III SA/Kr 245/25

III SA/Kr 245/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
Art. 27  i 32, 135 j ust. 1 i 2, 134h ust. 1  i 1a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Sygn. akt III SA/Kr 245/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 28 listopada 2024 r. nr 17/2024/O, w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym przez P. M., zwanego dalej skarżącym, orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 28 listopada 2024 nr 17/2024/O Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm., zwanej dalej ustawą o Policji), utrzymał w mocy orzeczenie nr 20/2024 Komendanta Miejskiego Policji z dnia 8 października 2024 r. o uznaniu skarżącego winnym popełnienia czynu, za który ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i wymierzeniu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby.
Powyższe orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 13 lutego 2024 r. skarżący poinformował Komendanta Miejskiego Policji o przedstawieniu mu w dniu 9 lutego 2024 r. w Prokuraturze Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie zarzutu o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk do sprawy o sygn. akt [...].
W dniu 15 lutego 2024 r. do Komendy Miejskiej Policji wpłynęły z Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie materiały w postaci kserokopii: postanowienia o przedstawieniu zarzutów, protokołu przesłuchania podejrzanego z dnia 9 lutego 2024 r. oraz uzasadnienia do postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
Realizując ustawowy obowiązek wynikający z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji Komendant Miejski Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia 15 lutego 2024 r. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od dnia 16 lutego 2024 r. do dnia 15 marca 2024 r.
Postanowieniem nr 15/2024 z dnia 21 lutego 2024 r. Komendant Miejski Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu i przedstawił zarzuty, że w dniu 29 lipca 2023 r. w K. w czasie wolnym od służby, będąc zobowiązanym do postępowania w taki sposób, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz dbania o społeczny wizerunek Policji, jako formacji w której służy, nie dopełnił tego obowiązku w ten sposób, iż zmierzał bezpośrednio do doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe W. S.A. w kwocie 7 000 zł po uprzednim wprowadzeniu w błąd przedstawicieli pokrzywdzonego co do zaistnienia zdarzenia w postaci zalania mieszkania w dniu 28 lipca 2023 r., tj. w okresie ochrony ubezpieczeniowej z tytułu polisy nr [...] dobrowolnego ubezpieczenia domów i mieszkań [...] - obligującego do wypłaty odszkodowania, podczas gdy do zalania mieszkania doszło przed rozpoczęciem okresu ochrony ubezpieczeniowej, nie później niż w dniu 24 lipca 2023 roku do którego to skutku w postaci rozporządzenia mieniem nie doszło z uwagi na okoliczności ujawnione przez pokrzywdzonego w toku likwidacji zgłoszonej szkody i wydanej decyzji o odmowie wypłaty odszkodowania, tj. o przestępstwo z art. 13 § 1 kk w z art. 286 §1 kk w związku z czym w dniu 9 lutego 2024 r. w Prokuraturze Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie został mu przedstawiony zarzut o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 k.k. czym dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w zw. z § 2 i 23 Zasad Etyki Zawodowej Policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad Etyki Zawodowej Policjanta
Postanowieniem nr 20/2024 z dnia 29 marca 2024 r. Komendant Miejski Policji zawiesił postępowanie dyscyplinarne z uwagi na niemożność pozyskania materiału dowodowego z Prokuratury.
Za pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. do Komendy Miejskiej Policji wpłynęły z Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie materiały w postaci opinii biegłego z zakresu informatyki oraz protokół przesłuchania biegłego.
W dniu 3 lipca 2024 r. uzyskano z Prokuratury Rejonowej Kraków- Śródmieście Zachód w Krakowie informację o zamknięciu w dniu 27 czerwca 2024 r. śledztwa, sygn. akt [...], i skierowaniu w dniu 28 czerwca 2024 roku do Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu.
W dniu 26 lipca 2024 r. rzecznik dyscyplinarny zapoznał się z aktami sprawy i wykonał fotokopię wybranych materiałów, a następnie włączył je do akt prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.
Postanowieniem nr 31/2024 z dnia 5 sierpnia 2024 r. Komendant Miejski Policji podjął zawieszone postępowanie dyscyplinarne.
W dniu 14 sierpnia 2024 r. zapoznano skarżącego z aktami postępowania dyscyplinarnego.
W dniu 23 sierpnia 2024 r. do Komendy Miejskiej Policji wpłynęły wnioski dowodowe złożone przez obrońcę skarżącego o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego poprzez:
I) ustalenie danych personalnych sąsiadki obwinionego mieszkającej piętro niżej, w tym samym pionie, w którym znajduje się mieszkanie obwinionego w K., a następnie przesłuchanie jej w charakterze świadka. Alternatywnie, ustalenie czy w toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Kraków – Śródmieście Zachód w Krakowie śledztwa przesłuchano taką osobę, a jeśli tak to dołączenie do materiałów postępowania dyscyplinarnego kopii protokołu jej przesłuchania. Powyższe ma na celu ustalenie mających miejsce w lipcu 2023 roku awarii w wyniku, których doszło do zalania m.in. mieszkania świadka, a także faktu rozmowy na temat awarii jaką przeprowadził z nią obwiniony.
II) ustalenie danych personalnych sąsiadki obwinionego mieszkającej dwa piętra niżej, w pionie znajdującym się po przeciwnej stronie w stosunku do mieszkania obwinionego w K. przy ul. H. [...] w K., a następnie przesłuchanie jej w charakterze świadka. Alternatywnie, ustalenie czy w toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie śledztwa przesłuchano taką osobę, a jeśli tak to dołączenie do materiałów postępowania dyscyplinarnego kopii protokołu jej przesłuchania. Powyższe ma na celu ustalenie mających miejsce w lipcu 2023 roku awarii w wyniku, których doszło do zalania m.in. mieszkania świadka, a także faktu rozmowy na temat awarii jaką przeprowadził z nią obwiniony.
III) pisemne wystąpienie do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", ul. M. [...] w K., w zasobach której znajduje się mieszkanie obwinionego w K. przy ul. H. [...] o przekazanie informacji o odnotowanych przez spółdzielnię w lipcu 2023 roku zgłoszeniach mieszkańców bloku nr [...] przy ul. H. w K., a dotyczących awarii, w wyniku których doszło do zalania mieszkań. Alternatywnie ustalenie, czy w toku prowadzonego śledztwa Prokuratura dokonywała powyższych ustaleń, a w przypadku potwierdzenia tego faktu dołączenie do materiałów postępowania dyscyplinarnego kopii udzielonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" odpowiedzi, celem precyzyjnego ustalenia daty odnotowanych przez spółdzielnię w lipcu 2023 roku zgłoszeń dotyczących awarii przekazywanych przez mieszkańców bloku w K. przy ul. H. [...], których skutkiem było zalanie mieszkań
Realizując ww. wnioski dowodowe organ ustalił, że w toku prowadzonego śledztwa w Prokuraturze Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie nie wykonywano czynności związanych z przesłuchaniem w charakterze świadka ww. osób. W związku z powyższym w dniu 5 września 2024 r. rzecznik dyscyplinarny udał się do budynku mieszkalnego przy na ul. H. [...] w K., celem ustalenia i przesłuchania wskazanych we wniosku osób.
Na miejscu ustalono dane osobowe sąsiadki zamieszkującej piętro niżej w tym samym pionie co skarżący – H. P. zam. ul. H. [...] w K. m. nr [...], która w czasie przesłuchania zeznała, że jej mieszkanie znajduje się bezpośrednio pod mieszkaniem skarżącego, którego zna osobiście. Jak wskazała nie pamięta, aby w wakacje 2023 r. doszło do zalania jej mieszkania w wyniku awarii sieci c.o. W tym zakresie nie zgłaszała żadnych awarii do spółdzielni mieszkaniowej. Nie pamiętała również, aby skarżący rozmawiał z nią na ten temat. Potwierdziła, że w zeszłym roku pod nieobecność skarżącego doszło do zalania jej mieszkania, ale miało to miejsce w okresie jesiennym w trakcie rozpoczynania sezonu grzewczego. Przedmiotową sytuację zgłosiła do spółdzielni i rozmawiała też na jej temat ze skarżącym, który potwierdził, iż do zalania jej mieszkania doszło w wyniku awarii, która miała miejsce w jego mieszkaniu. Ww. zaprzeczyła, aby przedmiotowa sytuacja miała miejsce w lipcu lub sierpniu 2023 roku. Na temat zalań mieszkania należącego do skarżącego w lipcu zeszłego roku nie posiadała żadnych informacji i nie rozmawiała z nim na ten temat.
Przesłuchano też lokatora mieszkania nr [...] przy ul. H. [...] w K. znajdującego się dwa piętra niżej niż mieszkanie skarżącego, po przeciwnej stronie klatki schodowej – B. K. Mężczyzna zeznał, że nie zna lokatora mieszkania nr [...] (on sam na co dzień mieszka gdzie indziej i do mieszkania na ul. H. przychodzi tylko w odwiedziny do ojca), a jego matka na stałe mieszkająca pod tym adresem zmarła w 2022 roku. W aktach sprawy znajduje się protokół przesłuchania R. K. lokatora mieszkania nr [...] z dnia 9 maja 2024 r., który zeznał, że nigdy nie rozmawiał ze skarżącym na temat zalania jego mieszkania i nic nie wie na ten temat. Potwierdził, że w wakacje 2023 r. doszło do zalania jego mieszkania, ale nie wie kiedy to dokładnie nastąpiło.
Przesłuchano również A. W., lokatorkę mieszkania nr [...] znajdującego się dwa piętra poniżej mieszkania skarżącego, w tym samym pionie. Ww. zeznała, że nic nie wie na temat awarii sieci c.o. i zalania mieszkania nr [...] w wakacje 2023 roku. Do takich awarii w jej mieszkaniu nie dochodziło i nie rozmawiała z nikim na ten temat.
W dniu 28 sierpnia 2024 r. zwrócono się do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o udzielenie informacji na temat odnotowanych przez spółdzielnię w miesiącu lipiec 2023 r. zgłoszeniach pochodzących od mieszkańców bloku przy ul. H. [...] w K. dotyczących awarii lub prac remontowych, w wyniku których doszło do zalania mieszkań w tym bloku. W odpowiedzi ,pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przekazał, że w dniu 24 lipca 2023 r. wpłynęło zgłoszenie o awarii w mieszkaniu nr [...] w bloku przy ul. H. [...] w K. Przedmiotowa awaria została usunięta przez służby techniczne spółdzielni w dniu 26 lipca 2023 r. poprzez wymianę uszkodzonego elementu.
Po zapoznaniu skarżącego z materiałem dowodowym, rzecznik dyscyplinarny w dniu 26 września 2024 r. wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych.
Orzeczeniem nr 20/2024 z dnia 8 października 2024 r. Komendant Miejski Policji uznał skarżącego winnym popełnienia zarzucanego czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby.
Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł skarżący.
Wymienionym na wstępie orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 28 listopada 2024 nr 17/2024/O Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Komendant wskazał, że decyzją z dnia 20 listopada 2024 r., działając na podstawie art. 135 m ust. 1 i 3 ustawy Policji, Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie powołał komisję do zbadania ww. orzeczenia z dnia 8 października 2024 r.
Komisja przedstawiła wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu sprawozdanie wraz z wnioskami dotyczącymi sposobu załatwienia odwołania. W ocenie komisji zaskarżone orzeczenie należy utrzymać w mocy.
Na podstawie materiału zebranego w przedmiotowej sprawie ustalono, że skarżący jest właścicielem mieszkania przy ul. H. [...] w K. W dniu 19 lipca 2023 r. (po dłuższej nieobecności) przyjechał do swojego mieszkania i stwierdził zalanie podłogi. W związku z tym, iż mieszkanie znajduje się na czwartym/ostatnim piętrze nabrał podejrzenia, że zalanie mogło być wynikiem ulewnych deszczy, a woda dostała się do mieszkania przez dach lub stolarkę okienną. Niemniej zrobił dokumentację fotograficzną tego zalania. Po kilku dniach ponownie przyjechał do swojego mieszkania, gdzie znowu ujawnił zalaną podłogę. Ponownie wykonał dokumentację zdjęciową i wtedy, po rozpytaniu sąsiadów dowiedział się, że była awaria centralnego ogrzewania i przez odpowietrzniki do grzejników zalało podłogę na czwartych kondygnacjach. W dniu 25 lipca 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" m.in. z żądaniem natychmiastowego usunięcia usterki w celu niedopuszczenia do zalania całego mieszkania oraz podania numeru polisy firmy ubezpieczeniowej. Następnie w tym samym dniu z polisy ubezpieczeniowej zawartej pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" a U. S.A., zgłosił szkodę, z której wynikało, że w dniach 19 i 24 lipca 2023 roku doszło do zalania podłogi w jego mieszkaniu przy ul. H. [...] w K., na skutek nieszczelnej instalacji c.o. i awarii zaworu grzejnikowego. Zgłoszenie zostało zarejestrowane w U. S.A. pod nr [...]. W dniu 26 lipca 2023 r. skarżący został wezwany przez U. S.A. do dostarczenia zdjęć potwierdzających uszkodzenie mienia. W tym samym dniu skarżący przesyłał do U. S.A. pliki zawierające zdjęcia obrazujące opisaną szkodę. Po zweryfikowaniu otrzymanych dokumentów, ubezpieczyciel w dniu 28 lipca 2023 r. przyznał skarżącemu odszkodowanie za poniesione straty w kwocie 1428,95 zł. W dniu 29 lipca 2023 r. skarżący przesłał do U. S.A. kolejne pliki (zdjęcia) obrazujące powstałe uszkodzenia jednocześnie wskazując, że nie jest w stanie wymienić uszkodzonej podłogi wyłącznie w jednym pokoju, gdyż nie posiada paneli łączonych z innymi pomieszczeniami, nie ma listw przypodłogowych oddzielających pomieszczenia, a przy tym podkreślił, że producent nie oferuje w sprzedaży już tych paneli. W zw. z powyższym niósł o wydanie decyzji odzwierciedlającej naprawę wyrządzonych szkód. W następstwie powyższego dokonano weryfikacji akt szkodowych i na tej podstawie Towarzystwo Ubezpieczeniowe U. S.A dokonało korekty w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania, którą ostatecznie ustalono na kwotę 2562,90 zł. W toku likwidacji przez U. S.A. przedmiotowej szkody, którą zarejestrowano pod nr [...], w miejscu zamieszkania skarżącego miały miejsce oględziny na podstawie, których zweryfikowano zakres podawanych przez niego uszkodzeń. W międzyczasie w dniu 29 lipca 2023 r. skarżący dokonał kolejnego zgłoszenia szkody zaistniałej w jego mieszkaniu przy ul. H. [...] w K., ale tym razem do Towarzystwa Ubezpieczeniowego W. S.A. V. o nr [...] z polisy ubezpieczeniowej nr [...], którą zawarł przed zgłoszeniem tej szkody tj. w dniu 25 lipca 2023 r. (z okresem obowiązywania od dnia 26 lipca 2023 r. do dnia 25 lipca 2024 r). Z opisu zgłoszenia szkody wynikało, że w dniu 28 lipca 2023 r. doszło do zalania mieszkania przy ul. H. [...] w K. poprzez wylanie wody z zaworu odpowietrzającego grzejnik. W wyniku zalania uszkodzeniu uległa panelowa podłoga (panel enapuvhly), zalany został narożnik, na ścianie obok kaloryfera powstały lekkie zacieki, a odpowietrznik grzejnika był do wymiany. Szacowaną wartość szkody określił na kwotę 7 000 zł. Jednocześnie do zgłoszenia dołączył pliki (zdjęcia) stanowiące dokumentację fotograficzną do zgłoszonej szkody. Dokonując przedmiotowego zgłoszenia skarżący nie złożył oświadczenia o otrzymaniu odszkodowania od innego zakładu ubezpieczeń, bądź od osoby trzeciej lub podjętych czynnościach zmierzających do uzyskania takiego odszkodowania.
W toku rozpatrywania przedmiotowego zgłoszenia przez W. S.A. ustaliła, że do zalania mieszkania nie doszło we wskazanym przez skarżącego terminie, a mianowicie w dniu 28 lipca 2023 r. Analiza właściwości plików przekazanych przez wymienionego doprowadziła do wniosku, że załączone do zgłoszonej szkody zdjęcia (6 sztuk) wykonane były w dniu 24 lipca 2023 r., czyli jeszcze przed okresem ochrony ubezpieczeniowej z polisy [...]. Na tej podstawie V. odmówiła skarżącemu wypłaty odszkodowania, o czym poinformowano skarżącego pismem z dnia 4 sierpnia 2023 r. Skarżący nie odwołał się od decyzji ubezpieczyciela. Następnie W. S.A pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. skierował zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez skarżącego.
W dniu 4 września 2023 r. skarżący zgłosił się do Prokuratury, gdzie odniósł się do okoliczności objętych treścią zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Skarżący zobowiązał się do dostarczenia do prokuratury zdjęć, potwierdzających zalanie mieszkania w dniu 28 lipca 2023 r. i które miały zostały dostarczone do W. .S.A. Po dostarczeniu przez skarżącego stosownej dokumentacji w Prokuraturze przeprowadzono oględziny, podczas których ustalono, że pliki przekazane do: W. S.A., U. S.A. oraz do akt postępowania karnego są w części tożsame. Identyczny jest rozmiar tych zdjęć, jak również znajdujący się na nich obraz. Jedyna istotna różnica widoczna jest w datach wykonania zdjęć, które w zdjęciach przekazanych do W. S.A. U. S.A. wskazują datę 19 i 24 lipca 2023 r., natomiast w zdjęciach przekazanych na potrzeby postępowania karnego wskazują datę wykonania 28 lipca 2023 r. Powyższe w ocenie prokuratora stanowiło uzasadnioną przesłankę do wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania o przestępstwo z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk.
W dniu 9 lutego 2024 r. skarżący został przesłuchany w charakterze podejrzanego. Skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu i złożył obszerne wyjaśniania, twierdząc, że nie miał zamiaru nikogo oszukać, ani wyłudzić żadnego odszkodowania. W tym samym dniu tj. 9 lutego 2024 r. skarżący skierował do W. S.A. list z przeprosinami, w którym wskazał, że jego intencją nie było oszukanie ubezpieczyciela, tylko faktyczna naprawa uszkodzonego mieszkania.
W celu pozyskania wiadomości specjalnych, w dniu 14 lutego 2024 roku prokurator powołał biegłego z zakresu informatyki. Na podstawie uzyskanej opinii ustalono, że pliki (zdjęcia) dostarczone do obu Towarzystw Ubezpieczeniowych są takie same i nie noszą znamion dokonywania zmian w danych EXIF plików. Natomiast zdjęcia dostarczone przez skarżącego do Prokuratury (mające potwierdzić szkodę zaistniałą w dniu 28 lipca 2023 r.) noszą znamiona świadczące o dokonywanych zmianach danych EXIF plików. Ponadto zdjęcia znajdujące się na płytach CD przekazanych przez Towarzystwa Ubezpieczeniowe W. S.A. i U. S.A. są ze sobą tożsame.
W dniu 15 kwietnia 2024 r. prokurator dokonał końcowego zaznajomienia skarżącego z materiałami śledztwa oraz umożliwił mu złożenie dodatkowych wyjaśnień. Skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze wyjaśnienia zaprzeczając, aby modyfikował przesłane do W. S.A. zdjęcia.
W dniu 28 czerwca 2024 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie sporządził przeciwko skarżącemu akt oskarżenia o przestępstwo z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 k.k., który w dniu 5 lipca 2024 r. został przesłany do Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia Wydział II Karny, gdzie został zarejestrowany pod sygn. akt [...].
Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w Rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Zgodnie z art. 132 ust. 1 ww. ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci, związana jest ze szczególnym charakterem służby w Policji. Stosownie do art. 132 ust. 1 ww. ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że policjant jest zobowiązany do przestrzegania zarówno dyscypliny służbowej, jak i zasad etyki zawodowej, na co wskazuje treść zd. 2 i 3 roty ślubowania składanego przed przyjęciem do służby, sformułowanej w art. 27 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tą rotą zobowiązuje się między innymi do tego, by strzec honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zobowiązanie to nie jest tylko deklaracją, ale oznacza, że policjant zobowiązany jest dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie. Tekst ślubowania oznacza, że policjant z chwilą jego złożenia, zna zasady etyki zawodowej i jednocześnie zobowiązuje się do samodzielnego pogłębiania wiedzy na ich temat. funkcjonariusz Policji powinien zachowywać się godnie nie tylko w czasie wykonywania czynności służbowych, ale także w życiu prywatnym. Jest to jego jeden z podstawowych obowiązków. Zatem także w okresie urlopu lub w innym czasie poza służbą policjant musi bezwzględnie unikać takich zachowań, które mogą pozbawiać macierzystą formację wiarygodności w opinii publicznej.
Z kolei w zasadach etyki zawodowej policjanta wyraźnie zostało określone, które z zasad etyki mają charakter generalny i odnoszą się do funkcjonowania policjanta, zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Zasadami o charakterze generalnym są zasady etyki wymienione między innymi w § 2 i 23 załącznika zasad etyki zawodowej policjanta. Zgodnie z § 2 cyt. zasad etyki, w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Powołany przepis wskazuje zatem pewien modelowy (pożądany) - gdy weźmie się pod uwagę zadania spoczywające na Policji jako uzbrojonej formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego - sposób postępowania policjanta w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki. Istotą wskazanego w tym przepisie sposobu postępowania policjanta wydaje się nie tylko unikniecie wszelkich zachowań, które w odbiorze społecznym mogłyby zostać uznane za podważające zaufanie do Policji, ale wręcz nakaz takiego zachowania, które to zaufanie do Policji w społeczeństwie będzie pogłębiać. Z kolei w § 23 "zasad etyki zawodowej policjanta, którego to naruszenie również obwinionemu zarzucono, jest mowa o tym, że policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Zauważyć należy, że zawód policjanta jest zawodem zaufaniem publicznego. Dlatego też większe zaufanie do Policji oznacza lepszą współpracę ze społeczeństwem. W związku z ty m policjant powinien mieć świadomość, że każde jego zachowanie, każde zdarzenie w którym bierze udział może mieć wpływ na wizerunek instytucji. Świadomość ta powinna motywować policjanta do zachowań poprawnych i właściwych, w których motyw działania i jego wykonanie nie budzą społecznego sprzeciwu. Na poparcie prezentowanego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych i stanowisko doktryny.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że na dzień rozpatrywania odwołania nie doszło do upływu terminu wskazanego w art. 135 ust. 4 ustawy, albowiem zarzucanego przewinienia skarżący dopuścił się w dniu 29 lipca 2023 r. Tym samym nie doszło do naruszenia norm prawa, które skutkowałoby koniecznością wycofania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.
Organ dodał, że przepis art. 135h ust. 3 ww. ustawy przewiduje fakultatywność zawieszenia postępowania. Nadto przepis art. 135h stanowi uregulowanie określające termin prowadzenia czynności dowodowych i jak należy wnosić z brzmienia ustępu 1, tego rodzaju czynności kończy się w terminie miesiąca od dnia wszczęcia tego postępowania, a wyższy przełożony dyscyplinarny, w drodze postanowienia, może przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony do 3 miesięcy. Taka treść przepisu koresponduje z ustanowionym dwuletnim okresem przedawnienia karalności prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy było prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w sposób szybki i efektywny. Jakkolwiek więc omawiana norma prawna daje uprawnienie do zastosowania instytucji procesowej jaką jest zawieszenie postępowania, pozostawiając to w gestii uznania organu, ale tylko przy spełnieniu przesłanki określonej w tym przepisie i przy uwzględnieniu przez przełożonego dyscyplinarnego, że zawieszenie wpływa na czas trwania postępowania przedłużając jego tok. Nadto pomiędzy długotrwałą przeszkodą, a niemożnością prowadzenia postępowania musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy. Omawiany przepis nie precyzuje o jakiego rodzaju przeszkody chodzi poza określeniem, że ma ona być długotrwała oraz uniemożliwiać prowadzenie postępowania. Ustawa o Policji nie definiuje długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Z pewnością do tych przeszkód zaliczyć należy oczekiwanie na uzyskanie opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki śledczej oraz możliwości uzyskania innych dowodów z postępowania karnego, których przeprowadzenie w toku postępowania dyscyplinarnego jest prawnie niemożliwe. Zgodnie z art. 135e ust. 1 ww. ustaw, rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W realiach rozpatrywanej sprawy rzecznik dyscyplinarny nie posiadał uprawnień do uzyskania od towarzystwa ubezpieczeń materiałów dotyczących polisy wskazanej w zarzucie dyscyplinarnym, w tym do okoliczności zgłoszenia przez obwinionego szkody i ustaleń dokonanych w trakcie jej likwidacji. Informacje w tym zakresie były kluczowe dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Warunki wykonywania działalności w zakresie ubezpieczeń osobowych i ubezpieczeń majątkowych oraz działalności reasekuracji uregulowane zostały w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracji. Pozyskanie przez rzecznika dyscyplinarnego z akt postępowania przygotowawczego materiałów przekazach przez towarzystwa ubezpieczeniowe (W. S.A. i U. S.A.), w tym dokumentacji związanej z polisami ubezpieczeniowymi, a ponadto opinii biegłego było istotne w celu wyjaśnienia sprawy. Zastrzeżenie prokuratora, że przekazanie materiałów z akt postępowania przygotowawczego dla potrzeb postępowania dyscyplinarnego nastąpi dopiero po jego całkowitym zgromadzeniu przy jednoczesnym braku wskazania jakiegokolwiek terminu uznać należy za obiektywną przesłankę do zawieszenie postępowania dyscyplinarnego. Ww. okoliczności uprawniały więc Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie do wydania postanowienia z dnia 29 marca 2024 r. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, gdyż doszło do zrealizowania przesłanki wskazanej w art. 135h ust. 3 ustawy, tj. długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania.
Konsekwencją ustania długotrwałej przeszkody będącej podstawą wydania przez postanowienia z dnia 29 marca 2024 r. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego było wydanie postanowienia z dnia 5 sierpnia 2024 r. o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego. Przełożonego dyscyplinarnego do wydania przedmiotowego postanowienia obligował przepis art. 135h ust. 4 ww. ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego w realiach niniejszej sprawy nie doszło do przekroczenia 3 miesięcznego terminu prowadzenia czynności dowodowych, albowiem w dniu 21 lutego 2024 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, następnie Komendant Wojewódzki Policji przedłużył termin prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony do 3 miesięcy, tj. do dnia 21 maja 2024 r. W międzyczasie w dniu 29 marca 2024 r. postępowanie zostało zawieszone, a następnie w dniu 5 sierpnia 2024 r. podjęto je. Zgodnie z art. 135h ust. 3c ustawy o Policji zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg terminów. Ostatecznie bieg terminu prowadzenia czynności dowodowych w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym ustał z dniem 26 września 2024 r., a więc jeden dzień przed upływem 3 miesięcznego terminu prowadzenia czynności dowodowych. Tym samym nie doszło do przekroczenia terminu wskazanego w zd.2 art. 135h ust. 1 ustawy o Policji. Nadto wskazany w ustawie termin ma charakter instrukcyjny, a jego przekroczenie bez formalnego przedłużenia przez uprawniony organ me wywołuje negatywnych skutków dla samego postępowania.
Jak podał organ, w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym zebrano materiał dowodowy pozwalający na stwierdzenie, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zebrany materiał jest kompletny i pozwala na dokonanie oceny zachowania skarżącego w aspekcie dyscyplinarnym. Natomiast ocena zebranych dowodów została dokonana z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie pominięto również okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącego. Zaskarżone orzeczenie spełnia wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 135j ust. 1 i 2 ww. ustawy. Wbrew zarzutom odwołania w sprawie nie istnieją dwa wątki, główny dot. powstania szkody w dniu 28 lipca 2023 r. oraz poboczny dot. daty wykonania zdjęć przekazanych przez skarżącego do W. S.A. Zarzut przedstawiony skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczy bowiem jego zachowania/działania z dnia 29 lipca 2023 r. W dacie tej skarżący dokonał zgłoszenia szkody o nr [...], z którego wynikało, że w dniu 28 lipca 2023 r. nastąpiło zalanie jego mieszkania położonego przy ul. H. [...] w K., poprzez wylanie się wody z zaworu odpowietrzającego grzejnik. Zgodnie ze zgłoszeniem, w wyniku zalania mieszkania została zniszczona podłoga z panelu enapuhly, zalany został narożnik, na ścianie obok kaloryfera powstały lekkie zacieki, a odpowietrznik nadaje się do wymiany. Wartość szkody ww. oszacował na kwotę 7000 zł, a do zgłoszenia dołączył 10 plików obrazujących uszkodzenia mienia. W dniu 25 lipca 2023 r. zgłosił szkodę o nr [...] z polisy ubezpieczeniowej nr [...] zawartej pomiędzy SM "[...]" a U. S.A. Ze zgłoszenia wynikało, że w dniu 19 lipca 2023 r. w wyniku nieszczelnej instalacji c.o. i zaworu, a także prac serwisowych przeprowadzonych przez wymienioną spółdzielnię doszło do zalania podłogi w mieszkaniu przy ul. H. [...]. Sytuacja ta miała mieć miejsce w dniach 19 i 24 lipca 2023 r. W dniu 26 lipca 2023 r. skarżący został wezwany do dostarczenia niezbędnych dokumentów w celu likwidacji szkody, a w szczególności zdjęć uszkodzonego mienia. Tego samego dnia skarżący przesłał do ubezpieczyciela 5 plików. Przesłane zdjęcia zostały wykonane przez skarżącego jego telefonem komórkowym. Zdaniem organu, w działaniu skarżącego pojawiły się niekonsekwencje, które miały miejsce od momentu zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela, aż do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego prowadzonego. Zachowania te sprzeczne z logiką i doświadczeniem, życiowym, a także jawnie stoją w sprzeczności z przyjętą przez niego linią obrony.
Organ odwoławczy zauważył, że według skarżącego dokonał on wymiany paneli podłogowych w dniu 25 lipca 2023 r.. Tymczasem dopiero w dniu 26 lipca 2023 r. nastąpiło usunięcie usterki przez służby techniczne administracji, która była powodem zalania mieszkania. Powyższe stoi też w sprzeczności z treścią zgłoszenia szkody do W. S.A. z dnia 29 lipca 2023 r., w którym skarżący wskazał, że zalana podłoga mieszkania panel enapuvhly, podłoga wymieniana rok temu.
Kolejnym przykładem niekonsekwentnego zachowania skarżącego jest brak jego reakcji na odmowę wypłaty odszkodowania w dniu 4 sierpnia 2023 r. przez W. S.A, odnośnie zgłoszonej szkody zaistniałej w dniu 28 lipca 2023 r.
Trzecim przykładem niezrozumiałego postępowania skarżącego jest sprzedaż telefonu komórkowego, którym miał wykonać dokumentację fotograficzną szkody powstałej w dniu 28 lipca 2023 r. Zauważenia wymaga, że w dniu 4 września 2023 r. skarżący został rozpytany w prokuraturze na okoliczność zawiadamiania złożonego przez W. S.A. Ze złożonego przez niego oświadczenia wynika, iż Jednocześnie zobowiązał się przedłożyć właściwy materiał fotograficzny. Tymczasem, wiedząc, iż w sprawie zgłoszenia przez niego szkody do W. S.A. prowadzone jest postępowania przygotowawcze, skarżący pozbył się jedynego dowodu, który mógłby świadczyć na jego korzyść sprzedał telefon.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania organ wyjaśnił, że przełożony posiada uprawnienie do uchylenia postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych wykonanych przez rzecznika dyscyplinarnego w postępowaniu dyscyplinarnym. Następuje to w sytuacji, gdy po przekazaniu akt przełożonemu dyscyplinarnemu uzna on, że w postępowaniu występują istotne braki formalne, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o uchyleniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych i zwraca akta postępowania dyscyplinarnego rzecznikowi dyscyplinarnemu, w celu usunięcia stwierdzonych braków w materiale dowodowym. Ustawodawca pozostawił więc możliwość wydania postanowienia o uchyleniu postanowienia rzecznika o zakończeniu czynności dowodowych do uznania przełożonego dyscyplinarnego.
Wbrew zarzutom odwołania, nie naruszono art. 135f ust. 7 ww. ustawy oraz przysługującego obwinionemu prawa do obrony. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2024 r. obrońca skarżącego w sposób enumeratywny wniósł o przeprowadzenie trzech wniosków dowodowych, każdorazowo przy każdym wskazując dowód oraz okoliczności, które mają być udowodnione oraz sposób przeprowadzenia dowodu. Wnioskowane dowody zostały zrealizowane przez rzecznika dyscyplinarnego. Natomiast odnośnie braku możliwości udziału obwinionego i obrońcy przy tych czynnościach i możliwości powiadamiania ich o terminie zaplanowanych czynności, rzecznik dyscyplinarny odrębnym pismem poinformował skarżącego i obrońcę, że ustawa o Policji, w tym art. 135p ust. 1 ustawy nie przewiduje dla nich takich uprawnień. Rzecznik dyscyplinarny w sposób prawidłowy uznał, że żądanie w tym zakresie nie jest wnioskiem dowodowym, albowiem nie zmierzało do udowodnienia żadnej okoliczności sprawy, a tym samym odmowa jego realizacji nie wymagała wydania postanowienia o odmowie uwzględnieniu wniosku dowodowego.
Zdaniem organu odwoławczego charakter przewinienia zarzucanego skarżącemu, negatywnie wpływa na odbiór społeczny Policji i godzi w jej wizerunek, jako formacji służącej bezpieczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak również wykrywania przestępstw oraz ścigania ich sprawców. Zawód policjanta, powinien cieszyć się publicznym zaufaniem i wymaga od każdego funkcjonariusza nieskazitelnej postawy. W oczach opinii publicznej jak również w środkach masowego przekazu, każde niepraworządne zachowanie policjanta (niezależnie czy miało ono miejsce w służbie czy w czasie wolnym od służby) spotyka się z napiętnowaniem i poddawane jest szczególnej krytyce. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przedkłada się wprost na utratę zaufania do organów państwa. Nie sposób też nie zwrócić uwagi na fakt, iż zachowanie potocznie zwane "oszustwem" zostało zakwalifikowane jako zbrodnia, czemu ustawodawca dał wyraz wskazując, że za tego rodzaju czyn grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Przestępstwa tego dopuszcza się osoba kierując się niską pobudką, a mianowicie chęcią uzyskania korzyści majątkowej.
Organ wyjaśnił, że odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów jest możliwa w przypadku przypisania policjantowi winy. Przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Zgodnie z art. 132a pkt 1 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, tj. chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi. Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie) albo zamiarem ewentualnym (obwiniony przewidując możliwość popełnienia przewinienia, na to się godzi). Z winą nieumyślną mamy do czynienia wtedy, kiedy policjant nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł przewidzieć (art. 132a pkt 2 ustawy). Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia) albo postać niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia). Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary. W świetle przedstawionych rozważań organ odwoławczy przyjął, że skarżący nie posiadając stosownej dokumentacji dotyczącej awarii z dnia 28 lipca 2023 r. przedłożył dokumentację fotograficzną wykonaną przed datą zgłoszonej szkody. Skarżący miał przy tym świadomość, iż takie zachowanie nie jest praworządne i może wywołać nie tylko konsekwencje karne lecz także i służbowe. Skarżący dopuścił się więc zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej z zamiarem ewentualnym.
Organ wyjaśnił, że przy doborze kary uwzględniono dyrektywy kary, wskazane w art. 134h ust. 1 i 1a ustawy o Policji. Wzięto pod uwagę okoliczności jego popełnienia, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby (negatywny odbiór zachowania policjanta, który powinien być wzorem do naśladowania), rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej), rodzaj i stopień naruszenia ciążących obowiązków (sprzeniewierzenie się rocie ślubowania, niepraworządne postępowanie, niedochowanie zasady dbania o godność i dobre imię służby, jej społeczny wizerunek oraz podejmowanie działań służących budowaniu zaufania do niej), pobudki działania (chęć uzyskania korzyści majątkowej), zachowanie po popełnieniu przewinienia (nie przyznanie się do popełnienia zarzucanego przewinienia, brak skruchy). Wzięto również pod uwagę jego doczasowy przebieg służby, w tym nienaganną postawę w służbie oraz niekaralność dyscyplinarną. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek zaostrzających lub mająca wpływ na złagodzenie wymiaru kary, o których mowa w ani 132h ust. 2 i 3 ww. ustawy.
Przełożony dyscyplinarny, wymierzając obwinionemu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby umożliwił skarżącemu dalsze pełnienie służby w Policji. Zgodnie z art. 134ea ustawy o Policji kara ostrzeżenia o nieprzydatności do służby oznacza wytknięcie niewłaściwego postępowania i uprzedzenie, że jeżeli ukarany ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne zostanie; wydalony ze służby. Niewątpliwie przedmiotowa kara jest jedną z najsurowszych kar znajdujących się w katalogu kar dyscyplinarnych, niemniej jednak o czym mowa była wyżej umożliwia obwinionemu pozostanie w szeregach Policji. Nie może budzić wątpliwości, że każdy środek karny, stosowany w postępowaniu dyscyplinarnym, ma spełniać określoną rolę. W tym zakresie wybór kary należy do organów dyscyplinarnych. Jednak w sytuacji j dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego, zawierającego jednocześnie znamiona przestępstwa uznać należy, że wymierzenie mu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby za j adekwatne do charakteru i wagi przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia
W przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na podjęcie merytorycznej decyzji. Ponadto postępowanie dyscyplinarne przeciwko obwinionemu zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wszechstronnie wyjaśniono okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości, co do stopnia zawinienia sprawcy. Wymierzoną karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby organ uznał więc za adekwatną do ciężaru gatunkowego zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.
W skardze na powyższe orzeczenie skarżący zarzucił:
- art. 135 h ust. 3 w zw. z art. 132 ust. 4, art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez uznani za zasadne i uprawnione wydanie w dniu 29 marca 2024 r. postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, w skutek czego doszło do utrzymania w mocy orzeczenia nr 20/2024 Komendanta Miejskiego Policji z dnia 8 października 2024 r., podczas gdy prawidłowa ocena stanu prawnego i faktycznego prowadzi do wniosku, że prowadzenie śledztwa przez Prokuraturę Rejonową Kraków Śródmieście-Zachód w Krakowie sygn. akt [...] nie stanowiło "długotrwałej przeszkody", o której mowa w art. 135h ust. 3 ustawy o Policji;
- art. 135h ust. 4, art, 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez uznanie za zasadne i prawnie skuteczne wydanie w dniu 5 sierpnia 2024 r. postanowienia nr 31/2024 o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego w skutek czego doszło do utrzymania w mocy orzeczenia nr 20/2024 Komendanta Miejskiego Policji z dnia 8 października 2024 r., podczas gdy prawidłowa ocena stanu prawnego i faktycznego prowadzi do wniosku, że nigdy nie doszło do skutecznego zawieszenia postępowania dyscyplinarnego.
- art. 135j ust. 3, art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez stwierdzenie skuteczności czynności dowodowych przeprowadzonych po 21 maja 2024 r., bez uzyskania postanowienia Komendanta Głównego Policji o przedłużeniu czynności dowodowych na czas oznaczony dłuższy niż 3 miesiące, wskutek czego doszło do utrzymania w mocy orzeczenia nr 20/2024 Komendanta Miejskiego Policji z dnia 8 października 2024 r.
- art. 135j ust. 1 pkt 2, art. 135g ust. 1, art. 134ha ust. 2, art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez stwierdzenie, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest kompletny i pozwalający na dokonanie oceny zachowania skarżącego w aspekcie dyscyplinarnym, co doprowadziło do utrzymania w mocy orzeczenia nr 20/2024 Komendanta Miejskiego Policji z dnia 8 października 2024 r., podczas gdy prawidłowa ocena stanu prawnego i faktycznego prowadzi do wniosku, że przełożony dyscyplinarny wydał swe orzeczenie na podstawie nieprawidłowej, wybiórczej, sprzecznej z wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego myślenia ocenie zebranego materiału dowodowego, bez uwzględnienia okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, a także w oparciu o dowody przeprowadzone w sposób nieuprawniony.
- art. 135n ust. 3 ustawy o Policji polegające na nierozpatrzeniu odwołania od orzeczenia nr 20/2024 Komendanta Miejskiego Policji z dnia 8 października 2024 r. w zakresie zarzutu naruszenia art. 135j ust. 3 ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z wnioskiem i pełnomocnika skarżącego i pełnomocnika organu i postanowień art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przeprowadzona kontrola legalności wydanego w tej sprawie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia dyscyplinarnego organu pierwszej instancji według wyżej wskazanych kryteriów, wykazała bowiem, że odpowiadają one prawu.
Istota zarzutów skargi sprowadza się do kwestionowania popełnienia przez skarżącego czynu dyscyplinarnego stanowiącego naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta.
Postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji prowadzone jest w oparciu o przepisy rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm., zwanej dalej ustawą o Policji) "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów".
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie
za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przykładowe przypadki naruszenia dyscypliny służbowej wymienione zostały w art. 132 ust. 3 pkt 1-14 ustawy o Policji. Zasady etyki zawodowej policjanta zostały ujęte w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r.
Obowiązek przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta wynika z art. 27 ust. 1 i art. 132 ust. 1 ustawy o Policji.
W art. 27 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca wprowadził tekst ślubowania policjanta o treści "Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnicy państwowej i służbowej, a także honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej".
W doktrynie prawa wskazuje się, że przestrzeganie zasad etyki zawodowej odgrywa szczególnie istotne znaczenie w tzw. zawodach zaufania publicznego. Przedstawiciele tych zawodów wykonują ważne z punktu widzenia społecznego usługi publiczne. W swojej codziennej działalności chronią oni ważne z punktu widzenia człowieka wartości takie jak życie, zdrowie, wolność, bezpieczeństwo. Do zawodów tych należy także zawód policjanta. (zob. A. Pawłowski, Etyka polskiej Policji. Próba zestawienia głównych problemów (w:) Policja w Polsce - stan obecny i perspektywy, red. A. Szymaniak, W. Ciepiela, t. I, Poznań 2007, s. 252). Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z 6 marca 1991 r., IPR 469/90 (OSP 1992, z. 5, poz. 117) podkreślił, że od osób wykonujących zawody szczególnego zaufania publicznego wymaga się czegoś więcej niż tylko formalnego realizowania ich obowiązków służbowych. Muszą one świecić przykładem, nie tylko wykonując zadania wynikające z zajmowanego stanowiska, ale także w sferze stosunków prywatnych.
Szczególny charakter służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego. Wśród służb mundurowych, Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Jest przede wszystkim formacją uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Istotne znaczenie ma w praworządnym Państwie umożliwienie skutecznego wykonywania przez Policję zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar Policji powoduje też, że w znaczącym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do funkcjonariuszy. Z tego właśnie względu wymagania w stosunku do policjantów muszą być tak wysokie, również co do przestrzegania przez nich obowiązujących przepisów prawa niezależnie od tego, czy się z nimi zgadzają, czy też nie.
Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych jednostkom organizacyjnym. Przy wykonywaniu zadań Policji funkcjonariuszy obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których należy zaliczyć nie tylko szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków, a także poczucie odpowiedzialności każdego funkcjonariusza za nienaganne wykonanie obowiązków służbowych i wizerunek społeczny Policji. Składając ślubowanie każdy funkcjonariusz Policji przyjmuje na siebie obowiązek przestrzegania zasad etyki zawodowej. Tekst ślubowania oznacza, że policjant, z chwilą jego złożenia, zna zasady etyki zawodowej i jednocześnie zobowiązuje się do samodzielnego pogłębienia wiedzy na ich temat. Nie ma tu konieczności osobnego zapoznawania funkcjonariusza z zasadami etyki, ponieważ to on sam powinien wykazać inicjatywę w ich poznaniu, ale również przestrzeganiu (por. wyrok NSA z 12 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11). To te zasady obligują funkcjonariusza do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej.
Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy oraz dokonana jego niebudząca wątpliwości ocena dawały podstawy do uznania postępowania skarżącego jako nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej określonych w § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", zgodnie z którym w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej, policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Przepis ten określa wzorzec właściwego zachowania policjanta.
Po pierwsze, zaskarżone orzeczenie spełnia wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 135j ust. 1 i 2 ustawy o Policji.
Po drugie, podkreślenia wymaga, że prawo, moralność i zwyczaj są postrzegane jako warunki wystąpienia kultury zaufania (por. Płażek Stefan (red.), Stec Mirosław (red.), Służba publiczna. Stan obecny, wyzwania i oczekiwania, Wolters Kluwer 2013). Przestrzeganie zasad etyki policjanta, kierowanie się zasadami współżycia społecznego i postępowanie w sposób, który jest przykładem praworządności i prowadzi do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, ma zatem istotne znaczenie społeczne.
Wobec tego skoro skarżący nie posiadając stosownej dokumentacji dotyczącej awarii, jaka miała wystąpić w jego mieszkaniu w dniu 28 lipca 2023 r., przedłożył dokumentację fotograficzną wykonaną przed datą zgłoszonej szkody, to takie zachowanie skarżącego w żaden sposób nie można było ocenić jako praworządne. Takim działaniem skarżący pozbawił wiarygodności formację Policji w oczach opinii publicznej, mając przy tym świadomość, iż takie zachowanie nie jest praworządne i może wywołać, nie tylko konsekwencje karne, lecz także i służbowe. Zasadna jest więc ocena Komendantów Policji, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej z zamiarem ewentualnym, gdyż przewidując możliwość popełnienia czynu karalnego, na to się godził.
Z całą mocą podkreślić należy, że o rodzaju zastosowanej kary dyscyplinarnej w danym postępowaniu dyscyplinarnym decyduje - przełożony dyscyplinarny. Dobór rodzaju kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych. Do uznania organu dyscyplinarnego pozostawiona została też możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania przewidziana w art. 132 ust. 4b ustawy o Policji, czy odstąpienia od wymierzenia kary o jakiej mowa w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. Wymienione uprawnienia przysługują wyłącznie przełożonemu dyscyplinarnemu i sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji nie jest władny wkraczać w tę materię. Przyznanie sądowi administracyjnemu prawa kontroli legalności orzeczeń dyscyplinarnych wynikające z art. 138 ustawy o Policji, nie uprawnia Sądu do decydowania za właściwy organ o tym jaka kara dyscyplinarna powinna zostać zastosowana, oraz o tym czy należało odstąpić od wszczęcia postępowania z uwagi na mały ciężar gatunkowy przewinienia lub też odstąpić od ukarania z uwagi na niski stopień zawinienia lub szkodliwości czynu. W takiej bowiem sytuacji Sąd orzekałby niejako za właściwy organ, podczas gdy nie posiada kompetencji w tym zakresie, a tylko uprawnienia do oceny orzeczenia wydanego przez przełożonego dyscyplinarnego. Sądowa kontrola orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Sąd nie może ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń kar (por. wyrok NSA dnia z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 2481/21).
Wbrew zarzutom skargi ustalono w sposób należyty stan faktyczny sprawy wyciągając właściwe prawne konsekwencje. Organy dyscyplinarne wykazały, że czyn skarżącego, wbrew jego twierdzeniom, nie polegał na tym, iż omyłkowo załączył do zgłoszenia szkody niewłaściwą dokumentację fotograficzną, obrazującą wcześniejsze zalanie mieszkania, lecz, iż zrobił to wiedząc o tym, iż może on doprowadzić do odpowiedzialności i karnej i dyscyplinarnej i na taki stan rzeczy się godził.
Zdaniem Sądu orzeczono adekwatną karę do popełnionego czynu. Organ wyjaśnił mianowicie czym się kierował przy doborze kary. Wskazał, że uwzględniono dyrektywy kary o których mowa w art. 134h ust. 1 i 1a ustawy o Policji. Wzięto pod uwagę okoliczności jego popełnienia, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby (negatywny odbiór zachowania policjanta, który powinien być wzorem do naśladowania), rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej), rodzaj i stopień naruszenia ciążących obowiązków (sprzeniewierzenie się rocie ślubowania, niepraworządne postępowanie, niedochowanie zasady dbania o godność i dobre imię służby, jej społeczny wizerunek oraz podejmowanie działań służących budowaniu zaufania do niej), pobudki działania (chęć uzyskania korzyści majątkowej), zachowanie po popełnieniu przewinienia (nie przyznanie się do popełnienia zarzucanego przewinienia, brak skruchy). Wzięto również pod uwagę jego doczasowy przebieg służby, w tym nienaganną postawę w służbie oraz niekaralność dyscyplinarną. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek zaostrzających lub mająca wpływ na złagodzenie wymiaru kary, o których mowa w ani 132h ust. 2 i 3 ww. ustawy. Wobec tego nieuzasadnione są twierdzenia skarżącego, że nie uwzględniono okoliczności przemawiających na jego korzyść.
Nie bez znaczenia jest bowiem to, że przełożony dyscyplinarny, wymierzając obwinionemu karę dyscyplinarną - ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby - umożliwił skarżącemu dalsze pełnienie służby w Policji. Zgodnie bowiem z art. 134ea ustawy o Policji kara ostrzeżenia o nieprzydatności do służby oznacza wytknięcie niewłaściwego postępowania i uprzedzenie, że jeżeli ukarany ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne zostanie; wydalony ze służby w Policji. Niewątpliwie przedmiotowa kara jest jedną z najsurowszych kar znajdujących się w katalogu kar dyscyplinarnych, niemniej jednak umożliwia skarżącemu pozostanie w szeregach Policji. W sytuacji dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego, zawierającego jednocześnie znamiona przestępstwa uznać należy, że wymierzenie mu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby, zostało w sposób przekonujący uzasadnione, jako rzeczywiście adekwatne do charakteru i wagi przewinienia dyscyplinarnego skarżącego i jego stopnia zawinienia.
Wobec tego skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak w sentencji wyroku.