III SA/Kr 1991/14

III SA/Kr 1991/14 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2015-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Tadeusz Wołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
Art. 3 , art. 58 par. 1 pkt 1, par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na postanowienie [...] Komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich Uniwersytetu w przedmiocie odrzucenia odwołania skarżącego od ocen dokonanych przez Wydziałową Komisję ocen Nauczycieli Akademickich i podtrzymanie przez tę Komisję ocen postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
P. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem [...] komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich Uniwersytetu pismo, które nazwał "Skarga". W piśmie zawarł wniosek o stwierdzenie nieważności lub uchylenie "postanowienia [...] Komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich Uniwersytetu w przedmiocie odrzucenia odwołania skarżącego od ocen dokonanych przez Wydziałową Komisję ocen Nauczycieli Akademickich i podtrzymanie przez tę Komisję ocen" - jako naruszającego art. 10 § 1K.p.a., art. 24 § 1 K.p.a. i § 175 pkt 4 Statutu Uniwersytetu.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że był nauczycielem akademickim od 1.10.1973 r. Od 1.10.2002 r. był zatrudniony na podstawie mianowania w Instytucie [...], gdzie do września 2012 r. zajmował stanowisko adiunkta ze stopniem doktora habilitowanego.
Rektor Uniwersytetu stwierdził, że z dniem 30 września 2012 r. wygasł stosunek pracy łączący skarżącego z uniwersytetem. Został przywrócony do pracy z dniem 13 listopada 2013 r. na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2013 r.
Od tego czasu skarżący pracuje w Zakładzie [...] Instytutu [...]. Dziekan Wydziału [...] zwrócił się do skarżącego o wypełnienie formularza oceny Nauczyciela Akademickiego za okres od 1.01.2008 r. do 31.12.2009 r. Skarżący oddał formularz 12.06.2010 r., zapoznał się z wystawionymi mu ocenami 25.10.2010 r.
Następnie skarżący wniósł odwołanie od ocen dokonanych przez Komisję Wydziałową do Komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich Uniwersytetu.
Skarżący poinformował, że sprawa unieważnienia przyznanych mu ocen stanowiła część roszczeń skarżącego w sprawie rozpatrywanej przez Sąd Okręgowy, Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. [...]. Wyrokiem z dnia 18.02.2014 r. sąd ten oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 2.10.2014 r. sygn. [...] po rozpatrzeniu apelacji skarżącego utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. W procesie toczącym się przed Sądem Okręgowym skarżący złożył wniosek o zmianę trybu postępowania z cywilnego na administracyjny, który nie został uwzględniony.
Skarżący wezwany o uzupełnienie skargi wskazał, że skarżonym organem jest Uniwersytet natomiast skarżonym aktem jest postanowienie Komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich Uniwersytetu z dnia 14 grudnia 2010 r.- brak numeru.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie.
W uzasadnieniu wskazano, że w marcu 2010 r. Dziekan Wydziału [...] zarządził na podstawie art. 132 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w § 173 Statutu przeprowadzenie ocen nauczycieli akademickich.
Skarżący ostatecznie wypełnił formularz oceny nauczyciela akademickiego UJ za okres 2 lat w dniu 12.06.2010 r. Członkowie Komisji Oceniającej podpisali ten formularz 25.06.2010 r.
Od tej oceny skarżący odwołał się do Komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich, która w dniu 14.12.2010 r. odrzuciła odwołanie skarżącego i podtrzymała oceny wydane przez Komisję ds. Ocen Nauczycieli Akademickich Wydziału [...].
Do skarżącego zostało skierowane pismo Prorektora ds. polityki kadrowej i finansowej z dnia 15.12.2010 r. znak [...] informujące skarżącego o rozpatrzeniu odwołania skarżącego w dniu 14 grudnia 2010 r. oraz, że komisja "postanowiła jednomyślnie odrzucić Pana odwołanie i podtrzymać wydane Panu przez Komisję ds. Ocen Nauczycieli Akademickich Wydziału [...], oceny". Wskazano też, jakie okoliczności uwzględniła Komisja w ocenie działalności naukowej. Pismo powyższe zostało dołączone do odpowiedzi na skargę.
Wskazano też, że sprawa unieważnienia wystawionych skarżącemu ocen okresowych za okres 1.01.2008 – 31.12.2009 stanowiła część roszczeń skarżącego w sprawie przeciwko Uniwersytetowi i była rozpatrywana przez Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt [...] oraz na skutek wniesionej przez skarżącego apelacji od tego wyroku przez Sąd Apelacyjny Wydział Pracy I Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt [...]. Opisy powyższych wyroków dołączono do odpowiedzi na skargę.
Zdaniem organu, przedmiotem skargi jest pismo Prorektora ds. polityki kadrowej i finansowej z dnia 15.12.2010 r. znak [...], które nie jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przywołanym pismem poinformowano skarżącego o odrzuceniu jego odwołania. Nie jest ono decyzją administracyjną ani postanowieniem.
Nie można go zaliczyć również do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-8 P.p.s.a. Kwestie dotyczące oceniania pracy nauczyciela uregulowane zostały w przepisach art. 132 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w § 173-176 Statutu Uniwersytetu.
Na poparcie tezy o niedopuszczalności skargi strona do skarżącej przeciwna przywołała orzeczenia sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego.
Z tych względów wniesiono o odrzucenie skargi wniesionej na "postanowienia Komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich Uniwersytetu w przedmiocie odrzucenia odwołania skarżącego od ocen dokonanych przez Wydziałową Komisję ocen Nauczycieli Akademickich i podtrzymanie przez tę Komisję ocen"
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Po wniesieniu przez stronę skarżącą skargi do sądu administracyjnego jest on zobowiązany w pierwszej kolejności rozważyć, czy istnieje dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w danej sprawie, czyli czy występują podstawy prawne do rozpatrzenia sprawy, jeszcze przed przesądzeniem o zasadności lub bezzasadności skargi.
Jak stanowi art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. W ten sposób określono konstytucyjne ramy kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Szczegółowy zakres tej kontroli został uregulowany w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".
Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a.: kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Z tych regulacji wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych (inaczej niż właściwość sądów powszechnych) nie została określona za pomocą klauzuli generalnej takiej jak w art. 177 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Tym samym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg ściśle przez ustawę określonych.
Art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. dopuszcza skargę na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, przy czym musi istnieć bezpośredni związek między aktem lub czynnością, a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu, określonym w przepisach prawa. Oznacza to, że nie każda czynność organów administracji publicznej podlega kognicji sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.: Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (...)". Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 P.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu ma miejsce także w wypadku, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych.
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jak wskazał skarżący jest "postanowienie Komisji ds. Kadry Naukowej i Konkursów Profesorskich Uniwersytetu w przedmiocie odrzucenia odwołania skarżącego od ocen dokonanych przez Wydziałową Komisję ocen Nauczycieli Akademickich i podtrzymanie przez tę Komisję ocen", a więc dotycząca oceny nauczyciela akademickiego.
Zaskarżone "postanowienie" zostało wydana na podstawie art. 132 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111, oraz przestrzegania prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także prawa własności przemysłowej (ust. 1). Oceny dokonuje podmiot wskazany w statucie uczelni, nie rzadziej niż raz na dwa lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Oceny nauczyciela akademickiego posiadającego tytuł naukowy profesora, zatrudnionego na podstawie mianowania, dokonuje się nie rzadziej niż raz na cztery lata. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania, z uwzględnieniem możliwości zasięgania opinii ekspertów spoza uczelni, określa statut (ust. 2). Podmiot, o którym mowa w ust. 2, przy dokonywaniu oceny nauczyciela akademickiego w zakresie wypełniania przez niego obowiązków dydaktycznych uwzględnia ocenę przedstawianą przez studentów i doktorantów, po zakończeniu każdego cyklu zajęć dydaktycznych. Zasady dokonywania tej oceny i sposób jej wykorzystania określa statut uczelni (ust. 3).
Podkreślić należy, że art. 132 ww. ustawy jest umieszczony w dziale III - "Pracownicy Uniwersytetu". Jednocześnie, art. 128 tej ustawy przesądza, że rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę z nauczycielem akademickim następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (...). Natomiast zgodnie z art. 136 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a spory o roszczenia ze stosunku pracy pracownika uczelni rozpatrują sądy pracy.
Z powyższego wynika, że dokonywana ocena nauczyciela akademickiego jest ściśle związana ze stosunkiem pracy, który wiąże nauczyciela z uczelnią. Przy opiniowaniu pracowników przełożeni nie występują w roli organu administracji, który w sposób władczy wydaje jednostronny akt administracyjny określający prawa czy obowiązki jednostki. Opinia taka może mieć wpływ na prawa i obowiązki jednostki, głównie jako pracownika, może, bowiem prowadzić do wypowiedzenia zmieniającego czy rozwiązania stosunku pracy, lecz jest to wpływ mający bezpośrednie odzwierciedlenie w stosunkach pracy łączących nauczyciela i uczelnię, a nie w sferze administracyjnej. Czynności dokonywane przez kierownika w ramach opiniowania pracowników należy traktować, zatem jako działania pracodawcy w stosunku do pracownika. Regulacja art. 132 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ani wydane na jego podstawie wewnętrzne przepisy regulujące sposób, tryb, terminy oraz sposoby dokonywania ocen pracowniczych nie stanowią, zatem podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej mocą której organ dokonuje oceny pracownika. Ocena taka nie może być również utożsamiana z innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, bowiem wynika ona bezpośrednio ze stosunku pracy łączącego pracownika z oceniającym i na tej płaszczyźnie musi zostać rozpoznana.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że sprawa dokonywania oceny nauczyciela akademickiego nie jest sprawą administracyjną, dlatego nie może stanowić przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego. Taka ocena może być przez pracownika kwestionowana jedynie na drodze powództwa składanego do sądu powszechnego - sądu pracy, który uprawniony jest do merytorycznego badania takiej oceny. Z takiej możliwości zresztą skarżący skorzystał, na co wskazuje treść sentencji wyroków Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Apelacyjnego Wydział Pracy I ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt [...].
Z powyższych przyczyn wniesiona skarga, jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego musi zostać odrzucona, o czym Sąd orzekł w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.