III SA/Kr 221/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-05-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdywtórnikcofnięcie uprawnieńśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówdecyzja administracyjnaprawo karne wykonawczekierujący pojazdami WSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wydania wtórnika prawa jazdy, uznając, że bieg okresu cofnięcia uprawnień rozpoczął się dopiero z dniem złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, a nie z datą uprawomocnienia się wyroku karnego.

Skarżący domagał się wydania wtórnika prawa jazdy po utracie dokumentu. Organy administracji odmówiły, powołując się na decyzję z 2011 r. cofającą uprawnienia na 5 lat, której bieg rozpoczął się z dniem zwrotu prawa jazdy. Skarżący argumentował, że środek karny się zatarł i powinien odzyskać uprawnienia. Sąd uznał, że decyzja administracyjna z 2011 r. jest wiążąca, a bieg okresu cofnięcia uprawnień rozpoczął się dopiero z dniem złożenia oświadczenia o utracie dokumentu w 2023 r., co uniemożliwia wydanie wtórnika.

Sprawa dotyczyła wniosku J. J. o wydanie wtórnika prawa jazdy po utraceniu dokumentu. Starosta Chrzanowski odmówił wydania wtórnika, powołując się na decyzję z 2011 r. cofającą uprawnienia do kierowania pojazdami na 5 lat, której bieg rozpoczął się z dniem zwrotu prawa jazdy. Decyzja ta była wykonaniem środka karnego orzeczonego wyrokiem z 2008 r. zakazującego prowadzenia pojazdów mechanicznych na 5 lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję starosty. Skarżący zarzucił m.in. zatarcia skazania karnego i naruszenie przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja administracyjna Starosty z 2011 r. jest ostateczna i wiążąca, a bieg okresu cofnięcia uprawnień rozpoczął się dopiero z dniem złożenia przez skarżącego oświadczenia o utracie dokumentu w 2023 r. Sąd podkreślił, że skutki prawne skazania karnego i decyzji administracyjnej są niezależne, a w tej sprawie decydujące znaczenie ma ostateczna decyzja administracyjna, która wiąże bieg okresu cofnięcia uprawnień ze zwrotem dokumentu prawa jazdy. Ponieważ dokument nie został zwrócony, a jedynie złożono oświadczenie o jego utracie, okres cofnięcia uprawnień nie rozpoczął biegu wcześniej. Sąd oddalił również zarzut dotyczący braku procedury sprawdzenia kwalifikacji, wskazując na odpowiednie przepisy ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bieg okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, orzeczony decyzją administracyjną uzależniającą jego rozpoczęcie od zwrotu dokumentu prawa jazdy, rozpoczyna się dopiero z dniem faktycznego zwrotu dokumentu lub złożenia oświadczenia o jego utracie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ostateczna decyzja administracyjna Starosty z 2011 r. wiążąco określiła moment rozpoczęcia biegu okresu cofnięcia uprawnień, uzależniając go od zwrotu dokumentu prawa jazdy. Skoro dokument nie został zwrócony, a jedynie złożono oświadczenie o jego utracie w 2023 r., bieg okresu cofnięcia uprawnień rozpoczął się dopiero wtedy, co uniemożliwia wydanie wtórnika prawa jazdy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.k.p. art. 103 § ust. 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.k.p. art. 12 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.

k.k.w. art. 182 § par. 2

Kodeks karny wykonawczy

Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie.

k.k. art. 178a § par. 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący występku prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

k.k. art. 42

Kodeks karny

Przepis dotyczący środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.p. art. 49 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji.

u.k.p. art. 49 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.

u.k.p. art. 18

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dotyczy obowiązku zwrotu dokumentu prawa jazdy.

u.k.p. art. 102 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Dotyczy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.

Dz. U. 2020 r., poz. 1517 art. 3

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Uchylono § 3 art. 43 kodeksu karnego, który stanowił, że do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu okres zakazu nie biegnie.

Dz. U. poz. 231 art. 10 § ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczna decyzja administracyjna Starosty z 2011 r. wiążąco określiła moment rozpoczęcia biegu okresu cofnięcia uprawnień, uzależniając go od zwrotu dokumentu prawa jazdy. Bieg okresu cofnięcia uprawnień rozpoczął się dopiero z dniem złożenia przez skarżącego oświadczenia o utracie dokumentu w 2023 r., co uniemożliwia wydanie wtórnika. Zatarcia skazania karnego nie ma wpływu na bieg okresu cofnięcia uprawnień orzeczony decyzją administracyjną. Wymóg uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji jest możliwy do zrealizowania w formie egzaminu państwowego.

Odrzucone argumenty

Środek karny zakazu prowadzenia pojazdów uległ zatarciu. Wyrok karny wydano 15 lat temu i powinien być anulowany. Kontrola sprawdzenia kwalifikacji nie następuje w formie egzaminu państwowego. Przepis art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu sprzed 5 grudnia 2021 r. nie zawierał przesłanki konieczności uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu.

Godne uwagi sformułowania

Skoro uprawnienia do kierowania przez skarżącego pojazdami cofnięte zostały ostateczną decyzją administracyjną, to rozpoznając wniosek skarżącego z 7.06.2023 r. o "wydanie wtórnika prawa jazdy" – trafnie organy administracji przywołały art. 103 ust. 3 ustawy... Decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Tadeusz Kiełkowski

przewodniczący

Jakub Makuch

sprawozdawca

Ewelina Dziuban

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, wpływu decyzji administracyjnych na bieg okresu zakazu prowadzenia pojazdów oraz relacji między prawem karnym a administracyjnym w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bieg okresu cofnięcia uprawnień został uzależniony od zwrotu dokumentu prawa jazdy decyzją administracyjną wydaną przed zmianą przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między prawem karnym a administracyjnym w kontekście uprawnień do kierowania pojazdami oraz podkreśla znaczenie ostatecznych decyzji administracyjnych.

Kiedy zwrot prawa jazdy decyduje o odzyskaniu uprawnień? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 221/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
Art. 103  ust. 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.UP/4121/204/2023 w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę
Uzasadnienie
J. J. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 27.11.2023 r. (znak: SKO.UP/4121/204/2023) utrzymującą w mocy decyzję Starosty Chrzanowskiego z 18.07.2023 r. ([...]) o odmowie wydania wtórnika prawa jazdy ze względu na utratę dokumentu.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. W dniu 7.06.2023 r. skarżący złożył do organu I instancji wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy. Przy wniosku tym oświadczył, że utracił ten dokument.
2. W toku postępowania organ ustalił, że skarżący - prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Chrzanowie VII Wydział Grodzki – Sąd Grodzki z 11.09.2008 r. (sygn. akt [...]) został uznany za winnego występku z art. 178a par. 2 kodeksu karnego. Wyrokiem tym orzeczono m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz roweru - na okres 5 lat (pkt III wyroku), a nadto zobowiązano skarżącego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu (pkt IV wyroku). Apelacja wywiedziona przez skarżącego od opisanego wyżej wyroku została uznana przez Sąd Okręgowy w Krakowie (wyrok z 12.01.2009 r., sygn. akt [...]) za oczywiście bezzasadną, a zaskarżony wyrok Sądu I instancji utrzymany został w mocy.
3. W związku z orzeczonym przez Sąd środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i roweru, Starosta Chrzanowski pismem z 19.02.2009 r., wezwał skarżącego do zwrotu dokumentu prawa jazdy. Poinformował, że w przypadku braku posiadania tegoż dokumentu przez skarżącego, winien on złożyć stosowne oświadczenie w tym względzie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Opisywane pismo zawierało przy tym informację, że termin orzeczonego środka karnego rozpocznie się od dnia zwrotu prawa jazdy do urzędu.
4. Pismem z 10.11.2010 r. Starosta Chrzanowski poinformował Sąd Rejonowy w Chrzanowie, że skarżący, mimo nałożonego przez Sąd nakazu zwrotu prawa jazdy, dokumentu tego nie zwrócił do Wydziału Komunikacji.
5. Następnie, Starosta Chrzanowski decyzją z 27.01.2011 r. (znak [...]) wydaną na podstawie art. 182 par. 2 kodeksu karnego wykonawczego orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, BE, CE, DE - na okres 5 lat. Sentencja powyższej decyzji wskazywała zarazem, że bieg wskazanego w niej terminu rozpocznie się z dniem zwrotu przez skarżącego dokumentu prawa jazdy. Decyzji tej nadany został także rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na wyrok Sądu Rejonowego w Chrzanowie z 11.09.2008 r. (sygn. akt [...]), którym orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz roweru na okres 5 lat, a Starosta, po otrzymaniu prawomocnego wyroku zobowiązany jest do cofnięcia skarżącemu uprawnień w zakresie wynikającym z tego orzeczenia. Na opisywanej decyzji znajduje się pieczęć wskazująca, iż akt ten uzyskał przymiot ostateczności z dniem 8.03.2011 r.
6. Po złożeniu przez skarżącego wniosku i oświadczenia z 7.06.2023 r. (por. pkt 1 niniejszego uzasadnienia) organ I instancji zawiadomieniem z 18.07.2023 r. o wykonaniu środka karnego poinformował skarżącego, iż – dane skarżącego umieszczono w rejestrach osób wobec których orzeczono zakaz ubiegania się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Po odbyciu środka karnego, którego początek liczy się od 7.06.2023 r., a koniec upływa 7.06.2028 r. – skarżący może ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami. Nadto wskazano, że przywrócenie uprawnienia zatrzymanego na okres dłuższy niż rok uzależnione jest od wykazania się posiadaniem wymagalnych kwalifikacji.
7. Starosta Chrzanowski decyzją z 18.07.2023 r., wydaną na podstawie art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231) odmówił wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy z uwagi na zakaz prowadzenia pojazdów na okres 5 lat oraz w związku z decyzją o cofnięciu uprawnień powyżej jednego roku.
W motywach organ zreferował stan sprawy akcentując fakt prawomocnie orzeczonego względem skarżącego środka karnego oraz fakt wydania decyzji opisanej w pkt 5 niniejszego uzasadnienia. Organ podał, że z dniem 7.06.2023 r. otrzymał oświadczenie skarżącego o utracie dokumentu i wykonuje wyrok obejmujący zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych i roweru na okres 5 lat. Przywołał też przepisy art. 12 ust.1 pkt 2 oraz art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami.
8. W odwołaniu od opisanej decyzji skarżący podał, że wyrok sądu karnego oparty został na fałszywych zeznaniach świadka, a nadto, że wyrok ten wydano 15 lat temu i "powinien być już anulowany".
9. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 27.11.2023 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Chrzanowskiego. Kolegium stwierdziło, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych. Kolegium zwróciło też uwagę na decyzję Starosty z 27.01.2011 r., wydaną na podstawie art. 182 par. 2 k.k.w., który to przepis stanowi, że organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Organ odwoławczy przywołał wyrok WSA w Olsztynie z 18.10.2023 r. (sygn. akt II SA/Ol 674/23), w którym podano, że ujęte w art. 182 par. 2 k.k.w. wyrażenie "w orzeczonym zakresie" stanowi razem z art. 43 par. 3 k.k. identyfikującym czynność (obowiązek zwrotu dokumentu prawa jazdy) determinującą rozpoczęcie biegu okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i z art. 184 k.k.w. wskazującym z kolei na datę początkową określoną na podstawie treści wyroku, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Organ II instancji zwrócił uwagę na odmienny przedmiot sankcji karnej i administracyjnej. Akcentował, że o ile wyrok karny obejmujący środek karny zakazu prowadzenia pojazdów odnosi się do uprawnień do prowadzenia pojazdów, o tyle decyzja o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ma za przedmiot jedynie uprawnienie do uzyskania lub odzyskania dokumentu potwierdzającego to uprawnienie. Nie ma więc w tym zakresie tożsamości sankcji o identycznym (represyjnym) i skierowanym na te same uprawnienia, charakterze. Podkreślał, że odmowa wydania dokumentu prawa jazdy następuje na skutek orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów ale decyzja wydawana na podstawie art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami nie jest podejmowana w wykonaniu wyroku karnego. SKO w Krakowie – w oparciu o postanowienie Sądu Najwyższego z 20.03.2014 r. (sygn. akt III KK 416/13) akcentowało, że jeżeli osoba wobec której orzeczono zakaz nie odda dokumentu to automatycznie wydłuża się w stosunku do niej faktyczny okres niemożności prowadzenia pojazdów poprzez wstrzymanie biegu okresu tego zakazu, dopóki nie zdeponuje ona owego dokumentu, co nie zmienia przy tym faktu, że obowiązuje on od uprawomocnienia się orzeczenia.
Tym samym, w ocenie Kolegium Odwoławczego, odmowa wydania skarżącemu dokumentu prawa jazdy, była zasadna.
Nadto SKO przywołało art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Mając tę regulację na uwadze organ odwoławczy wskazał, że nawet gdyby uznać, że okres wskazany w wyroku Sądu Karnego z 11.09.2008 r. już upłynął, to i tak organ nie mógłby wydać wtórnika dokumentu prawa jazdy z uwagi na konieczność ponownego uzyskania przez skarżącego pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy.
10. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący zarzucił:
a) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, iż orzeczony środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz roweru uległ zatarciu;
b) naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. w zw. art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, iż kontrola sprawdzenia kwalifikacji następuje w formie egzaminu państwowego kiedy to przepis nie stanowi wprost w jakiej procedurze warunek przywrócenia uprawnień ma nastąpić, zaś ustawa nie zawiera definicji ustawowej tego pojęcia, co stanowi rozstrzygnięcie wątpliwości co do normy prawnej na niekorzyść strony, a w konsekwencji do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej wydania wtórnika prawa jazdy;
c) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanej decyzji w postaci przyjęcia, iż wobec skarżącego obowiązuje zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i roweru, kiedy to uległ on zatarciu, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej wydania wtórnika prawa jazdy,
d) naruszenie art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym przed 5 grudnia 2021 roku poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że z uwagi na faktyczny okres pozbawienia uprawnień przekraczający okres 1 roku, koniecznym jest uzyskanie przez skarżącego ponownego uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy, kiedy to powołany przepis nie zawierał tajże przesłanki oraz obowiązywał w czasie, w którym to po stronie skarżącego występowała maksymalnie ukształtowana ekspektatywa przywrócenia mu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz roweru, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej wydania wtórnika prawa jazdy.
Skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przywrócenie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych względnie uchylenia obu zaskarżonych decyzji.
11. W odpowiedzi na skargę organ żądał jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej odmawiającego uwzględnienia wniosku skarżącego wydania wtórnika prawa jazdy. Organy administracji przyjęły, że momentem wyznaczającym początek okresu, od którego liczyć należy bieg pięcioletniego terminu wykonywania orzeczonego względem skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych - jest data złożenia przez skarżącego oświadczenia o zaginięciu tego dokumentu (tj. 7.06.2023 r.). Skarżący, kwestionując to stanowisko akcentował zasadniczo fakt, iż orzeczony względem niego przez Sąd Karny zakaz prowadzenia pojazdów już nie obowiązuje z uwagi na zatarcie tego skazania. Spór w sprawie sprowadzał się zatem do oceny tego, czy upływ czasu, jaki minął od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Karnego, orzekającego względem skarżącego wskazany środek karny – może mieć istotne znaczenie z perspektywy dopuszczalności przywrócenia skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz skutecznego ubiegania się o wydanie wtórnika prawa jazdy.
W ocenie Sądu, trafnie przyjęły organy administracji publicznej, że ogół okoliczności tej sprawy wskazywał na brak podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego, zaś argumenty przedstawione w skardze nie mogły podważyć przyjętego przez organy administracji kierunku załatwienia tej sprawy.
Istotne z perspektywy przyjętej przez Sąd oceny legalności kontrolowanej aktualnie decyzji jest zwrócenie uwagi oraz podkreślenie tego, że Starosta Chrzanowski wykonując opisany w punkcie 2. niniejszego uzasadniania, prawomocny wyrok Sądu Karnego, wydał w dniu 27.01.2011 r. decyzję, którą – w oparciu o art. 182 par. 2 k.k.w. – orzekł o cofnięciu skarżącemu na 5 lat uprawnień do kierowania pojazdami (o wskazanych w tej decyzji kategoriach). W sentencji podejmowanego rozstrzygnięcia zamieszczone zostało także wyrzeczenie, iż bieg pięcioletniego okresu cofnięcia skarżącemu uprawnień kierowcy rozpocznie się z dniem zwrotu przez niego dokumentu prawa jazdy, a decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Stwierdzić zatem należy, że skoro uprawnienia do kierowania przez skarżącego pojazdami cofnięte zostały ostateczną decyzją administracyjną, to rozpoznając wniosek skarżącego z 7.06.2023 r. o "wydanie wtórnika prawa jazdy" – trafnie organy administracji przywołały art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (aktualny publikator Dz. U. 2023 r., poz. 622; dalej "ustawa") w brzmieniu aktualnym, tj. obowiązującym w dacie zainicjowania przez skarżącego postępowania w tej sprawie. Przepis ten stanowi bowiem, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Przywołany przepis uzależnia więc dopuszczalność przywrócenia kierowcy (decyzją administracyjną) cofniętych także w formie decyzji administracyjnej, uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych – od ustania przyczyn ich cofnięcia oraz od zweryfikowania kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. Podobne do wskazanych wyżej przesłanki, przewidziane zostały w art. 102 ust. 2 ustawy, który dotyczy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Zgodnie przy tym z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Z perspektywy cytowanych wyżej regulacji, powstaje więc pytanie, czy ustały przyczyny, które spowodowały cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Ocen w tym względzie dokonywać należy przy uwzględnieniu treści wskazanej wcześniej decyzji Starosty z 27.01.2011 r., której należy przypisać decydujące znaczenie w tym względzie. W tym zaś aspekcie dostrzec trzeba, że moment rozpoczęcia biegu wykonywania orzeczonego względem skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu - środka karnego (zakazu prowadzenia pojazdów) wyznaczony (skonkretyzowany) został w tejże decyzji w ten sposób, że bieg tegoż okresu rozpocznie się właśnie dopiero z dniem zwrotu (dokumentu) prawa jazdy, tj. z chwilą dopełnienia przez skarżącego obowiązku nałożonego punktem IV. prawomocnego wyroku Sądu Karnego. Jak przy tym wskazano już w części historycznej niniejszego uzasadnienia (por. punkt 5 powyżej) przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem 8.03.2011 r. Z akt sprawy nie wynika, aby decyzja ta została wzruszona, czy pozbawiona mocy wiążącej w jakimkolwiek jej zakresie. Obowiązuje ona zatem i wywołuje skutki prawne, kształtując wiążąco sytuację prawną skarżącego na płaszczyźnie prawa administracyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 29.01.2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1344/23). Skoro konstrukcja rozstrzygnięcia zawartego w analizowanej obecnie, ostatecznej decyzji Starosty wskazuje, iż rozpoczęcie biegu orzeczonego pięcioletniego terminu cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, uzależnione zostało od zwrotu dokumentu prawa jazdy, to powstaje pytanie, czy czas ten upłynął, a przesądzenie tej kwestii zależy od ustalenia, czy skarżący dopełnił ciążącej na nim powinności dokonania wskazanej wyżej czynności. Przedstawiony stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarżący niewątpliwie nie zwrócił do organu dokumentu prawa jazdy, a oświadczenie o utracie tegoż dokumentu złożył dopiero przy wniosku inicjującym postępowanie, w którym wydane zostały kontrolowane aktualnie decyzje (tj. w dniu 7.06.2023 r.). Zdaniem Sądu, nie można kwestionować określonego w ostatecznej decyzji administracyjnej Starosty Chrzanowskiego z 27.01.2011 r. sposobu liczenia okresu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na orzeczony przez Sąd Karny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów - z powołaniem się na prawnokarną instytucję zatarcia skazania. Fakt bowiem skazania skarżącego i orzeczenia wobec niego środka karnego, wywołuje różne i niezależne od siebie skutki prawne. Wskazane zdarzenie prawne (skazanie i orzeczenie środka karnego) rodzi skutki wynikające wprost z przepisów prawa karnego (art. 42 k.k.), jednakże pociąga za sobą też skutki na płaszczyźnie prawa administracyjnego, w postaci przewidzianych w tym prawie sankcji (por. wyroki NSA z 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1985/17 i z 14 stycznia 2020 r. o sygn. akt I OSK 1388/18). Z perspektywy kontrolowanej sprawy istotne były jednak te kształtujące ją uwarunkowania, które determinowały sytuację prawną skarżącego właśnie na gruncie prawa administracyjnego, a uwarunkowania te wyznaczone były indywidualnym aktem stosowania prawa (ostateczną decyzją Starosty z 27.01.2011 r.), nie zaś regulacjami prawnokarnymi. O zrealizowaniu więc przesłanki "ustania przyczyn powodujących cofnięcie uprawnień", o której stanowi przywołany wyżej art. 103 ust. 3 ustawy, w realiach ocenianej sprawy można mówić zatem będzie po wypełnieniu warunków określonych wskazaną wyżej, ostateczną decyzją, która jednoznacznie określiła moment rozpoczęcia biegu pięcioletniego terminu cofnięcia uprawnień, wiążąc tenże moment ze zwrotem dokumentu prawa jazdy lub – wobec braku możliwości zwrotu – ze złożeniem oświadczenia o utracie dokumentu (por. art. 18 ustawy). Skoro, jak już podkreślono, przedstawiona wyżej decyzja obowiązuje w obrocie prawnym, to wywiera ona określone nią skutki. Tak długo zatem, jak decyzja ta determinuje sytuację prawną skarżącego, tak długo brak jest podstaw, aby przyjmować, że przy ocenie żądania (wniosku) inicjującego kontrolowaną sprawę (o wydanie wtórnika prawa jazdy oraz przywrócenie uprawnień), dopuszczalne byłoby pominięcie tego aktu i statuowanej nim normy indywidualnej i przyjęcie – na płaszczyźnie prawa administracyjnego – jakiś innych zdarzeń wyznaczających początek biegu odnośnego terminu (np. związanych z prawnokarną instytucją zatarcia skazania). Byłoby to nie do pogodzenia z zasadą trwałości i mocy wiążącej ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania (np. wyrok NSA z 14.04.2017 r., sygn. akt I OSK 1545/15). Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych (wyrok NSA z 10.09.2014 r., sygn. akt I OSK 229/13). Podkreślić przy tym trzeba, że ocena legalności ostatecznej decyzji Starosty Chrzanowskiego z 27.01.2011 r., leży poza granicami kontrolowanej aktualnie sprawy. Stwierdzić natomiast należy, że zmiana prawa dokonana z dniem 5.12.2020 r. przez art. 3 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r., poz. 1517) mocą której w art. 43 kodeksu karnego uchylono § 3 (o brzmieniu: "Orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie") – nie wpłynęła na utratę mocy wiążącej aktów administracyjnych wydanych przed tą zmianą w indywidualnych sprawach. Skutek taki nie wynika bowiem z przywołanej ustawy zmieniającej.
Z uwagi na zaprezentowane wyżej stanowisko wskazujące na rozpoczęcie biegu analizowanego terminu cofnięcia uprawnień kierowcy z momentem złożenia przez skarżącego oświadczenia z dnia 7.06.2023 r. (tj. dopełnienia obciążającego go obowiązku wynikającego z pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Starosty z 27.01.2011 r.), nie sposób było podzielić wyrażonego w skardze poglądu, iż do oceny sytuacji skarżącego winien mieć zastosowanie przepis art. 103 ust. 3 w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z 14.10.2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, tj. z pominięciem wymogu uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w przypadku, gdy od cofnięcia tych uprawnień upłynął okres ponad jednego roku. Uwzględnienia uprzedniego stanu prawnego skarżący upatrywał właśnie w fakcie zatarcia skazania środka karnego. Ten zaś argument, z przedstawionych wyżej już racji, nie mógł być miarodajny w sprawie. Prezentowane w skardze karnoprawne oceny orzeczonego względem skarżącego środka karnego pomijają bowiem fakt wydania przez Starostę Chrzanowskiego ostatecznej decyzji z 27.01.2011 r., cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami z autonomicznym (na płaszczyźnie prawa administracyjnego) określeniem sposobu liczenia biegu pięcioletniego terminu. Skoro przy tym, orzeczony tą decyzją termin cofnięcia skarżącemu uprawnień kierowcy nie minął z uwagi na długotrwałe niewykonywanie obowiązku zwrotu dokumentu prawa jazdy (uczynienie zadość temu wymagalnemu obowiązkowi nastąpiło bowiem dopiero z dniem 7.06.2023 r.), to nie sposób nawet rozważać w tym przypadku akcentowanej skargą zasady ochrony praw mających zostać słusznie nabytymi przez skarżącego z uwagi na upływ czasu oceniany z perspektywy prawnokarnej.
Całkowicie chybiony był ten zarzut skargi, który wskazywał, że wynikający z aktualnego brzmienia art. 103 ust. 3 ustawy wymóg uzyskania kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji jest niemożliwy do zrealizowania z uwagi na brak określenia jego procedury w akcie prawnym. Argumentacja ta pomija bowiem art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji oraz o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Jak stanowi ust. 2 tego przepisu, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W sprawie nie zachodził więc także przypadek istnienia wątpliwości co do normy prawnej wyłożonej przez organ na niekorzyść skarżącego.
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd skargę oddalił, a podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI