III SA/Kr 256/16

III SA/Kr 256/16 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Barbara Pasternak /przewodniczący/
Janusz Bociąga
Renata Czeluśniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 70/17 - Wyrok NSA z 2019-04-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 4 pkt 5 i pkt 18, art. 30 ust. 1 i ust. 2b, art. 67, art. 78, art. 201  ust. 1  lit. a, ust. 2, ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 221  ust. 1 i ust. 4, art. 222 ust. 1 lit. a, art. 243, art. 244
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 Art. 142 ust. 1 lit. d, art. 151, art. 181a
Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
Dz.U. 2015 poz 613
Art. 53  par. 3, art. 54  par. 1, 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2013 poz 727
art. 56, art. 65 ust. 1, ust. 5i ust. 6, art. 73  ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 718
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skarg R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 grudnia 2015 r. nr [...] z dnia 17 grudnia 2015 r. nr [...] z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skargi oddala.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 53 § 3, art. 54 § 1, 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613), art. 4 pkt 5 i pkt 18, art. 30 ust. 1 i ust. 2 b), art. 67, art. 78, art. 201 ust. 1 lit. a), ust. 2, ust. 3, art 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1 i ust. 4, art. 222 ust. 1 lit. a), art. 243, art. 244 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 2, t. 4, str. 307); art. 142 ust. 1 lit. d, art. 151, art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm.), art. 56, art. 65 ust. 1, ust. 5 i ust. 6, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w szczegółowych wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz.U. z 2014 r. poz. 1504) określił, po zakończeniu wszczętego postępowania celnego, R. A. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Firma A z J (dalej skarżący):
1/ decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...] kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 9.410,00 zł, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r., do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...] oraz powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu ww. kwoty długu celnego;
2/ decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [....] kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 8.138,00 zł, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r., do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...] oraz powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu ww. kwoty długu celnego;
3/ decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...] kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 8.716,00 zł, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r., do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...] oraz powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu ww. kwoty długu celnego;
4/ decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...] kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 8.860,00 zł, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r., do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...] oraz powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu ww. kwoty długu celnego;
W uzasadnieniu podniósł, że Oddział Celny przyjął zgłoszenia celne dokonane przez R. A.:
1/ w dniu 20 października 2010 r. SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "BIELIZNA TOALETOWA – RĘCZNIKI BAWEŁNIANE Z MATERIAŁÓW WŁÓKIENNICZYCH PĘTELKOWYCH POZ.1-3 NA FAKT. 49776 NAR, PA 653 BRAK KONTENERY: [...]". Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 18 października 2010 r., opiewającej na kwotę 6 039,36 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę nr [...] z 8 września 2010 r. wystawioną przez ww. chiński podmiot na W z N na kwotę 5.541,60 USD, zawierającą koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwo pochodzenia nr: CN PL [...] z dnia 8 października 2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 8 września 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR dotyczącą usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 18 października 2010 r.
2/ w dniu [...] 2010 r. SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "BIELIZNA TOALETOWA – RĘCZNIKI BAWEŁNIANE Z MATERIAŁÓW WŁÓKIENNICZYCH PĘTELKOWYCH POZ.1-5 NA FAKT. 44184 NAR (ilość sztuk), PA 653 BRAK KONTENERY: [...]". Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 25 października 2010 r., opiewającej na kwotę 6.064,56 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z 15 września 2010 r. wystawioną ww. chiński podmiot na W z N na kwotę 5.622,72 USD, zawierającą koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwo pochodzenia nr: CN PL [...] z dnia 8 października 2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 15 września 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR dotyczącą usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 25 października 2010 r.
3/ w dniu 29 października 2010 r. SAD [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "BIELIZNA TOALETOWA – RĘCZNIKI BAWEŁNIANE Z MATERIAŁÓW WŁÓKIENNICZYCH PĘTELKOWYCH POZ.1-5 NA FAKT. 49680 NAR (ilość sztuk), PA 637 BRAK KONTENERY: [...]". Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 25 października 2010 r., opiewającej na kwotę 6.035,04 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z 22 września 2010 r. wystawioną przez ww. chiński podmiot na W z N na kwotę 5.538,24 USD, zawierającą koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwo pochodzenia nr: CN PL [...] z dnia 22 października 2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 22 września 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR dotyczącą usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 25 października 2010 r.
4/ w dniu [...] 2010 r. SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "BIELIZNA TOALETOWA – RĘCZNIKI BAWEŁNIANE Z MATERIAŁÓW WŁÓKIENNICZYCH PĘTELKOWYCH POZ.1-2 NA FAKT. 43008 NAR (ilość sztuk), PA 640 BRAK KONTENERY: [...]". Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 10 listopada 2010 r., opiewającej na kwotę 5.959,68 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z 6 października 2010 r. wystawioną przez ww. chiński podmiot na W z N na kwotę 5.529,60 USD, zawierającą koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwo pochodzenia nr: CN PL [...] z dnia 22 października 2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 6 października 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR dotyczącą usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 10 listopada 2010 r.
Powyższe towary zostały zwolnione do deklarowanej procedury w dniu [...] 2010 r., [...] 2010 r., [...] 2010 r. i [...] 2010 r. Rewizji celnej nie przeprowadzono, zgłoszenia celne przyjęto bez weryfikacji.
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził kontrolę (protokół kontroli z 20 listopada 2014 r. nr [...]) w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów za okres od 01 stycznia 2011 r. do 31 stycznia .2012 r., rozszerzonym w części dotyczącej okresu kontroli do przedziału czasu od 01 stycznia 2010 r. do 31 stycznia 2012 r. w związku z poleceniem Prokuratury Okręgowej nr [...] z dnia 19 października 2012 r.
W dniu [...] 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowań celnych zmierzających do weryfikacji wskazanych zgłoszeń celnych i w dniu [...] 2015 r. i [...] 2015 r. wydał ww. decyzje.
Odwołania od tych decyzji złożył R. A. zarzucając w nich naruszenie:
- art. 56 ustawy Prawo celne w zw. z art. 221. ust. 3. i 4. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowych decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz dowolnym przyjęciu, iż dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego bez wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego ww. dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego długu przez organ celnego,
- art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 23 ust. 3. ustawy Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., dotyczącą innych towarów, podczas gdy, skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,
- art. 30. ust. 2 lit b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na:
a) ustaleniu wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniami w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych,
b) przyjęcie, iż towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit d) Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 17 grudnia 2015 r. znak: [...], znak: [...] oraz z dnia 18 grudnia 2015 r. znak: [...], znak: [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniach wskazał, że art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zmianami dalej: WKC) stanowi, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego Przepisy Wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r., ze zm.; dalej: RWKC), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1 mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne powinny przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadomić daną osobę na piśmie, o ile o to się zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnić jej odpowiednią możliwość uzyskania odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz z uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie. Podkreślono więc, że przepis art. 181a RWKC stanowi wyjątek od zasady, że wartość celna ustalana jest tzw. metodą wartości transakcyjnej i w oparciu o dokumenty związane ściśle z zakupem towaru. Mając na uwadze treść art. 181a RWKC w związku z uzasadnionymi wątpliwościami czy zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą sumę określoną w art. 29 WKC Naczelnik Urzędu Celnego zakwestionował wartość transakcyjną podaną przez zgłaszającego. Jedną z podstaw uzasadnionych wątpliwość były informacje przekazane przez chińskie władze celne, uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, wskazujące na wielokrotne zaniżenie wartości celnych importowanych towarów przez A R. A. Wyniki (skalę zaniżenia) przedstawiono w tabeli na str. 7 decyzji I - instancyjnych. Organ wskazał, że pozyskał informacje z EUROSTATU na temat średniej ceny jednostkowej towarów o kodzie CN 6302 60 00 sprowadzonych z Chin w okresie od lipca 2010 r. do stycznia 2011 r. (zgłoszenia celne są z dnia [...] 2010 r., [...] 2010 r., [...] 2010 r. – dot. 1, 2, 3 decyzji) oraz od sierpnia 2010 r. do lutego 2011 r. (zgłoszenie celne jest z dnia 12 listopada 2010 r. – dot. 4 decyzji) do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 3,98 do 5,43 EUR/kg (tj. od 15,80 do 21,58 zł), a średnia cena za kg towaru zgłoszonego kształtowała się na poziomie 0,51 USD (ok 1,5 zł).
Mając na uwadze powyższe oraz porównując dane otrzymane od Chińskiej Republiki Ludowej, Dyrektor Izby Celnej jednoznacznie stwierdził, iż wątpliwości Naczelnika Urzędu Celnego były uzasadnione, a więc zaistniały przesłanki określone w art. 181a RWKC, pozwalające nie ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że art. 30 ust. 1 WKC stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Natomiast zgodnie z ust. 2 lit. b ww. przepisu wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. W związku z zakwestionowaniem zadeklarowanej przez skarżącego wartości celnej, Naczelnik Urzędu Celnego, mając na uwadze ww. przepisy, ustalił wartość celną towarów objętych zgłoszeniami celnymi jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Organ przyjął, że chińskie deklaracje eksportowe dnia 27 listopada 2010 r. nr: [...] oraz [...] są odpowiednim materiałem porównawczym w stosunku do towarów dopuszczonych do obrotu za zgłoszeniami celnymi z [...] 2010 r., [...] 2010 r., [...] 2010 r., [...] 2010 r. Na podstawie art. 151 ust. 3 RWKC organ celny pierwszej instancji przyjął najniższą wartość transakcyjną towarów podobnych w celu ustalenia wartości celnej towaru objętego przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi:
- dot. decyzji 1/ przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako: small towel cenę 0,38760 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (34 464 sztuk) razy cenę jednostkową (0,38760 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 13 358,25 USD; big towel cenę 1,02810 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (15 312 sztuk) razy cenę jednostkową (1,02810 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 15 742,27 USD. Naczelnik Urzędu Celnego do kwoty 29 100,52 USD (suma 13 358,25 + 15 742,27 USD) doliczył koszty transportu w wysokości 3 400,00 USD. Uzasadnił to tym, że kwoty wykazane w materiale porównawczym odzwierciedlają transakcję realizowaną na warunkach dostawy FOB, a zakwestionowana wartość celna towaru obejmowała dostawę na warunkach CIF H. Przyjmując kurs z dnia dokonania zgłoszenia celnego w wysokości 1 USD=2.9636 PLN, wyliczono podstawę wymiaru należności celnych w wysokości: 96 319 PLN. Przy stawce celnej dla kodu 6302 60 00 w wysokości 12 %, prawnie należna kwota należności celnych dla zgłoszenia celnego OGL [...] wynosi 11 558 zł. W tej sprawie, na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym została zaksięgowana kwota należności celnych 2 148 zł tj. kwota niższa od prawnie należnej (11 558 zł.) o 9 410,00 zł.
- dot. d. 2/ przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako: small towel cenę 0,38760 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (31.032 sztuk) razy cenę jednostkową (0,38760 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 12.028,00 USD; big towel cenę 1,02810 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (13.152 sztuk) razy cenę jednostkową (1,02810 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 13.521,58 USD. Naczelnik Urzędu Celnego do kwoty 25.549,58 USD (suma 12.028,00 + 13.521,58 USD) doliczył koszty transportu w wysokości 3 400,00 USD. Uzasadnił to tym, że kwoty wykazane w materiale porównawczym odzwierciedlają transakcję realizowaną na warunkach dostawy FOB, a zakwestionowana wartość celna towaru obejmowała dostawę na warunkach CIF H. Przyjmując kurs z dnia dokonania zgłoszenia celnego w wysokości 1 USD=2.9636 PLN, wyliczono podstawę wymiaru należności celnych w wysokości: 85.795 PLN. Przy stawce celnej dla kodu 6302 60 00 w wysokości 12 %, prawnie należna kwota należności celnych dla zgłoszenia celnego OGL [...] wynosi 10.295 zł. W niniejszej sprawie, na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym została zaksięgowana kwota należności celnych 2.157 zł, tj. kwota niższa od prawnie należnej (10.295 zł.) o 8.138,00 zł.
- dot. d. 3/ przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako: small towel cenę 0,38760 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (37.368 sztuk) razy cenę jednostkową (0,38760 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 14.483,84 USD; big towel cenę 1,02810 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (12.312 sztuk) razy cenę jednostkową (1,02810 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk 12.657.97 USD. Naczelnik Urzędu Celnego do kwoty 27.141,81 USD (suma 14.483,84 + 12.657,97 USD) doliczył koszty transportu w wysokości 3 400,00 USD, uzasadniając to tym, że kwoty wykazane w materiale porównawczym odzwierciedlają transakcję realizowaną na warunkach dostawy FOB, a zakwestionowana wartość celna towaru obejmowała dostawę na warunkach CIF Hamburg. Przyjmując kurs z dnia dokonania zgłoszenia celnego w wysokości 1 USD=2.9636 PLN, wyliczono podstawę wymiaru należności celnych w wysokości: 90.514 PLN. Przy stawce celnej dla kodu 6302 60 00 w wysokości 12 %, prawnie należna kwota należności celnych dla zgłoszenia celnego OGL [...] wynosi 10.862 zł. W niniejszej sprawie, na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym została zaksięgowana kwota należności celnych 2.146 zł, tj. kwota niższa od prawnie należnej (10.862 zł.) o 8.716 zł.
- dot. d. 4/ przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako: small towel cenę 0,38760 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (24.576 sztuk) razy cenę jednostkową (0,38760 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 9.525,66 USD; big towel cenę 1,02810 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (18.432 sztuk) razy cenę jednostkową (1,02810 USD) otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 18.949,94 USD. Naczelnik Urzędu Celnego do kwoty 28.475,60 USD (suma 9.525,66 + 18.949,94 USD) doliczył koszty transportu w wysokości 3 200,00 USD. Uzasadnił to tym, że kwoty wykazane w materiale porównawczym odzwierciedlają transakcję realizowaną na warunkach dostawy FOB, a zakwestionowana wartość celna towaru obejmowała dostawę na warunkach CIF H. Przyjmując kurs z dnia dokonania zgłoszenia celnego w wysokości 1 USD=2.8714 PLN, wyliczono podstawę wymiaru należności celnych w wysokości: 90.953 PLN. Przy stawce celnej dla kodu 6302 60 00 w wysokości 12 %, prawnie należna kwota należności celnych dla zgłoszenia celnego OGL [...] wynosi 10.914 zł. W niniejszej sprawie, na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym została zaksięgowana kwota należności celnych 2.054 zł, tj. kwota niższa od prawnie należnej (10.914 zł.) o 8.860,00 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że z analizy stanu faktycznego i prawnego spraw wynika, iż kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem zaskarżonych decyzji jest właściwa interpretacja przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC, określających terminy, w których organy celne mogą powiadomić dłużnika o kwocie zaksięgowanych należności celnych. W świetle tych przepisów powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (art. 221 ust. 3 WKC). Jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat określonych w ust. 3 (art. 221 ust. 4 WKC). Termin ten jest ograniczony przepisem art. 56 Prawa celnego, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa celnego nie definiują pojęcia czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, jednakże problematyka ta była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wcześniejsza nazwa: Europejski Trybunał Sprawiedliwości) np. w sprawie C-62/06 (Fazenda Publica - Director Geral das Alfandegas przeciwko ZF Zefeser - Impotacao e Exportacao de Produtos Alimentares Lda) z 18 grudnia 2007 r. W wyroku tym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) dokonał interpretacji pojęcia "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" zawartego w art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1697/79 z 24 lipca 1979 r. w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności (Dz. Urz. L 197, s. 1). TSUE stwierdził, że "Kwalifikacja czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sadowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1697/79 w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności, leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych".
Ponadto TSUE wskazał, że odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia ma zastosowanie, gdy "organy celne stwierdzą, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnie należnych wobec danego towaru opłat celnych przywozowych lub opłat celnych wywozowych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych". Stanowisko TSUE podtrzymał już na tle art. 221 WKC w wyroku z 16 lipca 2009 r. w sprawach C-124/08 i C- 125/08.
W ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie zarówno TSUE i krajowych sądów administracyjnych, jak również wykładnia językowa przepisu art. 221 ust. 4 WKC, wskazuje, że do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz wystarczające jest stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Tak więc podkreślono, iż już stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego wywiera skutek, w postaci możliwości powiadomienia dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych po upływie trzech lat od daty powstania długu celnego. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie oceniając, czy miał miejsce czyn podlegający w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Nie stanowi więc stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo. Dlatego też wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. W razie zaistnienia tej przesłanki organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego, po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego). Zatem w świetle obowiązujących przepisów fakt postawienia lub niepostawienia zarzutów, nie ma znaczenia dla stosowania postanowień art. 221 ust. 4 WKC.
Wyjaśniono też, że do obowiązków strony (importera, eksportera) należy zbadanie i zaznajomienie się z obowiązującymi przepisami (w szczególności przepisami publikowanymi w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a do takich należy bez wątpienia Wspólnotowy Kodeks Celny) stosowanymi do dokonywanych przez podmiot czynności (por. wyrok ETS w spr. 161/88 "Binder" z dnia 12 lipca 1989 r. oraz wyrok w sprawie C-80/89 "Behn"). Zatem także instytucja prawna, zawarta w art. 221 ust. 4 WKC winna być znana importerowi, który powinien brać również pod uwagę możliwość zaistnienia okoliczności uzasadniających stosowanie tego przepisu (tym bardziej, że ww. przepis dotyczy, jak słusznie stwierdza odwołujący, czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego, popełnionego przez nieokreślony w przepisie krąg sprawców, również przez inny podmiot). Taka konstrukcja art. 221 ust. 4 WKC, zgodnie z wolą prawodawcy unijnego, służy ochronie interesów finansowych Unii Europejskiej (Unia nie może ponosić szkodliwych konsekwencji nieprawidłowych działań dostawców importerów - patrz m.in. wyroki: w sprawie Pascoal & Filhos, pkt 59 - C 97/95; w sprawie Beemsterboer Coldstore Sendces, pkt 43- C 293/04). Nie może więc naruszać zasady ochrony zaufania obywateli do państwa prawa, wyrażonej na gruncie prawa krajowego. Nie ma również wpływu na wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Organ wskazał, że w dniu 20 września 2012 r., postanowieniem w sprawie sygn. akt [...], prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej, po zapoznaniu się z materiałami w sprawie z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 151a § 1 w zw. z art. 37 § 1 kks, postanowił wszcząć śledztwo w sprawie: wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w K, funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej - za pośrednictwem między innymi spółek W z Cypru i L z Belgii - z Chin odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnej nie mniejszej niż 850 350 zł., tj. o przestępstwo z art. 87 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks oraz w sprawie narażenia, w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. Skarbu Państwa, na uszczuplenie podatku od towarów i usług (...), tj. o przestępstwo z art. 56 § 1 kks i art. 76 § 1 kks i art.55 § 1 kks w zw. z art.7 § 1 kks i a art. 6 § 2 kks. Informację o tym fakcie zawarł również Naczelnik Urzędu Celnego w zaskarżonych decyzjach. Zatem organ stwierdził, że nie ma racji pełnomocnik strony twierdząc, że "wskazana decyzja ogranicza się jedynie do niejasnego i gołosłownego wskazania, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego". W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu śledztwa prokurator wyjaśnił m.in., że w dniu 18 września 2012 r. do Wydziału Prokuratury Okręgowej wpłynęły materiały z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczące nieprawidłowości w zakresie rozliczania należności celnych dużej wartości przez A R. A., a polegających na zaniżaniu wartości importowanych z Chin ubrań tekstylnych w ilościach hurtowych, za pośrednictwem firm - spółek W z Cypru i L z Belgii, które to działania miało wpływ również na określenie podatku VAT należnego Skarbowi Państwa.
Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, iż w sprawach zachodzą przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC, tj. w sprawie istnieje wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego, a czyn, który spowodował powstanie długu celnego, był w momencie popełnienia, zagrożony sankcją karną.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, zatem że w niniejszym zakresie nie doszło do naruszenia przepisu art. 56 Prawa Celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC. Dlatego, mając na uwadze, iż już w 2012 r. prokurator Prokuratury Okręgowej dokonał kwalifikacji czynu, w jednoznaczny sposób wskazując, iż czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną (w jego wyniku Skarb Państwa został narażony na uszczuplenie należności celnych i podatkowych), stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Celnego, w prawidłowy sposób zastosował dłuższy, pięcioletni termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe decyzje R. A. zarzucił naruszenie:
1/ art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowych decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż wymieniony wyżej czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej wymienionego wyżej czynu – przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tychże sprawach – względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa;
2/ art. 29. ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 23 ust. 3 ustawy Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi z dnia [...] 2010 r., [...] 2010 r., [...] 2010 r., [...] 2010 r. w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., dotyczącą innych towarów, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniami celnymi,
3/ art. 30. ust. 2 lit b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na:
a/ ustaleniu wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniami w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych;
b/ przyjęcie, iż towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit d) Rozporządzenia Komisji (Ewg) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (Ewg) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny;
4/ artykułu 123 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonych decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności, jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,
5/ artykułu 86 ust. 1 prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,
6/ obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, w zw. z art. 29 ust. 1, art. 30 - art. 32 WKC oraz art. 23 ust. 3 ustawy Prawo celne z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, prowadzące do przyjęcia, iż należność z tytułu długu celnego importowanego przez skarżącego towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] wynosi 29 100, 52 USD. (dot. 1 decyzji), z dnia [...] 2010 r. wynosi 25 549,58 USD (dot. 2 decyzji), z dnia [...] 2010 r. wynosi 27 141,81 USD (dot. 3 decyzji), z [...] 2010 r. wynosi 28 475 USD (dot. 4 decyzji).
Z powyższych względów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Na rozprawie w dniu 30 września 2016 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg R. A. na ww. decyzje Dyrektora Izby Celnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie stwierdził bowiem aby wydając zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje, organy celne naruszały prawo.
W ocenie Sądu postępowania we wszystkich sprawach administracyjnych, jakie toczyły się przed organami celnymi, zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z Ordynacji podatkowej, której przepisy art. 12 oraz działu IV, w świetle postanowień art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.), stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego.
Odnosząc się zatem do poszczególnych zarzutów skargi, podkreślić, w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z treścią art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str. 307, z późn. zm., zwanego dalej "WKC") "... po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, po dokonaniu zwolnienia towarów organy mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone bezpośrednio jak i pośrednio, tj. wyłącznie z dokumentów posiadanych przez inne podmioty a dotyczące towarów, nie wyłączając rewizji towarów."
W świetle ww. regulacji nie ulega wątpliwości, że organy celne w sytuacji, gdy przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe dane, podejmują zgodne z tymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji w oparciu o dane, którymi dysponują. W takich sytuacjach organy celne są więc uprawnione do przeprowadzenia postimportowej kontroli towarów.
Zgodnie z art. 67 WKC jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, datą która należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne.
Przepisy celne dotyczące wartości celnej zostały zawarte w art. 28 do 36 WKC. Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. Jednakże, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG)Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. DE. L. z 1993 r. Nr 253.1 ze zm., zwanym dalej RWKC), nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody transakcyjnej. W art. 181a RWKC ustanowiono bowiem wyjątek od ogólnej zasady ustalania wartości celnej sprowadzanych towarów metodą transakcyjną, a więc w oparciu o dokumenty związane ściśle z dokonaną transakcją, czy też dokonanymi transakcjami - zakupu towaru. Organ celny ma uprawnienia więc do dokonania badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale również ich wiarygodność w zakresie podanej w nich ceny transakcyjnej. Realizację tego uprawnienia umożliwia właśnie regulacja zawarta w art. 78 WKC.
W sytuacji zatem, gdy dokumenty handlowe dołączone przez stronę do dokumentów celnych wskazują na zbyt niską cenę transakcyjną towarów, to organy celne są uprawnione do zakwestionowania wskazanych w tych dokumentach cen transakcyjnych i wówczas, zgodnie z postanowieniami art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. dopuszczają wszelkie dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem.
Konsekwencją zatem zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej towarów, jest konieczność ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczymi. Stosownie bowiem do postanowień art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna towaru nie może być ustalona na podstawie art. 29 WKC, to ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2 art. 30, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego, to jest wtedy, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie konkretnej litery, a więc gdy mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. W myśl art. 30 ust. 2 lit. a) WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie metody transakcyjnej ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów identycznych. Metoda ta polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych do tych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których jest ustalana wartość celna. Towary można uznać za identyczne, gdy zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie oraz są takimi samymi pod każdym względem, to jest pod względem: cech fizycznych, jakości, posiadanej renomie. Jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej i wartości transakcyjnej towarów identycznych ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, jak to stanowi art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Ta z kolei metoda polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Za podobne można uznać towary, które zostały wytworzone w tym samym kraju co towary podlegające wycenie oraz posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im spełniać te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Przy ustalaniu podobieństwa powinno się wziąć pod uwagę jakość, znak handlowy i opinie o towarach.
Analiza ww. regulacji, pozwala zatem wyodrębnić w postimportowej kontroli towarów dwa zasadnicze etapy: pierwszy - obejmujący badanie wiarygodności zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnych wartości celnej towaru, tj. czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru w rozumieniu art. 29 WKC, oraz drugi etap - ustalenie wartości celnej towaru z wykorzystaniem metod zastępczych, określonych w WKC, gdy zadeklarowana cena nie może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru, zgodnie z art. 29 WKC.
Zdaniem Sądu orzekające organy trafnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dawał im podstawy do powzięcia uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna towaru w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC.
Podstawę tych wątpliwości stanowiły informacje o postępowaniu karnym prowadzonym przez prokuraturę i postępowaniu prowadzonym przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a następnie - informacje przekazane przez chińskie władze celne, uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, a wskazujące na wielokrotne zaniżanie wartości celnej towarów importowanych przez skarżącego, które to wyniki organ l instancji przedstawił w tabeli na str. 7 uzasadnienia decyzji. Organy celne pozyskały też informacje z EUROSTATU odnośnie średniej ceny jednostkowej towarów o podanych zgłoszeniach celnego kodach 6302 60 00, sprowadzonych z Chin w okresie od września 2010 r. do marca 2011 r., by określić średnią cenę dla towarów zakwalifikowanych do wskazanych kodów CN, zestawiając je z cenami towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w okresie zbliżonym do daty zgłoszenia celnego, porównując je jeszcze dodatkowo ze średnią ceną podaną w SAD przez skarżącego. Nadto, mając na względzie, że należy ustalić najbardziej wiarygodną, rzetelną cenę transakcyjną przedmiotowych towarów organy, w ramach współpracy celnej przewidzianej decyzją Rady z dnia 16 listopada 2004 r. w sprawie zawarcia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zwróciły się o weryfikację wskazanych przez nie faktur. Posiadając uzyskane w ramach tej współpracy chińskie deklaracje eksportowe dnia 27 listopada 2010 r. nr: [...] oraz [...], w ramach których znane były warunki dostawy przedmiotowych towarów, jako dostarczone na statek (Free On Board, w skrócie FOB), mając na względzie okoliczność, że w zgłoszeniu celnym wskazano, że towar był dostarczony w warunkach CIF (tj. Cost, Insurance, Freight - koszt, ubezpieczenie i fracht), organy ustaliły, zwracając się do firmy, która zgodnie z konosamentem Bili of Lading dokonywała usługi transportu towaru drogą morską, średnią cenę frachtu z portów chińskich do Hamburga, jak to wskazano w konosamencie i w okresie kiedy był on sporządzany z uwzględnieniem wysokości kosztów transportu i sytuacji, kiedy warunki dostawy zostały określone. Pozwoliło to obliczyć organom wartość towaru przy realizacji transakcji na warunkach FOB, ustaloną w wyniku odjęcia od wartości towaru określonej w SAD przez firmę W z N, uprzednio uzyskanej średniej ceny frachtu morskiego. Powyższe dało podstawę do zakwestionowania wiarygodności w zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów i uznania, że podana przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość celna towaru nie mogła stanowić ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, o której mowa w art. 29 WKC, gdyż podana wielkość, w obliczu powyższych dokumentów, jest nieobiektywna. Takie działania organów celnych Sąd uznał za wystarczające do podważenia wiarygodności zgłoszenia celnego, a dokonane wnioski, w wyniku analizy pozyskanego materiału porównawczego, za spójne i logiczne. Zgodzić się więc trzeba z organami, że poddane analizie materiały porównawcze oraz wskazane przez nie dokumenty były wystarczające i miarodajne do zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru. Chodzi tu przede wszystkim, jak wyżej już wskazano, o chińskie deklaracje eksportowe dnia 27 listopada 2010 r. nr: [...] oraz [...], a nie, jak zarzucono w skargach, o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., dotyczącą innych towarów. Podkreślić należy, że postanowienia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych wyraźnie stanowią, że celem jej zawarcia było dążenie do dokładnego ustalania wysokości ceł i innych podatków, w szczególności w celu właściwego stosowania przepisów dotyczących wartości celnej, pochodzenia i klasyfikacji taryfowej, by ograniczyć wszelkie działania sprzeczne z przepisami celnymi, które szkodzą interesom ekonomicznym, podatkowym i handlowym umawiających się stron. Organy celne stron udzielają więc sobie wzajemnej pomocy, przekazując informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi, a pomoc ta dotyczy wszystkich organów administracyjnych umawiających się stron. Z postanowień art. 11 ust. 2 ww. umowy wyraźnie wynika, że na żądanie organu wskazującego organ otrzymujący wniosek udziela informacji pozwalających stwierdzić prawdziwość dokumentów urzędowych okazanych przy zgłoszeniu towaru organom celnym wnioskującej strony, czy towary zostały prawidłowo wywiezione bądź odpowiednio wwiezione na terytorium jednej z umawiających się stron. Organ otrzymujący wniosek przekazuje na piśmie wyniki badania organowi wnioskującemu wraz z odpowiednimi dokumentami i uwierzytelnionymi kopiami. Podstawą weryfikacji tej wartości nie mogły, być więc, wbrew twierdzeniom skarżącego, wartości wskazane w świadectwie pochodzenia, jak i faktury, czy też inne wskazane przez niego dokumenty, co do których istnieje podejrzenie, że są nieprawidłowe lub sfałszowane. Podkreślić należy, że zasadnie organy podniosły, iż świadectwo pochodzenia nie jest dokumentem odzwierciedlającym wartość celną jako cenę faktycznie należną lub zapłaconą, lecz jest jedynie dokumentem potwierdzającym pochodzenie towaru.
Skoro więc wartość celna wwiezionego do Wspólnoty przedmiotowego towaru nie mogła zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC wskutek zakwestionowania wiarygodności zgłoszenia celnego, to organy miały w pełni podstawy do odmowy zastosowania ustalenia jej metodą wartości transakcyjnej, zgodnie z postanowieniami art. 181a RWKG. W takim wypadku zasadnie organy przeszły do drugiego etapu - ustalania wartości celnej towaru, zgodnie z treścią art. 30 WKC. Również i w tym etapie postępowania postimportowego orzekające organy w sposób przekonywujący wykazały, że nie mogły ustalić wartości celnej przedmiotowego towaru metodą zastępczą - wartości transakcyjnej towarów identycznych, gdyż mimo, że są to towary tego samego typu, posiadające ten sam skład surowcowy i są klasyfikowane w tej samej pozycji taryfy celnej, nie można było uznać ich, że spełniające cechy towarów identycznych. Pozostało więc organom ustalenie wartości celnej towarów metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych, a więc towarów, które zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadającymi podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Także i w tym zakresie organy wykazały, że uzyskane dokumenty w postaci chińskich deklaracji eksportowych (k. 34 i 27 a.a. I inst. sprawy [...]) były wystarczającym materiałem porównawczym do ustalenia tą metodą wartości celnej przedmiotowych towarów, wobec postanowień wskazanej już umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Za każdym razem, jak wykazał organ, brano pod uwagę towary sprzedane przez chińską firmę B w celu wywozu do Wspólnoty, pochodzące z Chin, tego samego rodzaju, posiadające ten sam skład surowcowy, taki sam opis towaru, ten sam kod CN, jednakową jakość i renomę, sprzedawane na tym samym poziomie handlu. Trafnie więc organy uznały, że powyższe wyszczególnienie bezsprzecznie dowodzi, że porównywane towary były towarami podobnymi w myśl art. 30 ust. 2 lit b) WKC. Także tutaj skoro zakwestionowana wartość celna obejmowała dostawę bez frachtu, to to przy jej obliczeniu uwzględniono średnią cenę frachtu morskiego doliczając kwoty tego rodzaju transportu. Przedstawiony przez organy sposób wyliczenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych nie budzi więc wątpliwości.
Wobec tego nie mogły zostać uznane za wiarygodne dokumenty dołączone do zgłoszeń celnych gdyż wskazane w nich ceny towarów, jak wykazały organy, nie odzwierciedlały faktycznej ceny ich zakupu. Sąd nie uznał zatem za zasadne zarzutów skarg naruszenia w tym względzie przepisów postępowania.
Co do zarzutu braku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w sprawie, wskazać należy, że postępowanie weryfikacyjne jest postępowaniem specyficznym i rację mają organy celne wskazując, że biorą w nim udział jedynie organy celne państwa importującego i eksportującego. Wynik tej weryfikacji może być pozytywny bądź negatywny. Postępowanie to nie kończy się więc wydaniem decyzji, rozstrzygającej istotę sprawy, czy też w inny sposób kończącej postępowanie. Nie jest to więc "klasyczne postępowanie celne", w którym obowiązkiem organów byłoby zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym jego stadium. Natomiast w postępowaniu, zakończonym kontrolowanymi decyzjami w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Jak wynika z akt skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwości złożenia uwag, wyjaśnień, zapoznaniu się z aktami i wypowiedzeniu się co do twierdzeń organów celnych i zebranych dowodów (k. 15, 67 a.a. I inst. sprawy [...]). Pomimo to nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych na okoliczność np. że jego kontrahent chiński zadeklarował dla celów celnych taką samą wartość towarów, jaka wynikała z faktur dołączonych do zgłoszeń celnych dokonanych przez skarżącego. Nie wskazał też żadnych innych dowodów kwestionujących dokumenty zebrane i ocenione przez organ I instancji, na podstawie których organ ten poczynił ustalenia i dokonał oceny prawnej. Przebieg postępowania został szczegółowo opisany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wraz z podaniem dokumentów, jakie organ ten włączył do akt.
Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność podjętych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną, jak zarzuca skarżący. Wszystkie dokumenty sporządzone w językach obcych, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, a organ w toku postępowania wyjaśnił rozbieżności związane z ich tłumaczeniem.
Wobec tego należało stwierdzić, że decyzje określające kwoty należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi, obliczone od ustalonych przez organy celne wartości celnych towarów są zgodne z prawem.
Wbrew twierdzeniom skargi organy nie naruszyły też art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC w zw. z art. 56 prawa celnego. Trafnie bowiem stwierdziły, że wystarczające jest dokonanie przez organ celny, na poczet prowadzonego postępowania o zaksięgowanie długu celnego, jedynie kwalifikacji czynu jako zabronionego, bez jego potwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego (por. np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt l GZK 908/12, czy NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt l GSK 739/13).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.