III SA/KR 2061/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-03-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobociestatus bezrobotnegorynek pracyurząd pracyfundacjazarząd fundacjizdolność do pracygotowość do pracyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o promocji zatrudnienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnego, uznając, że samo pełnienie funkcji członka zarządu fundacji nie przesądza o braku gotowości do podjęcia pracy.

Sprawa dotyczyła skarżącej, która została pozbawiona statusu bezrobotnego od 25 lipca 2023 r. z powodu pełnienia funkcji członka zarządu w Fundacji F. Organ odwoławczy uznał, że sama funkcja w zarządzie wyklucza gotowość do podjęcia zatrudnienia. Skarżąca argumentowała, że w spornym okresie nie wykonywała faktycznych czynności dla fundacji, nie pobierała wynagrodzenia i była gotowa do podjęcia pracy. Sąd uchylił decyzję, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych przez organy administracji oraz naruszenie przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu skarżącej A. Z. statusu bezrobotnego od 25 lipca 2023 r. Powodem pozbawienia statusu było pełnienie przez skarżącą funkcji członka zarządu w Fundacji F., co organy administracji uznały za równoznaczne z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów, naruszenia przepisów postępowania oraz braku prawidłowego uzasadnienia decyzji. Wskazała, że w spornym okresie nie pobierała wynagrodzenia, nie wykonywała faktycznych czynności dla fundacji i była obiektywnie zdolna i gotowa do podjęcia pracy. Sąd administracyjny uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący, że samo pełnienie funkcji członka zarządu fundacji wyklucza status bezrobotnego. Podkreślono, że brak jest przepisów wprost wykluczających taki status, a ocena gotowości do podjęcia pracy powinna uwzględniać indywidualne okoliczności, w tym brak faktycznego zaangażowania w działalność fundacji i brak dochodów z tej funkcji. Sąd zwrócił uwagę na brak w aktach sprawy statutu fundacji i sprawozdań z jej działalności, co uniemożliwiło prawidłową ocenę sytuacji. Stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpoznania sprawy, z uwzględnieniem zebrania pełniejszego materiału dowodowego i prawidłowego uzasadnienia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo pełnienie funkcji członka zarządu fundacji nie przesądza o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Konieczne jest indywidualne badanie faktycznej zdolności i gotowości do podjęcia pracy, uwzględniające specyfikę działalności fundacji i brak faktycznego zaangażowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie zrównały sytuację członka zarządu fundacji z członkiem zarządu spółki handlowej i nie zbadały indywidualnych okoliczności sprawy, takich jak brak faktycznych czynności, brak wynagrodzenia oraz deklarowana gotowość do podjęcia pracy. Brak było podstaw prawnych do automatycznego pozbawienia statusu bezrobotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej, która musi być niezatrudniona, niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Podstawa do pozbawienia statusu bezrobotnego, gdy osoba nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

u.o.f. art. 10

Ustawa o fundacjach

Zakres obowiązków i praw zarządu fundacji.

u.o.f. art. 5 § ust. 1

Ustawa o fundacjach

Rola statutu fundacji w określaniu obowiązków zarządu.

k.s.h. art. 201 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Obowiązki zarządu spółki.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnienie funkcji członka zarządu fundacji nie przesądza automatycznie o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Organy administracji nie zbadały indywidualnych okoliczności sprawy, w tym braku faktycznego zaangażowania w działalność fundacji i braku dochodów. Decyzje organów były wadliwe z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w zakresie uzasadnienia i zebrania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

pełnienie funkcji w zarządach spółek handlowych czy fundacji niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia nie można przewidzieć, kiedy skarżąca będzie zobowiązana do wykonywania czynności związanych z prowadzeniem Fundacji nie można utożsamiać z chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych, co oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy żaden przepis ustawy o promocji zatrudnienia nie przewiduje wprost, że pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej uniemożliwia przyznanie statusu osoby bezrobotnej statut fundacji stanowi istotny dokument, z punktu widzenia organizacji zarządu, oraz obowiązków jego członków w aktach administracyjnych w ogóle nie ma statutu fundacji, ani sprawozdania z działalności fundacji zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie uzasadnia w sposób przekonujący ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie gotowości do podjęcia pracy (...) oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do faktu, że skarżąca działała w zaufaniu do załączonej do odwołania informacji zamieszonej na oficjalnej stronie rządowej To rolą organu jest zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocena czy w świetle zebranych dowodów można ustalić, że skarżąca z racji funkcji członka zarządu tej fundacji nie spełniała kryteriów uznania jej za osobę bezrobotną

Skład orzekający

Ewelina Dziuban

sprawozdawca

Jakub Makuch

członek

Janusz Kasprzycki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu bezrobotnego w kontekście pełnienia funkcji w zarządzie fundacji oraz wymogów postępowania administracyjnego w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pełnienia funkcji członka zarządu fundacji, a nie spółki handlowej, choć sąd wskazuje na potrzebę indywidualnej oceny w obu przypadkach. Wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących statusu bezrobotnego w kontekście aktywności zawodowej, która nie jest typowym zatrudnieniem. Wyjaśnia, że formalny wpis do rejestru nie zawsze oznacza utratę prawa do świadczeń.

Czy bycie członkiem zarządu fundacji odbiera Ci status bezrobotnego? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 2061/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban /sprawozdawca/
Jakub Makuch
Janusz Kasprzycki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 475
Art. 2  us. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 września 2024 r., znak WP-VII.8640.493.2024 w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
Decyzją z 23 września 2024 r., znak WP-VII.8640.493.2024, Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 18 lipca 2024 r., znak: OE.710.19920720038.2024, o pozbawieniu A. Z. (dalej skarżąca) statusu bezrobotnego od 25 lipca 2023 r.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanego dalej k.p.a., art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 475 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Skarżąca w dniu 14 stycznia 2019 r. zarejestrowała się po raz kolejny w Grodzkim Urzędzie Pracy w Krakowie i z tym dniem została uznana za osobę bezrobotną.
W dniu 18 lipca 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o wykreślenie z ewidencji osób bezrobotnych z dniem 18 lipca 2024 roku z uwagi na podjęcie pracy zarobkowej (umowa o dzieło). Jednak Grodzki Urząd Pracy w Krakowie ustalił, w oparciu o dane z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, że już od 25 lipca 2023 r. skarżąca nie spełniała warunków do posiadania statusu bezrobotnego, z uwagi na pełnienie funkcji członka zarządu w Fundacji F. (numer KRS: [...]).
Z uwagi na powyższe organ l instancji, ww. decyzją z 18 lipca 2024 r. orzekł o pozbawieniu skarżącej od 25 lipca 2023 r. statusu bezrobotnego z uwagi na brak zdolności i gotowości do podjęcia pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów ustawy poprzez uznanie, że pełnienie funkcji członka zarządu Fundacji ograniczało skarżącej zdolność i gotowość do pojęcia zatrudnienia. Jej zadaniem, organ l instancji nie dokonał żadnych ustaleń co do faktycznej zdolności i gotowości do podjęcia pracy przez skarżącą. Skarżąca oświadczyła również, że w ww. okresie figurowana w KRS jako osoba pełniąca funkcję członka zarządu Fundacji, od 25 lipca 2023 r. do 18 lipca 2024 r. nie pobierała wynagrodzenia, jak i nie wykonywała żadnych czynności dla Fundacji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji. Do odwołania dołączyła kopię oświadczenia Prezesa Zarządu Fundacji z 8 sierpnia 2024 r.. oraz wydruk z rządowej strony internetowej.
W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji Wojewoda Małopolski podzielił zarzuty skarżącej, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa, niemniej jednak, w ocenie organu odwoławczego, wskazane powyżej uchybienia nie skutkowały w rozstrzyganej sprawie naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ II instancji wyjaśnił, że podstawą prawną pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego jest przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy: Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi: Ilekroć w ustawie jest mowa o: (...) bezrobotnym - oznacza to osobę, (...) niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (...).
Zatem obowiązkiem osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy jest pozostawanie w gotowości do podjęcia zatrudnienia, a jej brak wyklucza zachowanie statusu osoby bezrobotnej. Z brakiem gotowości podjęcia pracy związana jest między innymi przesłanka pełnienia funkcji w zarządach spółek handlowych czy fundacji. Wojewoda Małopolski wskazał, że zakres obowiązków i praw członków zarządu określa art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., póz. 18): "Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę". Analogiczny zapis zawiera art. 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 roku o fundacjach (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 166): "Zarząd fundacji kieruje jej działalnością oraz reprezentuje fundację na zewnątrz". Zarząd jest władzą wykonawczą fundacji, odpowiadającą za jej faktyczne codzienne działanie. Reprezentuje organizację, zawiera i podpisuje umowy, podejmuje współpracę z innymi podmiotami. Zarząd odpowiada za majątek fundacji, co w praktyce oznacza, że np. przyjmuje darowizny, podpisuje zobowiązania czy sprawozdania finansowe. Realizując cele fundacji działa zgodnie z postanowieniami statutu, jego celami a także zgodnie z obowiązującym prawem.
W rozpoznawanej sprawie te uprawnienia i obowiązki od 25 lipca 2023 roku dotyczą skarżącej jako członka zarządu w Fundacji F.
W ocenie organu odwoławczego, gotowości do podjęcia zatrudnienia nie można utożsamiać z chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych, co oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy.
Z zapisów o sposobie reprezentacji Fundacji wynika, że do reprezentacji spółki uprawniony jest zarząd (składający się z prezesa i członka zarządu).
Tym samym, zdaniem Wojewody, nie można przewidzieć, kiedy skarżąca będzie zobowiązana do wykonywania czynności związanych z prowadzeniem Fundacji. Zgodnie z orzecznictwem, w przypadku gdy osoba posiada wpis do KRS należy uwzględnić tą okoliczność przy orzekaniu bez konieczności badania zdolności i gotowości tej osoby do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że od 25 lipca 2023 r. skarżąca nie spełniała przesłanek do bycia osobą bezrobotną.
W skardze wniesionej do Sądu skarżąca zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego zarzuciła: 1. Błąd w ustaleniach faktycznych: polegający na przyjęciu, iż skarżąca poprzez sam wpis w KRS jako członka zarządu ww. Fundacji utraciła rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwości podjęcia pracy w spornym okresie, podczas gdy w rzeczywistości w tym okresie nie było potrzeby wykonywania przez skarżącą żadnych angażujących ją czasowo czynności faktycznych i prawnych dla fundacji jako członek jej organu, a deklarowana zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia przez skarżącą miała charakter obiektywny, a nie życzeniowy (subiektywny), - poprzez pominiecie okoliczności, iż skarżąca posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności będące podstawą przyznania jej statusu bezrobotnego, a zatem w jej przypadku chodzić może o zdolność i gotowość podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy; 2. naruszenie prawa materialnego, a to: art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a, art. 2 ust. 1 pkt 2, art 33 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 4 ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku, gdy osoba posiada wpis do KRS ( jako członka zarządu fundacji ) należy uwzględnić tę okoliczność bez konieczności badania zdolności i gotowości tej osoby do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co skutkowało uznaniem, że w ww. okresie skarżąca nie spełnia przesłanki zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia; 3. Naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie, sprawy, a to: - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 8 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji odstępującej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym dotyczących przesłanki zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w sytuacji pełnienia funkcji członka zarządu fundacji oraz wbrew treści powszechnie udzielanym obywatelom informacji w zakresie wykładni przepisów na stronach rządowych pod linkiem https://zielonalinia.gov.pl/-/czlonek-zarzadu
fundacji-a-rejestracja-w-urzedzie-pracy, że bycie członkiem zarządu nie przekreśla możliwości nabycia lub posiadania statusu bezrobotnego, a ponadto wykładnia przepisów idzie w kierunku takim, że jeżeli osoba będąca członkiem zarządu fundacji nie osiąga z tego tytułu żadnego przychodu i nie podlega ubezpieczeniom społecznym oraz oświadcza, że jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, może uzyskać status osoby bezrobotnej, o ile spełnia pozostałe warunki określone w art 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, co skutkowało bezzasadnym uznaniem, że od dnia 25.07.2023 skarżąca nie spełnia przesłanki zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia i odebraniem jej statusu bezrobotnego w okresie 25.07.2023 do 18.07.2024, - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § i art. 81 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę (pozbawioną w istocie prawa do czynnego udziału w postępowaniu) co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, a wydane na takiej podstawie rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu; - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § i 2,
art. 84 § 1, art. 80 oraz 81a § 1 kpa poprzez: brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek niewystarczającej weryfikacji stanu prawnego i faktycznej zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w sytuacji pełnienia funkcji członka zarządu fundacji; brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Wojewodę Małopolskiego, a wcześniej Prezydenta Miasta Krakowa, do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych w zakresie braku zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia przez odwołującą w tamtym okresie, a w szczególności pominięcie przez organ II Instancji treści pisemnego oświadczenia
Prezesa Fundacji F. M. B. z daty 8.08.2024 na okoliczność
niewykonywania przez skarżącą żadnych czynności dla Fundacji w okresie
25.07.2023 do 18.07.2024, niepobierania wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka
zarządu, faktycznej zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w innym
podmiocie w tym okresie przez A. Z.; - zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej w zakresie przesłanki zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji; - brak uchylenia decyzji organu I instancji przez organ II instancji w wyniku odwołania skarżącej pomimo iż zaskarżona decyzja nie spełniała elementarnych wymogów decyzji administracyjnej, a to została wydana z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 pkt 6 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co miało oczywisty wpływ na wynik sprawy albowiem uniemożliwiło skarżącej właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, przy wskazaniu prawidłowej wykładni przepisów.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację, nie odnosząc się przy tym w ogóle do zawartych w skardze zarzutów skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 23 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 18 lipca 2024 r. w przedmiocie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia 25 lipca 2023 r. Od tej bowiem daty skarżąca pełni funkcję członka zarządu w Fundacji F.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 475 ze zm.), dalej w skrócie "ustawa".
Jak wynika z art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy: Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 .
Zasadne w tym miejscu wydaje się przywołanie zapisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu. Zgodnie z jego brzmieniem ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli (...).
Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest ten fragment przepisu, który stanowi o osobie "niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej, zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia (...).
Kluczowa dla sprawy jest prawidłowość ustaleń faktycznych, odnośnie tego czy skarżąca z racji pełnienia funkcji członka zarządu ww. fundacji nie spełniała kryteriów uznania jej za bezrobotnego w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia.
Należy w tym miejscu wskazać, że żaden przepis ustawy o promocji zatrudnienia nie przewiduje wprost, że pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej uniemożliwia przyznanie statusu osoby bezrobotnej.
Organ odwoławczy w tej sprawie poprzestał na zrównaniu pozycji członków zarządu działających w spółkach prawa handlowego z członkostwem w zarządzie fundacji konstatując, że "pełnienie funkcji zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepopierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Istotę zarządu można więc sprowadzić do tezy, że jest to organ zajmujący się bieżącą działalnością spółki we wszelkich jej aspektach." Skoro stanowisko organu II instancji w znacznej mierze odnosi się do sytuacji członka zarządu spółek handlowych i jego oceny gotowości do podjęcia zatrudnienia, co wobec odmiennych zadań, nie może być wprost przenoszone na grunt rozpoznawanej sprawy.
Zakres obowiązków i praw członków zarządu fundacji wynika wprost z przepisów prawa. Zgodnie z art. 7 ustawy z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r. poz. 166) fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Kwestie dotyczące tego, do czego zobowiązany jest członek zarządu fundacji reguluje zaś art. 10 ww. ustawy. Stanowi on, że zarząd fundacji kieruje jej działalnością oraz reprezentuje fundację na zewnątrz.
Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy o fundacjach: Fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji.
Z powyższego wynika, że statut fundacji stanowi istotny dokument, z puntu widzenia organizacji zarządu, oraz obowiązków jego członków. Do statutu fundacji wprost odwołuje się również Wojewoda w zaskarżonej decyzji wskakując, że zarząd "realizując cele fundacji działa zgodnie z postanowieniami statutu, jego celami (...)".
Podkreślenia w tym miejscu wymaga natomiast to, że w aktach administracyjnych w ogóle nie ma statutu fundacji, ani sprawozdania z działalności fundacji. Zatem w ocenie Sądu, zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie uzasadnia w sposób przekonujący ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie.
Istotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy przesłanka mówiąca o "gotowości do podjęcia pracy" z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych (por. wyrok NSA z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 3204/15). Gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza, że dana osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (por. wyrok NSA z 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK1008/10, wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11). W ocenie Sądu, przyjęcie przez Wojewodę, że sprawowanie funkcji członka zarządu osoby prawnej stanowi taką przeszkodę, jest przedwczesne na gruncie tej sprawy.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, a także z uwzględniając argumentację zawartą w odwołaniu oraz w skardze, popartą dokumentacją - taką jak oświadczenie Prezesa zarządu Fundacji z 8 sierpnia 2024 r. oraz wydrukiem z oficjalnej strony rządowej pod nazwą "Członek zarządu fundacji a rejestracja w urzędzie pracy" trzeba stwierdzić, że Wojewoda Małopolski nie wywiązał się z nałożonych obowiązków należytego wyjaśnienia sprawy poprzez uchybienie art. 7, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy oraz nie wyjaśnił należycie istotnych dla sprawy okoliczności.
Organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do faktu, że skarżąca działała w zaufaniu do załączonej do odwołania informacji zamieszonej na oficjalnej stronie rządowej https://zielonalinia.gov.pl/-/czlonek-zarzadu
fundacji-a-rejestracja-w-urzedzie-pracy, w której wprost wskazano: "biorąc po uwagę cel w jakim tworzona jest fundacja, bycie członkiem zarządu nie przekreśla możliwości nabycia lub posiadania statusu bezrobotnego, tak jak w przypadku bycia członkiem zarządu spółki prawa handlowego. Jeżeli osoba będąca członkiem zarządu fundacji nie osiąga z tego tytułu żadnego przychodu i nie podlega ubezpieczeniom społecznym oraz oświadcza, że jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, może uzyskać status osoby bezrobotnej, o ile spełnia pozostałe warunki określone w art 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...)".
To rolą organu jest zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocena czy w świetle zebranych dowodów można ustalić, że skarżąca z racji faktycznych czynności w ww. fundacji nie spełniała kryteriów uznania jej za osobę bezrobotną w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia (tak WSA w Krakowie w wyroku z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 470/2).
Wbrew zawartemu w zaskarżonej decyzji stanowisku Wojewody, stosownie do z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak wynika z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z zasadą przekonywania uzasadnienie decyzji powinno stanowić uzewnętrznienie motywów kierujących organem przy podejmowaniu decyzji, powinno być pokazaniem rozumowania organu, a nie tylko wykazem zebranych faktów i norm. Uzasadnienie ma nie tylko przekonać adresata decyzji o słuszności rozstrzygnięcia, ale umożliwić pogłębioną kontrolę i ocenę rozumowania organu (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., II OSK 110/15, LEX nr 2258826, CBOSA). W rozpatrywanej sprawie uzasadnienia decyzji organu II instancji zostało sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a., w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Wojewody brak jest należytego odniesienia się przez organ do zarzutów i argumentów podnoszonych w odwołaniu, co stanowi naruszenie określonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej. Organ I instancji swoje uzasadnienie ograniczył natomiast jedynie do przytoczenia treści przepisu prawnego.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie, organy administracyjne nie zastosowały się do dyspozycji art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W takiej sytuacji Sąd pozbawiony został możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu odwoławczego, podjętego w toku prowadzonego postępowania - w tym także w kontekście powołanych przez stronę skarżącą zarzutów - i zobowiązany był do wyeliminowania tej decyzji, z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3, ale także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. mogących mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika bowiem z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Podobnie pozycję ustrojową sądów administracyjnych określa art. 1 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że nie jest rzeczą sądu administracyjnego zastępowanie organów administracyjnych w ich ustawowych obowiązkach i kompetencjach, w szczególności nie jest zaś rzeczą sądu rozstrzyganie sprawy za organ, ale jedynie kontrolowanie przeprowadzonego postępowania i wydanych decyzji pod kątem ich zgodności z prawem.
Brak odpowiedniego oraz wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także brak zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania i interpretacji zastosowanych przepisów, na podstawie których organ wydał decyzję o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnego od dnia 25 lipca 2023 r. Sąd stwierdza wyłącznie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ obowiązany wezwać skarżącą o przedłożenie statutu fundacji oraz sprawozdania fundacji za sporny okres, a także odniesie się do załączonej przez skarżąca dokumentacji zalegającej w aktach sprawy. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że skarżąca obowiązana jest współpracować z organem i terminowo reagować na ewentualne wezwania oraz przedkładać dowody jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego - art. 6-11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, 75 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. ponieważ nie zostały wyjaśnione i właściwie ocenione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ administracyjny będzie obowiązany zebrać materiał dowodowy i dokonać jego oceny w zakresie ustalenia czy skarżąca z racji funkcji członka zarządu tej fundacji spełniała kryteria uznania jej za bezrobotnego w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, i wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracyjny, mając na uwadze powyższe wskazania Sądu oraz art. 153 p.p.s.a. wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI