III SA/KR 2009/24

III SA/Kr 2009/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Maria Zawadzka
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1210
Art. 14 ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Maria Zawadzka Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 września 2024 r. nr SKO.UP/4121/64/2024 w przedmiocie odmowy wymiany zagranicznego prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego A. P. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 11 kwietnia 2024 r. o odmowie wymiany zagranicznego prawa jazdy wydanego przez organ izraelski 4 marca 2019 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 2 oraz 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1210, dalej: "ustawa o kierujących pojazdami"), art. 41, załącznik nr 6 do Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej we Wiedniu w dniu 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r., poz. 40, dalej: "Konwencja wiedeńska") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 8 lutego 2024 r. A. P. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta Krakowa o wymianę prawa jazdy wydanego w Izraelu bez sprawdzania kwalifikacji. Do wniosku dołączył przysięgłe tłumaczenie dokumentu prawa jazdy oraz kopię dokumentu.
Do skarżącego wysłano wiadomość SMS z numerem PKK potrzebnym do zapisania się na egzamin teoretyczny w MORD.
Pismem z 20 lutego 2024 r. skarżący wniósł o wymianę izraelskiego prawa jazdy i wydanie polskiego prawa jazdy bez sprawdzenia kwalifikacji, tj. bez złożenia przez skarżącego egzaminu teoretycznego.
Pismem z 11 marca 2024 r. skarżący został zawiadomiony o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymiany prawa jazdy. Wskazano, że prawo jazdy przedłożone do wymiany jest niezgodne ze wzorem określonym w załączniku numer 6 do Konwencji o ruchu drogowym, a zatem koniecznym warunkiem wymiany jest złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu teoretycznego.
Decyzją z 11 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił wymiany zagranicznego prawa jazdy kategorii B nr [...] wydanego 4 marca 2019 r. przez organ izraelski. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że po weryfikacji przedłożonych przez skarżącego dokumentów stwierdzono, że prawo jazdy jest niezgodne ze wzorem określonym w załączniku numer 6 do Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej we Wiedniu. W związku z tym wygenerowano profil kandydata na kierowcę oraz przesłano do skarżącego wiadomość SMS, informującą o konieczności poddania się części teoretycznej egzaminu państwowego. Organ wskazał, że w toku postępowania o wymianę prawa jazdy kluczowe jest ustalenie, czy dokument jest zgodny z wytycznymi wskazanymi w Konwencji wiedeńskiej. Zgodnie natomiast z ustawą o kierujących pojazdami, jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest zgodne z wytycznymi przedstawionymi w Konwencji wiedeńskiej, warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu teoretycznego oraz przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu.
W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i uznanie, że przedłożone do wniosku o wymianę prawa jazdy izraelskie prawo jazdy nie spełnia wymogów określonych w Konwencji wiedeńskiej i uznanie, że bez znaczenia pozostaje fakt wydania prawa jazdy przez państwo, które jest stroną Konwencji wiedeńskiej, a kluczową kwestią jest ustalenie, czy przedłożone do wymiany izraelskie prawo jazdy jest zgodne z wytycznymi przedstawionymi w załączniku nr 6 Konwencji wiedeńskiej;
- art. 14 ust 1 w zw. z art 4 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art 41 ust 1 Konwencji wiedeńskiej, poprzez błędne uznanie, że przedłożone do wniosku o wymianę izraelskie prawo jazdy nie zostało określone w konwencjach o ruchu drogowym, w konsekwencji bezzasadne przyjęcie konieczności złożenia, w celu wymiany zagranicznego prawa jazdy na prawo jazdy polskie, z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego;
- art 14 ust 1 w zw. z art 4 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art 41 ust 1 lit b Konwencji wiedeńskiej w zw. z art 91 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art 18 ust 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 127 z późn. zm.) poprzez dokonanie oceny zgodności zagranicznego prawa jazdy skarżącego ze zmienionym, a nie opublikowanym w Dzienniku Ustaw, załącznikiem nr 6 do Konwencji wiedeńskiej i uznanie, że izraelskie prawo jazdy nie spełnia postanowień załącznika nr 6 do Konwencji wiedeńskiej, a która to ocena stanowiła podstawę wydania negatywnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wymianę prawa jazdy.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o wymianie zagranicznego prawa jazdy kategorii B.
Decyzją z 10 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit, a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Stosownie do ust. 3 cytowanego artykułu w stosunku do obywateli niektórych państw można określić, na zasadach wzajemności, warunki i tryb wydawania praw jazdy, odmienne niż te, o których mowa w ust. 1.
Kolegium wskazało, że wedle art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą: międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322), krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44), krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącego, że skoro prawo jazdy zostało wydane przez organ państwa sygnatariusza Konwencji i dokument ten sporządzono w języku narodowym hebrajskim, do którego przedłożono uwierzytelniony przekład to fakt ten stanowi wystarczającą podstawę uprawnienia do wymiany prawa jazdy, niezależnie od tego, czy izraelskie prawo jazdy wnioskodawcy spełnia równocześnie hipotezę art. 41 ust. 1 pkt b Konwencji wiedeńskiej, tj. wymóg zgodności z wytycznymi określonymi w postanowieniach załącznika 6 do Konwencji.
Kolegium wskazało, że z urzędu jest wiadome, że załącznikowi nr VI Konwencji nadano od 2011 nowe brzmienie, nie zostało ono jednak ogłoszone w języku polskim). Zgodnie z pkt 4 załącznika nr 6 do Konwencji (w brzmieniu obowiązującym od 29 marca 2011 r.) obowiązkowe jest wskazanie w zezwoleniu danych wymienionych pod numerami podanymi poniżej: 1. Nazwisko, 2. Imię, inne imiona, 3. Data i miejsce urodzenia, 4.(a) Data wydania, 4.(b) Data ważności, 4.(c) Nazwa lub pieczęć organu, który wydał zezwolenie, 5. Numer zezwolenia, 6. Zdjęcie posiadacza, 7. Podpis posiadacza, 9. Kategorie (podkategorie) pojazdów, na które zezwolenie jest ważne, 12. Dodatkowe informacje lub ograniczenia dla każdej kategorii (podkategorii) pojazdów. W przedstawionym do wymiany prawie jazdy pod nr 1 wpisane jest nazwisko, 2 - imię, 3 - data urodzenia, 4 - data urodzenia zgodnie z kalendarzem hebrajskim, 4a - data wydania, 4b - data ważności, 4d - numer dowodu tożsamości, 5 - numer zezwolenia, 8 - miejsce zamieszkania, 9 - kategorie. Zatem zgodzić się należy z twierdzeniem organu pierwszej instancji, że w prawie jazdy skarżącego brakuje pozycji 4c oraz 7. Zgodnie z załącznikiem numer 6 do Konwencji wiedeńskiej pozycja numer 4c określa nazwę lub pieczęć organu, który wydal dokument, natomiast pozycja numer 7 podpis posiadacza. Dodatkowo, w prawie jazdy wskazany został punkt 4, który nie jest określony w załączniku numer 6 do Konwencji wiedeńskiej. Załącznik wskazuje również, że dane wymienione pod numerami 1-7 powinny znajdować się po tej samej stronie dokumentu (pkt 7 załącznika Nr 6). W prawie jazdy został pominięty punkt 7 podpis posiadacza, na rewersie dokumentu widnieje podpis, nie jest jednak określone, czy podpis należy do posiadacza dokumentu, czy innej osoby np. wydającej prawo jazdy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że załącznik nr 6 do Konwencji wiedeńskiej dopuszcza możliwość zastąpienia podpisu posiadacza prawa jazdy na dokumencie przez umieszczenie na nim odcisku jego kciuka, Kolegium zwróciło uwagę, że w obecnym brzmieniu załącznika Nr 6 nie istnieje taka możliwość. Dodatkowo, zgodnie z pkt 6 załącznika nr 6 wszystkie wpisy powinny zostać dokonane w alfabecie łacińskim, a jeśli są używane inne znaki, wpisy te należy transliterować na alfabet łaciński. W przedłożonym do wymiany izraelskim dokumencie prawa jazdy nie wszystkie zapisy z języka hebrajskiego są powtórzone alfabetem łacińskim. Na pierwszej stronie jest to zapis umieszczony w punkcie 4 oraz zapis w punkcie 8, jak również zapis w dolnym prawym rogu dokumentu. W przedstawionym do wymiany prawie jazdy nie występują wszystkie pozycje określone w Konwencji: nazwa lub pieczęć organu wydającego zezwolenie oraz podpis posiadacza. O ile, na rewersie prawa jazdy znajduje się podpis, nie jest sprecyzowane, czy należy on do posiadacza, czy do innej osoby, np. wydającej prawo jazdy. Brakujące dane są obligatoryjnymi elementami, które powinny znajdować się na wymienianym dokumencie prawa jazdy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, zgodnie z pkt 4 załącznika nr 6 do Konwencji w dokumencie powinna być zawarta numeracja i kolejność poszczególnych danych. Tymczasem, w przedstawionym do wymiany prawie jazdy nie jest zachowana kolejność poszczególnych danych. Kolejność ta jest istotna i służyć ma standaryzacji dokumentów dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższe potwierdza treść pkt 5 załącznika nr 6 do Konwencji, zgodnie z którym jeżeli dodatkowe informacje są wymagane przez ustawodawstwo krajowe, umieszcza się je na prawie jazdy pod wymienionymi w tym punkcie numerami. Z załącznika do Konwencji wynika również, że informacje pod numerami 1-7 powinny być na tej samej stronie zezwolenia. Zatem nawet jeśli uznać, że podpis widniejący na rewersie prawa jazdy należy do posiadacza dokumentu, nie znajduje się on w miejscu przewidzianym Konwencją, ani też nie jest oznaczony odpowiednim numerem. Prezydent Miasta Krakowa, dokonując wymiany zagranicznego prawa jazdy, zobowiązany był ocenić, czy dokument prawa jazdy, zgłoszony do wymiany, jest określony w Konwencji o ruchu drogowym, bowiem od tej oceny zależało, czy dodatkowym warunkiem wymiany prawa jazdy będzie konieczność uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego z części teoretycznej. Wzór takiego dokumentu stanowi załącznik nr 6 do Konwencji o ruchu drogowym, a przedłożone do wymiany izraelskie prawo jazdy warunków opisanych w tymże załączniku nie spełnia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej, poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i uznanie, że przedłożone do wniosku o wymianę prawa jazdy izraelskie prawo jazdy nie spełnia wymogów określonych w Konwencji wiedeńskiej i uznanie, że bez znaczenia pozostaje fakt wydania prawa jazdy przez państwo, które jest stroną Konwencji wiedeńskiej, a kluczową kwestią jest ustalenie, czy przedłożone do wymiany izraelskie prawo jazdy jest zgodne z wytycznymi przedstawionymi w załączniku nr 6 do Konwencji wiedeńskiej;
- art. 14 ust 1 w zw. z art 4 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i w zw. z art 41 ust 1 Konwencji wiedeńskiej, poprzez błędne uznanie, że przedłożone do wniosku o wymianę prawa jazdy izraelskie prawo jazdy skarżącego nie zostało określone w konwencjach o ruchu drogowym i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie konieczności złożenia przez skarżącego z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego, w celu wymiany zagranicznego prawa jazdy na prawo jazdy polskie;
- art 14 ust 1 w zw. z art 4 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art 41 ust 1 lit b Konwencji wiedeńskiej w zw. z art 91 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art 18 ust 1 ustawy o umowach międzynarodowych, poprzez dokonanie oceny zgodności zagranicznego prawa jazdy skarżącego ze zmienionym, a nieopublikowanym w Dzienniku Ustaw, załącznikiem nr 6 do Konwencji wiedeńskiej, i uznanie, że przedłożone do wniosku o wymianę prawa jazdy, izraelskie prawo jazdy skarżącego nie spełnia postanowień załącznika nr 6 do Konwencji wiedeńskiej, a która to ocena stanowiła podstawę wydania negatywnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wymianę prawa jazdy.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1210, dalej: "ustawa o kierujących pojazdami") oraz umowy międzynarodowej - Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. 1988.5.40, dalej: "Konwencja wiedeńska").
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest: 1) wydane w kraju: a) prawo jazdy, b) pozwolenie wojskowe, c) międzynarodowe prawo jazdy; 2) wydane za granicą: a) międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321, 322 i 324), b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40, 41 i 44), c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska; 3) zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej, Umawiające się Strony uznają a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład; b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych. Postanowień niniejszego ustępu nie stosuje się do praw jazdy osób uczących się kierowania pojazdami.
Art. 91 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 1 Konstytucji, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw. Zasady ogłaszania innych umów międzynarodowych określa ustawa (ust. 3).
W niniejszej sprawie okolicznością sporną była wykładnia art. 41 Konwencji wiedeńskiej, czy zawiera on odrębne podstawy uznania zagranicznego prawa jazdy, czy też dopuszczalność uznania prawa jazdy zagranicznego wymaga każdorazowo oceny spełnienia warunków wskazanych w załącznikach nr 6 lub 9 Konwencji wiedeńskiej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie jest wystarczającą podstawą do wymiany izraelskiego prawa jazdy (bez egzaminu teoretycznego) okoliczność, że zostało ono wydane przez państwo sygnatariusza Konwencji i dokument sporządzono w języku narodowym – hebrajskim, do którego przedłożono uwierzytelniony przekład. W ocenie organu, wymiana prawa jazdy wymagała ustalenia, że spełnia ono warunki określone w załączniku numer 6 do Konwencji wiedeńskiej, w brzmieniu obowiązującym od 2011 roku. W ocenie skarżącego prawem jazdy zgodnym z postanowieniami Konwencji wiedeńskiej jest zarówno, prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 Konwencji wiedeńskiej, jak i krajowe prawo jazdy sporządzone przez państwo- stronę Konwencji wiedeńskiej w języku narodowym, do którego sporządzony uwierzytelniony przekład, niezależnie od spełnienia wytycznych zawartych w załącznikach do Konwencji wiedeńskiej.
Sporną okolicznością było również, czy podstawę orzekania przez organy może stanowić zmieniony załącznik do Konwencji wiedeńskiej, który nie został ratyfikowany przez Rzeczpospolitą Polską, ani opublikowany w Dzienniku Urzędowym.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 27 marca 2024 r., I OSK 2702/20), zgodnie z którym warunki wzajemnego uznawania praw jazdy określone w art. 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej mają charakter samodzielny i niezależny od siebie, zaś spełnienie jednego z warunków jest wystarczające do uznania dokumentu prawa jazdy za "określone w Konwencji wiedeńskiej"– w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami i art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. NSA podkreślił, że art. 14 ustawy o kierujących pojazdami powinien być interpretowany łącznie z treścią art. 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej. Z powołanych przepisów Konwencji wynika, że opierają się one na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa będące sygnatariuszami Konwencji wiedeńskiej. Sąd ten zaznaczył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że "prawo jazdy "krajowe" nie oznacza tylko wydane w Polsce i przez polskie organy, ale również krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie, gdyż są to dokumenty uważane za równorzędne i w tym zakresie przepis art. 4 ust. 2 oraz 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami stanowi realizację założeń art. 41 Konwencji wiedeńskiej (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Op 41/14).
Mając na względzie powyższe, Sąd nie podziela wykładni art. 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej przyjętej w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Treść powołanego przepisu (zawierającego odrębne jednostki redakcyjne a, b, c) prowadzi do wniosku, że warunki uznania prawa jazdy w nich wymienione mają charakter niezależny od siebie. Rację ma zatem skarżący, że ważnym prawem jazdy będzie zarówno dokument, który zawiera elementy, o których mowa w załączniku nr 6 do Konwencji wiedeńskiej, jak i każde krajowe prawo jazdy sporządzone w języku narodowym państwa – strony Konwencji, do którego dołączono uwierzytelniony przekład.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2024 r. (jw.), zgodnie z którym zasadność powyższej wykładni art. 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej potwierdza użycie zaimka "każde" w obu przepisach, określających jakie prawa jazdy podlegają wzajemnemu uznaniu na terytorium Umawiających się Stron. NSA zasadnie wskazał, że w przypadku gdyby wymogi te we wszystkich przypadkach miały być spełnione łącznie, zabieg taki byłby zbędny i niezrozumiały. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "do takiego wniosku prowadzi również fakt, że w polskiej wersji językowej Konwencji Wiedeńskiej jednostki redakcyjne art. 41 ust. 1 lit. a i b oddzielone są średnikiem, podczas gdy litery b i c tego przepisu oddzielone są spójnikiem "oraz" zaś litera c od dalszej części przepisu oddzielona jest przecinkiem. Średnik podobnie jak przecinek pełni w zdaniu funkcję rozdzielającą, przy czym rozdziela wyłącznie części równorzędne pod względem logicznym i składniowym (J. Podracki, A. Gałązka, Słownik interpunkcyjny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002 r., s. 30). W tej sytuacji należy przyjąć, że tego rodzaju konstrukcja art. 41 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej jest zabiegiem celowym i świadczy o samodzielnym charakterze przesłanek z lit. a i b tego przepisu".
Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że wykładnia przyjęta w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji prowadziłaby do pozbawienia przepisu art. 41 ust 1 lit. a Konwencji wiedeńskiej jakiegokolwiek znaczenia normatywnego. Przepis ten staje się bowiem zbędny w przypadku przyjęcia, że warunkiem uznania krajowego prawa jazdy za określone w Konwencji wiedeńskiej jest w każdym wypadku, stosownie do lit. 6 przepisu – spełnienie wymagań określonych w załączniku numer 6 do Konwencji.
Skoro prawo jazdy, o którego wymianę wnioskował skarżący, wydane zostało przez organ państwa sygnatariusza Konwencji wiedeńskiej, a dokument sporządzono w języku narodowym izraelskim, należało przyjąć, że jest to dokument wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, a w konsekwencji wymiana prawa jazdy skarżącego nie wymagała od niego zdania egzaminu teoretycznego.
Zdaniem Sądu, niezasadne jest również stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji, że podstawę orzekania przez organy może stanowić załącznik do Konwencji wiedeńskiej w zmienionej, lecz nieratyfikowanej, ani nie opublikowanej w Dzienniku Urzędowym, treści. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 oraz 88 ust. 3 Konstytucji RP, źródłem prawa powszechnie obowiązującego w Polsce jest wyłącznie ratyfikowana umowa międzynarodowa, która została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazaną w uzasadnieniu wyroku wykładnię art. 14 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 41 Konwencji wiedeńskiej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).