III SA/Kr 2081/24

III SA/Kr 2081/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 98
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2025 roku sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie z dnia 4 października 2024 roku znak ON-1.9530.3.16.2024 w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 4 października 2024 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 20 września 2023 r. R. L. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Pismem z 21 września 2023 r. skarżący został wezwany o usunięcie braków formalnych wniosku poprzez podanie serii i numeru dowodu osobistego oraz dostarczenie kserokopii orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wydanych w latach 2018- 2019 w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Pińczowie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Skarżący został pouczony, że nieusunięcie braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od daty wezwania spowoduje jego pozostawienie bez rozpoznania.
4 października 2023 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Oświadczył, że zrzekł się polskiego obywatelstwa, aktualnie nie posiada żadnego dokumentu tożsamości, nie może zatem podać numeru i serii dowodu osobistego. Równocześnie, w ocenie skarżącego brak numeru dowodu osobistego powinien być potraktowany nie jako brak formalny, ale merytoryczny.
Postanowieniem z 13 października 2023 r. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Skarżący został pouczony, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróci się o podjęcie postępowania żądanie wszczęcia uważa się za wycofane. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 98 i 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 100 ze zm.).
Pismem z 15 lipca 2024 r. skarżący zwrócił się o podjęcie zawieszonego postępowania w przedmiocie wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Przedłożył wydane orzeczenia o niepełnosprawności, odpis zupełny aktu urodzenia, kopię Karty Krakowskiej oraz dokumentu Królestwa [...].
Postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzekł, że w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych wniosku przez skarżącego postępowanie pozostaje zawieszone. Organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dokumentem potwierdzającym tożsamość jest dowód osobisty i paszport, a wskazanie tego dokumentu jest konieczne w postępowaniu o ustalenie stopnia niepełnosprawności.
Skarżący odebrał postanowienie 14 sierpnia 2024 r.
20 sierpnia 2024 r. do Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wpłynęło zażalenie skarżącego na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Zdaniem skarżącego braki, o których uzupełnienie został wezwany, nie stanowią braków formalnych wniosku, a wstrzymywanie się z wydaniem orzeczenia o niepełnosprawności uznał za celową i świadomą dyskryminację skarżącego.
Pismem z 27 sierpnia 2024 r. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności przekazał zażalenie skarżącego na pismo z 9 sierpnia 2024 r. informujące o odmowie wszczęcia postępowania.
Postanowieniem z 4 października 2024 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie wskazał, że 4 września 2024 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane zażalenie na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności. Organ po przeanalizowaniu materiału dowodowego sprawy, doszedł do przekonania, że w sprawie nie wydano postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Powołując się na treść art. 9 k.p.a. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności podniósł, że postępowanie zostało zawieszone do czasu przedłożenia przez skarżącego dokumentów - braków formalnych wniosku. Skarżący wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, jednakże nie usunął braków formalnych wniosku. Z tego powodu, z uwagi na słuszny interes skarżącego, postępowanie pozostaje zawieszone. Organ podniósł, że z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych podanie skarżącego musiałoby zostać pozostawione bez rozpoznania. Postępowanie zostanie podjęte po uzupełnieniu braku formalnego wniosku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- przepisów k.p.a. oraz ustawy o rehabilitacji poprzez niewłaściwą wykładnię, co skutkowało naruszeniem przysługujących skarżącemu praw;
- Konstytucji RP poprzez dyskryminację skarżącego, naruszenie prawa do godności oraz wolności i równego traktowania.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego je postanowienia I instancji, zobowiązanie organu do podjęcia zawieszonego postępowania oraz wydania merytorycznego orzeczenia w sprawie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem z dnia 28 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a nie posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym z uwagi na potrzebę wypowiedzenia się przez pełnomocnika na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie nie zostało wydane postanowienie, od którego przysługiwało skarżącemu zażalenie. Istotą bowiem aktu jest jego treść, a nie to jak został nazwany przez organ.
Jak stanowi art. 101 § 1 k.p.a. o postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony. W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 98 § 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 98 § 2. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie (§ 3).
Zgodnie z art. 123 § 1 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2).
Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania, odmowy zawieszenia postępowania, podjęcia zawieszonego postępowania oraz odmowy podjęcia zawieszonego postępowania następuje w formie postanowienia. Należy podkreślić, że postanowienie o zawieszeniu postępowania i postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania organ wydaje na żądanie strony lub z urzędu, natomiast postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania organ wydaje wówczas, gdy uzna za bezzasadne żądanie strony zawieszenia postępowania, a postanowienie o odmowie podjęcia postępowania zawieszonego na żądanie strony, jeżeli żądanie przez stronę podjęcia postępowania jest bezpodstawne lub żadna ze stron w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróci się o podjęcie postępowania (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel (red.) Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.).
Podstawę prawną postanowienia o zawieszeniu postępowania na wniosek skarżącego stanowił art. 98 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (§ 2).
Postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności zostało zawieszone na wniosek skarżącego na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. 15 lipca 2024 r. skarżący wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności odmówił podjęcia zawieszonego postępowania z uwagi na nieusunięcie przez skarżącego braków formalnych wniosku. Stanowisko to zostało podtrzymane przez organ II instancji – Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie.
Mając na względzie powyższe, nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Należy wskazać, że w przypadku zawieszenia postępowania na wniosek strony znaczenie ma tylko spełnienie przesłanek określonych w art. 98 § 1 k.p.a. (żądanie strony i brak sprzeciwu pozostałych stron oraz brak zagrożenia dla interesu społecznego), a organ nie może dokonywać oceny zasadności zawieszenia, tak samo dla podjęcia zawieszonego postępowania nie ma znaczenia zasadność jego podjęcia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 38/19). W szczególności, w sytuacji zawieszenia postępowania na wniosek strony, nie zachodzi podstawa do badania ustania przyczyny zawieszenia, albowiem w rzeczywistości przyczyną tą była wola strony, zatem złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania świadczy o jej ustaniu (wyrok WSA w Gdańsku, jw.). Organ powinien zatem podjąć zawieszone na podstawie art. 98 § 2 k.p.a. postępowanie, jeżeli zwróci się o to strona, a ponadto organ ustali, że nie minął termin 3 lat od daty jego zawieszenia.
Należy wskazać, że charakter prawny zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron, odbiera organowi administracji możliwość ingerowania w sprawę w trakcie jej zawieszenia i w samo zawieszenie (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2020 r., I OSK 2078/19).
Mając na względzie powyższe, skoro podstawę zawieszenia postępowania stanowił wniosek skarżącego, rozpoznając wniosek skarżącego o podjęcie zawieszonego postępowania, organy powinny wyłącznie zweryfikować, czy pochodzi on od strony postępowania oraz, czy nie upłynął okres trzech lat od zawieszenia. Brak natomiast było podstaw prawnych do dokonywania oceny wniosku pod kątem usunięcia przez skarżącego jego braków formalnych, a stwierdzenie nieusunięcia braków formalnych wniosku, nie mogło stanowić podstawy do odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.
Sąd nie przychylił się do wniosku pełnomocnika skarżącego z urzędu o przeprowadzenie rozprawy celem umożliwienia pełnomocnikowi wypowiedzenia się w sprawie. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaznaczyć należy, że postanowienie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Zostały zatem spełnione przesłanki do rozpoznania tej sprawy w trybie uproszczonym. Jak podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. okolicznościach, nie jest uzależnione od woli skarżącego. Nawet więc złożenie przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (por. np. wyrok NSA z 15 lutego 2023 r., III FSK 2403/21). Podkreślić ponadto należy, że pełnomocnik miał możliwość zajęcia stanowiska w formie pisma procesowego, jednakże z niego nie skorzystał.
Sąd nie orzekał w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu z uwagi brak wniosku w tym zakresie.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.