III SA/Kr 2176/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na czynność egzekucyjną, uznając, że zarzuty dotyczące kwestionowania wysokości zobowiązania nie mogą być rozpatrywane w trybie skargi na czynności egzekucyjne, a skarżący nie wykazał nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.
Skarżący Ł. W. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności. Skarżący podnosił naruszenie zasady celowości i praworządności oraz obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, wskazując, że zarzuty dotyczące kwestionowania wysokości zobowiązania powinny być podnoszone w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie w skardze na czynności egzekucyjne. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby zastosowany środek egzekucyjny był nadmiernie uciążliwy.
Sprawa dotyczyła skargi Ł. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej. Skarżący zarzucał naruszenie zasady celowości, praworządności i najmniejszej uciążliwości środka egzekucyjnego, a także naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) służy ocenie prawidłowości formalnoprawnej dokonanych czynności oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Nie jest ona właściwym trybem do kwestionowania zasadności samego zobowiązania czy prawidłowości prowadzenia całego postępowania egzekucyjnego, które to kwestie podlegają innym środkom zaskarżenia (np. art. 33 ustawy). Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, a organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej, po bezskuteczności wcześniejszego zajęcia rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu spełniało wymogi formalne. Sąd podzielił stanowisko organu, że zarzuty dotyczące kwestionowania wysokości zobowiązania powinny być kierowane w trybie art. 33 ustawy, a nie w ramach skargi na czynności egzekucyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące kwestionowania wysokości zobowiązania nie mogą być rozpatrywane w trybie skargi na czynności egzekucyjne, lecz powinny być podnoszone w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Uzasadnienie
Skarga na czynności egzekucyjne ma na celu ocenę prawidłowości formalnoprawnej dokonanych czynności oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Nie jest ona właściwym trybem do kwestionowania zasadności samego zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, gdy czynność została dokonana z naruszeniem ustawy lub zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Czynność egzekucyjna to wszelkie działania organu egzekucyjnego zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą najprostszą drogą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 89 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja z innej wierzytelności pieniężnej jest jednym ze środków egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 67 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego.
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa podstawy do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym kwestionowanie wysokości zobowiązania.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące kwestionowania wysokości zobowiązania nie mogą być rozpatrywane w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Skarżący nie wykazał nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny i spełnił wymogi formalne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady celowości, praworządności i najmniejszej uciążliwości środka egzekucyjnego. Naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga na czynności egzekucyjne nie może być uniwersalnym środkiem zaskarżenia. W trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie można skutecznie wnieść skargi, kiedy zawiera ona podstawy dotyczące innego środka zaskarżenia, np. z art. 33 ustawy. To na zobowiązanym spoczywa obowiązek wskazania na czym, w konkretnym postępowaniu, polega zbytnia, nadmierna uciążliwość środka egzekucyjnego.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
sprawozdawca
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynności egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz dopuszczalności podnoszenia zarzutów dotyczących wysokości zobowiązania w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między różnymi środkami zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, który może być interesujący dla prawników zajmujących się tą dziedziną, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Kiedy skarga na czynności egzekucyjne nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice proceduralne.”
Dane finansowe
WPS: 4543,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 2176/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-08-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jakub Makuch /przewodniczący/ Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/ Katarzyna Marasek-Zybura Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I GZ 88/26 - Postanowienie NSA z 2026-03-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 Art. 54 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 Art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 14 października 2024 r., znak: UNP:1201-24-132171, w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym przez Ł. W., zwanego dalej skarżącym, postanowieniem z dnia 14 października 2024 r., znak: 1201-IEE.7113.2.165.2024.5.LJM, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, zwanej dalej: ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 sierpnia 2024 r., znak: 180400.71.19783.2024.RED.MStr, w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego (skarżącego) na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...] z dnia 12 czerwca 2024 r. na należności z tytułu składek na łączną kwotę należności głównej 4.543,50 zł. Zawiadomieniem z dnia 13 czerwca 2024 r. nr [...] do [...], zajął wierzytelność pieniężną w Urzędzie Skarbowym Kraków-Podgórze. Zawiadomienia wraz z odpisami tytułów doręczono skarżącemu w dniu 17 czerwca 2024 r. Pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. skarżący złożył do organu egzekucyjnego skargę na ww. czynności egzekucyjne, tj. zajęcie wierzytelności, podnosząc: 1) naruszenie zasady celowości zasady praworządności, celowości, najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego wyrażonej w art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zastosowanie środka egzekucji w sposób będący krańcowo dotkliwy dla odwołującego, 2. naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy przy zachowaniu zasady obligatoryjnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r., znak: Mr180400.71.19783.2024.RED.MStr, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddalił skargę na czynność egzekucyjną. W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że w pełni zrealizowano zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku. Dodał, że egzekucja z zajętego rachunku bankowego pozostaje bezskuteczna. Tym samym organ był zobowiązany do podjęcia kolejnych czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnych. Organ podkreślił przy tym, że zobowiązany nie jest pozbawiony całkowicie dostępu do środków pieniężnych, ponieważ środki na zajętym rachunku bankowym podlegają ochronie poprzez ograniczenie kwot podlegających egzekucji. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. W jego treści skarżący powielił swoje stanowisko zawarte w skardze na czynności egzekucyjne oraz zaakcentował, że konsekwentnie od samego początku postępowania kwestionuje określenie wysokości zobowiązania z tytułu składek. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 14 października 2024 r. Dyrektor Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Dyrektor Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje prawo do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1. dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Skarżący winien więc wyraźnie określić zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji). W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono. W postępowaniu zainicjowanym przez zobowiązanego w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji badana jest wyłącznie prawidłowość wskazanej czynności egzekucyjnej, a nie prawidłowość całości prowadzonego postępowania egzekucyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1200/18, z dnia 9 marca 2023 r. sygn. akt III 0SK 1715/21). Dyrektor wskazał, że zaskarżona czynność stanowi w myśl art. 1a pkt 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji czynność egzekucyjną, tj. stanowi działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność podlega zgodnie z art. 2 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie środkiem egzekucyjnym jest zajęcie innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika, uregulowane w art. 89 do art. 89a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie zostało sporządzone na właściwym druku według obowiązującego wzoru z zamieszczonym w nim niezbędnymi informacjami. Zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numery tytułów wykonawczych, określono wysokość dochodzonej należności, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności. Organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu prawidłowo doręczył zobowiązanemu oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności. Zatem wymogi formalne określone dla zawiadomienia o zajęciu wskazane art. 89 do art. 89a ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji zostały spełnione. Zdaniem organu odwoławczego, w omawianej sprawie podniesione kwestie tylko ogólnikowo dotyczą czynności wykonawczych, tj. prawidłowości zajęć innej wierzytelności. Czynności egzekucyjne będące przedmiotem badania zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującą procedurą. Organ odwoławczy zaakcentował, że organ egzekucyjny odniósł się do kwestii uciążliwości środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Tymczasem to na zobowiązanym spoczywa obowiązek wskazania na czym, w konkretnym postępowaniu polega zbytnia, nadmierna uciążliwość środka egzekucyjnego. Skarżący nie wskazał na czym polega zbytnia uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 k.p.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada ta rządzi wyborem konkretnego środka egzekucyjnego. W przypadku, gdy istnieje możność wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Tym bardziej, że organ egzekucyjny w pierwszej kolejności zajął wierzytelności z rachunku bankowego. Z uwagi na bezskuteczność tego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny podjął kolejne działania egzekucyjne, zajmując inne wierzytelności pieniężne. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego to organ prowadzący postępowanie powinien ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu kwestii, że zobowiązany kwestionuje określenie "wysokości zobowiązania", organ odwoławczy stwierdził, że zarzut ten nie mógł być przedmiotem rozpoznania w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwestionowana "wysokość zobowiązania", tj. nieistnienie obowiązku w całości lub w części stanowi podstawę do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarga wniesiona w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może obejmować tylko te kwestie, wobec których nie przewidziano innej, odrębnej procedury. Zdaniem organu odwoławczego w nin. sprawie nie doszło do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Niewątpliwie sama egzekucja, będąca przymusowym wykonaniem obowiązku, jest dla zobowiązanego niedogodnością. Jednak postępowanie egzekucyjne jest spowodowane brakiem dobrowolnego realizowania przez zobowiązanego należności z tytułu składek. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał orzecznictwo sadów administracyjnych. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił Dyrektorowi naruszenie: - naruszenie zasady celowości, zasady praworządności, najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego wyrażonej w art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie środków egzekucji w sposób dotkliwy dla odwołującego, w sytuacji w której podstawa roszczenia jest kwestionowana przez odwołującego i nie zostały wykorzystane wszystkie prawem przysługujące odwołującemu środki ochrony jego praw, - naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy zachowaniu zasady obligatoryjnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na analizie kwestii formalnych skarżonych działań egzekucyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, oddalające skargę na czynność organu egzekucyjnego zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowił art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132, zwanej dalej: ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obwiązującym na datę zaskarżonego postanowienia) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Stosownie do art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powołany środek zaskarżania ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym i technicznym. Skarga na czynności egzekucyjne składana w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może być więc uniwersalnym środkiem zaskarżenia, za pomocą którego można skutecznie kwestionować ewentualne wadliwości postępowania egzekucyjnego, a które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. W trybie art. 54 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji nie można skutecznie wnieść skargi, kiedy zawiera ona podstawy dotyczące innego środka zaskarżenia, np. z art. 33 ustawy. W ramach skargi na czynności egzekucyjne mogą być zatem podnoszone kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1439/18, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; dalej CBOSA) Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 96/19 (opubl. w CBOSA), stwierdzając, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Skarga składana w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego. W trybie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) nie podlegają zatem rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne. Kwestie te rozstrzygane są w trybie art. 34 i art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżący zakwestionował dokonane zajęcie innej wierzytelności pieniężnej (art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Jednak poza wskazaniem, że organ powinien był zastosować mniej uciążliwy środek - nie wskazując przy tym jaki - skarżący nie kwestionował okoliczności formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych. Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oceniając czynność egzekucyjną, zaskarżoną w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadnie skoncentrował się na kwestiach formalnoprawnych, które odnoszą się do prawidłowości działania organu egzekucyjnego – Dyrektora Oddziału ZUS. Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Bezzasadnym jest zatem podnoszenie okoliczności związanych z niedopuszczalnością egzekucji. Zdaniem Sądu organ egzekucyjny prawidłowo zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucję z innej wierzytelności pieniężnej, co pozostaje w zgodzie z art. 89 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z innej wierzytelności pieniężnej zawierało wszystkie elementy oznaczone w przepisie art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. we wzorze obowiązującym na dzień dokonania zaskarżonej czynności, określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Zgodnie z art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym na dzień zajęcia wierzytelności), zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej, e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Zajęcia dokonano poprzez przesłanie przez Dyrektora ZUS zawiadomienia zarówno zobowiązanemu, jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności. W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez skarżącego, tj. kwestionowanie wysokości zobowiązania mieszczą się w katalogu zarzutów określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak już wskazano, w ramach skargi na czynności egzekucyjne można natomiast podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organu, że to na zobowiązanym spoczywa obowiązek wskazania na czym, w konkretnym postępowaniu, polega zbytnia, nadmierna uciążliwość środka egzekucyjnego. Art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada ta rządzi wyborem konkretnego środka egzekucyjnego. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Tymczasem skarżący nie podał, jaki jego zdaniem, środek byłby mniej uciążliwy, a jednocześnie odpowiednio efektywny. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego, organ prowadzący to postępowanie ocenia, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym, przy czym zajęcie wierzytelności pieniężnej zwykle jest właśnie środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego. Trafnie Dyrektor powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne ukształtowane w tym zakresie, w tym na wyroki NSA z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 536/23 i sygn. akt I GSK 1145/23, w których podkreślono, że podstawą skuteczności takiego zarzutu, musiałoby być w pierwszej kolejności wykazanie, że organ egzekucyjny miał wybór jednego z kilku środków zmierzających bezpośrednio do realizacji zobowiązania. Skoro w pierwszej kolejności organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego, a z uwagi na bezskuteczność tego środka egzekucyjnego podjął kolejne egzekucyjne działania zajmując inne wierzytelności pieniężne, to w takim stanie rzeczy formułowanie zarzutu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego było pozbawione racji, zwłaszcza, że organ powinien kierować się nie tylko najmniejszą dolegliwością środka egzekucyjnego, ale także efektywnością, gwarantując tym samym skuteczne prowadzenie egzekucji, a poprzez to także i odpowiednią ochronę interesów wierzyciela (por. wyroki NSA z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt III FSK 543/24 i z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1400/24). Zasadnie więc Dyrektor podniósł, ze brak podjęcia kolejnych czynności w toku egzekucji mógł narazić organ na nie tylko zarzut przewlekłości, ale i działania na stratę budżetu państwa. Analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że w rozpatrywanym przypadku przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w administracji nie zostały naruszone. W świetle powyższego uznać więc należało, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI