III SA/KR 248/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie o niedopuszczalności odwołania, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu aktualizacyjnym dotyczącym ewidencji gruntów.
Skarżąca J. L. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych. Skarżąca podnosiła, że organ pierwszej instancji błędnie uznał jej zmarłego pradziadka za stronę postępowania, pomijając ją jako spadkobierczynię. Organ odwoławczy uznał odwołanie za niedopuszczalne, argumentując, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego do nieruchomości, ponieważ udziały w przeszłości należące do jej przodków zostały zbyte. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Sprawa dotyczyła skargi J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta dotyczącej aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów. Skarżąca zarzucała organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniu kręgu stron, wskazując, że decyzja została skierowana do jej zmarłego pradziadka, a ona sama, jako spadkobierczyni, została pominięta. Organ odwoławczy, mimo uznania wady decyzji pierwszej instancji (skierowanie do osoby zmarłej), stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej z powodu braku jej interesu prawnego. Organ argumentował, że przymiot strony nie wynika z samego faktu bycia następcą prawnym, lecz z posiadania praw do nieruchomości będących przedmiotem postępowania. W tym przypadku, udziały w nieruchomościach, które mogłyby należeć do przodków skarżącej, zostały zbyte w 1991 roku na rzecz osoby trzeciej, co wykluczało nabycie ich przez skarżącą w drodze dziedziczenia. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego do nieruchomości objętych decyzją, a tym samym nie posiadała legitymacji do wniesienia odwołania. Sąd podkreślił, że kwestia stwierdzenia nieważności decyzji pierwszej instancji leży poza zakresem rozpoznawanej sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie statusu spadkobiercy osoby, która mogła mieć prawa do nieruchomości, nie jest wystarczające do uznania interesu prawnego w postępowaniu aktualizacyjnym, jeśli udziały te zostały zbyte przez poprzedników prawnych, a skarżący nie wykazał własnego prawa do nieruchomości.
Uzasadnienie
Interes prawny do bycia stroną w postępowaniu aktualizacyjnym wynika z posiadania praw do nieruchomości podlegających ujawnieniu w ewidencji, a nie tylko z faktu dziedziczenia po osobie, która mogła być właścicielem. Skoro udziały zostały zbyte, skarżący nie mógł ich nabyć w drodze dziedziczenia i nie wykazał własnego prawa do nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
u.p.g.k. art. 20 § 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa, kto jest wykazywany w ewidencji gruntów i budynków (właściciele, posiadacze).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
u.p.g.k. art. 24 § 2a
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dotyczy stron postępowania aktualizacyjnego.
rozp. MRRiB art. 10 § 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dotyczy treści wpisów w ewidencji gruntów.
rozp. MRRiB art. 13
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dotyczy treści wpisów w ewidencji gruntów.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego do nieruchomości, ponieważ udziały należące do jej przodków zostały zbyte w 1991 roku. Przymiot strony w postępowaniu aktualizacyjnym wynika z posiadania praw do nieruchomości, a nie tylko z faktu dziedziczenia po osobie, która mogła być właścicielem. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych (brak legitymacji) uzasadnia wydanie postanowienia o niedopuszczalności.
Odrzucone argumenty
Organ pierwszej instancji błędnie uznał zmarłego pradziadka za stronę postępowania, pomijając skarżącą jako spadkobierczynię. Decyzja organu pierwszej instancji powinna zostać stwierdzona nieważnością z uwagi na rażące naruszenie prawa (skierowanie do osoby zmarłej).
Godne uwagi sformułowania
przymiot strony postępowania nie wynika z samego faktu bycia następcą prawnym osoby uznanej za stronę. Wynika on z faktu nabycia (...) praw do nieruchomości będących przedmiotem danego postępowania aktualizacyjnego. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym (...) oraz z prawem procesowym.
Skład orzekający
Janusz Kasprzycki
przewodniczący
Renata Czeluśniak
sprawozdawca
Marta Kisielowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących ewidencji gruntów i budynków, wykazanie interesu prawnego przez spadkobierców, skutki prawne zbycia udziałów w nieruchomościach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dziedziczeniem i zbyciem udziałów w nieruchomościach w kontekście postępowań ewidencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność ustalania praw do nieruchomości w kontekście dziedziczenia i wcześniejszych transakcji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Czy jesteś spadkobiercą? Uważaj, bo to nie gwarantuje praw do nieruchomości!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 248/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2021-08-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-02-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Janusz Kasprzycki /przewodniczący/ Marta Kisielowska Renata Czeluśniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I OSK 586/22 - Wyrok NSA z 2025-04-04 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 Art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 Art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie Danuty Jantas po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala. Uzasadnienie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...] znak: [...] orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K, polegającej na ustaleniu przebiegu granic działek ewidencyjnych skutkującym wydzieleniem z działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,6372 ha o niejednorodnym stanie prawnym, nieruchomości objętych księgami wieczystymi [...] i [...] w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne nr: [...] o powierzchni 0,1587 ha objętej między innymi księgą wieczystą [...]; [...] o powierzchni 0,0971 ha objętej księgą wieczystą [...]; [...] o powierzchni 0,3098 ha objętej LWH 55 W, Lwh 260 W, księgą wieczystą [...], KW [...] P; [...] o powierzchni 0,0527 ha objętej księgą wieczystą KW [...]; [...] o powierzchni 0,0129 ha objętej księga wieczystą [...]; [...] o powierzchni 0,0060 ha objętej między innymi księgą wieczystą [...], w sposób ustalony i wskazany na gruncie, opisany w protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych i przedstawiony na szkicu granicznym stanowiącym integralną część niniejszego protokołu, sporządzonego w dniu 15 maja 2017 r. oraz 15 stycznia 2018 r. przez geodetę uprawnionego K. B. – K., działającą w firmie "G" mgr inż. P. S. w oparciu o operaty techniczne wpisane do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego odpowiednio w dniu 28 lipca 2017 r., pod numerem [...] i 2 maja 2018 r., pod numerem [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in. iż działka ewid. nr [...] obręb [...] jedn. ewid. K obejmuje obszar niejednorodny pod względem prawnym, gdyż w swych granicach ewidencyjnych zawiera różne nieruchomości objęte księgami wieczystymi numer [...], KW [...], [...], KW [...], [...] oraz wykazami hipotecznymi LWH 199 Z, LWH 200 Z, LWH [...] Z cd. [...], LWH [...] Z cd. [...], LWH [...] W, LWH 260 W, LWH tab. 357 P cd. KW [...] P. W odwołaniu skarżąca J. L., wskazała m.in. na błędne określenie kręgu stron postępowania. Podniosła, iż organ l instancji za stronę postępowania uznał jej pradziadka M. P., który zmarł w dniu 19 września 1972 r., co stanowi wadę rażącego naruszenia prawa, nie podlegającą konwalidacji. Pominął natomiast jego współspadkobierców to jest ją się oraz A. P., nie zawiadomił ich o prowadzonym postępowaniu, a także nie skierował do nich decyzji. Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zaznaczyła, iż strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie który biegnie dla stron postępowania którym decyzję doręczono. Pismem z 14 października 2020 r. skarżąca uzupełniła odwołanie przesyłając kopie dokumentów wskazujących na jej następstwo prawne po zmarłym M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. znak: [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał w pierwszej kolejności, że odwołanie skarżącej zostało wniesiono w ustawowo przewidzianym terminie. Inspektor odniósł się następnie do kwestii dopuszczalności odwołania wyjaśniając, że jak zasadnie wskazała skarżąca, decyzja organu l instancji została skierowana do osoby zmarłej, M. P., co nie powinno mieć miejsca i stanowi wadę rażącego naruszenia prawa. Co do uprawnienia bycia stroną postępowania aktualizacyjnego już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, które skarżąca wywodzi z faktu bycia spadkobierczynią uznanego za stronę postępowania zmarłego, organ zwrócił natomiast uwagę, iż przymiot strony postępowania nie wynika z samego faktu bycia następcą prawnym osoby uznanej za stronę. Wynika on z faktu nabycia (w drodze dziedziczenia bądź w innej formie) podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków praw do nieruchomości będących przedmiotem danego postępowania aktualizacyjnego. Osoba zmarła mogła bowiem zostać uznana za stronę niezasadnie i w takiej sytuacji fakt bycia jej następcą prawnym nie skutkuje automatycznie, przejściem na jej spadkobiercę interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Organ podkreślił, że skarżąca nie była ujawniona w jednostce rejestrowej nr [...], prowadzonej dla działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K, jak również nie wskazała w treści odwołania, w stosunku do której z działek będących przedmiotem decyzji przysługuje jej na skutek dziedziczenia prawo własności lub inne prawo podlegające ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Okoliczności przysługiwania jej takiego prawa nie potwierdza również dostępna dla organu dokumentacja w postaci akt sprawy pierwszo instancyjnej, dokumentów przesłanych przez skarżącą, a także wiedza znana organowi z urzędu (na podstawie akt sprawy znak: [...]). Na podstawie wskazanej dokumentacji ustalono, iż poprzednik prawny skarżącej, jej pradziadek M. P. oraz jego żona K. P. byli współwłaścicielami m.in. gospodarstwa rolnego w udziale po 1/4 części. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Powiatowego dla miasta K II Wydział Nieprocesowy z dnia 23 listopada 1972 r., sygn. akt [...], postanowienia Sądu Wojewódzkiego z 4 kwietnia 1973 r., sygn. akt [....] oraz postanowienia Sądu Powiatowego dla miasta K Wydział Nieprocesowy z 28 lutego 1974 r., sygn. akt [...], spadek po K. P. zmarłej 19 sierpnia 1969 r., w K na podstawie ustawy nabyli jej mąż M. P. oraz jej troje dzieci E. P., M. F. i M. P., każde z nich po 1/4 części, co dotyczyło również majątku będącego gospodarstwem rolnym. Natomiast spadek po M. P. zmarłym 19 września 1972 r. w K na podstawie ustawy nabyło jego troje dzieci E. P., M. F. i M. P., każde z nich po 1/3 części z tym, że prawo do dziedziczenia gospodarstwa rolnego pozostałego po spadkodawcy położonego w K – W nabył w całości E. P. Tym samym E. P. stał się właścicielem udziałów w nieruchomościach stanowiących gospodarstwo rolne w wysokości 6/8 części. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z 27 stycznia 1986 r., sygn. akt [...], spadek po E. P. zmarłym 5 lipca 1984 r. w K na podstawie ustawy nabyli wraz z gospodarstwem rolnym wdowa S. P. z domu G w 1/3 części, córka A. K. S. z d. P. w 1/3 części i syn A. C. P. w 1/3 części. Jak z kolei stanowi postanowienie Sądu Rejonowego l Wydział Cywilny z 13 czerwca 2003 r. sygn. akt [...] spadek po S. P. córce K. i M. zmarłej 19 grudnia 2002 r. w K, na podstawie testamentu notarialnego z 16 sierpnia 1999 r., nabyli wprost córka A. S., syn A. P. i wnuczka J. L. po 1/3 części każdy. Na podstawie Aktu Poświadczenia Dziedziczenia z 27 czerwca 2016 r. rep A nr [...] spadek po A. K. S. córce E. i S., zmarłej 22 maja 2016 r. w K, na podstawie ustawy nabyła wprost córka J. L. w całości. Organ wskazał, że jak wskazuje treść akt postępowania pierwszo instancyjnego jedynymi działkami stanowiącymi przedmiot decyzji, które w przeszłości stanowiły współwłasność zmarłego M. P. były działki o dawnych oznaczeniach: nr [...] obręb [...] (mały) Z (która została wyodrębniona z działki nr [...] i odpowiada nowo powstałej działce nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K) i nr [...] obręb [...] (mały) W (która została wyodrębniona z działki nr [...] i odpowiada nowo powstałej działce nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K). Jednakże wynoszący 6/8 części udział w tych działkach został na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego z 31 grudnia 1991 r. Rep A nr [...] umowy o dożywocie i umowy sprzedaży, zbyty przez następców prawnych M. P., to jest S. P., A. S. i A. P. na rzecz M. Ł. Jak wynika z treści aktu notarialnego działki: nr [...] - powstała na skutek podziału działki nr [...] obręb [...], gmina katastralna Z - dla której prowadzona była księga LWH [...], a w której jako właściciele w udziałach po 1/2 części wpisani byli M. P. i K. P. - na działki nr [....], [...] i [...]) oraz nr [...] (powstała na skutek podziału działki nr [...], gm. kat Z obj. księgą LWH [...], w której jako właściciele w udziałach po 1/2 części wpisani byli M. P. i K. P. - na działki nr [...], [...] i [...]), już w dacie jego zawarcia wchodziły w skład innych działek odpowiednio nr [...] i nr [...], obu o nieuregulowanym stanie prawnym, znajdujących się we władaniu SP. Okoliczność ta nie uniemożliwiała jednak zbycia posiadanych w nich udziałów, przez co nie mogły one zostać w drodze dziedziczenia nabyte przez dalszych spadkobierców M. P. Mając na uwadze przedstawione okoliczności organ wskazał, że nie pozwalają one uznać, iż skarżąca posiada interes prawny do bycia stroną przedmiotowego postępowania, co tym samym skutkuje koniecznością uznania jej odwołania za niedopuszczalne. Ponadto organ wyjaśnił, że pomimo niedopuszczalności wniesionego odwołania, ponieważ decyzja Prezydenta Miasta została, jak wyżej wspomniano, skierowana do osoby zmarłej, dlatego też w przypadku prawomocnego zakończenia postępowania zakończonego nin. postanowieniem, będzie ona przedmiotem wszczętego z urzędu postępowania o stwierdzenie jej nieważności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. L. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia 4 grudnia 2020 r., o stwierdzenie nieważności w całości poprzedzającej zaskarżone postanowienie decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z [...] 2020 r.; ewentualnie o uchylenie w całości poprzedzającej zaskarżone postanowienie decyzji z [...] 2020 r. oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zmian.), dalej k.p.a., poprzez błędne uznanie, że pomimo stwierdzenia istnienia wady wymienionej w art. 156 § 1 Kpa, która powinna skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] 2020 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie stwierdził jej nieważności, ograniczając się do wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania; - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1a i pkt 1b oraz art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zmian.) i w zw. z § 10 ust. 2 i § 13 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393), poprzez pominięcie w postępowaniu prowadzonym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i Prezydenta Miasta, jako strony postępowania jej i A. P., będących współspadkobiercami M. P. i zarazem współwłaścicielami a ona dodatkowo współposiadaczem działek nr [...] i nr [...] w obr. [...] K, a w konsekwencji poprzez bezpodstawne stwierdzenie niedopuszczalności jej odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem kontroli jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 grudnia 2020 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. ze względu na brak interesu prawnego skarżącej do skutecznego wniesienia odwołania od ww. decyzji. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Pierwsza z sytuacji zachodzi, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia, tj. niebędącą stroną w sprawie ani adresatem decyzji, czy też nie mającą zdolności do czynności prawnych (por. m.in. wyrok NSA z 21 września 2017 r. o sygn. akt I OSK 3183/15 - dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że okoliczności sprawy nie pozwalają uznać, iż skarżąca posiada interes prawny do bycia stroną przedmiotowego postępowania, co tym samym skutkuje koniecznością uznania jej odwołania za niedopuszczalne. Sąd tę ocenę podziela. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O istnieniu interesu prawnego lub obowiązku decyduje przepis prawa materialnego, stwarzając dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. W postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, normy materialnoprawne określające krąg stron postępowania zawiera przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – oprócz właścicieli, inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Dodatkowo, w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Bezsporne jest że skarżąca nie była wpisana jako właściciel w jednostce rejestrowej nr [...] prowadzonej dla działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K, której dotyczyła decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. Bezsporne też jest, że skarżąca jest następcą prawnym M. P. (sposób dziedziczenia opisał szczegółowo, na podstawie dokumentów, organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu). Prawidłowe jest także stanowisko organu, że źródłem interesu prawnego do nieruchomości nie jest jedynie wykazanie sposobu dziedziczenia po osobie ujawnionej w ewidencji jako jej właściciel (obecnie zmarły) ale przede wszystkim wykazanie praw do nieruchomości, których dotyczy postępowanie aktualizacyjne. W przedmiotowej sprawie organ wystarczająco jasno przedstawił, powołując się na treść aktu notarialnego, że udział w wysokości 6/8 w nieruchomościach – działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] (poprzednio: [...] i [...] gm. kat Z, własności m.in. M. P.) - został przez następców prawnych M. P., tj. S. P., A. S. i A. P. zbyty na rzecz M. Ł. w drodze umowy o dożywocie i umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 31 grudnia 1991 r. Rep A nr [...]. Skoro zatem ww. nieruchomości (udział w nich) zostały zbyte w 1991 r. (k.31 akt adm.), to skarżąca jako następca prawny S. P. zmarłej 19 grudnia 2002 r. i A. S. zmarłej w dniu 22 maja 2016 r. nie mogła ich nabyć. Bycie zatem przez skarżącą następcą prawnym M. P. nie oznacza, że nabyła nieruchomości, będące jego własnością. Nie wykazała, aby umowa o dożywocie i umowa sprzedaży zawarte w formie aktu notarialnego w dniu 31 grudnia 1991 r. Rep A nr [...] zostały unieważnione. Z kolei organ wiedząc o ww. umowach nie mógł ich pominąć przy ocenie interesu prawnego skarżącej. Organ II instancji stwierdzając niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. nie naruszył zatem art. 28 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1a i pkt 1b oraz art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i w zw. z § 10 ust. 2 i § 13 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów. Prawo uczestnictwa w postępowaniu aktualizacyjnym posiadają podmioty ujawnione w ewidencji gruntów i budynków oraz podmioty, które wykażą, iż w stosunku do nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, przysługują im określone prawa podlegające ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Jak prawidłowo stwierdził organ, skarżąca ani nie ujawniła się jako właściciel, czy też władający na zasadach samoistnego posiadania w ewidencji gruntów i budynków ani nie wykazała, że jest właścicielem którejkolwiek z działek, której dotyczy decyzja organu I instancji, od której się odwołała. Skoro decyzja I instancji nie dotyczyła indywidualnego interesu prawnego skarżącej, to zatem jej odwołanie było niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, co zobowiązywało organ II instancji do wydania postanowienia o niedopuszczalności wniesienia odwołania. Kwestia natomiast stwierdzenia z urzędu przez organ nieważności decyzji z dnia [...] 2020 r. leży poza zakresem rozpoznawanej sprawy. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Sąd nie może stwierdzić nieważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta Prezydenta Miasta z [...] 2020 r., znak: [...]. Dopiero rozstrzygnięcie w tym przedmiocie przez organ będzie podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Reasumując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI