III SA/Kr 235/25

III SA/Kr 235/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 340
art. art. 31zq oraz 31 zy
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Bogusław Wolas WSA Marta Kisielowska Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji Studentów i Absolwentów Akademii Górniczo-Hutniczej Academica w Krakowie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 grudnia 2024 r., znak: 180000/71/96174/2024 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 12 lipca 2021r, znak: 180100/71/262/2021.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez Fundację Studentów i Absolwentów Akademii Górniczo-Hutniczej Academica w Krakowie, zwaną dalej stroną skarżącą, decyzja z dnia 12 grudnia 2024 r. znak: 180000/71/96174/2024, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 340, zwanej dalej ustawą COVID-19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 2a pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371, 713 i 2371), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 lipca 2021 r., znak: 180100/71/262/2021, odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z 29 czerwca 2021 r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych strona skarżąca domagała się zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres marzec-kwiecień 2021 r. W złożonym wniosku, jako przeważającą działalność gospodarczą Fundacji wskazana została działalność oznaczona kodem PKD 90.01.Z, tj. działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych.
Decyzją z 12 lipca 2021 r. (znak 180100/71/262/2021) ZUS odmówił stronie skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za wskazany wyżej okres. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że obowiązujące przepisy precyzyjnie określają działalność, oznaczoną konkretnymi kodami PKD, której prowadzenie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. W ocenie organu, podany przez stronę skarżącą w złożonym wniosku kod PKD prowadzonej działalności (90.01.Z) nie był przeważającym rodzajem działalności tego podmiotu. Kod ten bowiem nie został potwierdzony przez GUS. Wg ustaleń organu, na dzień 31 marca 2021 r. przeważającą działalnością strony skarżącej była działalność oznaczona kodem PKD 9499.Z, który nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona skarżąca podniosła m.in., że kontrola ZUS w zakresie prowadzenia przez wnioskodawcę rodzajów działalności oznaczonej odpowiednimi kodami PKD nie może odbywać się wyłącznie poprzez rejestr prowadzony przez Główny Urząd Statystyczny.
Decyzją z 20 września 2021 r. (znak: 180000/71/332787/2021-RED-BA-RDZ-B7/3) Prezes ZUS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielił poglądy i ustalenia zawarte w decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.
Wyrokiem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1568/2, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję z 20 września 2021 r.
Sąd zauważył, że z brzmienia przepisów art. 31zq oraz art. 31zy ustawy o COVID-19 ,jak też z przepisów wykonawczych do tej ustawy wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek tym przedsiębiorcom, którzy faktycznie prowadzą działalność gospodarczą w wybranych (wskazanych w przepisach) rodzajach branż. Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej" winno bowiem odbywać się przy uwzględnieniu celu i znaczenia tzw. Tarczy Antykryzysowej - reakcja na negatywne skutki epidemii COVID-19. W tym więc zakresie konieczną czynnością organu administracji jest ustalenie, czy strona skarżąca rzeczywiście prowadziła działalność gospodarczą o kodzie PKD, który – stosownie do miarodajnych przepisów - uprawniał ją do uzyskania zwolnienia od opłacania składek. Podkreślić przy tym należy, że w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością (potwierdzoną np. wpisem w KRS), pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. W kontekście wskazanych wyżej celów Tarczy Antykryzysowej, nie sposób zaakceptować poglądu, iż weryfikacja uprawnień do uzyskania przez przedsiębiorcę przedmiotowej ulgi, odbywać by się miała jedynie poprzez formalne sprawdzenie kodu PKD ujawnionego w rejestrze REGON, bez ustalenia tego, czy odpowiada on realnie prowadzonej działalności przez dany podmiot. Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe, skoro wydane zostało bez należytej oceny przedłożonych w sprawie dowodów. Obowiązkiem ZUS w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie szczegółowe odniesienie się do dowodów zaoferowanych przez stronę skarżącą w tej sprawie, a odnoszących się do rodzaju prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej i jej skali. Następnie organ dokona oceny tych dowodów zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 k.p.a. i przekonywująco (zgodne z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnieni wydaną decyzję.
Decyzją z 21 kwietnia 2023 r., znak: 180000/71/521971/2022 Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 lipca 2021 r. o odmowie zwolnienia z opłacania składek za marzec i kwiecień 2021 r.
Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 499/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję.
Sąd wskazał, że decyzja nie spełnia ani zaleceń nałożonych przez Sąd poprzednio orzekający, ani przepisów prawa, nadto uchybia standardom dobrej administracji i kultury procedowania. Organ poprzestał wyłącznie na, ustaleniu procentowego przychodów z działalności wpisanej w REGON jako przeważającej (kod 90.01.Z) zupełnie ignorując wskazania Sądu, że nie decyduje tu działalność z kodu ujawnionego w rejestrze, a rzeczywista działalność prowadzona przez stronę. Nadto ww. ustalenia procentowych przychodów z działalności związanej z wystawianiem przedstawień artystycznych w całości uzyskiwanych przychodów bez ustalenia innych procentowych przychodów z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, nie uprawniają do wniosku, że strona nie prowadziła przeważającej działalności w pozostałych 60% i nie ma prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Zdaniem Sądu organ wykonał zalecenia Sądu zawarte w wyroku z 24 lutego 2022 r. jedynie częściowo i bardzo formalnie, nadal nie ustalając najistotniejszej okoliczności faktycznej w sprawie, a to przesłanki "przeważającej działalności", poprzestając na przedwczesnym, a zatem nieuprawnionym wniosku, bo nieznajdującym potwierdzenia w zgromadzonym dotychczas materiale dowodowym. Zaskarżona obecnie decyzja narusza zatem zarówno prawo materialne – art. 31zq oraz art. 31zy ustawy o COVID-19 w zw. z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, jak i przepisy postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.
Obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie szczegółowe ustalenie procentowych przychodów z prowadzonej przez stronę skarżącą działalności, poza kodem wskazanym w REGON, odniesienie się do dowodów zaoferowanych przez skarżącą w tej sprawie, a odnoszących się do rodzaju prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej i jej skali. Następnie organ dokona oceny tych dowodów zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 k.p.a. i przekonywująco (zgodne z art. 107 par. 3 k.p.a.) uzasadnieni wydaną decyzję.
Wymienioną na wstępie decyzją Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy ustalił, że:
- w 2020 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżąca jest kultura (PKD 90), ponieważ 37,59% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności, natomiast na drugim miejscu znajduje się gastronomia (PKD 56) - 35,06% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności;
- w 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżącą jest gastronomia (PKD 56), ponieważ 37,96% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności, a na drugim miejscu znajduje się kultura (PKD 90) - 32,28% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności;
- na 28 lutego 2020 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżącą jest gastronomia (PKD 56), ponieważ 52,07% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności, natomiast na drugim miejscu znajduje się kultura (PKD 90) - 40,03% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności;
- na dzień 28 lutego 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżącą jest handel (PKD 47), ponieważ 25,91% uzyskanych przychodów stanowią przychody uzyskane z tej działalności, a na drugim miejscu znajduje się gastronomia (PKD 56) - 21,99% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności;
- na dzień 31 marca 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez Fundację jest gastronomia (PKD 56), ponieważ 35,57% uzyskanych przychodów stanowią przychody uzyskane z tej działalności, natomiast na drugim miejscu znajduje się handel (PKD 47) - 31,59% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności; brak jest w tym okresie uzyskanych jakichkolwiek przychodów odpowiadających kategorii jaką jest kultura (PKD 90) - (-4,46%);
- na 30 kwietnia 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżącą jest kultura (PKD 90), ponieważ 35,17% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności, a na drugim miejscu znajduje się handel (PKD 47) -30,09% uzyskanych przychodów stanowią przychody z tej działalności;
- spadek przychodów w ramach działalności kultura (PKD 90) za kwiecień 2021 r. (przychody wynosiły 89 393,06 zł) w stosunku do lutego 2020 r. (przychody wynosiły 332145,93 zł) wyniósł ok 74%, przy czym w lutym 2020 r. działalność ta nie stanowiła przeważającej działalności prowadzonej przez stronę skarżącą.
Organ odwoławczy podkreślił, że we wniosku z dnia 29 czerwca 2021 r. strona skarżąca wskazała, że na 31 marca 2021 r. przeważającą działalnością była działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych - kategoria kultura, której kod PKD to 90.01.Z. Nie znajduje to jednak potwierdzenia, zarówno w otrzymanym z GUS wykazie według stanu na 31 marca 2021 r., jak również w przedstawionych obecnie dokumentach.
Zgodnie z art. 5 ustawy z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r., poz. 166) fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Jednak fundacje, jeśli prowadzą działalność gospodarczą, to posiadają one głównie charakter akcesoryjny względem ich działalności podstawowej oraz podstawowych źródeł finansowania. Działalność gospodarcza organizacji wpisanych do rejestru stowarzyszeń KRS, jeśli zostanie wpisana w KRS do rejestru przedsiębiorców jest wpisywana do rejestru REGON jako drugorzędna (wpis następuje na podstawie danych przekazywanych z KRS lub w oparciu o wniosek podmiotu - jako działalność wyodrębnionej jednostki lokalnej).
Zgodnie z art. 42 ust. 6b ustawy z 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 773) jeżeli Fundacja posiadała wyodrębnione jednostki lokalne, które prowadziły działalność gospodarczą, to informacja o rodzaju działalności prowadzonej przez te jednostki powinna być odnotowana w rejestrze REGON. Fundacja nie prowadziła działalności o PKD uprawniającym do zwolnienia z opłaty składek w sposób wyodrębniony i dla podmiotu wyodrębnionego działalność ta nie była wskazana jako przeważająca.
Dlatego przy ustalaniu prawa do skorzystania z pomocy w ramach ustawy
o COVID
19 nie ma znaczenia, że w KRS fundacja ma wpisaną jako "pozostałą działalność", działalność o kodzie PKD, który uprawniałby do otrzymania pomocy. Pomoc może być płatnikowi składek udzielona, jeżeli wskazanym kodem PKD jest oznaczona działalność prowadzona jako przeważająca.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, stronie skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 31zq ustawy o COVID-19 w związku z § 10 ust. 2a pkt. 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371, 713, 2371 dalej: zwanego dalej rozporządzeniem COVID-19), poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że strona skarżąca nie może skorzystać z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pomimo ustalenia przez ZUS, że na dzień 31 marca 2021 r. strona skarżąca prowadziła jako przeważającą działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kultura;
- art. 31zq ustawy o COVID-19 w związku z art. 10 ust. 2a pkt. 1) rozporządzenia COVID-19), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem wsparcia uczestników obrotu gospodarczego jest obniżenie dochodów z rzeczywistego przeważającego przedmiot działalności o co najmniej 40% w stosunku do stosownego okresu określonego przepisami, a nie obniżenie dochodu in genere, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia przez organ, że strona skarżąca nie spełnia przesłanek z art. art. 31zq ust. ustawy o COVID-19 w związku z § 10-ust. 2a pkt. 1) rozporządzenia COVID-19;
- art. 31zq ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19 poprzez przyjęcie, że strona skarżąca dla ustalenia przedmiotu przeważającej działalności uprawnionej do wsparcia musi wykazać co najmniej 40% spadek przychodu z przeważającej działalności uprawniającej do zwolnienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisk i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu przeprowadzona kontrola wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji Prezesa ZUS według wyżej wskazanych kryteriów doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 12 lipca 2021 r., znak: 180100/71/262/2021, odmawiająca prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym ich uchyleniem.
Prezes ZUS, jak i Sąd wobec postanowień art. 153 P.p.s.a. związany był stanowiskiem WSA w Krakowie, wypowiedzianym w wyroku z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 499/23.
We wskazanym wyroku Sąd podkreślił, że z brzmienia przepisów art. 31zq oraz art. 31zy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 340, zwanej dalej ustawą COVID19), jak też z przepisów wykonawczych do tej ustawy (rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371, 713, 2371, zwanego dalej: rozporządzeniem COVID-19)) wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek tym przedsiębiorcom, którzy faktycznie prowadzą działalność gospodarczą w wybranych (wskazanych w przepisach) rodzajach branż.
W związku z powyższym Sąd zalecił Prezesowi ZUS by ten w ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym dokonał ustaleń procentowych wielkości przychodów z prowadzonej przez stronę skarżącą działalności gospodarczej, poza kodem wskazanym w REGON. Nadto, by odniósł się do dowodów zaoferowanych przez stronę skarżącą, a odnoszących się do rodzaju prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej i jej skali, a następnie po dokonaniu tego by dokonał oceny tych dowodów zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) i przekonywująco (zgodne z art. 107 § 3 k.p.a.) i uzasadnił wydaną decyzję.
Zdaniem składu orzekającego Sądu, kontrolującym wydaną w trybie odwoławczym zaskarżoną decyzję, Prezes ZUS dokonał wprawdzie za zaleceniami Sądu ustaleń procentowych przychodów z prowadzonych przez skarżącą działalności gospodarczych, ale ustalenia te są pozorne, niewystarczające i niewłaściwe. Przede wszystkim w dalszym ciągu brak jest ustaleń, a w konsekwencji i rozważań, dotyczących realnie prowadzonej przez stronę skarżącą działalności gospodarczej o kodzie PKD – 90.01.Z. Prezes ustalił jedynie i wskazał, że w 2020 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżąca była działalność o kodzie PKD 90 - kultura, na drugim miejscu znajdowała się działalność o kodzie PKD 56 – gastronomia. W 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżącą była z kolei działalność o kodzie PKD 56 (gastronomia), a na drugim miejscu znajduje się o kodzie PKD 90 (kultura). Podobnie rzecz się miała na dzień 28 lutego 2020 r. Na dzień 28 lutego 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżącą była natomiast działalność o kodzie PKD 47 (handel), a na drugim miejscu znajduje się działalność o kodzie PKD 56 (gastronomia). Na dzień 31 marca 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez stronę skarżącą była działalność o kodzie PKD 56 (gastronomia).
Zwrócić jednakże należy uwagę, że sam obszerny dział oznaczony kodem PKD 90 nie został wskazany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a jedynie jego podklasy: 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z. Strona skarżąca domaga się przecież przyznania ulgi z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej klasyfikowanej kodem PKD 90.01.Z. Zebrany zatem materiał dowodowy nie odnosi się do tejże podklasy. Wskazana podklasa z kolei obejmuje wystawianie przedstawień teatralnych, operowych, baletowych, musicalowych i innych:
- działalność grup cyrkowych, orkiestr i zespołów muzycznych,
- działalność indywidualnych artystów takich jak: aktorzy, tancerze, piosenkarze, lektorzy lub prezenterzy.
Zdaniem Sądu Prezes ZUS w dalszym bowiem ciągu nie ustalił, która z prowadzonych przez stronę skarżącą działalności o kodach PKD jest rzeczywiście prowadzoną przez stronę skarżącą "przeważającą działalnością gospodarczą."
Stwierdzenie zatem przez Prezesa ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że mająca być "przeważającą działalnością gospodarczą", działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych – o kodzie PKD – 90.01.Z - nie znajduje potwierdzenia ani w otrzymanym z GUS wykazie na dzień 31 marca 2021 r., ani w przedstawionych dokumentach, jest w ocenie Sądu niewłaściwe.
Podkreślić także należy, że zarówno z załączonych dokumentów, jak i ze wskazań zawartych w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji wynika, iż pomiędzy działalnością gospodarcza prowadzoną w oparciu o klasę 56 i 90 przez stronę skarżącą istnieje jedynie niewielka różnica procentowa.
Wobec powyższego wykazanie przez skarżącą rodzaju przeważającej działalności powinno być, zdaniem Sądu, oparte na kryterium udziału pracujących, wykonujących rodzaje działalności w ramach kodu PKD 90.01 Z, w ogólnej liczbie
pracujących. Istotne jest bowiem, aby odniesienie się nastąpiło ściśle do wskazanej podklasy, skoro to jedynie ona uprawnia do otrzymania stosownej ulgi. Należy przy tym podkreślić, że nie jest wystarczające udowodnienie, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżąca mieści się w klasie 90 PKD. Z kolei termin "pracujących" należy rozumieć w ten sposób, że obejmuje on nie tylko osoby zatrudnione na podstawie stosunków opartych o Kodeks pracy, ale również osoby świadczące prace na podstawie umów określonych w Kodeksie cywilnym.
Z jakich powodów nie doszło do dokonania ustaleń i wyciagnięcia wniosków z ustaleń w tym także zakresie nie wiadomo w sytuacji, gdy na wezwanie organu strona skarżąca, jak wskazuje Prezes ZUS, przedstawiła struktury pracowników na 28 luty 2020 r., 31 grudnia 2020 r., 28 luty 2021 r., 31 marca 2021 r., 30 kwietnia 2021 r,. i 31 grudnia 2021 r. Jeżeli, zdaniem organu, dokumenty te nie pozwalały na dokonanie ustaleń w tym zakresie, to należało ponownie wezwać o nie stronę skarżącą, a także skorzystać ze źródeł dowodowych z osób. Brak bowiem wyraźnej różnicy w przychodach pomiędzy dwoma wskazywanymi przez organ rodzajami działalności gospodarczej powinna skłonić Prezesa ZUS do poszukiwania innego kryterium w oparciu o które organ powinien ustalić prowadzenie w sposób rzeczywisty "przeważającej działalności gospodarczej", chodzi tutaj mianowicie o kryterium osób pracujących w ramach określonej działalności gospodarczej.
Trafnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I GSK 1842/22, LEX nr 3537429) podkreśla się, że z zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest zasada sprawiedliwości proceduralnej, która określa również sposób stosowania obowiązujących reguł postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Regulacje prawne tych postępowań muszą w związku z tym zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, tj. prawo przedstawiania i obrony swoich racji. Na sprawiedliwość proceduralną składa się m.in. zapewnienie jednostce wysłuchania polegające przynajmniej na możliwości przedstawienia swoich racji oraz zgłaszania wniosków dowodowych (por. np. wyroki TK z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07; z 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05, z 11 czerwca 2002 r., sygn. akt SK 5/02). W dziedzinie prawa administracyjnego, sprawiedliwość proceduralna oznacza taką organizację procesu uzyskiwania informacji, ich analizy i podejmowania rozstrzygnięcia, która pozwala uznać wynik zastosowania procedury za sprawiedliwy (por. wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11). Nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75-81 k.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).
Sposób procedowania organu oraz następnie sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza zatem wskazane co dopiero regulacje prawne. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. W przypadku decyzji, w której następuje odmowa przyznania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2021 r., z uzasadnienia powinny w sposób wyraźny i komunikatywny wynikać przesłanki takiego rozstrzygnięcia, a ponadto powinny być wyjaśnione podstawy prawne takiego rozstrzygnięcia. To wszystko kryje w sobie formuła art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Kontrolowana decyzja nie spełnia natomiast tych wymogów. (zob. wyrok NSA z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt I GSK 431/21, LEX nr 3258240).
Nadto, Prezes ZUS nie wykazał w sposób przekonujący, że zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych nie mogą być objęci płatnicy którzy prowadzą wskazane w § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 rodzaje działalności według stanu na dzień 31 marca 2021 r.
Prezes zdaje się również nie dostrzegł celu, jakie przyświecały ustawodawcy wprowadzającemu wskazane przepisy ustawy COVID -19, którym było zwolnienie z obowiązku płacenia tych należności z tytułu składek, by przetrwać trudny czas pandemii, tym bardziej, że Prezes nie ustalił rzeczywistej przeważającej działalności gospodarczej strony skarżącej i to w sytuacji, gdy także i druga z prowadzonych rodzajów działalności także jest wyszczególniona w kodach rodzaju działalności uprawnionej do skorzystania z Tarczy. W tym zakresie Prezes winien zająć jednoznaczne stanowisko i przedstawić je w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, podobnie, jak i organ pierwszej instancji.
Wydając więc decyzję Prezes ZUS dopuścił się naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a.
Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.
W tym stanie rzeczy W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak sentencji wyroku.