą. Organ II instancji uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, wskazując, że skarżąca od jedenastu lat mieszka i pracuje w Holandii, tam koncentruje swoje sprawy życiowe i dobrowolnie opuściła lokal. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na opuszczenie przez skarżącą miejsca stałego pobytu. Sąd podkreślił, że pobyt stały wymaga faktycznego przebywania i zamiaru stałego związania się z danym miejscem, a w przypadku skarżącej dominują dowody wskazujące na koncentrację jej życia w Holandii, mimo deklaracji o zamiarze powrotu. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia procedury administracyjnej, wskazując na prawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz odmienne okoliczności faktyczne w porównaniu do poprzedniej decyzji z 2017 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje życie zawodowe i osobiste w Holandii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wieloletni pobyt i kariera naukowa w Holandii, sporadyczne wizyty w kraju i brak korzystania z mieszkania rodzinnego podczas ostatniego pobytu, a także deklaracje o dalszej pracy za granicą, wskazują na opuszczenie miejsca stałego pobytu i brak zamiaru powrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.e.l. art. 35

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Przepis stanowi podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy jest niezasadna.

Pomocnicze

u.e.l. art. 25 § 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Definiuje pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, składające się z faktycznego przebywania i zamiaru.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do organów władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów według własnego przekonania na podstawie ujawnionych okoliczności.

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada nieodstępowania od utrwalonej linii orzeczniczej bez uzasadnionej przyczyny.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdy nie można przeprowadzić jej zdalnie.

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość prowadzenia postępowania dowodowego przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca od ponad jedenastu lat mieszka i pracuje w Holandii, gdzie koncentruje swoje sprawy życiowe. Skarżąca sporadycznie odwiedza kraj i podczas ostatniego pobytu nie korzystała z mieszkania rodzinnego. Deklaracje o zamiarze powrotu do Polski pozostają w sferze hipotetycznej i nie odzwierciedlają aktualnego stanu faktycznego. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym skarżąca faktycznie nie przebywa, stanowiłoby fikcję meldunkową.

Odrzucone argumenty

Stan faktyczny nie uległ zmianie od 2017 r. i skarżąca nadal wraca do mieszkania rodzinnego. Organ I instancji odmówił wymeldowania, co powinno być wiążące dla organu II instancji. Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie traktując równo stron. Organ odstąpił od utrwalonej linii orzeczniczej. Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez brak możliwości zapoznania się z aktami i złożenia odpowiedzi na odwołanie.

Godne uwagi sformułowania

Zameldowanie przy tym potwierdzać ma istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym skarżąca faktycznie nie przebywa, stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową.

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Jakub Makuch

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opuszczenia miejsca pobytu stałego' i 'centrum życiowego' w kontekście obowiązku meldunkowego, zwłaszcza w przypadku osób przebywających długoterminowo za granicą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej przydatne w sprawach, gdzie związek z lokalem jest silniejszy lub intencje powrotu są bardziej udokumentowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem prawny związany z obowiązkiem meldunkowym i jego interpretacją w kontekście długoterminowego pobytu za granicą, co jest częste wśród Polaków.

Czy wieloletnia praca za granicą oznacza automatyczne wymeldowanie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 27/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 510
Art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 listopada 2021 r. znak WO-II.621.1.122.2021 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. T. (dalej skarżąca) jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 9 listopada 2021 r. (znak WO-II.621.1.122.2021), którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 20 września 2021 r. (znak SA-02.2.5343.1.574.2021) i orzeczono o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z 12 kwietnia 2021 r. J. T. (dalej: ojciec skarżącej) złożył do Prezydenta Miasta Krakowa wniosek o wymeldowanie córek A. T. i J. T. (dalej: siostra skarżącej) z pobytu stałego pod adresem ul. N. w K. Wskazał, że córki nie mieszkają pod wskazanym adresem, zabrały swoje rzeczy, pokój z którego korzystały jest zamknięty na klucz. Jednocześnie zaznaczył, że córki odziedziczyły po dziadkach mieszkanie przy ul. M. w K., zatem mają gdzie mieszkać. Ojciec skarżącej wyjaśnił, że mieszkanie przy ul. N. jest współwłasnością jego i byłej małżonki, M. T. (dalej: matka skarżącej). Ojciec i matka skarżącej mieszkają pod przedmiotowym adresem, obecnie trwa postępowanie sądowe o podział majątku wspólnego.
W toku postępowania, skarżąca i jej siostra, reprezentowane przez adwokata, wniosły o odmowę wymeldowania. Podkreśliły, że już w 2017 r. ojciec skarżącej chciał ją wymeldować, lecz organ I instancji, decyzją z 14 września 2017 r. znak SA-02-2.5343.1155.2017, odmówił wymeldowania, wskazując, że córka nie porzuciła zamiaru przebywania w przedmiotowym mieszkaniu (jest tam kilka razy do roku, kiedy wraca z zagranicy). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę Małopolskiego, decyzją z 3 listopada 2017 r. (znak WO-I.621.1.164.2017). Według skarżącej, stan faktyczny nie uległ zmianie: przebywa ona w Holandii, gdzie pracuje i wraca do przedmiotowego mieszkania przy ul. N. w K., zaś siostra skarżącej często odwiedza matkę.
W wyjaśnieniach złożonych 16 czerwca 2021 r. ojciec skarżącej zaznaczył, że zaszły zmiany w stanie faktycznym, bowiem siostra skarżącej w grudniu 2020 r. wyprowadziła się do odziedziczonego po dziadkach mieszkania. Podkreślił, że skarżąca od 2010 r. przebywa w Holandii, ostatni raz w kraju była w lutym 2020 r., a w przedmiotowym mieszkaniu w 2019 r.
Z kolei siostra skarżącej wyjaśniła, że skarżąca kilka razy w roku przyjeżdża do Polski i zawsze zatrzymuje się w miejscu zameldowania, jedynie ostatnio gościnnie przebywała w odziedziczonym mieszkaniu w lipcu 2021 r., gdzie siostry wspólnie przyjmowały gości. Wcześniej skarżąca była w Polsce w grudniu 2019 r., w styczniu 2020 r. i lutym 2020 r. Okoliczności te potwierdziła matka skarżącej.
Decyzją z 20 września 2021 r. organ I instancji odmówił wymeldowania skarżącej z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Organ ustalił, że skarżąca w 2010 r. wyjechała do Holandii na studia, w 2021 r. obroniła doktorat, obecnie zaś realizuje projekty w ramach habilitacji. Skarżąca nie zerwała więzi z mieszkaniem i planuje powrót do kraju. Cały czas posiada swobodny dostęp do miejsca stałego zameldowania, zajmuje jeden z pokoi w lokalu i korzysta z niego. W ocenie organu meldunkowego, jej nieobecność jest usprawiedliwiona. Żaden przepis nie stanowi o tym, w jaki sposób osoba zameldowana na pobyt stały ma korzystać z lokalu i w jakim zakresie korzystanie to ma się odbywać. Trwałość opuszczenia lokalu ma miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy osoba wyraża wolę zerwania wszystkich związków z lokalem i skoncentrowania swoich interesów życiowych w innym miejscu. W ocenie organu I instancji, czasowa nieobecność skarżącej w rzeczonym lokalu jest spowodowana kontynuacją kariery zawodowej i naukowej zagranicą.
W wyniku odwołania ojca skarżącej, organ II instancji decyzją z 9 listopada 2021 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu. Organ wskazał, że ewidencja ludności polega na rejestracji miejsca pobytu osób na terytorium RP. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca aktualnie nie mieszka pod przedmiotowym adresem. Z zeznań świadków wynika, że jedenaście lat temu wyjechała ona z Polski do Holandii i tam mieszka i pracuje. Tam też koncentruje swoje sprawy życiowe tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku, wytwarza śmieci, pracuje. Tym samym, w ocenie organu II instancji, skarżąca dała wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami ewidencji ludności nadal jest zameldowana. Organ uznał, że skarżąca przyjeżdża do rodzinnego mieszkania w ramach odwiedzin. Podkreślił, że posiadanie kluczy do lokalu, pozostawienie w nim rzeczy osobistych, używanie adresu przedmiotowego lokalu przy korespondencji czy posługiwanie się dokumentami, w których widnieje sporny adres, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeśli nie wiąże się z faktycznym w nim przebywaniem. Jak zaznaczył organ II instancji, gdyby skarżąca mieszkała pod przedmiotowym adresem, to nie byłoby konieczności ustanowienia jej matki, jako osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Końcowo, Wojewoda podkreślił, że pozostawienie zameldowania skarżącej pod rzeczonym adresem sankcjonowałoby jedynie stan fikcji prawnej.
W skardze do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję, skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:
– art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r. poz. 510 ze zm., dalej: ustawa) poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do wymeldowania skarżącej z lokalu, tj. że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego zameldowania trwale i dobrowolnie oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania;
– art. 7 K.p.a. i art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w wyniku braku rzetelnego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, co skutkowało błędną oceną dowodów i przyznaniem wiarygodności jedynie twierdzeniom ojca skarżącej, z pominięciem argumentów przedstawionych przez skarżącą, co stanowi przejaw odstąpienia od zasady bezstronności i równego traktowania oraz stanowi działanie niebudzące zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej;
– art. 8 § 2 K.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie od linii orzeczniczej przyjętej przez organ, czego przejawem jest orzeczenie całkowicie odmiennie niż uczynił to poprzednio wobec tego samego adresata decyzji administracyjnej, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie uległ zmianie;
– art. 10 § 1 K.p.a. poprzez odstąpienie od zawiadomienia strony o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy oraz złożenia odpowiedzi na odwołanie od decyzji I instancji, a przez to brak czasu wystarczającego do przedstawienia przez skarżącą wszelkich twierdzeń na poparcie swojego stanowiska w stosunku do wniesionego odwołania.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę, podkreśliła, że mieszkanie stanowi jej dom rodzinny, koncentruje w nim sprawy życiowe i wiąże z nim plany na przyszłość, bowiem ma zamiar utworzyć własne laboratorium i samodzielnie prowadzić w Polsce prace badawcze. Zarzuciła organowi, że dał wiarę twierdzeniom ojca, zaś matka i siostra skarżącej oświadczyły, że przebywając w kraju skarżąca mieszka w rodzinnym mieszkaniu. W ocenie skarżącej, jej ojciec traktuje sprawę wymeldowania jako środek eksmisyjny. Skarżąca podkreśliła odmienne rozstrzygnięcie przez organ tej samej kwestii w decyzji z 2017 r. Zwróciła również uwagę na utrudnienie mobilności osób z powodu pandemii COVID-19.
Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Za pismem z 6 września 2022 r. skarżąca przedstawiła dokument z uniwersytetu w Holandii, mający świadczyć o tym, że jej współpraca z uczelnią przewidziana jest do 1 stycznia 2024 r., zatem skarżąca nie może powrócić na stałe do Polski przed tą datą, natomiast po zakończeniu współpracy z uczelnią, skarżąca ma zamiar powrotu do Kraju. Nadto, przy wskazanym wyżej piśmie złożone zostały pierwsze strony zeznań podatkowych z lat 2015-2021, gdzie skarżąca jako adres zamieszkania podała właśnie mieszkanie rodzinne.
Z kolei w piśmie z 19 września 2022 r. ojciec skarżącej podkreślił, że nie jest prawdą, jakoby skarżąca nie zerwała i nie ma woli zerwania więzów z lokalem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Wobec braku wskazania przez uczestników postępowania możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej oraz braku podania przez pełnomocnika skarżącej adresu ePUAP, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w powołanym wyżej trybie.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.
Podstawę materialnoprawną wymeldowania stanowi art. 35 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają się zatem dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88). Zamiar taki – co słusznie zauważył organ I instancji (s. 3 decyzji z 20 września 2021 r.) – określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez pojęcie "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Z wymienionego przepisu wynika zatem, że miejscem pobytu stałego jest lokal, w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Co istotne, na taką definicję pobytu stałego wielokrotnie wskazywały w swoich wyrokach wojewódzkie sądy administracyjne (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 355/10, wyrok WSA w Krakowie z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 28/22).
Warto również podkreślić, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości. Decyzja administracyjna o wymeldowaniu nie rozstrzyga o tytule prawnym do lokalu, czy też o uprawnieniu do przebywania w nim. Opuszczenie miejsca stałego pobytu występuje wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów.
Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Nadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy, chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. O kwalifikacji pobytu określonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12; wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK 510/20).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy zebrały obszerny i wszechstronny materiał dowodowy, który doprowadził organ odwoławczy do trafnego wniosku, że skarżąca nie zamieszkuje w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały.
Nie były zasadne zarzuty czynione organowi II instancji, jakoby w zakresie określenia miejsca przebywania skarżącej podczas jej pobytów w kraju, dał on wiarę jedynie wyjaśnieniom ojca skarżącej. W rzeczywistości bowiem, podczas rozprawy administracyjnej, która miała miejsce 24 sierpnia 2021 r. siostra i matka skarżącej istotnie stwierdziły, że skarżąca korzysta z mieszkania rodzinnego, jednak przy podawaniu konkretnych danych (k. 81 akt administracyjnych) przyznały, że podczas ostatniego pobytu w kraju w lipcu 2021 r. (przez około dwa tygodnie), skarżąca nie korzystała z przedmiotowego mieszkania, lecz z innego mieszkania, które odziedziczyła po dziadkach. Tam też wspólnie z siostrą miała przyjmować gości. Poprzedni zaś pobyt skarżącej w kraju był datowany na luty 2020 r. Z kolei ojciec skarżącej stwierdził, że skarżąca ostatni raz była w przedmiotowym mieszkaniu w 2019 r. (k. 44 akt administracyjnych). Z twierdzeń powyższych wypływa jednoznaczny wniosek, że skarżąca w kraju bywa sporadycznie i od około dwóch lat nie korzysta z przedmiotowego mieszkania.
Okolicznością niekwestionowaną przez strony był fakt wyjazdu skarżącej do Holandii, gdzie od 2010 r. prowadzi ona karierę naukową i zawodową. Sytuacja, w której skarżąca na przestrzeni niemal dwóch lat odwiedza kraj tak sporadycznie, w dodatku nie przebywając podczas ostatniej z wizyt w miejscu deklarowanego "stałego pobytu", niewątpliwie nie pozwala na uzasadnione stwierdzenie, że faktycznie zamieszkuje ona pod przedmiotowym adresem. Wskazane przez skarżącą utrudnienia w podróżowaniu, związane ze stanem epidemii, nie wyjaśniają dlaczego skarżąca, skoro już po prawie półtora roku przyjechała do Polski, nie korzystała z przedmiotowego mieszkania. Znamiennym jest przy tym, że charakterystyczną dla miejsca zamieszkania czynność przyjmowania gości, skarżąca zdecydowała się podjąć jednak poza lokalem, w którym deklaruje swoje zamieszkanie. W tym stanie sprawy zasadnym było uznanie, że nie została spełniona przesłanka faktycznego przebywania, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się z kolei do wolicjonalnego aspektu zamieszkiwania, nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że konsekwentnie manifestuje ona swój brak woli stałego pobytu na terenie Holandii. Analiza materiału dowodowego doprowadziła organ odwoławczy do słusznego wniosku, że jest wręcz przeciwnie. Skarżąca od ponad jedenastu lat uczy się i pracuje w Holandii. Co więcej, sukcesywnie podejmuje tam kolejne szczeble kariery naukowej (studia, doktorat, habilitacja) i ma w planach następne lata pracy zagranicą. Jej twierdzenia o zamiarze związania swojej przyszłości z mieszkaniem rodzinnym, pozostają w sferze wyłącznie hipotetycznej (por. k. 81 a.a.). Zameldowanie przy tym potwierdzać ma istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. W tym miejscu Sąd zauważa, że w przypadku powrotu skarżącej na stałe do Polski, sprawą otwartą pozostanie zameldowanie jej w wybranym przez nią lokalu. Odnosząc się jednak do aktualnych okoliczności faktycznych należy zauważyć, że skarżąca od dłuższego czasu nie przejawia rzeczywistego zamiaru koncentracji centrum życiowego ani w Polsce, ani tym bardziej w przedmiotowym mieszkaniu. Jak bowiem już wyżej wskazano, w kraju przebywa ona jedynie sporadycznie, a w dodatku, nawet podczas ostatniego pobytu, nie korzystała w ogóle z lokalu, w którym deklaruje swój "stały pobyt". Warto dodać, że sama skarżąca oświadczyła, że nie może powrócić na stałe do Polski ze względu na zobowiązania zawodowe (pismo z 6 września 2022 r., s. 2), czym zdaje się przyznawać, że aktualnie nie ma miejsca stałego pobytu w Polsce, a zatem nie znajduje się ono także pod przedmiotowym adresem.
Organ II instancji właściwie zaznaczył, że ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności, a zameldowanie w lokalu ma potwierdzać istniejący stan faktyczny i winno oznaczać zamieszkiwanie w nim z zamiarem stałego lub czasowego przebywania i koncentracją w tym lokalu całokształtu spraw życiowych, osobistych i majątkowych interesów. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym skarżąca faktycznie nie przebywa (jej zameldowanie pod przedmiotowym adresem stanowi jedynie pochodną dorastania w tym miejscu), stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową (por. wyroki NSA: z 28 września 2016 r. sygn. akt II OSK 439/15; z 7 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 2672/11; z 22 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1996/11).
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji prawidłowo uznał, że zaistniały okoliczności uzasadniające wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego pod przedmiotowym adresem. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 35 ustawy, co podnosiła w skardze skarżąca. Powyższe zostało oparte na dokładnym wyjaśnieniu i właściwej ocenie stanu faktycznego, w oparciu o pisemne wyjaśnienia stron postępowania administracyjnego oraz twierdzenia ojca skarżącej, matki skarżącej i występującej wraz z siostrą skarżącej pełnomocniczki (dla której mandantem była jednocześnie skarżąca), zaprotokołowane podczas zainicjowanej przez organ I instancji rozprawy administracyjnej 24 sierpnia 2021 r. Nietrafne zatem okazały się także zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Nie sposób również przyznać racji stanowisku, jakoby wydając zaskarżoną decyzję organ w sposób nieuzasadniony odstąpił od linii orzeczniczej, czym miałby naruszyć art. 8 § 2 K.p.a. Przede wszystkim należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w postepowaniach zakończonych decyzją z 2017 r. i decyzją poddawaną kontroli w niniejszej sprawie, odmiennie kształtował się stan faktyczny. Jako odmiennie występujące okoliczności wymienić tu należy decyzję o kontynuowaniu pobytu w Holandii przez skarżącą i podjęcie tam kolejnych szczebli kariery naukowej, nabycie prawa do lokalu w Krakowie oraz daleko idące ograniczenie kontaktów z przedmiotowym mieszkaniem. Z ustaleń organów orzekających w 2017 r. wynikało, że skarżąca przyjeżdżała wtedy do kraju regularnie (kilka razy do roku) i podczas pobytów korzystała z przedmiotowego mieszkania (s. 3 decyzji z 14 września 2017 r., s. 2 decyzji z 3 listopada 2017 r.). Wniosków tych nie można było przenieść na grunt niniejszej sprawy.
Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., które miało nastąpić wskutek odstąpienia od zawiadomienia strony o możliwości zaznajomienia z aktami sprawy oraz złożenie odpowiedzi na odwołanie. Skarżąca podniosła, że przedstawiła swoje stanowisko w piśmie z 4 listopada 2021 r. w momencie, w którym projekt decyzji miał już powstać, przez co wyjaśnienia skarżącej nie zostały należycie rozpatrzone. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy również na etapie postępowania odwoławczego, co niezbicie wynika z protokołu z 24 października 2021 r., kiedy pełnomocniczka skarżącej stawiła się w siedzibie organu i wykonała fotokopię odwołania. Skarżąca miała również możliwość złożenia odpowiedzi na odwołanie, co uczyniła w piśmie z 4 listopada 2021 r. Stanowisko skarżącej, jakoby jej wyjaśnienia nie zostały należycie rozpatrzone, nie ma oparcia w stanie faktycznym, bowiem twierdzenia, podniesione w piśmie z 4 listopada 2021 r., zostały ujęte w zaskarżonej decyzji (s. 4). Zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. nie mógł zatem prowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Końcowo, nawiązując do dokumentów przedłożonych przez skarżącą przed posiedzeniem niejawnym, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność aktów wydanych przez organy administracji. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W ocenie Sądu, wątpliwości takie w niniejszej sprawie nie wystąpiły, bowiem ze zgromadzonego materiału jednoznacznie wynikała okoliczność opuszczenia przez skarżącą miejsca dotychczasowego stałego pobytu. W tym miejscu Sąd zauważa, że właściwym momentem na przejawiane koniecznej inicjatywy dowodowej było postępowanie administracyjne, gdzie pozostałe strony postępowania oraz orzekające organy administracji publicznej mogłyby odnieść się do przedłożonych dokumentów. Na marginesie jedynie warto zauważyć, że w przedłożonym przez skarżącą piśmie z uniwersytetu w N. z 15 grudnia 2021 r., widnieje holenderski adres skarżącej.
Wobec powyższego, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI