III SA/KR 242/21

III SA/Kr 242/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-09-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Hanna Knysiak-Sudyka /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 997/22 - Wyrok NSA z 2025-12-11
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 134, art. 145, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 195
Art. 4, art. 12, art. 27
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2021 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] w M. Spółki z o.o. z siedzibą w M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 listopada 2020 roku, nr [...], znak [...] w przedmiocie stwierdzenia warunkowej przydatności wody przeznaczonej do spożycia skargę oddala.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "WIS") decyzją z dnia 30 listopada 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) w związku z art. 4 pkt 1 oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 59 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2017 r., poz. 2294) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w M Spółka z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako "PIS") nr [...] z dnia [...] 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia warunkowej przydatności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dostarczanej przez wodociąg publiczny M, doprowadzenia wody do jakości wskazanej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7.12.2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, powiadomienia mieszkańców korzystających z podawanej wody oraz przeprowadzenia powtórnych badań jakości wody utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 4.08.2020 r. upoważniony przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego pracownik pobrał próbki wody do badań laboratoryjnych, w kierunku badań mikrobiologicznych i fizykochemicznych parametrów z grupy B z wodociągu publicznego M w punkcie zgodności (punkcie czerpalnym) – ujęcie. Na podstawie sprawozdania cząstkowego z badań nr [...] z dnia 5.08.2020 r. wykonanego przez Laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej stwierdzono obecność bakterii grupy coli w liczbie 2 NPL/100 ml.
W związku z powyższym organ I instancji wyżej opisaną decyzją z dnia [...] 2020 r. stwierdził warunkową przydatność wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dostarczanej przez wodociąg publiczny M i nakazał zarządzającemu wodociągiem:
- podjąć działania zmierzające do poprawy jakości wody dostarczanej wodociągiem publicznym M celem doprowadzenia wody do właściwej jakości określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi polegające na intensywnym płukaniu sieci wodociągowej tego wodociągu z jednoczesnym podniesieniem dawki chloru wolnego na ujęciu wody, tak aby do sieci wodociągowej, w punkcie czerpalnym u konsumenta dawka chloru nie przekraczała bezpiecznej ilości 0,3 ppm;
- skutecznie powiadomić odbiorców, którzy korzystają z wody z tego wodociągu poprzez przekazanie informacji w formie komunikatu o treści wskazanej w decyzji;
- powiadomić PIS o podjętych działaniach naprawczych;
- przedstawić PIS wyniki z kontrolnych badań wody w zakresie parametrów z grupy A określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, pobranych z trzech punków czerpalnych (tj. punkt zgodności i dwa dodatkowe punkty na sieci znajdujące się w strefie zasilania wodą podawaną wodociągiem publicznym M) w terminie do 20.08.2020 r.
W dniu 5.08.2020 r. strona skarżąca powiadomiła o podjęciu działań naprawczych.
W dniu 12.08.2020 r. decyzją nr [...] PIS stwierdził przydatność wody przeznaczonej do spożycia dostarczanej przez wodociąg M.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] 2020 r. strona skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając brak poprawności poobierania próbki wody oraz wskazując, że zanieczyszczenie próbki jest zanieczyszczeniem wtórnym spowodowanym brakiem sterylnych rękawic przy poborze. Strona skarżąca zakwestionowała także jakość innego (wyeliminowanego) naczynia do poboru próbek wody.
Oran odwoławczy podniósł, że próbki wody w dniu 4.08.2020 r. pobierał certyfikowany próbkobiorca, który przed przystąpieniem do poboru próby wody do badania mikrobiologicznego poddał wizualnej ocenie stan butelki do poboru oraz zawartą w niej ilość tiosiarczanu sodu i z uwagi na niezadowalającą ocenę naczynia użył innej butelki. Przed poborem kurek czerpalny został zdezynfekowany za pomocą płomienia, a następnie preparatem Aerodesin 2000. Próbkobiorca używał jednorazowych rękawiczek lateksowych dezynfekowanych po założeniu środkiem AHD 1000, zatem kontakt z dłońmi próbkobiorcy nie mógł mieć wpływu na stan próbki. Organ wskazał, że próbki wody do badania mikrobiologicznego są pobierane do sterylnych butelek firmy LP ITALIANA SPA (nr partii sterylizacji 1045) posiadających zabezpieczenie przed przypadkowym otwarciem w postaci plastikowej obwódki wokół gwintu przytwierdzonej do zakrętki. Butelka była sterylna i oryginalnie zamknięta, natomiast po poborze chroniona plastikową zakrętką. W pozostałych próbkach pobieranych w dniu 4.08.2020 r. na terenie gminy M nie stwierdzono bakterii grupy coli. Organ wskazał także, że zgodnie z publikacją WHO wykrycie bakterii grupy coli w wodzie po zakończeniu procesu dezynfekcji świadczy o nieskutecznym procesie uzdatniania wody. Obecność tych bakterii w systemach dystrybucyjnych może świadczyć również o odradzaniu się populacji i możliwym wytwarzaniu biofilmu. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, woda jest zdatna do użycia, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Jako poziom dopuszczalny, przy którym stwierdza się warunkową przydatność wody do spożycia określono mniej niż 10 jtk lub NPL bakterii w 100 ml wody.
Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w M Spółka z o.o., zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez przyjęcie warunkowej przydatności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dostarczanej wodociągiem publicznym M do miejscowości M i części M, pomimo iż po ponownym pobraniu próbek wody w trzech punktach czerpalnych wyniki potwierdziły właściwą jej jakość, tzn. że woda spełnia i spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na błędnym uznaniu przez organ II instancji, że wtórne zanieczyszczenie próbki, którą następnie poddano badaniu, jest problemem epizodycznym, podczas gdy jest to w ocenie skarżącego główna przyczyna stwierdzenia warunkowej przydatności do spożycia w przedmiotowej sprawie;
3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności jakości wody w badanym przez PIS ujęciu.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Strona skarżąca podniosła w szczególności, że ujęciem wody dla gminnego wodociągu w M jest studnia wiercona (głębinowa) M-1 znajdująca się na krawędzi doliny rzeki D oraz zbocza wzniesienia okalającego tą dolinę, ujęty został w niej kredowy poziom wodonośny związany ze spękanymi i szczelinowantymi marglami. Woda podziemna ujmowana jest umieszczoną w studni pompą głębinową, a następnie tłoczona do sieci wodociągowej. W 2019 r. urządzenia zostały zmodernizowane i zastąpione nowymi. Woda poddawana jest stałej (nieprzerwanej) dezynfekcji, miejsce dozowania środka dezynfekującego znajduje się na wejściu rurociągu do studni głębinowej. Wśród mierzonych parametrów stałej kontroli podlega m.in. temperatura tłoczonej wody. W przypadku wzrostu temperatury wody dawka środka dezynfekującego jest zwiększana, wraz ze spadkiem temperatury – zmniejszana. Zatem w sieci wodociągowej stale jest utrzymywana wartość środka dezynfekującego w przedziale 0,1 – 0,3 ppm. Zdaniem skarżącego powodem przekroczenia wskaźników mikrobiologicznych nie była jakość wody, a wtórne zanieczyszczenie próbki. Strona skarżąca zarzuciła, że skoro pierwsze naczynie służące do poboru zostało wyeliminowane przez pobierającego próbkę, to i inne mogły być nieprawidłowe. Nadto zarzuciła, że osoba dokonująca poboru nie używała sterylnych rękawic.
Strona skarżąca podniosła, że wykonała kolejne badania wody, a ich wyniki potwierdziły jej właściwą jakość.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia warunkowej przydatności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dostarczanej przez wodociąg publiczny M, doprowadzenia wody do jakości wskazanej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7.12.2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, powiadomienia mieszkańców korzystających z podawanej wody oraz przeprowadzenia powtórnych badań jakości wody.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 195; powoływanej dalej jako "ustawa o PIS"), w szczególności art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 tej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2017 r., poz. 2294; zwanego dalej "rozporządzeniem").
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIS do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W syntetycznym ujęciu bieżący nadzór sanitarny, do którego prowadzenia zostały zobowiązane organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, polega na kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PIS w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Ratio legis regulacji zawartej w art. 27 ustawy o PIS jest natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego już na etapie wstępnego dokumentowania i rozpoznawania takich zagrożeń (por. wyrok NSA z 26.01.2017 r., II OSK 2761/15). Zgodnie z ust. 2 art. 27 ustawy o PIS jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
W przedmiotowej sprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. została pobrana do badania próbka wody z wodociągu publicznego M M-1, ujęcie. Przedstawiciel strony skarżącej nie wniósł uwag co do poboru wody (k. 3 akt administracyjnych). Próbka została poddana w dniu 5.08.2020 r. badaniu, w którym stan próbki oceniono jako prawidłowy (k. 4 akt administracyjnych). Badanie wykazało obecność bakterii grupy coli na poziomie 2 jtk/100 ml wody. W oparciu o taki materiał dowodowy została wydana decyzja organu I instancji z dnia [...] 2020 r. Bezsporne jest przy tym, że powyższa ilość bakterii grupy coli w wodzie pitnej może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia konsumentów. Wynika to z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2017 r., poz. 2294.
Zdaniem Sądu postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji przez organ I instancji. Mamy tu jednocześnie do czynienia z sytuacją, w której organ odwoławczy nie może stosować zasady aktualności w klasycznym jej rozumieniu. Wynika to przede wszystkim z charakteru regulacji prawnej art. 27 ustawy o PIS, którą jest – jak wyżej wskazano - natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego już na etapie wstępnego dokumentowania i rozpoznawania takich zagrożeń. Organ I instancji dysponując materiałem dowodowym świadczącym o nieprawidłowych parametrach wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi był zobowiązany podjąć działania zmierzające do usunięcia tychże nieprawidłowości. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie podjęte przez organ działania były adekwatne do stwierdzonej, zaistniałej sytuacji. W szczególności organ w dniu uzyskania wyniku badania próbki wody wskazującego na nieprawidłowości nakazał podjęcie działań ostrzegawczych dla konsumentów, działań zmierzających do poprawy jakości wody oraz przedstawienie wyników kontrolnych badań wody. Decyzja została przez stronę skarżącą wykonana. Efektem powyższego było wydanie w dniu [...] 2020 r. przez PIS decyzji nr [...] (znak [...]) o stwierdzeniu przydatności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dostarczanej wodociągiem publicznym M do miejscowości M oraz części M.
Fakt, iż badania przeprowadzone w kolejnych dniach wskazywały na prawidłowe parametry wody nie zmienia faktu, iż w dniu 5.08.2020 r. próbka wody poddana badaniu wskazywała na nieprawidłowości (obecność bakterii grupy coli). Powyższe obligowało organ do podjęcia działań, o których mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o PIS.
Strona skarżąca, poza twierdzeniami, nie przedstawiła dowodów na to, by pobrana do badania w dniu 4.08.2020 r. próbka była nieprawidłowa. Jak wyżej wspomniano w postępowaniu administracyjnym nie zgłaszała tego rodzaju zastrzeżeń. Podnoszone w toku postępowania zarzuty strony skarżącej są zupełnie gołosłowne, niepoparte żadnymi dowodami. Choć co do zasady gospodarzem postępowania jest organ administracji publicznej, który ma obowiązek ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, strona nie jest zwolniona z obowiązku dowodzenia faktów, na które się powołuje, szczególnie jeśli fakty te są powołane na okoliczności przeciwne, niż już wykazane przeprowadzonymi przez organ z urzędu dowodami. W niniejszym postępowaniu strona nie zgłosiła dowodów na okoliczność, iż próbka została pobrana w sposób nieprawidłowy.
Zdaniem Sądu zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne, a zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a.