III SA/Kr 2277/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę B. C. na uchwałę Rady Gminy Trzyciąż z dnia 30 października 2024 r., nr VIII/73/2024, w sprawie uchylenia wyników wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej w Imbramowicach. Uchwała została podjęta na podstawie ustawy o samorządzie gminnym i statutu sołectw, po stwierdzeniu przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji zasadności zarzutu udziału w wyborach 6 osób nieuprawnionych do głosowania (jedna osoba niepełnoletnia i pięć osób niebędących stałymi mieszkańcami sołectwa). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 35 i 36 ustawy o samorządzie gminnym, § 21 Statutu Sołectw) oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 8 KPA). Kwestionowała sposób ustalenia stałego miejsca zamieszkania wyborców, twierdząc, że organ nie podjął wystarczających działań wyjaśniających i oparł się na nieprawidłowych przesłankach, takich jak brak opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd uznał, że skarżąca miała interes prawny w zaskarżeniu uchwały w części dotyczącej wyborów sołtysa, ale skarga w części dotyczącej wyborów do rady sołeckiej była niedopuszczalna z powodu braku interesu prawnego. Odnosząc się do meritum, Sąd podkreślił, że choć ustawa o samorządzie gminnym nie definiuje precyzyjnie pojęcia "stałego mieszkańca", orzecznictwo dopuszcza weryfikację tego statusu na podstawie różnych okoliczności faktycznych. Sąd zaakceptował stanowisko Rady Gminy, że deklaracje śmieciowe, jako dokumenty potwierdzające związek z nieruchomością i obowiązek ponoszenia opłat, mogą być podstawą do ustalenia, czy dana osoba jest stałym mieszkańcem sołectwa. W sytuacji, gdy pięć osób głosujących nie figurowało w systemie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a jedna osoba była niepełnoletnia, Sąd uznał, że Rada Gminy miała podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów, zwłaszcza że różnica głosów była niewielka (3 głosy). Sąd oddalił skargę w części dotyczącej stwierdzenia nieważności wyborów na sołtysa, a w pozostałej części (dotyczącej wyborów do rady sołeckiej) odrzucił ją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kręgu stałych mieszkańców sołectwa na potrzeby wyborów, weryfikacja uprawnień wyborczych przez organy samorządowe, kontrola uchwał rady gminy dotyczących wyborów organów jednostek pomocniczych.
Konkretne ustalenia dotyczące deklaracji śmieciowych mogą być specyficzne dla danej gminy i jej uchwał.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Rada Gminy ma prawo weryfikować uprawnienia wyborców do głosowania w wyborach sołtysa na podstawie deklaracji o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Rada Gminy może kierować się oświadczeniami wyborców składanymi przy okazji deklarowania obowiązku ponoszenia opłat za wywóz śmieci z posesji znajdujących się na terenie gminy, w której organizowano wybory.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez mieszkańca nieruchomości może być powiązany z prawem stałego mieszkańca do głosowania w danym sołectwie, zwłaszcza gdy inne dowody wskazują na brak stałego zamieszkania.
Czy stwierdzenie nieważności wyborów do rady sołeckiej przez Radę Gminy narusza interes prawny osoby kandydującej wyłącznie na sołtysa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga w tej części jest niedopuszczalna z powodu braku interesu prawnego.
Uzasadnienie
Skarżąca kandydowała tylko na sołtysa, a nie do rady sołeckiej, dlatego nie posiadała interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały w części dotyczącej wyborów do rady sołeckiej.
Czy Rada Gminy posiada kompetencje do stwierdzenia nieważności wyborów sołtysa i rady sołeckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Rada Gminy posiada uprawnienia do kontrolowania procedur wyborczych organów jednostek pomocniczych i w ramach tej kontroli ma prawo rozstrzygać protesty wyborcze oraz stwierdzać nieważność wadliwie przeprowadzonych wyborów.
Uzasadnienie
Kontrola działalności jednostek pomocniczych gminy należy do kompetencji rady gminy, która może wypowiadać się w kwestii ważności wyborów sołtysa i rady sołeckiej, opierając się na przepisach ustawy o samorządzie gminnym.
Przepisy (9)
Główne
u.s.g. art. 36
Ustawa o samorządzie gminnym
Sołtys jest wybierany w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należą sprawy nie należące do innych organów samorządu, w tym uchwalanie statutów jednostek pomocniczych.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, kto posiada interes prawny lub obowiązek, może zaskarżyć uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 50 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Legitymację do zaskarżenia uchwały w sprawie stwierdzenia nieważności wyborów sołtysa posiada osoba kandydująca na to stanowisko.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę odrzuca się, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę nie zostały naruszone.
u.c.p.g. art. 6c § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy władzy publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Statut Sołectwa Imbramowice art. 23
Sołtys i członkowie rady sołeckiej wybierani są przez stałych mieszkańców sołectwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Gminy miała prawo weryfikować uprawnienia wyborców na podstawie deklaracji śmieciowych. • Nieprawidłowości w głosowaniu (udział osób nieuprawnionych) mogły mieć wpływ na wynik wyborów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 i 8 KPA przez organ. • Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących ustalenia stałego miejsca zamieszkania wyborców.
Godne uwagi sformułowania
kryterium oceny, czy dana osoba jest stałym mieszkańcem sołectwa [...] nie jest kryterium zameldowania ani kryterium wpisu do rejestru wyborców, lecz kwestia przebywania w danej miejscowości z zamiarem stałego w niej pobytu • deklaracje śmieciowe czyli deklaracje właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy (i tym samym konkretnego sołectwa), w których właściciel nieruchomości zobowiązany był podać ilość osób zamieszkujących na terenie nieruchomości
Skład orzekający
Ewa Michna
sprawozdawca
Ewelina Dziuban
członek
Jakub Makuch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stałych mieszkańców sołectwa na potrzeby wyborów, weryfikacja uprawnień wyborczych przez organy samorządowe, kontrola uchwał rady gminy dotyczących wyborów organów jednostek pomocniczych."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia dotyczące deklaracji śmieciowych mogą być specyficzne dla danej gminy i jej uchwał.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nietypowego sposobu weryfikacji uprawnień wyborczych w wyborach lokalnych, wykorzystującego dane dotyczące opłat za śmieci, co może być zaskakujące dla czytelników.
“Czy opłaty za śmieci decydują o prawie głosu w wyborach sołtysa? WSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.