III SA/Kr 2205/24

Sprawa dotyczyła odmowy wydania skarżącej A. K. kserokopii lub skanu aktu urodzenia jej prababki, J. A., urodzonej w 1922 r. Akt ten znajdował się w księdze urodzeń Parafii [...] w Krakowie, obejmującej lata 1922-1929. Organy administracji, zarówno pierwszoinstancyjny Kierownik USC w Krakowie, jak i Wojewoda Małopolski, odmówiły wydania dokumentu, argumentując, że księga urodzeń nie została jeszcze przekazana do archiwum państwowego, a okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego liczony jest od daty zamknięcia ostatniej księgi w danej księdze łączonej, czyli do końca 2029 r. Według organów, do tego czasu akty z tej księgi podlegają przepisom Prawa o aktach stanu cywilnego (p.a.s.c.). Skarżąca podniosła, że od urodzenia prababki minęło ponad 100 lat, co powinno skutkować udostępnieniem dokumentu na podstawie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (u.n.z.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów. Kluczowe znaczenie miały przepisy art. 130 ust. 4 p.a.s.c. w związku z art. 128 ust. 1 i 1a p.a.s.c. oraz art. 16a ust. 1 i art. 16b ust. 2 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Sąd podkreślił, że ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach stanowi lex specialis w zakresie udostępniania materiałów archiwalnych. Po upływie 100 lat od sporządzenia aktu urodzenia, dokument powinien być udostępniany na zasadach tej ustawy, nawet jeśli księga, w której się znajduje, jest księgą łączoną i nie została jeszcze przekazana do archiwum państwowego. Trudności techniczne związane z prowadzeniem ksiąg nie mogą ograniczać zasady powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający