III SA/Kr 2257/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. G. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (MPWIS), które utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) oddalające zarzuty zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej kosztów upomnienia. Upomnienia dotyczyły obowiązku zaszczepienia dzieci skarżącego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. braku wymagalności obowiązku, naruszenia przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także naruszenia Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo odniosły się do zarzutu prowadzenia egzekucji z tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu kosztów upomnienia. Sąd podkreślił, że zażalenie skarżącego dotyczyło postanowienia PPIS w całości, które z kolei odnosiło się do kosztów upomnień, a nie do samego obowiązku szczepień. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując, że obowiązek szczepienia znajduje umocowanie w przepisach prawa, a kwestia jego wymagalności i terminów została uregulowana w rozporządzeniach wykonawczych, nawet po wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego tej materii. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 87 Konstytucji RP, art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że ochrona zdrowia publicznego i zapobieganie chorobom zakaźnym stanowią nadrzędne wartości konstytucyjne, a obowiązek szczepień jest zgodny z Konstytucją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej kosztów upomnienia, stosowania przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, oraz zgodności obowiązku szczepień z Konstytucją i EKPC.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i proceduralnego, w którym kluczowe było rozróżnienie między egzekucją kosztów a egzekucją obowiązku głównego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty wniesione w sprawie egzekucji administracyjnej kosztów upomnienia mogą obejmować kwestionowanie samego obowiązku szczepień, który nie był przedmiotem egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej kosztów upomnienia dotyczą wyłącznie zasadności egzekwowanej należności z tytułu kosztów, a nie samego obowiązku, z którego te koszty wynikły, jeśli egzekucja dotyczyła wyłącznie kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo odniosły się do zarzutu dotyczącego egzekwowanej należności (kosztów upomnienia), a kwestia wymagalności obowiązku szczepienia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w tej części postępowania egzekucyjnego, ponieważ tytuł wykonawczy dotyczył wyłącznie kosztów upomnień.
Czy komunikaty Głównego Inspektora Sanitarnego mogą stanowić podstawę do nakładania obowiązków na obywateli w zakresie szczepień ochronnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Komunikaty GIS nie mogą stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień na mocy ustawy, jednakże przepisy wykonawcze (rozporządzenia) określają terminy i dawki szczepień, a obowiązek szczepień jest zgodny z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku TK SK 81/19, który zakwestionował podstawę prawną komunikatów GIS, ale jednocześnie podkreślił, że obowiązek szczepień jest zgodny z Konstytucją i wymaga zapewnienia ciągłości jego realizacji poprzez odpowiednie akty wykonawcze. Sąd wskazał, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2023 r. określa terminy wymagalności i dawki szczepień.
Czy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym jest zgodny z Konstytucją RP (art. 68 ust. 1 i 4) oraz Konwencją o Ochronie Praw Człowieka (art. 8 ust. 2), ponieważ ochrona zdrowia publicznego i zapobieganie chorobom zakaźnym stanowią nadrzędne wartości konstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek szczepień wynika z przepisów prawa i jest niezbędny dla ochrony zdrowia publicznego. Nawet potencjalne ryzyko niepożądanych odczynów poszczepiennych nie przeczy zasadności tego obowiązku, który ma na celu zapobieganie chorobom zakaźnym.
Przepisy (15)
Główne
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten stanowi podstawę obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym.
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis ten stanowi podstawę do wydania rozporządzenia określającego obowiązkowe szczepienia.
rozp. MZ art. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Określa przedział okresu w zakresie różnych chorób, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia.
Konstytucja RP art. 68 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjna ochrona zdrowia i obowiązek zapobiegania chorobom zakaźnym.
Pomocnicze
u.z.z.c.u.l. art. 17 § ust. 10
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia wykazu chorób, osób objętych obowiązkiem, wieku i innych okoliczności.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i są pobierane na rzecz wierzyciela.
u.p.e.a. art. 15 § § 1 zdanie ostatnie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Tytuł wykonawczy dotyczący kosztów upomnienia może być wystawiony po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek przestrzegania prawa.
EKPC art. 8 § ust. 1 i 2
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z możliwością ingerencji w celu ochrony zdrowia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez brak odniesienia się do indywidualnej sytuacji skarżącego i wymagalności obowiązku szczepień. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżącego. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nierozpoznanie materiału dowodowego. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia przez uznanie wymagalności obowiązku szczepień ze względu na wiek. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP. • Zarzut wyjścia poza zakres zaskarżenia przez MPWIS. • Zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego. • Zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia przez uznanie wymagalności szczepień na podstawie Komunikatu GIS. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. […]
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nie zasługiwał na uwzględnienie ponieważ prawidłowo organy w zaskarżonym postanowieniu odniosły się co do zasady do zarzutu prowadzenia egzekucji z tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu kosztów upomnienia. • Sąd podkreśla za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że obowiązek szczepienia jest obowiązkiem znajdującym swoje umocowanie w obowiązujących powszechnie przepisach prawa. • Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. • Omawiany wyrok TK został wykonany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. • Ewentualne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci. • Przedmiotem skargi jest właściwie postanowienie dotyczące egzekucji kosztów upomnień.
Skład orzekający
Ewa Michna
sprawozdawca
Magdalena Gawlikowska
członek
Maria Zawadzka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej kosztów upomnienia, stosowania przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, oraz zgodności obowiązku szczepień z Konstytucją i EKPC."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i proceduralnego, w którym kluczowe było rozróżnienie między egzekucją kosztów a egzekucją obowiązku głównego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień i jego egzekucji administracyjnej, a także interpretacji przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Egzekucja kosztów upomnienia za brak szczepień dzieci: Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności rodzica.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.