III SA/Kr 204/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego dotyczącego głównego źródła ogrzewania.
Skarżący T. R. został pozbawiony dodatku węglowego, ponieważ organy administracji uznały, że głównym źródłem ogrzewania jego domu był gaz, a nie węgiel, opierając się na danych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) na dzień 11 sierpnia 2022 r. Skarżący twierdził, że omyłkowo nie zaznaczył w deklaracji pieca węglowego, a korekta dotyczyła jedynie błędu w nazwisku. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego źródła ogrzewania, ignorując nowelizacje przepisów i ogólne zasady postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego skarżącemu T. R. przez Wójta Gminy P., a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie. Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na danych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) z dnia 11 sierpnia 2022 r., które wskazywały, że głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącego jest gaz, a nie paliwo stałe (węgiel). Skarżący podnosił, że w deklaracji omyłkowo nie zaznaczył użytkowania pieca węglowego, a późniejsza korekta dotyczyła jedynie błędu w pisowni jego nazwiska. Twierdził, że jego głównym źródłem ciepła jest piec węglowy, a gazowy jest jedynie pomocniczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego stanu rzeczy, opierając się wyłącznie na danych z CEEB z konkretnej daty, ignorując możliwość korekty i nowelizacje przepisów ustawy o dodatku węglowym. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, w tym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz nowymi przepisami ustawy o dodatku węglowym, które dopuszczają szerszą weryfikację wniosku. Sąd wskazał, że organy powinny ustalić rzeczywiste źródło ogrzewania, biorąc pod uwagę wszystkie dostępne informacje i dowody, a nie tylko dane z CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić przyznania dodatku węglowego wyłącznie na podstawie danych z CEEB z konkretnej daty, jeśli strona kwestionuje te dane i istnieją podstawy do przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, aby ustalić faktyczne główne źródło ogrzewania, a nie opierać się jedynie na danych z CEEB z dnia 11 sierpnia 2022 r. Ignorowanie nowelizacji przepisów i zasad postępowania administracyjnego prowadzi do błędnej wykładni prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisanymi lub zgłoszonymi do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r., lub po tym dniu w przypadku pierwszego zgłoszenia.
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Paliwo stałe to węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
PPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § 15a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Weryfikacja wniosku o dodatek węglowy obejmuje m.in. informacje z deklaracji o opłatach za odpady komunalne, świadczeń rodzinnych, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego, dane z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców. Katalog jest otwarty.
u.d.w. art. 2 § 15f
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Przepis wprowadzony ustawą z dnia 27 października 2022 r., stosowany do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
u.d.w. art. 2 § 15g
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Przepis wprowadzony ustawą z dnia 27 października 2022 r., stosowany do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
ustawa zmieniająca art. 50 § 1
Ustawa z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Nowelizacja ustawy o dodatku węglowym poprzez dodanie art. 2 ust. 15a-15e.
ustawa zmieniająca art. 52
Ustawa z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Przepis przejściowy nakazujący stosowanie przepisów w nowym brzmieniu do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
ustawa z 27.10.2022 art. 31 § 1
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych
Nakaz stosowania przepisów w nowym brzmieniu (w tym art. 2 ust. 15f i 15g) do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek poinformowania strony o możliwości wydania decyzji niezgodnej z jej żądaniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego głównego źródła ogrzewania. Organy błędnie zinterpretowały art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o dodatku węglowym, opierając się wyłącznie na danych z CEEB z dnia 11 sierpnia 2022 r. Organy naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7, 77 § 1) oraz nowelizacje ustawy o dodatku węglowym (art. 2 ust. 15a i nast.), które nakazują wszechstronne badanie stanu faktycznego i dopuszczają szerszą weryfikację wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Organy nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie źródła ciepła skarżący faktycznie stosował. Organ zajął bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, to jest 11 sierpnia 2022 r., stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji paliwa stosowanego w źródle ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jaki rodzaj paliwa figurował w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków. Dokonana przez organ wykładnia wskazanego przepisu jest błędna. Całokształt powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że zmierzają one do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, nakazując organom gminy wnikliwe zbadanie sytuacji faktycznej...
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
sędzia
Magdalena Gawlikowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących dodatku węglowego, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, znaczenie CEEB w kontekście dodatku węglowego, stosowanie przepisów przejściowych i nowelizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i interpretacją danych z CEEB. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych świadczeń, choć zasady postępowania są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa administracyjnego w kontekście ważnego społecznie świadczenia.
“Dodatek węglowy: Czy dane z CEEB to jedyny dowód? Sąd wyjaśnia obowiązki urzędników.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 204/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-07-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/ Janusz Kasprzycki Magdalena Gawlikowska Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 1040/24 - Wyrok NSA z 2025-05-14 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 141 Art. 2 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki ASR WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 1 grudnia 2022 r. znak: SKO.PS/4110/283/2022 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uzasadnienie Decyzją z 21 września 2022 r., znak: GOPS-5253/DW/251/22 Wójt Gminy P. odmówił T. R. (dalej: skarżący) przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków ustalono, że źródłem ogrzewania – głównym źródłem ciepła w gospodarstwie domowym skarżącego jest gaz. Tym samym, zdaniem organu, nie zostały spełnione przesłanki określone art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 141) – dalej "ustawy o dodatku węglowym" - główne źródło ciepła nie było stałe, tj. nie był to węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierający 85 % węgla kamiennego. W odwołaniu skarżący podniósł, że omyłkowo w ww. deklaracji nie zaznaczył, że użytkuje również piec węglowy. Podał też, że składając pierwszą deklarację wymienił w niej, że ogrzewa dom piecem węglowym 3 generacji, jak również, że do ogrzewania używa węgla, drewna i gazu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, decyzją z 1 grudnia 2022 r., znak: SKO.PS/4110/283/2022 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium podało, że 22 sierpnia 2022 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wypłatę dodatku węglowego podając, że głównym źródłem gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stało, a gospodarstwo domowe znajduje się w domu jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Kolegium w postępowaniu odwoławczym uzupełniło materiał dowodowy o deklarację dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla nieruchomości skarżącego. W deklaracji tej skarżący jako zarządzający wskazaną nieruchomością, w dniu 17 czerwca 2022 r. zgłosił dla ww. nieruchomości zainstalowane źródło ciepła: kocioł gazowy/bojler gazowy/piecyk gazowy przepływowy/kominek gazowy, liczba zainstalowanym, liczba eksploatowanych "1" funkcja co. i c.w.u oraz kocioł na paliwa stałe (węgiel drewno, pellet inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy (zainstalowane, nieeksploatowane). Następnie w dniu 10 października 2022 r. wprowadzono do ewidencji korekty ww. deklaracji zgłaszając dodatkowo dla ww. nieruchomości jako nieeksploatowane źródło ciepła - kocioł na paliwa stałe (węgiel drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy, wskazując rodzą, stosowanego paliwa węgiel i paliwa węglopochodne i drewno kawałkowe. Kolegium podało, że po analizie powyższych informacji, doszło do wniosku, że organ I instancji prawidłowo uwzględnił stan wynikający z centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., do której to wprost odsyłał art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. Zdaniem Kolegium, wyłączną podstawę prawną ustalenia stanu faktycznego pod tym względem jest stan na dzień 11 sierpnia 2022 r., natomiast wszelkie dokonywane po tej dacie korekty zgłoszenia w zakresie rodzaju używanego w zainstalowanym kotle paliwa, nie mogą być uwzględniane w toku postępowania w przedmiocie przyznania dodatku węglowego. Tym samym pozbawione podstaw prawnych byłoby uwzględnienie w toku rozpoznawanej sprawy skorygowanej po 11 sierpnia 2022 r. ewidencji emisyjności budynków i uwzględnienie stanu faktycznego, który nie jest zgodny z informacją zawartą w CEEB na dzień 11 sierpnia 2022 r. Reasumując organ podał, że dodatek węglowy przysługuje tym osobom, u których głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest m.in. kocioł na paliwo stałe zasilany paliwami stałymi "wpisanymi lub zgłoszonymi do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r. Z widniejącego zaś na dzień 11 sierpnia 2022 r. wpisu w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw wynikało, że skarżący stosuje w swoim domu kocioł gazowy, pełniący funkcję centralnego ogrzewania (co.) oraz wytwarzający ciepłą wodę użytkową (c.w.u.), dlatego nie można było uznać, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie dodatku węglowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium, zarzucając: 1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w dniu 10 października 2022 r. do ewidencji wprowadzono korektę deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla nieruchomości skarżącego przez zgłoszenie dodatkowo dla ww. nieruchomości jako nieeksploatowane źródło ciepła kocioł na paliwa stałe z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy, wskazując rodzaj stosowanego paliwa węgiel i paliwa węglopochodne i drewno kawałkowe podczas gdy korekta deklaracji dotyczyła jedynie błędu w zapisie nazwiska; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do dodatku węglowego podczas gdy głównym źródłem ogrzewania ww. nieruchomości był piec węglowy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy w sposób błędny podały, że w dniu 10 września 2022 r. dokonał korekty deklaracji w zakresie zainstalowanych źródeł ciepła. Podał, że złożonej deklaracji dotyczącej rodzaju i liczby źródeł ciepła zainstalowanych oraz eksploatowanych w budynku w miejscowości L. [...], omyłkowo nie zaznaczył żadnej rubryki dotyczącej źródła ciepła jakim jest kocioł na paliwo stałe. Tymczasem złożona w dniu 10 października 2022 r. korekta dotyczyła jedynie błędu w pisowni jego nazwiska, które ujawnione było w ewidencji. Wskazał, że jego głównym źródłem ciepła jest piec węglowy. Na rok 2022/2023 zakupił już węgiel i drewno, które to materiały są przez niego wykorzystywane do ogrzewania domu. Kocioł zasilany gazem jest zaś pobocznym źródłem ciepła wykorzystywanym jedynie do utrzymywania temperatury. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 2 ustawy o dodatku węglowym, podstawową przesłanką uprawniającą do przyznania dodatku węglowego jest posiadanie w gospodarstwie domowym urządzenia grzewczego zasilanego między innymi paliwem stałym. Ideą przyświecającą ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe rozwiązanie była pomoc domostwom wynikająca z gwałtownego wzrostu cen węgla na rynku. Tymczasem w niniejszej sprawie, z przyczyn od niego niezależnych, tj. dokonania korekty w zakresie nazwiska nastąpiła sytuacja w czasie której uznano, że nie spełnia warunków uprawniających do dodatku. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga została uwzględniona ponieważ organ, wbrew obowiązującym przepisom, jako podstawę faktyczną odmowy przyznania dodatku węglowego powołał wyłącznie pierwotną deklarację w CEEB stosowanych przez skarżącego źródeł ciepła. Nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie źródła ciepła skarżący faktycznie stosował. Poniżej przedstawione rozważania prawne stanowią powtórzenie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaprezentowanego w analogicznej sprawie (wyrok WSA w Krakowie z 30 maja 2023 r., III SA/Kr 196/23). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o dodatku węglowym, a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Poza sporem pozostaje, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym urządzenie grzewcze, w którym spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 powołanego aktu prawnego, węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Ustalenie zatem w toku sprawy, że w budynku zainstalowany jest kocił na paliwo stałe, którym jest inny rodzaj biomasy istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego. Co jednak istotne wskazana okoliczność nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Organy uznały bowiem, że jeżeli wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym paliwo stałe, które spalane jest w głównym źródle ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego. Z akt wynika, że pierwotna deklaracja z 17 czerwca 2022 r. jedynie wymieniała posiadany przez skarżącego kocił na paliwa stałe z jednoczesnym wymienieniem kotła gazowego jako faktycznie eksploatowanego (tylko w tym miejscu podano w formularzu cyfrę "1"). Dopiero w późniejszej korekcie deklaracji z 10 października 2022 r. (która zdaniem skarżącego dokonana została wyłącznie w związku z pomyleniem pisowni jego nazwiska) skarżący zaznaczył, że eksploatuje kocioł na paliwo stałe (węgiel). Organy nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania, którego celem byłoby ustalenie czy skarżący 11 sierpnia 2022 r. faktycznie użytkował kocioł na węgiel. Okoliczności faktyczne zostały ustalone wyłącznie w oparciu o dane ujawnione w centralnej ewidencji emisyjności budynków we wskazanej w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym dacie, to jest w dniu 11 sierpnia 2022 r. Problem w tym, że od początku (tzn. od momentu wniesienia odwołania) skarżący twierdził, że dane ujawnione w ewidencji są niezgodne z jego deklaracją i ze stanem faktycznym. Wątpliwości te powinny być w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o dodatku węglowym. W ocenie Sądu powyższe jednoznacznie ilustruje, że dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wykładnia art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Organ zajął bowiem stanowisko, że wskazana w powołanym przepisie data, to jest 11 sierpnia 2022 r., stanowi jedyny wyznacznik dla weryfikacji paliwa stosowanego w źródle ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jaki rodzaj paliwa figurował w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków. Dokonana przez organ wykładnia wskazanego przepisu jest błędna. Z literalnego brzmienia wskazanego przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, przede wszystkim nie wynikają przyjęte przez organ wnioski, to jest powiązanie go z art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym w ten sposób, iż przyjęto, że dokonywana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta weryfikacja wniosku o dodatek węglowy, o której mowa w tym przepisie, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania paliwa stosowanego w głównym źródle ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, musi i może być dokonywana przez organ jedynie poprzez ustalenie jakiego rodzaju paliwo figurowało w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., nawet jeśli okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że w tej dacie mieszkanie było lub mogło być ogrzewane przez inny rodzaj paliwa niż to wskazano w ewidencji. W przedmiotowej sprawie nie uwzględniono, że na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa zmieniająca" doszło do istotnej nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest do dodania po art. 2 ustępie 15 ustawy o dodatku węglowym do treści tej ustawy ustępów 15a-15e. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (decyzja z 21 września 2022 r.) Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą zmieniającą. Natomiast regulacje zawarte w art. 2 ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), której art. 31 ust. 1 stanowi, iż do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, należy stosować przepisy w nowym brzmieniu. Zatem wszystkie regulacje zawarte w art. 2 ust. 15a – 15g obowiązywały w dacie orzekania przez organ I i II instancji. Całokształt powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że zmierzają one do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, nakazując organom gminy wnikliwe zbadanie sytuacji faktycznej, w tym w zakresie źródeł ciepła rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują bowiem organ do ustalenia, np. w drodze wywiadu środowiskowego, rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminnym jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach (por. wyrok WSA w Poznaniu z 9 marca 2023 r., IV SA/Po 112/23). Mając na uwadze powyższe nowelizacje, stwierdzić więc trzeba, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o przyznanie dodatku węglowego złożonym 22 sierpnia 2022 r. było już wszczęte, lecz jeszcze nie zakończone zarówno w dniu 21 września 2022 r. (I instancja) jak i w dniu 1 grudnia 2022 r. (II instancja). Zatem organy rozpoznając wniosek skarżącego miały obowiązek respektować treść art. 2 ust. 15a – 15e oraz ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym Zgodnie z art. 15a ustawy o dodatku węglowym dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). Już z treści wskazanego przepisu wynika więc, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o dodatku węglowym może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały przykładowo wymienione w art. 2 ust. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma w tym zakresie charakter otwarty. Tym samym brak ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie rodzaju paliwa stosowanego w źródle ciepła w gospodarstwie domowym skarżącej jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.); dalej powoływanej jako "k.p.a.". Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom. Do wydania zaskarżonej decyzji zostało bowiem pomimo posiadania przez organ informacji, że stan ujawniony w deklaracji może różnić się od stanu rzeczywistego. Dostrzec też należy, że z akt administracyjnych nie wynika, aby organy poinformowały wcześniej skarzacego stosownie do obowiązku wynikającego z art. 79a ustawy k.p.a. o możliwości wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony poprzez wskazanie przesłanek zależnych od strony, które w ocenie organu na dzień wysłania informacji nie zostały spełnione lub wykazane. Wprowadzone nowelizacją przepisy art. 2 ust. 15b-15e i 15g ustawy o dodatku węglowym w ocenie Sądu potwierdzają, że stanowisko organu zasadzające się na tym, że w sprawach dotyczących dodatku węglowego nie przeprowadza się postępowania wyjaśniającego wykraczającego poza zbadanie stanu ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. - nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Wymienione wyżej przepisy przewidują bowiem możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego celem ustalenia lub zweryfikowania okoliczności istotnych dla przyznania dodatku węglowego. W świetle powołanych przepisów art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd uznał za nieuprawniony pogląd, jakoby żaden przepis ustawy nie dawał organom uprawnień do badania ewentualnych rozbieżności między wpisami w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., a stanem rzeczywistym. Przeciwnie, ustalenie powyższego stanowiło obowiązek organu. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie dodatku węglowego powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15, ust. 15a-15e i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego, a zatem zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie rodzaju paliwa w źródle ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego, na podstawie już posiadanych informacji i dokumentów oraz rozważenie przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego, bądź innych niezbędnych dowodów. Sąd zaznacza, że skarżący na okoliczność nieużywania faktycznie kotła gazowego do celów grzewczych na dzień 11 sierpnia 2022 r. przedstawił rachunki za gaz wystawione przez PGNiG. Rachunki te wystawione zostały w oparciu o prognozowane, a nie rzeczywiste zużycie gazu, przy czym grupa taryfowa została oznaczona jako "W-1.1", co w praktyce z reguły identyfikowane jest przez dostawców gazu jako "(...) odbiorcy, którzy gaz ziemny wykorzystują do przygotowywania posiłków w kuchence gazowej plus ew. korzystają z piekarnika gazowego" (https://optimalenergy.pl/taryfy-gazu/taryfa-w-1-i-w-2/). W ponownym postępowaniu organy dodatkowo ustalą na podstawie danych licznika faktycznego zużycia gazu czy kocioł gazowy mógł stanowić główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego na dzień 11 sierpnia 2022 r. Z powyższych względów, z uwagi na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 15a i następnych ustawy o dodatku węglowym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI