III SA/Kr 201/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-04-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyrada powiaturozwiązanie stosunku pracyochrona radnychkompetencje radyprawo pracyuchwałanieważność uchwały

WSA w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu odmawiającej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną, uznając błędną wykładnię art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym przez Radę.

Spółka złożyła wniosek o zgodę na rozwiązanie stosunku pracy z radną z powodu likwidacji jej stanowiska pracy. Rada Powiatu odmówiła zgody, uznając przyczynę za pozorną i wykraczającą poza kompetencje pracodawcy. WSA w Krakowie stwierdził nieważność uchwały, uznając, że Rada Powiatu błędnie zinterpretowała art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, nadmiernie ingerując w kompetencje sądu pracy i przyznając radnej nieuzasadnione uprzywilejowanie.

Spółka U. S.A. zwróciła się do Rady Powiatu [...] o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną M. A., zatrudnioną na stanowisku, które miało zostać zlikwidowane w związku ze zmianą regulaminu organizacyjnego Spółki. Spółka argumentowała, że nie posiada innych wolnych stanowisk i że zwolnienie nie jest związane z wykonywaniem mandatu radnej. Rada Powiatu odmówiła zgody, uznając przyczynę zwolnienia za pozorną i podnosząc, że Spółka nie wykazała złej sytuacji ekonomicznej ani nieprawidłowości w działaniu radnej. WSA w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu, uznając, że naruszyła ona art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Sąd podkreślił, że rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeśli przyczyna nie jest związana z wykonywaniem mandatu, a ocena zasadności przyczyn leży w gestii sądu pracy. Rada Powiatu błędnie zinterpretowała przepis, nadmiernie ingerując w kompetencje pracodawcy i sądu pracy, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Odmowa w takiej sytuacji stanowi istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym powinien być interpretowany w ten sposób, że rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeśli przyczyna nie jest związana z wykonywaniem mandatu. Rada Powiatu błędnie zinterpretowała przepis, nadmiernie ingerując w kompetencje sądu pracy i pracodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

u.s.p. art. 22 § ust. 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Odmowa w innych przypadkach jest nieuzasadniona i stanowi naruszenie prawa.

u.s.p. art. 79 § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi i zarzutami.

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność.

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 210 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Powiatu błędnie zinterpretowała art. 22 ust. 2 u.s.p., uznając, że może swobodnie decydować o zgodzie na rozwiązanie stosunku pracy z radną, nawet gdy przyczyna nie jest związana z mandatem. Rada Powiatu przekroczyła swoje kompetencje, oceniając zasadność zmian organizacyjnych Spółki i pozorności przyczyn zwolnienia, co należy do kognicji sądu pracy. Odmowa zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną, gdy przyczyna nie jest związana z wykonywaniem mandatu, prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania radnych kosztem pracodawców.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Powiatu, że przyczyna zwolnienia była pozorna i związana z wykonywaniem mandatu, nie została poparta dowodami. Argumentacja Rady Powiatu, że wykonywanie mandatu radnej mogło wpływać na jej pracę zawodową, była hipotetyczna i nieuzasadniona.

Godne uwagi sformułowania

Rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Rada Powiatu [...] dokonała oczywiście wadliwej wykładni art. 22 ust. 2 u.s.p. Taki zakres argumentacji w sposób oczywisty wykracza poza ochronę przyznaną art. 22 ust. 2 u.s.p. Uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego.

Skład orzekający

Hanna Knysiak-Sudyka

sędzia

Janusz Kasprzycki

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym w kontekście zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, kompetencje rady powiatu w takich sprawach oraz granice ingerencji w prawo pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym z powodu likwidacji stanowiska pracy, gdy przyczyna nie jest związana z mandatem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między interesami pracodawcy a ochroną radnego, co jest częstym problemem w samorządach. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy chroniące radnych i jakie są granice ich uprawnień.

Czy radny może być zwolniony z pracy, gdy jego stanowisko jest likwidowane? WSA wyjaśnia granice ochrony.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 201/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka
Janusz Kasprzycki
Kazimierz Bandarzewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1526
Art. 22  ust. 2, art. 79 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie SWSA Hanna Knysiak-Sudyka SWSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi U. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. na uchwałę Rady Powiatu [...] w [...] z dnia [...] 2022r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną Rady Powiatu [...] I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Powiatu [...] na rzecz U. Spółka Akcyjna kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
U. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. zwana dalej Spółką złożyło do Rady Powiatu [...] wniosek o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną tej Rady M. A., zatrudnioną w ww. Spółce na stanowisko [...].
W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że wnioskodawca zamierza wypowiedzieć stosunek pracy radnej w związku z likwidacją stanowiska pracy. Likwidacja stanowiska pracy zajmowanego przez radną wynika ze zmiany regulaminu organizacyjnego Spółki, zatwierdzonego w dniu 1 sierpnia 2022 r. przez radę nadzorczą Spółki. Wskazano, że Spółka nie posiada wakatów na innych stanowiskach adekwatnych do kompetencji posiadanych przez radną M. A. i w związku z tym nie może jej zaoferować innej pracy.
Podniesiono, że planowane rozwiązanie stosunku pracy z radną nie jest w jakimkolwiek zakresie związane z wykonywaniem przez radną mandatu. Wskazano również, że art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526) zwanej dalej w skrócie u.s.p. nie pozwala na odmowę wyrażenia przez właściwą radę powiatu zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy, jeżeli to rozwiązanie nie ma żadnego związku z wykonywanym publicznie mandatem. Przepis ten nie może być traktowany jako udzielający bezwarunkowej ochrony radnemu w sferze uprawnień pracowniczych, pozbawiając w istocie pracodawcę możliwości rozwiązania z takim pracownikiem (będącym jednocześnie radnym) stosunku pracy. Za poglądem zawartym w tym wniosku ma przemawiać, w ocenie wnioskodawcy, także stanowisko sądów administracyjnych.
Rada Powiatu [...] uchwałą z dnia [...] 2022 r. nr [...] odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z M. A. radną Powiatu [...].
W uzasadnieniu tej uchwały przytoczono przebieg postępowania w sprawie i podniesiono, że Spółka podejmując decyzję o zwolnieniu pracownika będącego radnym nie zaproponowała innej pracy w firmie, co można uznać jako zamach na radną M. A.
W ocenie Rady Powiatu podstawą do rozwiązania na podstawie art. 22 u.s.p. stosunku pracy z radną M. A. są zdarzenia związane z wykonywaniem przez nią mandatu. Przywołane we wniosku o wyrażenie zgody przyczyny zwolnienia radnej M. A. z pracy mają znamiona pozorności, ponieważ nie można jednoznacznie stwierdzić, że zmiana organizacyjna Spółki wynikała ze złej sytuacji ekonomicznej Spółki i braku pozytywnych rezultatów działań [...]. Z uzasadnienia okoliczności mających być podstawą do rozwiązania stosunku pracy z radną M. A. nie wynika, aby w działaniach radnej wystąpiły nieprawidłowości w wykonywaniu przez nią obowiązków służbowych lub nienależyte wykonywanie powierzonych jej zadań bądź też zaistniała stan "niegospodarności pieniędzmi Spółki". Jeżeli nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych naraziło pracodawcę na straty finansowe, to brak jest wykazania tej sytuacji w dokumentacji przedstawionej przez Spółkę. Nie przedłożono także dokumentów potwierdzających sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa, która potwierdzałaby przyczynę zwolnienia radnej M. A. Budżet Spółki jest obecnie wyższy od zaplanowanego o ponad 2 mln złotych, a obłożenie obiektów U. wynosi 104 %. Wszyscy pracownicy dostają podwyżki, dodatkowo oddano do użytku nową linię [...]. To wszystko budzi wątpliwości co do rzekomej niegospodarności i braku zysku z działalności Spółki, w tym także zysku z działalności jej [...].
Mając powyższe na uwadze Rada Powiatu nie podzieliła zasadności argumentacji Spółki. Ponadto Spółka ta zajmuje wysokie miejsce wśród [...] firm, co przekłada się na duża presję na wyniki sprzedaży i dyspozycyjność pracowników. Ratio legis, w ocenie Rady Powiatu [...], treści art. 22 u.s.p. sprowadza się do zapewnienia radnemu swobodnego wykonywania mandatu, co z kolei oznacza, że radny nie może obawiać się utraty pracy, ponieważ z tego powodu mógłby zaniedbywać swoje obowiązki. W tej sprawie Spółka nie przedstawiła dowodów przekonujących co do konieczności rozwiązania z radną stosunku pracy, a przedstawiona argumentacja ma charakter pozorny.
Rada Powiatu podniosła nadto, że wykonywanie mandatu radnej wymaga znacznego nakładu pracy, co mogło pozostawać nie bez znaczenia i mieć wpływ na działalność zawodową osoby sprawującej ten mandat. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym Rada Powiatu może na korzyść radnego rozstrzygać wszelkie wątpliwości i trudności wynikające z wyjaśniania motywów, jakimi kieruje się wnioskujący pracodawca. Rada Powiatu nie może dokonać oceny zasadności rozwiązania stosunku pracy z radną, ponieważ zgodnie z prawem ocena i wyjaśnienie motywów zwolnienia pracownika należy do sądu pracy.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Spółka domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, tj. art. 22 ust. 2 u.s.p. poprzez:
1) jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Rada Powiatu może swobodnie decydować o udzieleniu lub nieudzieleniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną, mimo że prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że udzielenie zgody uzależnione jest od istnienia realnego związku między zamiarem rozwiązania stosunku pracy z radną, a wykonywaniem przez nią mandatu;
2) przekroczenie przez Radę Powiatu kompetencji w zakresie dokonana oceny i wykładni przepisów prawa pracy oraz rozstrzygniecie kwestii znajdujących się w kognicji sądu pracy, tj. pozorności przyczyn rozwiązania umowy o pracę;
3) przekroczenie przez Radę Powiatu kompetencji w zakresie dokonana oceny zasadności zmiany struktury organizacyjnej Spółki, co należy do wyłącznej właściwości strony skarżącej i nie podlega badaniu przez sąd pracy;
4) braku uzasadnienia uchwały i wskazania motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie istnienia realnego związku rozwiązania stosunku pracy z wykonywaniem mandatu przez radną:
5) nie udzielenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną pomimo, że przyczyną rozwiązania stosunku pracy są zdarzenia nie związane z wykonywaniem przez radną mandatu, które zostały wskazane przez Spółkę we wniosku skierowanym do Rady Powiatu [...].
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rada powiatu nie może odmówić wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Odmienna wykładnia prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowania radnych kosztem ich pracodawców, gdyż rada powiatu mogłaby odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy także wtedy, gdy takie rozwiązanie nie miałoby żadnego związku z wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Uprzywilejowanie pracownika będącego radnym dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy rozwiązanie stosunku pracy miałoby związek z wykonywaniem mandatu przez radnego. Poza tym zakresem uprzywilejowania pracownik będący radnym może poszukiwać ochrony stosunku pracy przed sądem pracy. Tym samym nie ma żadnych powodów, aby rada powiatu wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem będącym radnym poza sytuacją, gdy to rozwiązanie ma związek z wykonywaniem mandatu radnego.
Podniesiona w tej sprawie przez Spółkę przesłanka rozwiązania stosunku pracy z radną M. A. (likwidacja stanowiska pracy) powinna być badania przez Radę Powiatu [...] wyłącznie w zakresie oceny, czy ma ona związek z wykonywaniem mandatu. Spółka przedkładała Radzie Powiatu dokumenty potwierdzające zmiany organizacyjnej w samej Spółce oraz brak możliwości dalszego zatrudnienia w niej radnej.
Stanowisko Rady Powiatu co do tego, że przyczyną rozwiązania stosunku pracy z radną M. A. jest wykonywanie przez nią mandatu jest arbitralne i nie zostało niczym uzasadnione. Ponadto wbrew twierdzeniu Rady Powiatu podane przez Spółkę przyczyny rozwiązania z radną stosunku pracy są rzeczywiste, a nie pozorne. W związku z realną nieobecnością radnej jako pracownika w miejscu pracy przez okres 6 miesięcy nastąpiła likwidacja zajmowanego przez nią stanowiska [...]. Zadania [...] wykonuje podmiot zewnętrzny, a decyzje w tym zakresie podejmuje zarząd Spółki. Nie ma miejsca pozorność w likwidacji stanowiska [...] w strukturze organizacyjnej Spółki, skoro zmiana ta została zgodnie ze statutem tej Spółki podjęta przez jej radę nadzorczą. Przyczyna dokonania zmian organizacyjnych nie może być badana także przez sąd pracy, ani też przez Radę Powiatu. Sąd pracy mógłby ewentualnie badać jakie były rzeczywiste przyczyny zwolnienia pracownika z pracy i czy likwidacja stanowiska pracy nie była pozorna. Rada Powiatu [...] oceniając jako pozorną likwidację stanowiska pracy [...] wykroczyła poza swoje kompetencje. Niezrozumiałe jest dokonanie oceny bezzasadności zmian organizacyjnych z uwagi na nie przedłożenie dowodów na okoliczność złej sytuacji ekonomicznej czy braku pozytywnych rezultatów działań [...]. Te okoliczności nie miały znaczenia dla rozpoznania wniosku Spółki. Ponadto jedynie hipotetycznie Rada Powiatu wskazała, że wykonywanie obowiązków przez radną wymagało znacznego nakładu czasu, a to mogło mieć znaczenie i wpływ na działalność zawodową osoby sprawującej mandat. Nie wskazano na jakiekolwiek okoliczności mogące uzasadnić taki pogląd w tej sprawie.
Tym samym skoro Rada Powiatu [...] nie wskazała w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na okoliczności, które świadczyłyby za tym, że rozwiązanie stosunku pracy z radną M. A. nastąpiło z powodu wykonywania mandatu, tym samym uchwała ta jest niezgodna z prawem, a przy tym w istocie uniemożliwia Sądowi ocenę jej zgodności z art. 22 ust. 2 u.s.p.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu [...] wniosła o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę zaakcentowano pozorność przesłanki zmierzającej do uzyskania zgody na rozwiązanie z radną stosunku pracy. W istocie podstawową przesłanką rozwiązania tego stosunku była działalność samorządowa radnej i w związku z tym negatywne nastawienie do radnej jej pracodawcy. Pracownik jako samorządowiec, jak podanej strona przeciwna do strony skarżącej, był traktowany negatywnie, ponieważ w ocenie Spółki jego nieprzydatność wynika z faktu, że samorządowiec z zasady wydaje nie swoje pieniądze, a w Spółce liczą się efekty.
Ponadto art. 22 u.s.p. pozwala na objęcie ochroną stosunku pracy radnego także z innych przyczyn, niż związanych z wykonywaniem przez takiego pracownika mandatu radnego. Decyzję co do wyrażenia zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy pozostawiono dyskrecjonalnej ocenie samej rady, która swobodnie decyduje, czy takiej zgody udzielić, czy też nie (wyrok Sądu Najwyższego z 17 września 2007 r. sygn. akt III PK 36/07). Tylko przypadek opisany w art. 22 ust. 2 u.s.p. zakazuje udzielania zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy podjęciu zaskarżonej uchwały nie doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stąd badając legalność zaskarżonego aktu ocenił niezależnie od zarzutów podniesionych w samej skardze prawidłowość postępowania organu stanowiącego samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Skarga jest w pełni zasadna, ponieważ Rada Powiatu [...] przy wydaniu zaskarżonej uchwały dopuściła się istotnego naruszenia art. 22 ust. 2 u.s.p., będącego materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 zd. pierwsze u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu powiatowego jest istotne naruszenie prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych, a także w piśmiennictwie do takich istotnych naruszeń, skutkujących nieważnością uchwały zalicza się naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Rację ma strona skarżąca, że w tej sprawie zaskarżona uchwała Rady Powiatu [...] z dnia [...] 2022 r. nr [...] o odmowie wyrażenia zgody na rozwiązanie z radną stosunku pracy zawiera istotne naruszenie art. 22 ust. 2 u.s.p. Powyższy przepis określa, że rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady powiatu, której radny jest członkiem. Rada powiatu odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
Art. 22 ust. 2 u.s.p. powinien być wykładany w ten sposób, że rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Przykładowo NSA w wyroku z 30 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1714/18 oraz w wyroku z 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2532/17 przyjął, że art. 22 ust. 2 u.s.p. powinien być wykładany w ten sposób, że rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dostrzega ewolucję poglądów dotyczących wykładni przepisów regulujących wyrażanie zgody na rozwiązywanie z radnym stosunku pracy. Sąd Najwyższy w przywołanej przez jedną ze stron uchwale składu 7 sędziów z 24 listopada 1992 r. sygn. akt I PZP 55/92 stwierdził, że wyrażenie zgody przez radę gminy na rozwiązanie z radnym stosunku pracy jest pozostawione do swobodnej decyzji rady, z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawą tego rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu (uchwała ta dotyczyła art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym mającym identyczne znaczenie jak art. 22 ust. 2 u.s.p.).
Ten kierunek wykładni obecnie uznawany jest za zbyt daleko idący. Obecnie zdecydowanie dominuje pogląd, zgodnie z którym jeżeli podstawą odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa) ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym (wyrok NSA z 8 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 3015/17; wyrok NSA z 26 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4632/21; wyrok NSA z 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 1168/17; wyrok NSA z 27 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 1454/17; wyrok NSA z 26 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2196/17).
Art. 22 ust. 2 u.s.p. nie należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji opisanej w zdaniu drugim tego przepisu rada ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy, zaś w innych przypadkach jest to pozostawione jej uznaniu. Prowadziłoby to, jak trafnie podnosi strona skarżąca, do nieuzasadnionego uprzywilejowania radnych kosztem ich pracodawców, gdyż rada powiatu mogłaby odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy nawet wówczas, gdy to rozwiązanie nie ma żadnego związku z wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego. W związku z tym drugie zdanie art. 22 ust. 2 u.s.p. należy odczytywać jako wskazanie okoliczności uzasadniających odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym.
Radny, jak każdy inny pracownik, będzie mógł przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym nie ma żadnych powodów, aby rada powiatu wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego (por. wyrok NSA z 24 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2532/17).
Mając powyższe należy stwierdzić, że Rada Powiatu [...] dokonała oczywiście wadliwej wykładni art. 22 ust. 2 u.s.p. Podniesione przez stronę skarżącą okoliczności dotyczące reorganizacji samej Spółki (likwidacja miejsca pracy) nie miały charakteru pozornego, ale charakter rzeczywisty. To sam pracodawca decyduje o swojej strukturze organizacyjnej i może likwidować lub tworzyć miejsca pracy. Pracownik będący radnym nie ma możliwości współdecydowania o tym, jaka jest struktura organizacyjna pracodawcy. Żadne takie okoliczności pozwalające na wyrażenie odmowy co do rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem będącym radnym nie wynikają z art. 22 ust. 2 u.s.p.
W okolicznościach tej sprawy Rada Powiatu [...] nie miała jakichkolwiek uprawnień do oceny, czy zmiany organizacyjnej wynikały z sytuacji ekonomicznej lub finansowej pracodawcy, a tym bardziej oceniać, czy został wypracowany zysk przez pracodawcę i czy w ramach tego zysku nie należałoby dalej zatrudniać pracownicę będącą radną. Taki zakres argumentacji w sposób oczywisty wykracza poza ochronę przyznaną art. 22 ust. 2 u.s.p. Wbrew argumentacji samej Rady Powiatu, tak daleko idąca ochrona nie ma jakiejkolwiek podstawy prawnej i sprowadza się do niczym nieuzasadnionego uprzywilejowania pracownika będącego radnym w stosunku do innych pracowników. Ponadto może prowadzić do sytuacji, w której w istocie bardzo trudno byłoby z jakiejkolwiek przyczyny rozwiązań stosunek pracy z pracownikiem będącym radnym. W praktyce tak szeroka ochrona może skutkować brakiem zatrudniania radnych, ponieważ pracodawcy nie mieliby możliwości rozwiązania z nimi stosunków pracy przez cały okres kadencji.
Nie znajduje podstaw także argumentacja Rady Powiatu [...] zgodnie z którą nie tylko przyczyny związane z wykonywaniem mandatu radnego mogłyby uzasadniać odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy, ale także i inne przyczyny. Taka wykładnia wykracza poza treść art. 22 ust. 2 u.s.p.
Trafnie podnosi strona skarżąca, że w istocie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie wskazano na żadną przesłankę, która miałaby związek z wykonywaniem przez radną M. A. mandatu, a tym samym nie wskazano na jakiekolwiek powody, które mogłyby uzasadniać odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Takiej przesłanki nie stanowi hipotetyczne założenie (s. 3 uzasadnienia zaskarżonej uchwały, karta nr 55 akt sądowych sprawy), zgodnie z którym ratio legis ochrony z art. 22 ust. 2 u.s.p. stanowi zapewnienie swobodnego wykonywania mandatu, a tym samym radny nie może się obawiać o utratę pracy, bo wówczas mógłby zaniedbywać swoje obowiązki radnego. Radny jako pracownik nie może wykorzystywać swój mandat do uzyskania dodatkowych korzyści mających zagwarantować mu nienaruszalność stosunku pracy. Zgodnie z art. 25a ust. 2 u.s.p. radny nie może powoływać się na swój mandat w związku dodatkowym zajęciem, a takim będzie świadczenie pracy na podstawie stosunku pracy.
Nie można również uznać, że stanowi uzasadnienie podjęcia zaskarżonej uchwały okoliczność podniesiona przez Radę Powiatu, zgodnie z którą skoro wykonywanie obowiązków przez radną M. A. wymagało znacznego nakładu pracy, to mogło to mieć wpływ na świadczenie pracy u pracodawcy (strony skarżącej). Trafnie w tym zakresie skarżąca Spółka podnosi, że jest to niczym nieuzasadnione twierdzenie. Ponadto żadne z podawanych przez Spółkę okoliczności nie wskazywały na to, aby zakres czasu poświęcany przez radną M. A. na wykonywanie mandatu miał jakiekolwiek znaczenie dla rozwiązania z nią stosunku pracy.
Mając powyższe należy stwierdzić, że zasadnym jest zarzut strony skarżącej co do naruszenia przez Radę Powiatu [...] prawa materialnego w zakresie obejmującym art. 22 ust. 2 u.s.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Rada Powiatu może swobodnie decydować o udzieleniu lub nieudzieleniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną oraz w zakresie przekroczenia przez tę Radę kompetencji co do oceny i wykładni przepisów prawa pracy w zakresie obejmującym kognicję sądu pracy, tj. pozorności przyczyn rozwiązania umowy o pracę.
Trafnie podnosi strona skarżąca, że Rada Powiatu [...] przekroczyła swoje kompetencji dokonując oceny zasadności zmiany struktury organizacyjnej Spółki, a także, że w realiach tej sprawy i na podstawie ustalonego stanu faktycznego nie można było odmówić udzielenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną, ponieważ żadna z przyczyn odmowy udzielenia zgody zawarta w zaskarżonej uchwale nie stanowiła zdarzenia związanego z wykonywaniem przez radną mandatu. Żadne ze wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały motywów nie potwierdziły istnienia realnego związku rozwiązania stosunku pracy z wykonywaniem mandatu przez radną.
Jedynie zarzut skargi, dotyczący braku uzasadnienia zaskarżonej uchwały i braku wskazania motywów, jakimi kierowała się Rada Powiatu jest niezasadny, ponieważ zaskarżona uchwała zawiera uzasadnienie (trzy strony uzasadnienia) oraz motywy, jakimi kierował się organ stanowiący Powiatu [...] przy jej podjęciu. Wprawdzie podniesione przez Radę Powiatu argumenty nie mogły uzasadniać odmowy wyrażenia zgody, tym niemniej nie można stwierdzić, aby uzasadnienie nie zawierało żadnych argumentów.
Jeszcze raz należy stwierdzić, że art. 22 ust. 2 u.s.p. powinien być wykładany w ten sposób, że rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawa rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu (por. wyrok NSA z 30 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1714/18; wyrok NSA z 4 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2532/17). Skoro podstawową przyczyną rozwiązania stosunku pracy z radną M. A. była likwidacja stanowiska pracy, to nie powinno być rolą Rady Powiatu [...] (w ramach uprawnień wynikających z art. 22 ust. 2 u.s.p.) badanie celowości i zasadności dokonywanie zmian organizacyjnych u pracodawcy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że na skutek błędnej wykładni art. 22 ust. 2 u.s.p. Rada Powiatu [...] bezpodstawnie odmówiła Spółce zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną tej Rady. Wykazane naruszenie prawa ma istotne znaczenie, ponieważ powoduje niemożność realizacji przez organ zarządzający w Spółce zmian wynikających z regulaminu organizacyjnego tej Spółki.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 79 ust. 1 u.s.p. i art. 22 ust. 2 u.s.p. stwierdził w punkcie pierwszym nieważność zaskarżonej uchwały.
W punkcie drugim Sąd na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. i w związku z art. 210 § 2 P.p.s.a. z urzędu orzekł o kosztach należnych stronie skarżącej, ponieważ wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym, a stronę skarżącą nie reprezentował adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy. Zwrot kosztów postępowania sądowego obejmuje w tej sprawie zwrot kwoty uiszczonego wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI