III SA/Kr 219/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-07-04
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowysamochody osobowenabycie wewnątrzwspólnotoweprawo unijneTraktat WEart. 90 TWEETSniedyskryminacja podatkowanadpłata podatkuzwrot kosztów

WSA w Krakowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo są częściowo sprzeczne z art. 90 Traktatu WE, jeśli prowadzą do wyższego opodatkowania niż podatek rezydualny od podobnych samochodów krajowych.

Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, argumentując niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym. Organy celne odmówiły, uznając przepisy krajowe za zgodne z prawem UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że polskie przepisy dotyczące stawki akcyzy od używanych samochodów osobowych (starszych niż 2 lata) nabytych w innych państwach członkowskich są sprzeczne z art. 90 TWE, jeśli prowadzą do opodatkowania wyższego niż podatek rezydualny zawarty w cenie podobnych samochodów krajowych.

Sprawa dotyczyła wniosku S.S. o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Skarżący twierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego są niezgodne z art. 23, 25 i 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Organy celne obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając polskie przepisy za zgodne z prawem unijnym, w tym z dyrektywą Rady nr 92/12/EWG. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo nie naruszają art. 25 i 28 TWE ani dyrektywy 92/12/EWG, ponieważ podatek ten nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym, a jest częścią wewnętrznego systemu podatkowego. Jednakże, Sąd stwierdził częściową sprzeczność z art. 90 TWE. Zgodnie z wykładnią Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), państwa członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzane z innych państw UE podatków wewnętrznych wyższych niż na podobne produkty krajowe. W przypadku używanych samochodów osobowych starszych niż dwa lata, opodatkowanie jest zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy nie przekracza ono wysokości rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej podobnych samochodów już zarejestrowanych w Polsce. Sąd uznał, że polskie przepisy, które uzależniały wysokość podatku akcyzowego od wieku pojazdu w sposób prowadzący do wyższego opodatkowania samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo w porównaniu do samochodów krajowych, naruszały zasadę niedyskryminacji podatkowej. W związku z tym, Sąd uchylił decyzje organów celnych, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wyroku ETS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przepisy te są częściowo sprzeczne z art. 90 TWE, jeśli prowadzą do opodatkowania wyższego niż podatek rezydualny zawarty w cenie podobnych samochodów krajowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie ETS, zgodnie z którym państwa członkowskie nie mogą nakładać na towary z innych państw UE podatków wyższych niż na podobne produkty krajowe. W przypadku używanych samochodów, opodatkowanie jest zgodne z prawem UE tylko wtedy, gdy nie przekracza ono rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnych samochodów krajowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a i lit.b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.a. art. 80

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 2 § pkt 11

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 75 § §2 pkt.1 lit a i §3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 240 § § 1 pkt 11

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego § § 7

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

Dyrektywa Rady nr 92/12/EWG

Dyrektywa Komisji Wspólnot Europejskich nr 70/50/EWG

Konst. art. 87 § ust. 1

Konstytucja RP

Konst. art. 90 § ust. 1

Konstytucja RP

Konst. art. 91 § ust. 3

Konstytucja RP

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowa sprzeczność polskich przepisów o podatku akcyzowym od używanych samochodów osobowych z art. 90 TWE, jeśli prowadzą do wyższego opodatkowania niż podatek rezydualny od podobnych samochodów krajowych.

Odrzucone argumenty

Całkowita niezgodność polskich przepisów o podatku akcyzowym z art. 25 i 28 TWE oraz dyrektywą Rady nr 92/12/EWG.

Godne uwagi sformułowania

prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego nie ma podstaw do kwestionowania podatku akcyzowego od samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium Polski regulacje krajowe dotyczące polskiego podatku akcyzowego na samochody zakupione wewnatrzwspólnotowo pozostają w częściowej sprzeczności z art.90 TWE zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych pochodzących z innych państw członkowskich rezydualna kwota podatku

Skład orzekający

Krystyna Kutzner

sędzia

Tadeusz Wołek

przewodniczący

Wiesław Kisiel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, zasada niedyskryminacji podatkowej, pojęcie podatku rezydualnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia i specyfiki opodatkowania akcyzą samochodów osobowych. Wyrok ETS C-313/05 stanowił podstawę rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem unijnym, z silnym aspektem praktycznym dla osób importujących samochody używane. Wyjaśnia złożone zasady prawa UE w kontekście podatków wewnętrznych.

Czy polski podatek akcyzowy od importowanych aut jest niezgodny z prawem UE? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 219/07 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Krystyna Kutzner
Tadeusz Wołek /przewodniczący/
Wiesław Kisiel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Wiesław Kisiel (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 8 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego S. S. kwotę 1.572,00 (słownie: tysiąc pięćset siedemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 4 lipca 2007 r., sygn.akt III SA/Kr 219/07
W dniu [...] 2004 r. S. S. złożył w Urzędzie Celnym w [...] deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U samochodu osobowego marki ford mondeo, z silnikiem o pojemności skokowej 1.753 cm3, wyprodukowanego w 1997 r. (karta akt adm. nr 3-4). Zgodnie z fakturą z dnia [...] 2004 r. strona zapłaciła sprzedającemu za wymieniony pojazd kwotę [...] euro. Na tej podstawie Strona obliczyła podatek akcyzowy z tytułu nabycia pojazdu w kwocie [...] zł, z zastosowaniem stawki podatku w wysokości 65% ceny zakupu. Strona podatek w tej kwocie uiściła (potwierdzenie z dnia [...] 2004 r., nr [...] ; karta akt adm. nr 1).
Pismem z dnia [...] 2005 r. S.S. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym. Wprawdzie samochody osobowe są towarami niezharmonizowanymi, ale obowiązek podatkowy nie może ograniczać swobody w przepływie towarów. Powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości strona dowodziła w odwołaniu, że obowiązek zapłacenia przez nią podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest niezgodny z art.23, art.25 i art.90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (powoływany dalej w uzasadnieniu niniejszego wyroku jako TWE; (karta akt adm. nr 10-12). Strona przedłożyła też skorygowaną deklarację AKC-U, w której zastosowała zerową stawkę podatku akcyzowego (karta akt adm. nr 6-8).
Na zakończenie postępowania w I instancji, wszczętego powyższym żądaniem strony, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wydał decyzję z dnia [...] 2005 r., nr [...] , którą odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego uiszczonego przez S.S. z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego pojazdu (karta akt adm. nr 14-15).
Od powyższej decyzji Strona odwołała się do Dyrektora Izby Celnej w [...], domagając się uchylenia decyzji wydanej w I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Strona podtrzymała zarzuty niezgodności polskich przepisów o podatku akcyzowym z przepisami unijnymi, co czyni wadliwą decyzję nakładającą obowiązek zapłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzunijnego nabycia samochodu (karta akt adm. nr 17-19).
Decyzją z dnia 8 listopada 2005 r., nr [...], działając na podstawie art.233 § 1 pkt l Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji (karta akt adm. nr 24-26). Samochody osobowe są towarem niezharmonizowanym, co czyni dozwolonym ustalanie przez państwo członkowskie podatku akcyzowego z tytuły zakupu tych towarów. Kwestionowane przez stronę opodatkowanie ani nie dyskryminuje samochodów importowanych, nie powoduje ograniczeń ilościowych w przywozie tych towarów, ani nie zwiększa formalności związanych z przekraczaniem granicy.
Podatek akcyzowy został określony przez ustawę o podatku akcyzowym oraz wykonawcze rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Organy administracyjne nie są władne odmówić ich zastosowania nawet w przypadku ich sprzeczności z prawodawstwem unijnym.
Stanowisko swoje Dyrektor Izby Celnej w [...] uzasadnił w szczególności wykładnią dyrektywy Rady z dnia [...] 1992 r., nr [...] w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywaniu, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U.UE L z dnia 26 marca 1992, nr 76, p.I ze zm.), ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U.nr 87, poz.825 z późn.zm.) oraz relacji między tymi uregulowaniami. W konsekwencji organ II instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowego jest w rozumieniu obowiązujących przepisów.
Strona zaskarżyła Decyzję Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie (karta akt adm. nr 28-31). Zarzucono organowi administracyjnemu naruszenie Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (art.23, 25 i 90). Zastosowane przez organy obu instancji przepisy ustawy o podatku akcyzowym i wykonawczego rozporządzenia jako sprzeczne z powołanymi przepisami Traktatu, mogły być podstawą prawną nałożenia na stronę obowiązku podatkowego
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swe stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W rozpatrywanej sprawie podstawą sporu pomiędzy skarżącym a organami celnymi była kwestia sprzeczności pomiędzy przepisami prawa krajowego, tj. ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 z późn.zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 z późn.zm.) z jednej strony oraz art.25, art.28 i art.90 TWE, Dyrektywą Rady z dnia [...] 1992 r., nr [...] w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywaniu, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U.UE L z dnia 26 marca 1992, nr 76, p.I ze zm.) oraz Dyrektywą Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 22 grudnia 1969 r., nr 70/50/EWG w sprawie zniesienia środków mających skutek równoważny do ograniczeń ilościowych w przywozie i nieprzewidzianych innymi przepisami przyjętymi na mocy Traktatu EWG (Dz.U.UE L z dnia 19 stycznia 1970 r., nr 13, s.29)
Od przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r., prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego. W związku z powyższym prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego, zgodnie z unijnymi zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a także - zgodnie z art.87 ust. 1, art.90 ust. 1 i art.91 ust. 3 Konstytucji RP. Dlatego też powołane przepisy wtórnego prawa unijnego (art.25, art.28 i art.90 TWE, Dyrektywa Rady z dnia [...] 1992 r., nr [...] oraz Dyrektywą Komisji z dnia 22 grudnia 1969 r., nr 70/50/EWG) mają pierwszeństwo przed ustawą o podatku akcyzowym i przez rozporządzeniem w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego.
Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na gruncie powołanych przepisów prawa wspólnotowego i krajowego oraz wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt C-313/05, Sąd uznał, że nietrafne są zarzuty skarżącego całkowicie kwestionujące obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym.
Dyrektywa Rady z [...] 1992 r., nr [...] w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania (tzw. dyrektywa horyzontalna) wyznacza system dotyczący wyrobów zharmonizowanych (olejów mineralnych, alkoholu i napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych) objętych podatkiem akcyzowym i innych podatków pośrednich, które są pobierane bezpośrednio lub pośrednio przy sprzedaży takich produktów, z wyjątkiem podatku od wartości dodanej i podatków ustalonych przez Wspólnotę (art.1 ust.1 w zw. z art.3 ust.1 i 2 dyrektywy). Natomiast na inne wyroby (w szczególności - na samochody osobowe) państwa członkowskie mogą wprowadzać lub utrzymywać inne podatki niż wyżej wymienione - pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi (art.3 ust.3 dyrektywy). Oznacza to, że Polska zachowała autonomię w zakresie opodatkowania akcyzą samochodów osobowych z poszanowaniem wspomnianego zastrzeżenia. Dlatego nie ma podstaw do kwestionowania podatku akcyzowego od samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium Polski w trybie przepisów o ruchu drogowym (art.80 ustawy o podatku akcyzowym). Podatek ten uregulowany został w Dziale III, Rozdział 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zmianami).
W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić za nabycie auta. Nabywca powinien w terminie 5 dni od dnia nabycia pojazdu złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu celnego deklarację uproszczoną oraz nie później niż z chwilą rejestracji pojazdu zapłacić należny podatek. Podatkowi akcyzowemu podlega każdy samochód nowy, bez względu na miejsce nabycia oraz zasadniczo każdy samochód używany nabyty przez podatnika w innym państwie członkowskim. Nie podlega podatkowi akcyzowemu nabycie samochodu używanego w kraju, ponieważ podatek akcyzowy znajduje już swoje odzwierciedlenie w cenie pojazdu.
Podatnikami akcyzy od samochodów są m.in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art.80 ust. 2 pkt 2 ustawy). Nabyciem wewnątrzwspólnotowym jest przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (art.2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym). Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym od samochodów w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Nie ma też podstaw do zaliczenia obowiązku złożenia deklaracji uproszczonej w terminie pięciu dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego do formalności związanych z przekroczeniem granicy (art.28 TWE oraz Dyrektywę Rady nr 92/12/EWG). Obowiązek złożenia deklaracji w tym terminie aktualizuje się dopiero po wwiezieniu na terytorium kraju pojazdu podlegającego podatkowi akcyzowemu, a zatem już po przekroczeniu granicy. Deklarację należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisani o ruchu drogowym.
Dlatego prawidłowo organy I i II instancji odmówiły ustalenia, że po stronie kupującego nie istniał obowiązek uiszczenia podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu.
Sąd uwzględnia natomiast skargę w odniesieniu do zastosowanej 65-procentowej stawki podatku akcyzowego.
Dyrektywa Rady dnia z [...] 1992 r., nr [...] określa wprawdzie tylko konstrukcję wspólnotowego opodatkowania podatkiem akcyzowym, ale nie oznacza to zwolnienia państwa członkowskiego z obowiązku przestrzegania zasad Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej, a przede wszystkim - zasady niedyskryminacji podatkowej produktów spoza rynku lokalnego oraz swobody przepływu towarów. Zakaz dyskryminacji dotyczy zarówno dyskryminacji bezpośredniej, jak i pośredniej. Każde państwo członkowskie ma obowiązek równego traktowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich i nie może w sferze podatkowej różnicować zasad dla porównywalnych sytuacji lub porównywalnych towarów. Nierówne traktowanie może wynikać nie tylko z obciążenia podatkiem akcyzowym poszczególnych towarów, ale również ze stosowania w sposób dyskryminacyjny stawek podatkowych.
Swobodę przepływu towarów gwarantują art.25, art.28 i art.90 TWE. Stosowanie ceł importowych i eksportowych lub opłat o skutku równoważnym jest zakazane w obrocie handlowym pomiędzy państwami członkowskimi. Zakaz ten dotyczy również ceł o charakterze finansowym (art.25 TWE). Niedozwolone jest ilościowe ograniczanie importu, jak i wprowadzanie innych regulacji, ale rodzących równoważne skutki (art.28 TWE). Niedozwolone jest również nakładanie (bezpośrednio lub pośrednio) na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju, które byłyby wyższe od tych podatków, jakie państwo członkowskie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (art.90 TWE).
Art.75 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym określa jedynie stawkę maksymalną w wysokości 65%, upoważniając Ministra Finansów do określenia wysokości obniżonych stawek podatku akcyzowego. Przepisy wykonawczego rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego uzależniły wysokość obniżonych stawek od pojemności silnika oraz od wieku pojazdu w odniesieniu do samochodów używanych. Załączniki nr 1 i nr 2 do rozporządzenia w poz.27 (według stanu prawnego z dnia wydania zaskarżonej decyzji) określały stawki podatku akcyzowego od nabycia pojazdów samochodowych i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, będących przedmiotem nabycia (odpowiednio) krajowego, importu czy też nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stawki tego podatku wynosiły 13,6% dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 (pkt 1) oraz 3,1% dla pozostałych pojazdów (pkt 2). Podatek nie mógł przekroczyć maksymalnej stawki, tj. 65% (§ 7 rozporządzenia).
Powyższe stawki dotyczyły jedynie samochodów osobowych nowych lub używanych, ale nie starszych niż dwa lata, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy. Natomiast § 7 ust.2 rozporządzenia stanowił, że w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki akcyzy obliczone według następującego wzoru: Su= Sn+12*(W-2), gdzie: Su - oznacza stawkę akcyzy, wyrażoną w procentach, dla sprzedaży w kraju, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego po upływie 2 lat od jego produkcji, Sn -oznacza stawki akcyzy dla samochodów osobowych, w zależności od pojemności silnika tych samochodów, określone odpowiednio w poz. 27 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku sprzedaży w kraju, oraz w poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia - w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego i importu, zaś W - oznacza wiek samochodu osobowego wyrażony w latach kalendarzowych liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania sprzedaży, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego włącznie, a w przypadku importu - liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania zgłoszenia celnego włącznie. Tym samym stawka podatku akcyzowego w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego wzrastała o kolejne 12% za każdy rok powyżej dwóch lat, z zastrzeżeniem, że nie mogła ona przekroczyć stawki maksymalnej 65%. Tak obliczone stawki były więc wyższe od stawek akcyzy stosowanych przy nabyciu samochodu osobowego na terenie kraju, jeżeli transakcję przeprowadzono przed pierwszą rejestracją auta w trybie określonym w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003, nr 58, poz.515 ze zm.).
Zdaniem Sądu regulacje krajowe dotyczące polskiego podatku akcyzowego na samochody zakupione wewnatrzwspólnotowo pozostają w częściowej sprzeczności z art.90 TWE. Opinię tą potwierdza dotychczasowa linia orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, m.in. w sprawach C-290/05, C-333/05, C-371/01, jak i wydane w dniu 18 stycznia 2007 r. sygn. akt C-313/05 orzeczenie ETS w sprawie M. B. przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w [...] . Wykładnia dokonywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości ma moc quasi-prawotwórczą i musi być uwzględniana przez organy krajowe.
W Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, obowiązuje zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych pochodzących z innych państw członkowskich. Według utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa ETS za towary podobne uważa się produkty, które w oczekiwaniu konsumentów posiadają analogiczne właściwości lub zaspokajają te same potrzeby. Należy też zwrócić uwagę, że w powołanym wyroku Trybunał zaznaczył, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem art.90 zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. W konsekwencji oznacza to, iż państwa członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzane z innych państw UE pośrednich lub bezpośrednich podatków, które byłyby wyższe niż nakładane na towary krajowe.
ETS nie zakwestionował jako sprzecznej z prawem unijnym samej możliwości obciążania podatkiem akcyzowym samochodów - także przywożonych z innych państw UE. Wskazał jedynie, że niedopuszczalnym w świetle tego prawa jest skutek opodatkowania prowadzący do niekorzystnego zróżnicowania wysokości podatku akcyzowego obciążającego samochody nabyte w innym niż Polska państwie członkowskim w porównaniu do podobnych samochodów, zarejestrowanych wcześniej w Polsce. Z orzeczenia ETS wynika przy tym, że skutek ten może powstać z uwagi na powiązanie wysokości opodatkowania podatkiem akcyzowym z wiekiem samochodu. W wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. Trybunał nałożył na sąd krajowy obowiązek zbadania, czy sporne uregulowanie, a w szczególności § 7 rozporządzenia wykonawczego, skutkuje tym, że kwota podatku akcyzowego nakładana na pojazdy starsze niż 2 lata nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Użyty w sentencji wyroku termin "rezydualna kwota podatku" rozumieć należy jako krajowy (miejscowy) podatek obciążający pojazdy krajowe, który zawarty powinien być w wartości pojazdu (po r. wyrok ETS z dnia 19 września 2002 r. w sprawie C - 101/00 Tulliasiamies, Anty Siilin przeciwko Finlandii). Do tego terminu odwołuje się rzecznik generalny w opinii w sprawie TS C- 313/05 (B) stwierdzając, że wartość rynkowa pojazdów samochodowych zmniejsza się z upływem czasu. Orzecznictwo ETS opiera się więc konsekwentnie na twierdzeniu, że jeśli podatek od pojazdu nowego równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu samemu ułamkowi. Podatek taki staje się częścią składową wartości pojazdu. Stanowi on nadal, po deprecjacji, ten sam ułamek wartości pojazdu.
Ponadto ETS stwierdził również, iż w celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym, a podobnymi samochodami przywożonymi z Państwa Członkowskiego innego niż Polska należy porównać skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Z uzasadnienia ww. wyroku z dnia 18 stycznia 2007 r. wynika, że rezydualna kwota podatku (rezydualny podatek) to ten element ceny używanego samochodu zakupionego w Polsce, który wynika z kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie nowego pojazdu, przy zachowaniu stosunku podatku akcyzowego do ceny nowego pojazdu i spadku wartości samochodu używanego.
Wysokość rezydualnego podatku akcyzowego (udział procentowy) ujęta w cenie używanego samochodu zarejestrowanego uprzednio w Polsce jako nowy pozostawała stała (ta sama wielkość procentowa podatku akcyzowego obowiązującego w dniu pierwszej jego rejestracji) mimo tego, że wartość pojazdu spadała z uwagi na stopień zużycia (eksploatacji). Oznacza to, że osoba kupująca taki używany pojazd na terytorium Polski nie płaciła ponownie podatku akcyzowego związanego z rejestracją pojazdu, ale w rzeczywistości podatek ten zawierał się (tkwił już) w cenie pojazdu i wynosił tyle, ile przewidywały to przepisy dotyczące podatku akcyzowego obowiązujące w dacie pierwszej rejestracji pojazdu.
W świetle cytowanego wyżej wyroku Trybunału w sprawie "B.przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w [...]" opodatkowanie można uznać za zgodne z art.90 TWE tylko wtedy, gdy organ administracyjny wykaże, że obciążenie podatkowe obydwu kategorii używanych samochodów starszych niż dwa lata pochodzących z innego Państwa Członkowskiego UE nie przekracza wysokości rezydualnego podatku akcyzowego włączonego w wartość podobnego samochodu używanego, zarejestrowanego już wcześniej w danym państwie.
Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki należało uznać, iż art.90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, takiemu jak ustanowiony w ustawie o podatku akcyzowym i rozporządzeniu wykonawczym do niej, w zakresie, w jakim wysokość podatku nakładanego na samochody używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w Polsce.
Natomiast Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, w zakresie w jakim strona dowodzi sprzeczności ustawy o podatku akcyzowym z art.25 i art.28 TWE oraz dyrektywą Rady nr 92/12/EWG. Polski podatek akcyzowy nie jest bowiem nakładany na pojazdy w związku z przekroczeniem granicy. Podatek ten pobierany jest on od wszystkich pojazdów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w kraju, a w związku z tym nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym. Podatek akcyzowy stanowi część wewnętrznego systemu podatkowego Polski.
Powyższa argumentacja uzasadnia konkluzję, iż przepisy ustawy o podatku akcyzowym i wykonawczego rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego pozostają w sprzeczności z art.90 TWE w zakresie, w jakim kwota podatku akcyzowego od nabycia samochodu używanego starszego niż dwa lata, ale nabytego w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnego pojazdu, który został wcześniej zarejestrowane w Polsce.
W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd stwierdza, że na podstawie art.72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej skarżącemu przysługuje uprawnienie do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy w zakresie, w jakim stawka podatku od używanego samochodu, przywiezionego z innego państwa członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w Polsce.
Stosownie do art.75 §2 pkt.1 lit a i §3 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania podatku może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją). W rozpatrywanej sprawie skarżący do wniosku kwestionującego zasadność pobranego podatku nie dołączył skorygowanej deklaracji.
Mając powyższe na uwadze należało orzec, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji w zakresie określenia stawki i kwoty podatku akcyzowego zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów prawa krajowego, które następnie zostały uznane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05) za niezgodne z przepisem art.90 TWE. Ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wymagają ponownego rozważenia przez właściwe organy administracyjne z uwzględnieniem tez, zawartych w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r., C-313/05.
Powołany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05 niewątpliwie ma wpływ na treść zaskarżonej decyzji, zachodzi, zatem przesłanka, o której mowa w art.240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. 2005, nr 8, poz.60; zm. Dz.U.: 2005: nr 85, poz.727 i nr 86, poz.732 i nr 143, poz.1199; 2006: nr 66, poz.470 i nr 104, poz.708 i nr 217, poz.1590 i nr 225, poz.1635; 2007, nr 105, poz.721). Dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, orzekając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.b w związku z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536).
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI