III SA/Kr 2205/24

III SA/Kr 2205/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Akta stanu cywilnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 164
Art. 16  a i 16b
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t. j.)
Dz.U. 2014 poz 1741
Art. 26  ust. 4, art. 128, art. 130 ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 8 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2025 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 października 2024 r., nr WO-II.6231.1.2.2024 w przedmiocie odmowy wydania kserokopii lub skanu aktu urodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej A. K. 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 9 października 2024 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Krakowie z 23 lipca 2024 r. o odmowie wydania A. K. (dalej skarżąca) kopii (skanu) aktu urodzenia na nazwisko T. J.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 19 kwietnia 2024 r. do Urzędu Stanu Cywilnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej w sprawie przesłania kopii (skanu) aktu urodzenia prababki skarżącej – J. A. z domu T., urodzonej [...] 1922 r. w Krakowie.
W dniu 23 lipca 2024 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Krakowie wydał decyzję, mocą której odmówił wydania skarżącej kopii (skanu) aktu urodzenia jej prababki.
W uzasadnieniu decyzji, wskazano, że księga urodzeń Parafii [...] w Krakowie, w której znajduje się akt urodzenia prababki skarżącej, jest księgą zawierającą akty urodzeń sporządzone w latach 1922-1929. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga, termin jej przechowywania jest liczony od zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze, a co za tym idzie - że akt urodzenia prababki skarżącej, z punktu widzenia jego dostępności, dzieli los prawny całej księgi. Wskazana księga urodzeń nie została więc zamknięta i nie powstał jeszcze obowiązek przekazania do archiwum państwowego. To właśnie data zamknięcia księgi przesądza czy upłynął już przewidziany przepisami okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego. Zgodnie z powołanym przez organ art. 128 ust. 1 p.a.s.c., termin przechowywania w urzędzie stanu cywilnego jest liczony od zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze. A więc księga urodzeń Parafii [...] w Krakowie, gdzie znajduje się akt urodzenia prababki skarżącej, będzie przechowywana w Urzędzie Stanu Cywilnego w Krakowie przynajmniej jeszcze do 31 grudnia 2029 r., i wydawanie z niej dokumentów, na podstawie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, skończy się w dniu 31 grudnia 2029 r.
Organ I instancji stwierdził tym samym, że akt stanu cywilnego, którego udostępnienie było przedmiotem żądania skarżącej nie jest aktem archiwalnym i podlega regulacjom p.a.s.c.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Zarzuciła wydanej decyzji naruszenie art. 28 p.a.s.c. oraz 16 b ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Wskazała, że od dnia urodzenia jej prababki minęło ponad 100 lat, wobec czego udostępnienie dokumentu powinno opierać się na przepisach tej właśnie ustawy. Podała, że art. 16 b ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, regulujący ograniczenie dostępu do materiałów archiwalnych nie wymienia bowiem jako powodu ograniczenia prowadzenia ksiąg stanu cywilnego w formie ksiąg łączonych. Skarżąca powołała się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 221/22.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że podstawę orzekania w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy, obowiązującej od 1 marca 2015 r., ustawy z dnia 28 listopada 2014 r Prawo o aktach stanu cywilnego (,,p.a.s.c."). Organ odwoławczy przytoczył min. treść art. 128 ust. 1 i ust. 1a, art. 129 ust. 1 i ust. 2, art. 130 ust. 4 p.a.s.c. oraz art. 16b ust. 2 i 16d ust. 1 pkt 1a i pkt 1b oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Z przywołanych przepisów organ wywiódł, że gdyby księgi prowadzone w księdze, w której został sporządzony akt stanu cywilnego znajdujący się w kręgu zainteresowań skarżącej (księga urodzeń Parafii [...] w Krakowie) były ,,samodzielnymi" księgami stanu cywilnego, obejmującymi kolejne lata (1922 i nast.) to okres ich przechowywania w Urzędzie Stanu Cywilnego w Krakowie zakończyłby się odpowiednio: po upływie 100 lat od zamknięcia każdej z ksiąg (tj. z końcem 2022 odpowiednio dla żądanego aktu). W konsekwencji, księga urodzeń z 1922 r., dla której 100 letni okres przechowywania w Urzędzie Stanu Cywilnego w Krakowie upłynąłby w 2022 r., zaś dwuletni termin na przekazanie ich do archiwum państwowego (na podstawie art. 129 ust. 3 p.a.s.c.) upływałby z końcem 2024 r., w dniu złożenia wniosku przez skarżącą stanowiłaby już materiał archiwalny, objęty zasadami udostępniania określonymi w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Uwzględniając jednak, że akt ten zarejestrowano w łączonej księdze prowadzonej za lata 1922-1929 zauważono, że termin przechowywania, zgodnie z art. 128 ust. 1 zd. 2 p.a.s.c., liczony jest od daty zamknięcia ostatniej księgi sporządzonej w danej księdze, tj. od końca roku kalendarzowego, w którym sporządzono ostatni akt w księdze.
Tym samym, uznano, że dopiero po upływie terminu przechowywania (31 grudnia 2029 r.) wszystkie akty z tej księgi jako podlegające przekazaniu do archiwum państwowego, będą mogły być udostępniane na zasadach archiwalnych przez kierownika urzędu stanu cywilnego (do czasu przekazania ich do Archiwum Państwowego, tj. maksymalnie przez okres 2 lat – do 31 grudnia 2031 r.). Natomiast do upływu wyżej wskazanego terminu (31 grudnia 2029 r.) wszystkie akty z tej księgi mogą być udostępniane tylko w trybie przewidzianym przez przepisy p.a.s.c. i podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego.
Organ stwierdził też, że analiza treści przepisów p.a.s.c. prowadzi do wniosku, że konsekwencje, które przewiduje norma 130 ust. 4 cyt. ustawy łączą się ściśle z okolicznością upływu okresów przechowywania (art. 128 ust. 1 zd. 1). W konsekwencji przyjęto, że akty przechowywane wspólnie (w księdze łączonej) udostępniane są na tych samych zasadach.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu, że skoro od dnia urodzenia jej prababki minęło ponad 100 lat, to udostępnienie dokumentu powinno opierać się na przepisach ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W jej ocenie brak jest przeszkód prawnych dla wydania jej żądanej kserokopii lub skanu przedmiotowego aktu. Na poparcie swoich twierdzeń, skarżąca powołała się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 221/22 oraz z 14 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 252/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 maja 2024 r., sygn. akt III SAB/Lu 4/24 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 1243/21.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że kontrolowane decyzje naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Sąd zauważa, że zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych, min. w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 417/17, z 1 marca 2023 r., sygn. II OSK 192/22; z 14 lutego 2024 r., sygn. II OSK 1243/21, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 5 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 925/19, czy z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. III SA/Kr 1512/23 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanych wyżej wyrokach, a argumentację w nich zwartą uznaje za własną. Zasadne jest zatem przywołanie jej fragmentów w zakresie odnoszącym się do realiów niniejszej sprawy
Spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do oceny zasadności odmowy udostępnienia skarżącej wydania kserokopii lub skanu aktu urodzenia jej prababki (ur. 1922 r.), zarejestrowanego w łączonej księdze urodzeń Parafii [...] w Krakowie, zawierającej akty urodzeń sporządzone w latach 1922-1929. Według orzekających organów administracji publicznej, żądany przez skarżącą dokument, nie mógł być jej udostępniony na zasadach ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
W ocenie Sądu stanowisko to nie było trafne.
Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1378 ze zm.); dalej powoływana jako "p.a.s.c.".
Artykuł 28 p.a.s.c. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy) stanowi, że:
1. akty stanu cywilnego oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego kierownik urzędu stanu cywilnego przechowuje przez okres:
1) 100 lat - akty urodzenia oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego dotyczące aktu urodzenia;
2) 80 lat - akty małżeństwa, akty zgonu oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego dotyczące aktu małżeństwa i aktu zgonu.
2. Okresy, o których mowa w ust. 1, są liczone od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło sporządzenie aktu stanu cywilnego.
3. Jeżeli osoba, której dotyczy akt urodzenia lub akt małżeństwa, żyje dłużej niż okres przechowywania tego aktu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, akt jest przechowywany do czasu sporządzenia dla tej osoby aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby.
4. Po upływie okresów, o których mowa w ust. 1 i 3, akty stanu cywilnego oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje w ciągu 2 lat do właściwego archiwum państwowego.
5. Po upływie okresów, o których mowa w ust. 1 i 3, a przed przekazaniem akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego do właściwego archiwum państwowego, ich udostępnianie następuje zgodnie z art. 26 ust. 4.".
Zgodnie z art. 26 ust. 4 p.a.s.c. dokumenty z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, na żądanie sądu, prokuratora, osoby, której akt stanu cywilnego dotyczy, lub osoby mającej interes prawny, mogą być wydawane: 1) na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej albo odwzorowania cyfrowego poświadczonego za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo 2) w postaci kopii albo wydruku dokumentu elektronicznego poświadczonych za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego podpisem własnoręcznym.
Z kolei zgodnie z art. 128 p.a.s.c. kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje do właściwych archiwów państwowych księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wraz z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego oraz skorowidzami alfabetycznymi po upływie 100 lat od zamknięcia księgi urodzeń, a po upływie 80 lat od zamknięcia księgi małżeństw i księgi zgonów. Jeżeli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze (ust. 1). Jeżeli dla osoby, dla której sporządzono akt urodzenia lub akt małżeństwa w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie sporządzono aktu zgonu lub nie zarejestrowano informacji o zgonie, księgę urodzeń i księgę małżeństw, mimo upływu okresów, o których mowa w ust. 1, przechowuje się do czasu sporządzenia dla osoby, której akt dotyczy, aktu zgonu lub zarejestrowania informacji o zgonie tej osoby (ust. 1a).
Jednakże art. 130 ust. 4 p.a.s.c. stanowi, że akty stanu cywilnego sporządzone w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po upływie okresów, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 1a, nie podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego. Udostępnianie ich oraz akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych przez kierownika urzędu stanu cywilnego przed przekazaniem księgi stanu cywilnego do właściwego archiwum państwowego odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164).
Z uwagi na odesłanie zawarte w ostatnio przywołanym przepisie zwrócić należy uwagę na art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Przepis ten wyraża ogólną regułę wskazującą, iż prawo dostępu do materiałów archiwalnych przysługuje każdemu. Z kolei art. 16b ust. 1 stanowi, że dostęp do materiałów archiwalnych podlega ograniczeniu: 1) w zakresie i na zasadach określonych w przepisach: a) o ochronie informacji niejawnych, b) o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych; 2) ze względu na ochronę: a) dóbr osobistych, b) danych osobowych; 3) ze względu na potrzebę zachowania integralności składników państwowego zasobu archiwalnego zagrożonego uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą.
Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu materiały archiwalne podlegają udostępnianiu nie wcześniej niż w przypadku: 1) aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego, od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpowiednio sporządzenie aktu lub zamknięcie księgi, dotyczących: a) urodzeń - po 100 latach, b) małżeństw i zgonów - po 80 latach (...).
Z powołanego powyżej przepisu art. 130 ust. 4 p.a.s.c. wynika jednoznaczny obowiązek kierownika urzędu stanu cywilnego udostępniania materiałów archiwalnych w postaci aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego po upływie okresów wskazanych w art. 128 ust. 1 i ust. 1a p.a.s.c. W tym ostatnim przepisie mowa jest jedynie o ich przechowywaniu, co pozwala przyjąć, że przepis ten reguluje zasady udostępnienia materiałów o tyle, że wskazuje na podmiot odpowiedzialny za ich udostępnienie. Nie stanowi jednak podstawy do uznania, że brak upływu okresu przechowywania aktów stanu cywilnego ze względu chociażby na prowadzenie więcej niż jednej księgi stanu cywilnego w danej księdze stanu cywilnego, uniemożliwia udostępnienie tych ksiąg, dla których upłynął okres 100 lat w przypadku księgi urodzeń i 80 lat w przypadku księgi małżeństw lub zgonów. Tak więc, z treści art. 130 ust. 4 p.a.s.c. oraz wcześniej powołanych przepisów nie można wywnioskować więcej niż to, że po upływie okresów wskazanych w art. 128 ust. 1 i 1a p.a.s.c. akty stanu cywilnego sporządzone w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed 1 marca 2015 r. (przed dniem wejścia w życie p.a.s.c.) z jednej stronny nie podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego, z drugiej zaś podlegają przekazaniu do właściwego archiwum państwowego, co jednak nie oznacza, że upływ okresów przekazania determinuje kwestię udostępnienia takich materiałów. Przepisy te stanowią bowiem o przechowywaniu, a nie udostępnianiu ww. materiałów. W rezultacie, zdaniem Sądu, art. 128 p.a.s.c. nie wprowadza zmian w odniesieniu do zasad udostępniania aktów stanu cywilnego, bo okres przechowywania ksiąg nie oznacza, że wspólny jest także okres ich udostępniania. Wskazany więc wyżej obowiązek udostępnienia materiałów archiwalnych, powstaje zatem każdorazowo w odniesieniu do aktów stanu cywilnego sporządzonych w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie p.a.s.c., a więc przed 1 marca 2015 r., w sytuacji gdy księga stanu cywilnego nie została jeszcze przekazana do archiwum państwowego, a upłynęły okresy, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 1a p.a.s.c. (por. wyrok WSA w Krakowie z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 2076/25).
Wykładnia art. 130 ust. 4 p.a.s.c. w związku z art. 128 ust. 1 i 1a p.a.s.c. musi odbywać się w świetle ogólnej zasady powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych określonej w art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Przepisy tej ostatniej ustawy stanowią lex specialis względem unormowań p.a.s.c. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym, oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów. Natomiast skoro ustawodawca sprecyzował, kiedy wspomniany zasób archiwalny podlega udostępnieniu na zasadach przedmiotowej ustawy, to nie można wywodzić z przepisów o przechowywaniu ksiąg stanu cywilnego zawartych w p.a.s.c. skutków przeciwnych w stosunku do unormowania zawartego w art. 16a ust. 1 oraz art. 16b ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Zdaniem Sądu, w odniesieniu do księgi stanu cywilnego, w stosunku do której nie upłynął jeszcze okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego, choćby z uwagi na łączne prowadzenie w księdze zarówno księgi małżeństw, jak i urodzeń oraz zgonów, lecz jest ona księgą zamkniętą, również nie stosuje się przepisów p.a.s.c., gdy chodzi o udostępnianie zgromadzonych w niej zasobów, ponieważ wraz z zamknięciem tej księgi stanowi ona materiał archiwalny. Jak zaś wyżej wskazano, kwestię udostępniania materiałów archiwalnych reguluje ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach w art. 16b ust. 2.
Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że trudności techniczne w udostępnieniu materiałów archiwalnych, w szczególności w sytuacji, gdy objęte okresem ochronnym akty urodzenia znajdują się w tej samej księdze co akty małżeństwa i zgonu - stanowiące zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 p.a.s.c. materiał archiwalny, a także w sytuacji, gdy księga stanu cywilnego jednego rodzaju obejmuje wiele lat, ze względu na fakt, że stanowiła księgę metrykalną prowadzoną i przechowywaną w parafii danego wyznania, nie mogą być ograniczeniem obowiązującej zasady powszechnego dostępu określonej w art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tak. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2023 r., sygn. II OSK 192/22; z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. II OSK 1243/21, z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 417/17 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych np. w Rzeszowie z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. II SA/Rz 1009/23 czy w Krakowie z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. III SA/Kr 1512/23, opubl. w CBOSA). Sposób prowadzenia ksiąg nie może bowiem ograniczać zasady powszechnego dostępu wynikającej z art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Zdaniem Sądu organy dokonały błędnej wykładni wskazanych wyżej przepisów art. 28 ust. 4, art. 128 ust. 1 i art. 130 ust. 4 p.a.s.c. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien rozpoznać wniosek skarżącej uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. W szczególności organ powinien ustalić, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające ograniczenie powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych skonstruowane w art. 16b ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, to jest uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, wynikającą z art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożyła się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi.