III SA/KR 2100/24

III SA/Kr 2100/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
Art. 35  a ust. 1  pkt 7 lit. d
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Dz.U. 2015 poz 926
Par. 2  pkt 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być  finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - t. j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 października 2024 r., znak SKO.NP/4115/86/2024 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej przyznania skarżącej dofinansowania ze środków PFRON.
Uzasadnienie
Decyzją z 31 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Starosty Wielickiego z 9 września 2024 r., orzekającą o:
przyznaniu M. C. (dalej skarżąca) dofinansowania ze środków PFRON do zakupu wagi kuchennej mówiącej, spinacza do prania skarpet 2 komplety, sygnalizatora wrzenia oraz wózka zakupowego transportowego w ramach likwidacji barier technicznych w wysokości 517,74 zł, co stanowi 95% ceny brutto wnioskowanych sprzętów,
odmowie przyznania skarżącej dofinansowania ze środków PFRON do zakupu robota sprzątającego i pralki w ramach likwidacji barier technicznych z powodu niezasadności wniosku.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON zakupu urządzeń w ramach likwidacji barier technicznych. Skarżąca ubiegała się o dofinansowanie zakupu wagi kuchennej mówiącej, dwóch kompletów spinaczy do prania skarpet (tzw. skarpetnik do łączenia skarpet w pary), sygnalizatora wrzenia, wózka zakupowego transportowego, pralki BEKO [...] oraz robota sprzątającego Roborock. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca z uwagi na rodzaj niepełnosprawności i dodatkowe schorzenia ma duże problemy z wykonywaniem codziennych, podstawowych czynności domowych polegających na utrzymaniu czystości w domu, przygotowywaniu posiłków (gotowanie) czy transport zakupów lub innych niezbędnych sprzętów np. ubrań i obuwia na zmianę na zajęcia rehabilitacyjne lub przenoszenie cięższych sprzętów do serwisu naprawy. Zdaniem skarżącej, wnioskowane sprzęty pozwolą na, w miarę możliwości, samodzielne funkcjonowanie.
W toku postępowania ustalono, że skarżąca jest 44 - letnią osobą trwale niepełnosprawną w stopniu znacznym z powodu schorzeń narządu wzroku na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności oraz posiada Orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS o trwałej całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zamieszkuje z rodziną, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy. Skarżąca cierpi na ślepotę obuoczną, ma zmiany zwyrodnieniowych kręgosłupa i nadgarstka prawego, alergię, refluks żołądkowo - przełykowego oraz nadwagę. Z uwagi na niepełnosprawność wzroku korzysta z białej laski.
W dniu 31 lipca 2024 r. pracownicy PCPR przeprowadzili wizję lokalną w miejscu zamieszkania skarżącej. Podczas wizji stwierdzono, że skarżąca zamieszkuje w domu jednorodzinnym, z rodzicami i dwoma braćmi, właścicielem domu jest ojciec. Dom jest parterowy. Skarżąca zajmuje jeden pokój, korzysta z przedpokoju, kuchni i łazienki. Zarówno pomieszczenie kuchni, łazienki i przedpokoju są niewielkich rozmiarów. Pomieszczenia są na różnych poziomach, do kuchni i łazienki z przedpokoju prowadzą dwa schody. Zarówno pomieszczenie łazienki, jak i pokój skarżącej oraz pokój przechodni, a także teren na zewnątrz domu zostały dostosowane do indywidualnych potrzeb skarżąca w ramach likwidacji barier architektonicznych dofinansowanych przez PCPR w Wieliczce ze środków PFRON. Dostosowano łazienkę, wymieniono podłogi, wybudowano chodnik od wyjścia z domu do bramki wejściowej na działkę. Podczas wizji skarżąca zgłosiła występowanie barier technicznych podczas sprzątania, polegających na problemach z lokalizowaniem i usunięciem zabrudzeń, które mogłyby być wykonane przez robota sprzątającego, dostosowanego, zdaniem skarżącej do potrzeb osoby niewidomej. W wyborze sprzętu skarżąca kierowała się rekomendacjami Ośrodka Szkolenia Polskiego Związku Niewidomych "Homer" w Bydgoszczy (konsultacja telefoniczna). Skarżąca zgłosiła problem z obsługą pralki od włączenia, ustawienia parametrów prania, monitorowanie prania. Podczas wizji lokalnej skarżąca potwierdziła, że w domu znajduje się odkurzacz, jednakże nie korzysta z niego i jak stwierdziła w zakresie sprzątania "zdana jest na łaskę domowników" i bardzo często asystentów osoby niepełnosprawnej, którzy zdaniem skarżącej uchylają się od pomocy w tym zakresie. Podczas wizji stwierdzono także, że w domu znajduje się pralka wyposażona w czujnik umożliwiający sterowanie pralką przez aplikację (dofinansowana ze środków PFRON w 2020r.), jednakże skarżąca nigdy nie korzystała z możliwości obsługi pralki poprzez aplikację z powodu braku możliwości połączenia pralki z aplikacją na telefonie skarżącej. Nie próbowała zainstalować aplikacji na tablecie, który dofinansowano ze środków PFRON w 2020 r. W zakresie możliwości oceny sprzątania przez robota sprzątającego, skarżąca stwierdziła, że kieruje się rekomendacjami producenta i opinią innych osób. Skarżąca korzystała z pomocy asystentów w ramach programu prowadzonego przez Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Niepołomicach.
Decyzją Starosty Wielickiego z 9 września 2024 r. orzeczono jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia odnośnie odmowy przyznania dofinansowania na zakup pralki organ pierwszej instancji stwierdził, że posiadana przeze skarżącą pralka jest sprawna. Ponadto w obecności pracowników PCPR skarżąca pokazała, że jest w stanie obsługiwać posiadaną pralkę samodzielnie, ręcznie przy pomocy standardowych rozwiązań typowych dla każdej pralki będącej w powszechnej sprzedaży. Potwierdziła, że nie korzysta z aplikacji umożliwiającej zdalne i głosowe sterowanie pralką przez telefon lub tablet, gdyż z powodów technicznych nie była w stanie zainstalować tej aplikacji na telefonie i nie próbowała także instalować aplikacji na tablecie. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że bariera techniczna w tym zakresie nie odnowiła się i nie wymaga likwidacji poprzez zakup nowej pralki. Podkreślono, że posiadana pralka została dofinansowana ze środków PFRON ponieważ wyposażona była w odpowiednią aplikację do obsługi przez osobę niewidomą, natomiast wizja lokalna wykazała, że skarżąca nie korzysta z udogodnień i jest w stanie samodzielnie ręcznie obsługiwać pralkę. Ponadto w obecnej sytuacji zakup nowej pralki służyłby wyłącznie podniesieniu standardu mieszkania a nie likwidacji barier technicznych, a na ten cel, środki PFRON nie mogą być przeznaczone.
Odnosząc się do zakupu robota sprzątającego, stwierdzono, że niepełnosprawność skarżącej nie jest przeszkodą aby uruchomić zwykły odkurzacz i wykonać czynność odkurzania samodzielnie, rodzaj schorzenia wpłynie jedynie na ocenę efektów sprzątania wykonanego zarówno przy pomocy zwykłego odkurzacza jak i robota sprzątającego. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia w zakresie barier technicznych zdaniem organu zakup robota sprzątającego nie jest zasadny z uwagi na brak wystąpienia barier przy obsłudze zwykłego odkurzacza z uwagi na niepełnosprawność wzroku. Robot sprzątający nie służyłby likwidacji barier technicznych, lecz podniesieniu standardu życia skarżącej, a na to środki PFRON nie mogą być przeznaczone.
Od decyzji organu I instancji decyzji złożyła odwołanie jedynie w zakresie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON do zakupu robota sprzątającego z dostosowaniem w obsłudze dla osób niewidomych w ramach likwidacji barier technicznych.
W uzasadnieniu odwołania podniosła, że nie jest w stanie bez przeszkód obsłużyć zwykły odkurzacz, nie posiadający jakichkolwiek udogodnień dla osoby niewidomej. Odwołująca zauważyła również, że obsługa wspomnianego urządzenia nie tylko nie jest możliwa, ale wręcz niebezpieczna poprzez uruchamianie szczególnie w czasie pracy sprzętu różnych przycisków nieadekwatnie do potrzeby. Natomiast, jak podkreśliła, sama czynność sprzątania przy wykorzystaniu zwykłego odkurzacza nie jest w ogóle możliwa do wykonania przez osobę niewidomą. Może ona jedynie po wcześniejszym przygotowaniu przez inną osobę odkurzacza do pracy wykonywać ruch posuwisto-zwrotny za pośrednictwem węża i rury, nie widząc kierunku sprzątania, przeszkód, ani ograniczeń typu nogi od stołu, meble itp. co istotne różnych zabrudzeń. Zarzuciła też, że zapadła decyzja jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej bowiem strony PCPR w Wieliczce wskazuje, że bariery techniczne, rozumiane są jako przeszkody wynikające z braku zastosowania lub niedostosowania odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności przedmiotów i urządzeń, zaś likwidacja bariery technicznej powinna umożliwić osobie niepełnosprawnej wykonywanie codziennych czynności, które ze względu na rodzaj niepełnosprawności są niemożliwe do osiągnięcia przy zastosowaniu podstawowych sprzętów będących w powszechnym użytku. Z drugiej zaś strony ten sam organ odmawia dofinansowania sprzętu, który poprzez zastosowane rozwiązania techniczne dostosowany jest do rodzaju niepełnosprawności wnioskodawcy i jest uzasadniony jej potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.
Zaskarżoną decyzją z 31 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, min., że organ refunduje tylko te zadania, które umożliwiają osobie niepełnosprawnej wykonywanie codziennych czynności i normalne funkcjonowanie w otoczeniu, a nie zadania podnoszące standard życia. Wyjaśniono znaczenie pojęcia "bariera", co oznacza m.in. istniejącą przeszkodę, która utrudnia lub uniemożliwia np. wykonywanie przez osobę niepełnosprawną codziennych czynności. Dla potrzeb refundacji bariera ta musi jednak wynikać ściśle z niepełnosprawności.
Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że nie zostało wykazane, że likwidacja wnioskowanych barier będzie umożliwiała lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji, że objęte wnioskiem dofinansowanie ze środków PFRON do zakupu robota sprzątającego i nowej pralki wykraczają poza kryterium niezbędnej konieczności w tym zakresie, lecz będą służyć wyłącznie poprawie standardu mieszkaniowego skarżącej.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w zakresie części, w której organ odmówił jej dofinansowania do zakupu robota sprzątającego, dostępnego w obsłudze przez użytkowników z niewidzeniem ze środków publicznych PERON w ramach programu ,,Likwidacja barier technicznych". W skardze podniosła, że wnioskowany sprzęt powszechnego użytku pozwala skutecznie i bezpiecznie likwidować jedną z istotnych barier na jakie napotyka w codziennej, trudnej egzystencji. Jak podniosła, sprzątanie bez wątpienia należy do codziennych czynności wykonywanych w każdym domu, a właśnie robot jest obecnie w oparciu o istniejące technologie najwłaściwszym urządzeniem gospodarstwa domowego, który umożliwi skuteczne sprzątanie pomieszczeń. Sprzęt posiada w swej budowie jak i w obsłudze, liczne udogodnienia dla osób z niesprawnością narządu wzroku. Skarżąca podkreśliła, że ewentualna możliwość trzymania w rękach rury zwykłego odkurzacza z wężem zakończonym szczotką, dokonując po omacku nimi po powierzchni ruch posuwisto - zwrotny w żaden sposób nie doprowadzi do wysprzątania powierzchni. Robot sprzątający nie jest jedynie przedmiotem podwyższającym standard życia skarżącej. Podniosła, że właśnie ze środków publicznych PFRON od bardzo dawna przyznawana jest pomoc finansowa na zakup wielu sprzętów w ramach likwidacji barier w komunikowaniu się, urządzeń funkcjonujących podobnie jak wnioskowany robot bo w oparciu o aplikacje głosowe dla niewidomych. Nikt z urzędników już na etapie realizatora zadań dla niesprawnych wzrokowo nie podnosi, że są to przedmioty podwyższające poziom życia wnioskodawców.
Skarżąca dodała, że stwierdzenie w zaskarżonej decyzji dotyczące rzekomego wystąpienia zagrożenia dla niej w trakcie pracy robota pozbawione jest sensu. Jak podała, robot zlokalizowałaby tak jak znajduje inne przedmioty czyli po omacku, używając metody dotykowej, mogąc wspierać się białą laską ponadto kiedy urządzenie byłoby w ruchu emituje dźwięk pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.’, uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku (odnosi się do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych).
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zasadności odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON do pralki oraz odkurzacza w formie robota sprzątającego.
W pierwszej kolejności, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 1 rozstrzygnięcia, Sąd zauważa, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odnośnie przyznania skarżącej dofinansowania ze środków PFRON do zakupu wagi kuchennej mówiącej, spinacza do prania skarpet 2 komplety, sygnalizatora wrzenia oraz wózka zakupowego transportowego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało wyraźnie wyodrębnione w treści decyzji organu I instancji, a skarżąca nie wniosła w tym zakresie odwołania. Wyraźnie wskazała, że odwołuje się od decyzji organu I instancji w części odmawiającej jej przyznania dofinansowania ze środków PFRON. Sąd zauważa, że dopuszczalne jest wniesienie odwołania od części/fragmentu/punktu decyzji rozumianej jako osnowa. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego "w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania" (wyrok NSA z 14.09.2021 r., III OSK 595/21, LEX nr 3227746).
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, decyzja organu I instancji w zakresie przyznającym skarżącej dofinansowanie do wnioskowanych sprzętów stała się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania i nie było podstaw do wyrzekania w tym zakresie przez organ odwoławczy.
Uzasadniając uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w zakresie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON, Sąd w pierwszej kolejności zaznacza, że uznaje za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego i jego ocenę w zakresie odmowy przyznania środków z PFRON na zakup pralki. Niewątpliwie ustalono, że skarżąca w 2020 r. uzyskała dotację na zakup pralki, pralka jest sprawna, posiada funkcje dostosowujące jej obsługę do potrzeb osoby niewidomej, skarżąca z udogodnień tych nie korzysta, pomimo posiadania technicznych możliwości w tym zakresie (posiada tablet dotowany również ze środków z PEFRON), a nadto skarżąca skutecznie obsługuje pralkę w sposób manualny. Sąd zauważa, też, że odmowy dofinansowania na zakup pralki skarżąca nie kwestionowała ani w odwołaniu, ani w skardze. Sąd jednak wyraża ocenę w tej kwestii, gdyż był zakup pralki był objęty zakresem negatywnego rozstrzygnięcia decyzji organu I i II instancji i nie został wyodrębniony w decyzji organu I instancji w sposób dający podstawę organowi II instancji do przyjęcia, że w tym zakresie rozstrzygnięcie organu I instancji nabrało waloru ostateczności z upływem okresu do wniesienia odwołania.
Odnośnie odmowy przyznania dofinansowania na zakup robota sprzątającego Sąd nie podziela stanowiska organów, że zakup robota sprzątającego w sytuacji osoby całkowicie niewidomej nie służy likwidacji barier technicznych.
Sąd wskazuje, że zgodnie art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 44 ze zm.) – dalej ustawa o rehabilitacji do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.
W art. 35a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zostało zawarte upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów zadań, o których mowa w ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu, z uwzględnieniem wymagań, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także trybu postępowania i zasad ich dofinansowania ze środków Funduszu.
W jej wykonaniu, regulacje dotyczące zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, zostały zawarte rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 926) – dalej rozporządzenie.
W myśl § 2 pkt 4 tego rozporządzenia ze środków Funduszu może być finansowane w części lub w całości zadanie polegające na likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.
W myśl § 6 pkt 1 rozporządzenia, o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się – na likwidację barier architektonicznych – osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują.
Dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie lub powiatowego urzędu pracy (§ 10 rozporządzenia), który ma spełniać określone w § 11 rozporządzenia wymogi formalne. W § 12 ust. 3b zawarto regulację, zgodnie z którą właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. W § 14 rozporządzenia wskazano, iż podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.
Z kolei negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje wydaniem decyzji administracyjnej, ze wszelkimi tego konsekwencjami. Potwierdzeniem tego jest treść art. 66 ustawy o rehabilitacji, który stanowi, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Powyższa regulacja stanowi podstawę do zastosowania art. 104 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja w przedmiocie dofinansowania do likwidacji barier technicznych oparta jest na uznaniu administracyjnym. Uznaniowy charakter decyzji oznacza też, że organ administracji ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie, organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał.
Z powyższych regulacji wynika, że dla możliwości udzielenia dofinansowania ze środków PFRON musi zaistnieć bariera techniczna, która ma związek z indywidualnymi potrzebami osoby niepełnosprawnej.
Istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest rozumienie pojęcia "bariery" i jak słusznie przyjął organ odwoławczy, w kontekście realiów niniejszej sprawy, należy przyjąć, że jest to przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia wykonywanie przez wnioskującego codziennych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca jest osobą całkowicie niewidomą (ślepota obuoczna) i ma min. zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz nadgarstka prawego. Zamieszkuje razem z członkami rodziny w domu swojego ojca ale prowadzi osobne gospodarstwo domowe, posiada swój pokój i korzysta ze wspólnych przestrzeni: łazienki, przedpokoju i kuchni. W domu jest odkurzacz ale skarżąca z niego nie korzysta i jak stwierdziła, w zakresie sprzątania "zdana jest na łaskę domowników" i bardzo często asystentów osoby niepełnosprawnej. Na dzień przeprowadzania u skarżącej wizji lokalnej skarżąca była uprawniona do korzystania z usług asystenta rodziny jednak z powodu braku chętnych do pracy nie korzysta z tej formy pomocy.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że brak było podstaw do przyjęcia, że "(...) na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przeprowadzonej wizji lokalnej oraz sposobu funkcjonowania Wnioskodawczyni w miejscu zamieszkania, stwierdzono, iż niepełnosprawność Wnioskodawczyni nie jest przeszkodą aby uruchomić zwykły odkurzacz i wykonać czynność odkurzania samodzielnie, rodzaj schorzenia wpłynie jedynie na ocenę efektów sprzątania wykonanego zarówno przy pomocy zwykłego odkurzacza jak i robota sprzątającego, na co również zwróciło uwagę SKO. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia w zakresie barier technicznych zakup robota sprzątającego nie jest zasadny z uwagi na brak wystąpienia barier przy obsłudze zwykłego odkurzacza z uwagi na niepełnosprawność wzroku. Robot sprzątający nie służyłby likwidacji barier technicznych, lecz podniesieniu standardu życia Wnioskodawczyni (...)".
Przede wszystkim z akt sprawy nie wynika, czy członkowie rodziny skarżącej wyręczają skarżącą w sprzątaniu jej pokoju oraz części wspólnych, a z pomocy asystenta rodziny skarżąca faktycznie nie korzysta z powodu braku osób chętnych do pracy. Twierdzenie skarżącej, że jest zdana na łaskę domowników daje jedynie podstawę do przyjęcia, że skarżąca nie robi tej czynności. W trakcie wizji, która miała miejsce w domu skarżącej, o ile skarżąca zaprezentowała pracownikom PCPR, że jest w stanie obsłużyć pralkę, to nie prezentowała możliwości obsługi tradycyjnego odkurzacza. Ustalono, że go nie używa. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia aby materiał dowodowy sprawy oraz sposobu funkcjonowania skarżącej w miejscu zamieszkania, potwierdzał, że niepełnosprawność skarżącej nie jest przeszkodą aby uruchomić zwykły odkurzacz i wykonać czynność odkurzania samodzielnie.
Nieuprawnione jest też zakładanie umiejętności obsługi tradycyjnego odkurzacza przez osobę niewidomą. Czynność ta sprowadza się do: trzymania rury odkurzacza, wykonywania ruchów posuwistozwrotnych i przemieszczania się w tym samym czasie. Osoba niewidoma wykorzystuje ręce do asekuracji w przemieszczaniu tymczasem podczas odkurzania ręce są zajęte trzymaniem rury. Sąd zdaje sobie sprawę z tego, że osoby niepełnosprawne są w stanie dostosować się w codziennym funkcjonowaniu do posiadanych ograniczeń i uzyskać pewien sposób sprawności. Sprawność taka co do efektywnej obsługi tradycyjnego odkurzacza przez skarżącą, nie została jednak przez organ ustalona.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę, że skarżąca jest niewidoma, pozbawiona logiki jest ocena, że rodzaj schorzenia wpłynie jedynie na ocenę efektów sprzątania. Sprzątanie ze swej istoty zakłada efektywność, w przeciwnym razie jest iluzoryczne.
Zdaniem Sądu, co do zasady robot sprzątający służy likwidacji barier technicznych w przypadku osoby niewidomej, a porównywanie go do zwykłego odkurzacza jest chybione zarówno co do obsługi, jak i efektywności pracy.
Organ nie wykazał natomiast, żeby bariera techniczna w czynności codziennej, jaką jest sprzątanie zajmowanych przez skarżącą pomieszczeń, w jej przypadku nie występowała z tego choćby powodu, że przykładowo kto inny sprząta pokój skarżącej i przestrzenie wspólne lub też efektywnie robi to sama skarżąca w sposób inny niż przy użyciu odkurzacza. Organ nie wskazał też aby istniały jakiekolwiek ograniczenia finansowe odnośnie środków, którymi dysponuje na ten cel względem wartości wnioskowanego przedmiotu.
Zatem nie rozstrzygając o wyniku sprawy, do czego Sąd nie jest uprawniony w ramach kontroli decyzji uznaniowej, należało stwierdzić, że z przyczyn wskazanych powyżej, argumentacja organu na poparcie odmowy przyznania dofinansowania do zakupu robota sprzątającego była chybiona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postepowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.