II SA/Rz 365/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące weryfikacji deklaracji CEEB i nie wyjaśniły wątpliwości co do rodzaju paliwa.
Skarżący G. T. domagał się przyznania dodatku węglowego, jednak organy obu instancji odmówiły, opierając się na pierwszej deklaracji CEEB z 7 lipca 2022 r., która wskazywała kocioł gazowy i kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem. Skarżący złożył późniejszą deklarację (9 września 2022 r.), w której wskazał kocioł na paliwo stałe zasilany węglem. Sąd administracyjny uchylił decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły przepisy proceduralne (art. 7 i 77 KPA) oraz błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym, nie wyjaśniając wątpliwości co do rodzaju paliwa i nie przeprowadzając wywiadu środowiskowego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego dla skarżącego G. T. Organy administracji publicznej (Burmistrz oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze) oparły swoje decyzje na pierwszej deklaracji Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) z 7 lipca 2022 r., która wskazywała na dwa źródła ciepła: kocioł gazowy i kocioł na paliwo stałe, zasilane drewnem. Skarżący złożył jednak późniejszą deklarację (9 września 2022 r.), w której podał, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe zasilany węglem i paliwami węglopochodnymi. Organy uznały, że zmiana paliwa po 11 sierpnia 2022 r. nie jest dopuszczalna i utrzymali w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym, w szczególności art. 2 ust. 15a-15e, które pozwalają na weryfikację wniosku z uwzględnieniem innych źródeł informacji niż tylko pierwotna deklaracja CEEB. Sąd podkreślił, że w przypadku wątpliwości co do źródła ciepła lub rodzaju paliwa, organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym wywiad środowiskowy, zgodnie z zasadami KPA (art. 7 i 77). Sąd wskazał, że nowelizacja ustawy z 19 września 2022 r. doprecyzowała możliwość weryfikacji wniosków i dopuściła uwzględnienie informacji z innych rejestrów, a także możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Sąd uznał, że skoro możliwe jest zgłoszenie źródła ciepła po terminie, to tym bardziej dopuszczalna jest korekta rodzaju paliwa, jeśli wynika ona z faktycznego stanu rzeczy. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje organów obu instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy powinny wyjaśnić wątpliwości co do rodzaju paliwa, przeprowadzić wywiad środowiskowy i uwzględnić przepisy nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, które dopuszczają korektę deklaracji lub zgłoszenie źródła ciepła po terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym i KPA, naruszając obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nowelizacja ustawy pozwala na szerszą weryfikację wniosku i dopuszcza korektę deklaracji lub zgłoszenie źródła ciepła po terminie, jeśli wynika to z faktycznego stanu rzeczy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Warunkiem przyznania dodatku jest ogrzewanie gospodarstwa domowego głównym źródłem ciepła (wymienione urządzenia) zasilanym paliwami stałymi, wpisanym lub zgłoszonym do CEEB do 11 sierpnia 2022 r. lub po tym dniu w przypadku pierwszego zgłoszenia.
u.d.w. art. 2 § ust. 15a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Podczas weryfikacji wniosku organ bierze pod uwagę m.in. informacje z deklaracji o opłatach za odpady komunalne oraz informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie innych świadczeń (rodzinnych, wychowawczych, osłonowych, mieszkaniowych), a także dane z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców.
u.d.w. art. 2 § ust. 15g
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy główne źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone do CEEB do 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku wywiadu środowiskowego ustalono, że jest to źródło zgodne z art. 2 ust. 1. Organ dokonuje wpisu do CEEB z urzędu.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
u.d.w. art. 2 § ust. 15
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w CEEB.
u.d.w. art. 2 § ust. 15b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku wątpliwości dotyczących gospodarstwa domowego, organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy.
u.d.w. art. 2 § ust. 15c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.
u.d.w. art. 2 § ust. 15d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku.
u.d.w. art. 2 § ust. 15e
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym dotyczące weryfikacji deklaracji CEEB i zmiany paliwa. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77 KPA), nie wyjaśniając wątpliwości co do stanu faktycznego. Nowelizacja ustawy o dodatku węglowym dopuszcza korektę deklaracji lub zgłoszenie źródła ciepła po terminie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na pierwotnej deklaracji CEEB z 7 lipca 2022 r. i braku możliwości zmiany paliwa po 11 sierpnia 2022 r.
Godne uwagi sformułowania
W przypadku wątpliwości tak co do źródła ciepła, jak i rodzaju paliwa organy powinny przeprowadzić stosowne postępowanie w celu usunięcia tych wątpliwości. Skoro można dokonać korekty deklaracji przez zgłoszenie źródła ciepła to tym bardziej można dokonać korekty zgłoszonego uprzednio rodzaju paliwa. Weryfikacja wniosku nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r.
Skład orzekający
Piotr Godlewski
przewodniczący
Magdalena Józefczyk
członek
Karina Gniewek-Berezowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dodatku węglowym w kontekście weryfikacji danych z CEEB, obowiązku wyjaśniania wątpliwości przez organy administracji oraz możliwości korekty deklaracji po terminie."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia i specyfiki sprawy związanej z dodatkiem węglowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (dodatek węglowy) i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych przez organy administracji, a także jak sądy interpretują te przepisy w kontekście nowelizacji.
“Dodatek węglowy: Czy późniejsza deklaracja paliwa ma znaczenie? Sąd wyjaśnia wątpliwości organów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 365/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/ Magdalena Józefczyk Piotr Godlewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 141 art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 - 15e Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 23 grudnia 2022 r. nr SKO.409.RÓ.3595.1227.2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia 3 listopada 2022 r. nr DW.75.T.68.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącego G. T. kwotę 170 zł /słownie: sto siedemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu ( dalej: "Kolegium" "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 23 grudnia 2022 r. nr SKO.409.RÓ.3595.1227.2022 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z 3 listopada 2022 r. nr DW.75.T.68.2022 odmawiającą G. T. (dalej: "Skarżący") wypłaty dodatku węglowego. Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z 6 września 2022 r. Skarżący wystąpił o wypłatę dodatku węglowego wskazując w nim, że głównym źródłem ogrzewania jednoosobowego gospodarstwa domowego znajdującego się w budynku jednorodzinnym w K. ul. [...] jest kocioł na paliwo stałe. Decyzją z 3 listopada 2022r. Burmistrz [...] odmówił przyznania dodatku, jako podstawę odmowy wskazał okoliczność, że na dzień 11 sierpnia 2022 r. w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków zadeklarowany był kocioł na paliwo stałe i kocioł gazowy. Rodzaj stosowanego paliwa według tej deklaracji to tylko drewno kawałkowe. Od wyżej wymienionej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym podniósł, że podstawowym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, piec węglowy. Skarżący wniósł o przyznanie mu wnioskowanego dodatku. Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, opisaną na wstępie decyzją z 23 grudnia 2022 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji wskazał, że podstawowe przesłanki przyznania dodatku węglowego określone zostały w art. 2 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 141; dalej: "ustawa o dodatku węglowym"). Zgodnie z tym przepisem dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Stosownie do tego ostatniego przepisu właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. W myśl art. 2 ust. 3 ustawy, przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Deklaracja zawiera: imię i nazwisko albo nazwę właściciela lub zarządcy budynku lub lokalu oraz adres miejsca zamieszkania lub siedziby; adres nieruchomości, w obrębie której eksploatowane jest źródło ciepła lub źródło spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c; numer telefonu właściciela lub zarządcy budynku lub lokalu, o ile posiada; adres poczty elektronicznej właściciela lub zarządcy budynku lub lokalu, o ile posiada; informacje o liczbie i rodzaju eksploatowanych w obrębie nieruchomości źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, oraz o ich przeznaczeniu i wykorzystywanych w nich paliwach. W świetle natomiast art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Organ II instancji zaznaczył, że wspomniana wyżej możliwość weryfikacji dotyczy źródeł ciepła. Skarżący złożył w sumie dwie deklaracje CEEB. W pierwszej z nich datowanej na dzień 7 lipca 2022 r. wykazano dwa źródła ciepła, tj. kocioł gazowy i kocioł na paliwo stałe, jako rodzaj stosowanego paliwa wskazał tylko drewno kawałkowe. Tymczasem w deklaracji późniejszej, złożonej 9 września 2022 r., G. T. wskazał jedno źródło ciepła, tj. kocioł na paliwo stałe a rodzaj paliwa to węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe. Zdaniem Organu odwoławczego zmiana paliwa w świetle znowelizowanych przepisów ustawy o dodatku węglowym nie mieści się w normie ww. przepisu ustawy. Dlatego Organ I instancji słusznie przyjął do analizy dane ujawnione w deklaracji z 7 lipca 2022 r. Końcowo Organ II instancji wyjaśnił, że podstawą przyznania dodatku węglowego są dane ujawnione w deklaracji CEEB i to na ich podstawie organ wydaje decyzję. To strona odpowiada za podane tam informacje. W skardze do Sądu Skarżący wskazał, że nie jest prawdą, że kiedykolwiek miał zamontowany i użytkowany piec gazowy, służący do ogrzewania domu. Nie posiada wiedzy o pochodzeniu takiego zapisu o kotle gazowym. Pierwszą deklarację z 7 lipca 2022 r. złożył w związku ze stosowaniem opału drewnem, jednak z uwagi na brak drewna w okolicznym nadleśnictwie przeznaczonego do sprzedaży, Skarżący złożył korektę deklaracji w dniu 9 września 2022 r. wskazując ogrzewanie mieszkania węglem, gdyż kocioł "DEFRO" służy do opalania węglem. Podniósł, że kocioł "DEFRO" jest głównym źródłem ogrzewania jego domu. Skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego skargi. W odpowiedzi na Skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Powołując się na art. 2 ust. 15 g ustawy o dodatku węglowym, wskazał, że dotyczy on sytuacji niewskazania, bądź zmiany głównego źródła ciepła, i tylko w takiej sytuacji zdaniem Organu II instancji będzie istniała możliwość skutecznej zmiany deklaracji także po dniu 11 sierpnia 2022 r. Tymczasem Skarżący dokonał zmiany zastosowanego paliwa, czego przepis nie obejmuje. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 20 września 2023 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na argumenty zawarte w skardze, a także wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów uiszczonego wpisu od skargi oraz kosztów dojazdu samochodem, wskazując, że odległość miejsca zamieszkania do Sądu wynosi [...] km. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego. Spór w sprawie w zasadzie sprowadza się do interpretacji przepisu treści art. 2 ust 1 ustawy, zgodnie z którym: dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zdaniem Organów złożona przez Skarżącego po dniu 11 sierpnia 2022 r. deklaracja w zakresie zmiany stosowanego paliwa nie może zostać uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Na wstępie zaznaczyć należy, że warunkiem koniecznym otrzymania dodatku węglowego jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zostało jednoznacznie ustalone jakie paliwo służy do ogrzewania w gospodarstwie Skarżącego. W złożonej pierwotnie deklaracji z 7 lipca 2022 r. Skarżący wskazał dwa źródła ciepła: kocioł gazowy i kocioł na paliwo stałe, rodzaj zaś stosowanych w kotłach paliw stałych - drewno kawałkowe. W kolejnej deklaracji z 9 września 2022 r. Skarżący jako rodzaj stosowanych paliw wskazał węgiel i paliwo węglopochodne oraz drewno kawałkowe. Organy oparły się na pierwszej złożonej przez Skarżącego deklaracji, na podstawie której dane zostały wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków i uznały, że jeżeli wymieniony w art. 2 ust. 3 ustawy rodzaj paliwa nie został ujawniony w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. to stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium powołując się na art. 2 ust 15 g ustawy o dodatku węglowym stwierdziło, że zmiana deklaracji dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r. może dotyczyć wyłącznie źródła ciepła a nie, jak w niniejszej sprawie, rodzaju paliwa. Na gruncie tej sprawy Sąd popiera i uznaje za swoje stanowisko prezentowane w aktualnym orzecznictwie, że w przypadku wątpliwości tak co do źródła ciepła, jak i rodzaju paliwa organy powinny przeprowadzić stosowne postępowanie w celu usunięcia tych wątpliwości ( patrz np. wyrok WSA w Opolu z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 74/23, wyrok WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 278/23, wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 116/23, wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 189/23, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Do takich wniosków skłania nowelizacja ustawy o dodatku węglowym z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"). Na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy dodano po ust. 15 art. 2 ustawy ust. 15a-15b. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Na podstawie wprowadzonych przepisów - art. 2 ust. 15a ustawy dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). Z powyższych regulacji jednoznacznie wynikają źródła informacji, przy pomocy których organ może dokonać weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego i co należy podkreślić nie są to jedyne źródła z których organ może czerpać wiedzę, z uwagi na użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności". W związku z powyższym weryfikacja tego wniosku nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. W sytuacji, gdy organ poweźmie sprzeczne informacje, mające znaczenie dla sprawy, winien je wyjaśnić mając na względzie ww. przepis prawa. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania, z urzędu jak i na wniosek, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie, organy nie dokując wyjaśnień sprawy we wskazanym wyżej zakresie, naruszyły art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 15b ustawy o dodatku węglowym, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Dalej zaś wskazano, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c) oraz że w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d), gdzie niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e). Zatem w sytuacji, gdy analiza wniosku o przyznanie dodatku węglowego wykazuje, że widnieje w nim inne źródło ogrzewania podane przez wnioskodawcę, bądź inne paliwo, niż to zgłoszone w centralnej ewidencji emisyjności budynków, organ powinien uznać, iż wystąpiły w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które należy wyjaśnić przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a. oraz przy uwzględnieniu regulacji art. 2 ust. 15a i ust. 15e ustawy o dodatku węglowym. Należy zaakcentować, że wprowadzone zmiany niewątpliwie zmierzają do objęcia pomocą finansową, jak największej liczby gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Dodatek węglowy może zostać przyznany nawet osobie, która nie złożyła wniosku o jego wypłatę, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy (art. 2 ust. 15f ustawy). Do innych wniosków nie może prowadzić powoływany przez Organ II instancji art. 2 ust. 15 g ustawy o dodatku węglowym. Zgodnie z tym przepisem: dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Z treści tego przepisu wynika, że dodatek węglowy może być również przyznany, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, do dnia 11 sierpnia 2022 r. nie zostało zgłoszone lub wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (art. 2 ust. 15g ustawy). Zatem skoro można dokonać korekty deklaracji przez zgłoszenie źródła ciepła to tym bardziej można dokonać korekty zgłoszonego uprzednio rodzaju paliwa. Do takich wniosków prowadzi również redakcja przepisu art. 2 ustawy o dodatku węglowym. Ust. 15g jest ostatnim ustępem tego przepisu, co również ma wpływ na interpretację. Poprzedzające go ustępy dotyczą postępowania organów w zakresie weryfikacji wniosku w zakresie podanych informacji, przy której należy wziąć pod uwagę wszystkie wymienione informacje, jak również inne dowody, które przyczynią się do oceny wiarygodności wniosku, a zatem również korektę deklaracji. Ust. 15 g przewiduje możliwość nie tyle weryfikacji, co dokonania samego zgłoszenia, a więc czegoś więcej aniżeli tylko korekty. Wywieść z tego należy wniosek, że po 11 sierpnia 2022 r. ustawodawca dopuścił nie tylko dokonanie zmiany informacji zawartych w pierwotnej deklaracji, ale również dokonanie samego zgłoszenia głównego źródła ciepła, pod warunkiem zgodności z prawdą. Podsumowując weryfikacja wniosku odbywa się na podstawie art. 2 ust. 15 a – 15g ustawy o dodatku węglowym. Na podstawie art. 2 ust. 15 d: W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. W żadnym z przepisów nie ma również regulacji dotyczącej weryfikacji tego czy w dacie składania wniosku wnioskodawca znajduje się w posiadaniu jednego z paliw określonych w ustawie o dodatku węglowym. Zestawiając to dodatkowo z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym zgodnie z którym warunkiem przyznania tego dodatku jest aby głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego był kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, stwierdzić należy, że wolą ustawodawcy było przyznanie dodatku węglowego w sytuacji potencjalnego korzystania ze źródła ciepła na paliwo stałe. Z uwagi zatem na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 – 15e ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 §1 i 209 p.p.s.a. uwzględniając przy tym zgłoszone na rozprawie przed Sądem koszty dojazdu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI