III SA/Kr 23/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2011-12-06
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowazaćmapromieniowanie podczerwoneinspekcja sanitarnaKodeks pracypostępowanie administracyjnenarażenie zawodoweWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Sanitarnego w sprawie choroby zawodowej, uznając, że postępowanie dowodowe nie wykazało w sposób wystarczający związku przyczynowego między pracą a chorobą.

Sprawa dotyczyła odwołania A Sp. z o.o. od decyzji Inspektora Sanitarnego stwierdzającej u pracownika chorobę zawodową (zaćmę) spowodowaną narażeniem na promieniowanie podczerwone. Spółka kwestionowała ustalenia, wskazując na brak przekroczeń norm w badaniach środowiska pracy i brak dowodów na narażenie. Sąd uchylił decyzję, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający udokumentowania objawów chorobowych w wymaganym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrywał skargę A Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą u L. M. chorobę zawodową – zaćmę wywołaną promieniowaniem podczerwonym. Organ I instancji ustalił, że pracownik, wykonując prace monterskie i spawalnicze w latach 1982-1989, był narażony na promieniowanie podczerwone. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej, wskazując na wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego, mimo braku pełnej dokumentacji dotyczącej czasu powstania zmian zaćmowych. Spółka skarżąca argumentowała, że badania środowiska pracy nie wykazały przekroczeń norm, a zakres pomiarów nie obejmował promieniowania podczerwonego. Podkreślała, że pracownik nie wykonywał prac spawalniczych, a jedynie pomocnicze. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących oceny materiału dowodowego. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający udokumentowania objawów chorobowych w okresie 10 lat od ustania narażenia, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej po zakończeniu pracy w narażeniu. Sąd podkreślił, że organy sanitarne nie mają obowiązku ustalania, u którego pracodawcy choroba powstała, a jedynie stwierdzenia jej zawodowego charakteru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ dokonał błędnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, nie wykazując w sposób wystarczający udokumentowania objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, czy objawy choroby (zaćmy) zostały udokumentowane w ciągu 10 lat od ustania narażenia na promieniowanie podczerwone, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej po zakończeniu pracy w narażeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

k.p. art. 235²

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. ws. chorób zawodowych § poz. 25

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

rozp. ws. chorób zawodowych § poz. 25/5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Pomocnicze

k.p. art. 235

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

k.p. art. 237 § § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.i.s. art. 5 § pkt 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.p.i.s. art. 12 § ust. 2, pkt 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

rozp. ws. chorób zawodowych art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

rozp. ws. chorób zawodowych art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

rozp. ws. chorób zawodowych art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób wystarczający udokumentowania objawów choroby w okresie 10 lat od ustania narażenia. Błędna i dowolna ocena zebranego materiału dowodowego przez organy administracji.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony skarżącej dotyczące braku przekroczeń norm w badaniach środowiska pracy i braku dowodów na narażenie na promieniowanie podczerwone nie zostały merytorycznie rozstrzygnięte przez sąd, który uchylił decyzję z przyczyn proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Choroba zawodowa jest, więc pojęciem prawnym, oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Samo zatem wystąpienie objawów choroby nie jest wystarczające, lecz wymagane jest udokumentowanie tych objawów. W przypadku, gdy pracownik świadczył pracę dla kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową bez znaczenia jest, w jaki stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna.

Skład orzekający

Halina Jakubiec

przewodniczący

Barbara Pasternak

członek

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności wymogu udokumentowania objawów chorobowych w określonym terminie po ustaniu narażenia oraz oceny materiału dowodowego przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej wywołanej promieniowaniem podczerwonym i interpretacji przepisów obowiązujących w dacie wydania orzeczenia. Proceduralny charakter rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych. Brak nietypowych faktów obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Choroba zawodowa: czy 10 lat po pracy można jeszcze dochodzić swoich praw?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 23/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II OSK 1362/12 - Wyrok NSA z 2012-09-27
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
Art. 235
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c", art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 października 2010 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie na podstawie art. 138, § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), w związku z art. 5, pkt 4a i art. 12, ust. 2, pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, (Dz. U. Nr 105 poz. 869, zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ I instancji - Powiatowy Inspektor Sanitarny - decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] stwierdził u L. M. chorobę układu wzrokowego wywołaną czynnikami fizycznymi - zaćmę wywołaną działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego wymienioną w poz. 25 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że L. M. zatrudniony był od 8 sierpnia 1977 r. do 30 czerwca 1982 r. w A S. A., w B na stanowisku elektromechanika. Do zakresu jego obowiązków zawodowych należał montaż, demontaż, konserwacja, remont i naprawa aparatury automatyki urządzeń energetycznych, gdzie nie potwierdzono pracy w ekspozycji lub narażeniu na promieniowanie podczerwone lub długofalowe nadfioletowe, nie wykonywał prac związanych z obsługą urządzeń spawalniczych. W okresie od 1 lipca 1982 r. do 10 czerwca 1989 r. L. M. zatrudniony był w A Sp. z o.o. w K, na stanowisku montera armatury i rurociągów, montera kotłów energetycznych. Do zakresu jego obowiązków należało prowadzenie prac związanych z remontem armatury, zaworów, zasuw, wymiany rurociągów i innych czynności przygotowawczych w tym prace spawalnicze konstrukcji stalowych, które prowadzone były głównie w obiektach Huty [...] obecnie [...] S. A. oraz Elektrowni [...]. Jako monter kotłowy prowadził czynności związane z remontem rurociągów i armatury przemysłowej, remontem i modernizacją kotłów energetycznych oraz wykonywał prace związane z obróbką cieplną styków (wyżarzanie) i spawaniem elektrycznym konstrukcji stalowych. W okresie od 1984 r. do 1985 r. zatrudniony był na stanowisku montera, jednakże wykonywał prace spawalnicze przy produkcji elementów zbrojeniowych i kratownic. Od października 1990 r. do lipca 1994 r. L. M. prowadził własną działalność gospodarczą (handel obwoźny). Od sierpnia 1994 r. przebywa na rencie chorobowej. Z oceny narażenia zawodowego - dokonanej na podstawie analizy całego zebranego materiału dowodowego, w tym również zeznań świadków - wynika, że L. M. w A Sp. z o.o. w C mając angaż montera faktycznie pracował jako spawacz elektryczny i przez cały okres zatrudnienia był narażony na działanie promieniowania podczerwonego, a w trakcie pracy w A wykonując prace w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych i podczas obróbki cieplnej styków (wyżarzanie) oraz dorywczo wykonując prace spawalnicze był narażony na promieniowanie podczerwone okresowo.
Ośrodek Medycyny Pracy w dniu [...] 2003 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby układu wzrokowego, wywołanej czynnikami fizycznymi uzasadniając, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych rozpatrywanie zawodowej etiologii zaćmy może być dokonywane do 10 lat od ustania narażenia na promieniowanie podczerwone, a badany zakończył pracę w narażeniu na promieniowanie podczerwone w 1989 r., tj. 13 lat po zaprzestaniu pracy w narażeniu. W trybie odwoławczym L. M. badany był w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który w dniu [...] 2003 r. wydał orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej-zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego (poz. 25 obowiązującego wykazu chorób zawodowych). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że u L. M. stwierdza się obuoczną zaćmę, oraz że stwierdzenie zmian zaćmowych kwalifikujących się już do leczenia operacyjnego (w oku lewym) nastąpiło w 2002 r., ale powstanie tych zmian miało miejsce wcześniej. Dalej organ wskazał, Powiatowy Inspektor Sanitarny, zgodnie z przepisem § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych zwrócił się z prośbą o weryfikację orzeczenia lekarskiego L. M. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w oparciu o rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych. W dniu 20 listopada 2009 r. przekazał również do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego dokumentację lekarską L. M. z okresu wystąpienia pierwszych objawów chorobowych i leczenia w kierunku zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego do wykorzystania w prowadzonym przez w/w jednostkę orzeczniczą postępowaniu weryfikacyjnym. W dniu [...] 2010 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał orzeczenie lekarskie Nr [...]
o rozpoznaniu choroby zawodowej - zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego zweryfikowane na podstawie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Niemniej orzeczenie to wymagało ponownej weryfikacji, gdyż zawierało nieprawidłowy adres zakładów A w K sp. z o.o. W konsekwencji Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu [...] 2010 r. wydał ponowne orzeczenie lekarskie z Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej z wprowadzoną korektą adresu zakładu pracy.
Organ stwierdził, że zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy,
a w szczególności orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2010 r. wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego są podstawą do wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Odwołanie o powyższej decyzji wniosły A Sp. z o.o. w K podnosząc, że badania środowiska pracy czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane cyklicznie od 1997 r. do 2003 r., na wszystkich stanowiskach pracy przez WSSE i PSSE nie wykazały przekroczeń NDN i NDS. Ponadto zakres pomiarów był ustalany przez PSSE i nie przewidywał pomiarów promieniowania podczerwonego, gdyż jak do tej pory nie było takiej choroby zawodowej, zwłaszcza, że na stanowiskach - monter armatury i rurociągów i monter kotłowy, nie ma takiego zagrożenia. Odwołujący zaznaczył, że po powrocie do pracy w A w K skierowano L. M. na badania lekarskie. Badania przeprowadził Przemysłowy ZOZ Kliniki Chorób Zawodowych AM. Poradnia Chorób Zawodowych wydając orzeczenie zdolny jako monter armatury i rurociągów na wysokości. W ocenie odwołującego nie ma podstaw do stwierdzenia, iż choroba na którą cierpi L. M. została spowodowana czynnikami szkodliwymi dla zdrowia na których działanie był on narażony podczas wykonywania pracy na rzecz A w K.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego - jednostki orzeczniczej II stopnia właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych jest wyczerpująco uzasadnione a przeprowadzone postępowanie potwierdziło narażenie zawodowe L. M. na promieniowanie podczerwone w latach 1982-1989. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że na działanie promieniowania podczerwonego zwanego również promieniowaniem cieplnym narażeni są m. in. spawacze i pomocnicy spawaczy. Skutkiem działania tego promieniowania może być zaćma. Przeprowadzone postępowanie wykazało, co znalazło wyraz w uzasadnieniu niniejszej decyzji, że L. M. pracując w A w K oprócz innych czynności wykonywał również prace w czasie których był narażony
na działanie promieniowania podczerwonego (wyżarzanie, dorywczo spawanie)
lub też przebywał w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych. Wykonywanie tych czynności zostało potwierdzone przez odwołującą się stronę
w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 18 listopada 2003 r., w notatce służbowej z dnia 1 grudnia 2003 r. po zapoznaniu się przedstawicieli zakładu
z protokołem przesłuchania L. M. z dnia 26 listopada 2003 r., w którym podał m. in. zakres czynności wykonywanych w czasie zatrudnienia w A oraz w notatce służbowej z dnia 3 października 2006 r. zawierającej uzupełnienie oceny narażenia zawodowego. Wykonywanie czynności pomocniczych przy spawaniu potwierdzili również świadkowie przesłuchani w trakcie prowadzonego postępowania. Zgodnie
z wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym
w przypadku zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego
lub długofalowego nadfioletowego wymienionej w póz. 25/5 wynosi 10 lat. Narażenie zawodowe L. M. na promieniowanie podczerwone ustało w czerwcu 1989 r., a zatem zgodnie z tym przepisem wystąpienie objawów chorobowych do lipca 1999 r. upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Zaćmę rozpoznano u L. M. we wrześniu 2002 r. i już wtedy kwalifikowała się ona do zabiegu operacyjnego. W orzeczeniu Instytut podał, iż wprawdzie brak jest dokumentacji potwierdzającej czasokres zmian zaćmowych jednakże biorąc pod uwagę obraz i zaawansowanie zmian zaćmowych, wiek pacjenta i narażenie na promieniowanie podczerwone, schorzenie to z przeważającym prawdopodobieństwem można uznać za zawodowe. Oznacza to, zdaniem Instytutu, iż pierwsze objawy zaćmy wystąpiły
w okresie uprawniającym do rozpoznania choroby zawodowej. W gestii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest tylko ocena orzeczeń lekarskich, natomiast brak jest uprawnień do podważania ustalonych przez lekarzy rozpoznań klinicznych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie wniosły A Sp. z o.o. w K zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego poprzez błędne zakwalifikowanie choroby pracownika L. M. jako choroby zawodowej w rozumieniu Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), a także naruszenie art. 235² Kodeksu pracy w związku z poz. 25 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez dopuszczenie do zastosowania innego okresu dokumentowania choroby zawodowej niż w w/w rozporządzeniu. Strona skarżąca podniosła, że nie może budzić wątpliwości, iż L. M. pracował w A Sp. z o.o. od 1 lipca 1982 r. do 10 czerwca 1989 r. na stanowiskach monter rurociągów i armatury energetycznej monter kotłów energetycznych. Pracując na w/w stanowiskach wykonywał prace typowo monterskie przy remontach urządzeń energetycznych. Ponadto z zeznań świadków pracy z tego okresu wynika, że L. M. nie wykonywał prac spawalniczych. Nie ma też żadnych dowodów na fakt, iż oprócz prac pomocniczych wykonywał prace spawalnicze.
W ocenie strony skarżącej w niniejszej sprawie nie wykazano, by w czasie zatrudnienia w A L. M. był narażony na promieniowanie podczerwone lub jaki był jego udział w pracach w których faktycznie był narażony na takie szkodliwe promieniowanie. Ponadto strona skarżąca podniosła, że od dnia 27 sierpnia 1984 r. do 31 grudnia 1985 r. L. M. nie był pracownikiem A w K. W ocenie strony skarżącej organy prowadzące postępowanie nie wykazały w jakikolwiek sposób, by to praca w A w K mogła przyczynić się do pojawienia się jednostki chorobowej. Ustalony stan faktyczny nie daje podstaw do stwierdzeń, że w okresie zatrudnienia L. M. u strony skarżącej istniało natężenie czynników, których bezpośrednią przyczyną było wystąpienie jednostki chorobowej "zaćmy". Oparcie się jedynie na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, w którym nie wykluczono związku przyczynowego między pracą L. M. a stwierdzoną jednostka chorobową, a także brak odniesienia się do czasu w którym zmiany chorobowe mogły nastąpić jest, zdaniem strony skarżącej, brakiem dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w załączniku jasno określa maksymalny czas 10 lat w którym rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika uprawnia do dochodzenia stwierdzenia choroby zawodowej. Nadinterpretacja w/w przepisów prowadzi do obejścia prawa które skutkuje sytuacją, w której wskazany w Rozporządzeniu termin 10 lat nie jest ostatecznym terminem, a uprawnienie pracownika można - po orzeczeniu lekarskim zawierającym stwierdzenie, iż nie wyklucza się związku przyczynowego między pracą a jednostką chorobowa - rozciągać na dowolny okres. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę
do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie,
lecz ocenia zgodność decyzji lub postanowienia z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W świetle art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm., zwanej dalej Kodeks pracy) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".
W myśl natomiast art. 235² Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej
u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia
w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu,
pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które weszło
w życie 3 lipca 2009 r.( rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. Dz. U. z 2009 r. Nr 105 poz. 869) i obowiązywało w dacie wydawania zaskarżonej decyzji
oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stosownie do treści tego rozporządzenia na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonych do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.
W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi, zatem wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Wykładnia wskazanych przepisów Kodeksu pracy oraz rozporządzenia
w sprawie chorób zawodowych prowadzi do wniosków, ze rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem, co najistotniejsze, wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest, więc pojęciem prawnym, oznaczającym zachorowanie,
które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania.
Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 876/09, LEX nr 577707).
W rozpatrywanej sprawie organy orzekające oparły swoje władcze rozstrzygnięcia na orzeczeniach Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z [...] 2010 r. i z [...] 2010 r., po dokonaniu ich oceny. Skoro w orzeczeniach tych Instytut podał, iż wprawdzie brak jest dokumentacji potwierdzającej czasokres zmian zaćmowych jednakże biorąc pod uwagę obraz i zaawansowanie zmian zaćmowych, wiek pacjenta i narażenie na promieniowanie podczerwone, schorzenie to z przeważającym prawdopodobieństwem można uznać za zawodowe, nie mając jak podkreśliły kompetencji do podważenia wskazanych w nich rozpoznań klinicznych, stanęły na stanowisku, że takie stwierdzenie jednostki orzeczniczej oznacza, iż pierwsze objawy zaćmy wystąpiły u uczestnika postępowania w okresie uprawniającym do rozpoznania choroby zawodowej, a więc w okresie 10 lat po ustaniu pracy w narażeniu, tj. w okresie wskazanym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych dla zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego, wymienionej pod poz. 25/5. Narażenie zawodowe uczestnika L. M. na promieniowanie podczerwone ustało bowiem w czerwcu 1989 r., a zatem zgodnie z tym przepisem wystąpienie objawów chorobowych do lipca 1999 r. upoważniało do rozpoznania choroby zawodowej.
Istotnie orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby
i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych.
Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze obowiązkiem organów było zwrócenie się
do jednostki orzeczniczej, nie tylko o sprecyzowanie na ile to możliwe daty pierwszych symptomów powstania rozpoznanego schorzenia, wymienionego
w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych,
ale co najważniejsze, o wskazanie, czy jednostka orzecznicza analizowała przesłaną jej za pismem z dnia 18 listopada 2009 r., znak: [...], dokumentację lekarską wobec budzącego wątpliwości stwierdzenia jednostki orzeczniczej, iż takiej dokumentacji jest brak.
Zwrócić bowiem należy uwagę na niezmiernie ważną dla treści rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie okoliczność, że stwierdzenie choroby zawodowej po ustaniu pracy w narażeniu jest możliwe, aczkolwiek pod warunkiem, wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Samo zatem wystąpienie objawów choroby nie jest wystarczające,
lecz wymagane jest udokumentowanie tych objawów. "Udokumentowanie" może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę informacyjną leczenia szpitalnego lub inny dokument o tym charakterze,
który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 835/09, LEX nr 577708). Dlatego tak ważne jest ustosunkowanie się jednostki orzeczniczej do wskazanej dokumentacji lekarskiej, czy obrazuje ona w dostateczny sposób powstanie symptomów żaćmy u uczestnika L. M. w 10 letnim okresie liczonym
od 1989 r., tj., od ustania pracy w narażeniu.
W tym zakresie trafny jest zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 k.p.a. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ
na wynik sprawy. Sąd uznał bowiem, że wyjaśnienie powyższych istotnych kwestii może nastąpić w ramach tzw. uzupełniającego postępowania dowodowego,
które władny jest przeprowadzić organ odwoławczy. Nie chodzi tu bowiem
o przeprowadzanie nowych, koniecznych jeszcze dla rozstrzygnięcia dowodów,
lecz o jednoznaczną ocenę i potwierdzenie istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności.
Zaakcentować należy także wyraźnie, że z obowiązujących przepisów
nie wynika, aby organy sanitarne orzekające w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej miały obowiązek ustalania u którego pracodawcy choroba zawodowa powstała. Podkreślić należy jeszcze raz, że zadaniem tych organów jest jedynie stwierdzenie, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy. W przypadku,
gdy pracownik świadczył pracę dla kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową bez znaczenia jest,
w jaki stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna. Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy, będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u osoby świadczącej na jego rzecz pracę w narażeniu zawodowym stanowi odrębną kwestię, która wykracza
poza zakres przedmiotowy niniejszego postępowania sądowadministracyjnego.
Do tego powołane są sądy powszechne.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI