III SA/Kr 2257/24

III SA/Kr 2257/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 924
art. 5 ust. 1 pkt 1b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) ASR WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 października 2024 r., nr BE.3152.4.2024 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: MPWIS) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Oświęcimiu (dalej: PPIS) z 9 września 2024 r., którym oddalono zarzuty zobowiązanego J. G. (dalej jako skarżący) w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 19 grudnia 2023 r. (koszty upomnienia dotyczące obowiązku poddania dzieci szczepieniom).
W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 144 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej: k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 132) - dalej: u.p.e.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 416).
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Czterema upomnieniami z dnia 31 sierpnia 2023 r. PPIS działający jako wierzyciel, wezwał skarżącego do niezwłocznego wykonania obowiązku zaszczepienia dzieci: G. G. (ur. [...] r.) i K. G. (ur. [...] r.), przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi poliomyelitis, wzw typu B, gruźlicy; R. G.(ur. [...] r.) przeciwko haemophilus influenzae, a S. G. (ur. [...] r.) również przeciwko haemophilus influenzae, pneumokokom, odrze, śwince i różyczce – w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Upomnienia zostały wystawione o oparciu o dane otrzymane przez PPIS na koniec IV kwartału 2022 r. oraz I i II kwartału 2023 r., tj. listy osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzonej przez pediatrę z Przychodni Rejonowej nr [...] w O.
Jednocześnie organ wezwał skarżącego do uiszczenia kosztów upomnień w kwocie 16 zł za każde upomnienie. Upomnienia doręczono skarżącemu w dniu 4 września 2023 r.
W związku z brakiem zapłaty przez skarżącego kosztów upomnień PPIS wystawił i skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu ww. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 19 grudnia 2023 r.
Pismem z 22 sierpnia 2024 r. skarżący przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc brak wymagalności obowiązku.
Za pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu przekazał PPIS w Myślenicach zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec skarżącego.
Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r. PPIS oddalił zarzuty skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 września 2024 r.
W zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej skarżącego, tj. kiedy obowiązek zaszczepienia jego dzieci przeciwko poszczególnym chorobom stał się zdaniem wierzyciela wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, że obowiązek szczepień u małoletniego jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestanie na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych bez dokonania subsumpcji,
2. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżącego dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania - organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,
3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodów,
4. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych przez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągniecie przez niego przedziału wiekowego,
5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP przez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.
MPWIS opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięciu wydanemu przez organ odwoławczy skarżący zarzucił zarzucił naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
1. wyjście poza zakres zaskarżenia przez MPWIS i rozpoznanie postanowienia PPIS w zakresie zarzutu niespełnienia tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienie wierzyciela nie było zaskarżone, a zatem stało się ono prawomocne,
2. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo że akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r.,
3. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych przez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo że nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek,
4. naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych przez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że skarżący może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.,
5. naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej,
6. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP przez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.
W odpowiedzi na skargę MPWWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ prawidłowo organy w zaskarżonym postanowieniu odniosły się co do zasady do zarzutu prowadzenia egzekucji z tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu kosztów upomnienia.
Z akt wynika, że upomnienia zostały doręczone 4 września 2023 r. Zgodnie z art. 15 § 2 u.p.e.a. koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i, z zastrzeżeniem § 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych.
Tytuł wykonawczy dotyczący kosztów upomnienia został wystawiony 19 grudnia 2023 r., a więc po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, jak tego wymaga art. 15 § 1 zdanie ostatnie u.p.e.a.
Skarżący w skardze podniósł, że MPWIS wyszedł poza zakres zaskarżenia.
Zdaniem Sądu, skarga pomija fakt, że zażalenie zostało sformułowane przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego jako zaskarżenie "w całości postanowienia" PPIS z 9 września 2024 r., a postanowienie to dotyczyło wyłącznie kosztów upomnień.
Z tych to powodów Sąd uznał, że skarga i jej uzasadnienie pomija okoliczności faktyczne wynikające z akt sprawy. W uzasadnieniu skargi w części odnoszącej się do pierwszego z zarzutów pełnomocnik wskazywał na dwa punkty postanowienia wierzyciela (PPIS), podczas gdy postanowienie to w sentencji w ogóle nie zawiera punktów wyrzeczenia, a jedyne "punkty" to wymienienie w kolejnych punktach czworga dzieci skarżącego. Co więcej, z wniesionych zarzutów wynika, że zarzuty dotyczyły dwóch tytułów wykonawczych: [...] z 19 grudnia 2023 r. dotyczącego kosztów upomnień i WL-XII/145/2024 z 25 lipca 2024 r. dotyczącego grzywny w celu przymuszenia.
Wierzyciel kosztów upomnienia w sposób prawidłowy odniósł się do zarzutu dotyczącego egzekwowanej należności na jego rzecz.
Z tych to powodów Sąd uznał za niezasadne zarzuty rozpatrzenia postanowienia wierzyciela, które nie zostało zaskarżone. Co więcej nie są zasadne pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 33 §1 plt 2 u.p.e.a i art. 124 §1 i 2 w zw. z art. 107 §3 k.p.a w zw. z art. 126 kp.a w zw. z art. 18 u.p.e.a.
W zaskarżonych postanowieniach organy odnosiły się wyłącznie do zasadności egzekucji kosztów upomnienia. Nie miały więc obowiązku prawnego rozważania wymagalności obowiązku szczepienia, skoro zaskarżony tytuł wykonawczy tego nie dotyczył.
Niezależnie od powyższego Sąd podkreśla za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2025 r., II GSK 1240/21), że obowiązek szczepienia jest obowiązkiem znajdującym swoje umocowanie w obowiązujących powszechnie przepisach prawa tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W art. 17 ust. 10 tej ustawy została udzielona delegacja ustawowa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia: 1) wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych; 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby.
W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (do tej podstawy prawnej odwoływały się upomnienia skierowane do skarżącego). W § 3 tego rozporządzenia uregulowano przedział okresu w zakresie różnych chorób, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia.
W kontekście argumentów skargi odwołującej się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., SK 81/19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 909), zdaniem Sądu należy podkreślić, że jakkolwiek Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy oraz zaznaczył, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego, to także dostrzegł, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował
dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia. Trybunał stwierdził, że minister właściwy do spraw zdrowia może bowiem rozważyć określenie, w drodze rozporządzenia wydawanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Sugestią Trybunału skierowaną do ministra właściwego do spraw zdrowia było uregulowanie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia.
Co istotne Trybunał wyraźnie wskazał w uzasadnieniu ww. wyroku, że powyższe stanowisko nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym i dlatego - jak zaznaczył Trybunał - konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Z tych przyczyn Trybunał uznał, że zasadne jest określenie w wyroku innego terminu (6 miesięcy) utraty mocy obowiązującej przepisów we wskazanym zakresie jako niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Określono termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów - po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. (Dz.U. 2023 r. poz. 909), termin zawarty w klauzuli odroczenia wejścia w życie skutku derogacyjnego, upłynął z dniem 12 listopada 2023 r.
Omawiany wyrok TK został wykonany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. poz. 2077). W załączniku nr 1 do rozporządzenia wskazano termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych.
Zawarcie klauzuli odraczającej utratę mocy obowiązującej przepisu - w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP - ma charakter wyjątkowy, ponieważ zasadą pozostaje wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem jego ogłoszenia. Oznacza to, że realizacja przez sądy gwarancji konstytucyjnych - na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu - stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (por. wyrok TK z 27 października 2004 r., SK 1/04, OTK-A 2004 Nr 9, poz. 96). Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, zgodnie z którym sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2018 r., II OSK 87/18 i powołane w nim orzeczenia).
Podkreślenia wymaga, że regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., SK 81/19 dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a tym samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny wyjaśniając, że jego wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynika z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień.
Ewentualne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości. Podkreślenia wymaga, że takie stanowisko Trybunału jest wyrazem ochrony nadrzędnych chronionych konstytucyjnie wartości, jak: ochrona zdrowia publicznego oraz zwalczanie chorób zakaźnych, o których stanowi art. 68 ust. 1 i 4 Konstytucji.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Trybunał w pkt II. tezy do ww. wyroku stwierdził, że: "Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej". Z powyższego wynika, że te zakwestionowane przepisy mają zastosowanie do przeszłych stanów faktycznych i prawnych, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone w okresie do utraty ich mocy obowiązującej z dniem 12 listopada 2023 r. Trybunał w ww. wyroku upoważnił organy i sądy do stosowania zakwestionowanych przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzenia z 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie PSO na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Co istotne odmowa zastosowania zakwestionowanych przepisów, szczególnie wobec odroczenia przez Trybunał utraty ich mocy, spowodowałaby zakłócenie procesu wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych.
Przedstawione powyżej argumenty przez orzekający w niniejszej sprawie Sąd stanowią wierne powtórzenie części uzasadnienia ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2025 r., II GSK 1240/21, które orzekający Sąd w całości podziela i uznaje za swoje. Co więcej Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku wyraźnie zastrzegł, że odstąpił od poglądów wyrażonych między innymi, wyrokach w sprawach: II GSK 2288/23, II GSK 2134/20, II GSK 2129/23, II GSK 2029/23 podzielając jednocześnie oceny prawne prezentowane w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi, w sprawach II GSK 721/24, II GSK 927/24, II GSK 841/24, II GSK 1457/24.
Z tych też powodów Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba zwrócenia się z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, przy czym, co też istotne w sprawie – przedmiotem skargi jest właściwie postanowienie dotyczące egzekucji kosztów upomnień. Zdaniem orzekającego Sądu, brak jest więc związku pomiędzy ewentualnym brakiem zgodności ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z Konstytucją w rozumieniu art. 193 Konstytucji.
Niezależnie od powyższego, to należałoby ponownie powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że nie są również uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jak i art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W pierwszej kolejności nadmienić należy, że przepis art. 87 Konstytucji RP zawiera enumeratywne wyliczenie źródeł prawa stanowiąc, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1). Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akta prawa miejscowego (ust. 2). Jak wynika z powyższego art. 87 Konstytucji RP zawiera dwie jednostki redakcyjne (ust. 1 i 2). Zarzut kasacji niewskazujący precyzyjnie naruszonego, zdaniem wnoszącego kasację, przepisu prawnego, jest wadliwy już z powodu tego niewskazania.
Skoro wymienione w upomnieniach dzieci skarżącego są objęte ustawowym obowiązkiem szczepień ochronnych, a skarżący jest ich ojcem to na nim więc spoczywa odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym, w przypadku osoby nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny. Treść tego obowiązku została stwierdzona w tytule wykonawczym wystawionym przez organ. Przywołane powyżej regulacje przewidują więc obowiązek szczepienia z mocy prawa. Skoro obowiązująca regulacja prawna w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nakłada na oznaczone osoby obowiązek poddania się szczepieniu, nie ma podstaw do przyjęcia nieistnienia obowiązku, jak i braku wymagalności obowiązku. Obowiązek wynika z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 10 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. PSO na dany rok jedynie warunkuje ten obowiązek (por. wyrok NSA z 15 października 2019 r., II OSK 2925/17).
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji wskazać należy, że stanowiąc o prawie do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w art. 8 ust. 2 Konwencji przyjęto, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. Do podstawowych wartości zapisanych w Konstytucji RP należy ochrona zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji). Na organach państwa ciąży obowiązek stosowania takich środków prawnych dla gwarancji ochrony zdrowia, a w to wchodzi obowiązek zapobiegania chorobom przez określenie obowiązków jednostki, w tym obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W myśl art. 83 Konstytucji RP każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Możliwość wystąpienia po szczepieniu tzw. NOP tej ocenie nie przeczy, ponieważ ze szczepieniem związane jest ryzyko wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych, co jednak w pierwszej kolejności zależy od oceny, czy prawidłowo dokonano badania kwalifikacyjnego.
Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).