III SA/Lu 686/04

III SA/Lu 686/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-12-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Marcinowski
Marek Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 120 poz 1252
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Dz.U. 1997 nr 129 poz 844
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], wydaną w sprawie znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 37 k ust. 1 i art. 37 l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. O. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak: [...] nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że H. O. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] marca 2004 r. i w dacie tej rejestracji złożył wniosek o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Decyzją wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] uznany został z dniem rejestracji za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 20 marca 2003 r.
Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody z dnia [...] czerwca 2004 r. wymieniona decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2004 r. została uchylona w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. H. O. sprecyzował dotychczasowe żądania i wniósł o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] marca 2004 r. oświadczając równocześnie, że w przypadku nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego zrezygnuje z pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji:
1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., Nr [...] uznał H. O. za osobę bezrobotną od dnia [...] marca 2004 r. i przyznał prawo do zasiłku od dnia 20 marca 2004 r. w wysokości 605,10 zł miesięcznie.
2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., Nr [...] odmówił H. O. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
H. O. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r., Nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dniem 1 sierpnia 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252) i stosownie do art. 29 ust. 2 tej ustawy osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Organ odwoławczy uznał że skarżący spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, ale nie spełnia żadnego z kryteriów określonych w art. 37k ust. l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Zgodnie z art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub
5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4.
H. O. w dniu rejestracji [...] marca 2004 r. miał ukończone 56 lat.
Organ uznał, że gdyby nawet zaliczyć skarżącemu okresy: pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (do zaliczenia tego okresu konieczne jest udokumentowanie przez stronę przejęcia gospodarstwa) i wykazany okres prowadzenia działalności gospodarczej (do zaliczenia tego okresu konieczne jest uzyskanie przez stronę potwierdzenia z ZUS o podleganiu ubezpieczeniu), to łącznie z okresami zatrudnienia okres uprawniający do emerytury wyniósłby 33 lata, 4 miesiące i 19 dni. Umowa o pracę z ostatnim pracodawcą Tramwaje Podmiejskie sp. z o. o. nie uległa rozwiązaniu z przyczyn dotyczących pracodawcy.
Skarżący nie spełnił zatem żadnej ze szczegółowych przesłanek wymienionych w art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy, gdyż:
1) zainteresowany nie osiągnął wieku co najmniej 63 lat,
2) stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym zainteresowany był zatrudniony oraz jednocześnie zainteresowany nie osiągnął okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 35 lat dla mężczyzn,
3) zainteresowany nie osiągnął okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego co najmniej 40 lat dla mężczyzn,
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy zainteresowany nie posiadał okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 39 lat dla mężczyzn, a przy tym rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy,
5) punkt 37 k ust. 1 pkt 5 ustawy nie znajduje zastosowania, ponieważ dotyczy osób zatrudnianych w ramach prac interwencyjnych.
Na decyzję organu odwoławczego H. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wraz z wnioskiem o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie odwołującemu się świadczenia przedemerytalnego, a w przypadku stwierdzenia braku zasadności skargi skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący zarzuca decyzji błąd polegający na tym, że organy zatrudnienia obu instancji przyjęły, iż rozwiązanie umowy o pracę ze skarżącym przez Tramwaje Podmiejskie Sp. z o.o. w Ł. nie nastąpiło z przyczyn zakładu pracy, podczas gdy H. O. oświadczenie tego pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem (art. 30 § 1 pkt 2 kp) odebrał jako wypowiedzenie z przyczyn zakładu. W zaistniałej sytuacji skarżący uważa, że spełnia wymogi do przyznania świadczenia przedemerytalnego, a prawidłowość takiego rozumowania potwierdza treść orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1999 r. sygn. akt I PKN 251/99, który wskazał, że wypowiedzenie umowy o pracę stanowi oświadczenie woli, które należy tłumaczyć zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 65 § 1 kc w związku z art. 300 kp. Zgodnie z powyższym rozwiązanie umowy o pracę w trybie art.30 § 1 pkt 2 kp jest oświadczeniem woli pracodawcy. Oświadczenie takowe pracownik odebrał jak wypowiedzenie z przyczyn zakładu, a więc w zaistniałej sytuacji odwołujący spełnia wszelkie wymogi ustawowe włącznie z wymogiem określonym w art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Ponadto skarżący zarzuca naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., ale nie precyzuje, na czym to naruszenie polega.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ dodatkowo wskazał, że rozumowanie przedstawione w skardze do Sądu opiera się na błędnym założeniu, że gdyby organy administracji obu instancji uznały, iż ze stroną rozwiązano umowę o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy, to strona nabyłaby prawo do świadczenia przedemerytalnego. Organ II instancji podziela przytoczony przez stronę w odwołaniu i w skardze pogląd Sądu Najwyższego, lecz nie dostrzega sprzeczności pomiędzy tezą tego wyroku, a treścią zaskarżonej decyzji.
Ponadto art. 30 ust. l wymienionej ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia tej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu.
W zakresie zarzutu naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., organ wskazał, że skarżący nie precyzuje, na czym to naruszenie polega, zaś prowadząc przedmiotowe postępowanie kierował się między innymi zasadami procesowymi określonymi w art. 7 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu.
Skarżący złożył wniosek o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego oraz został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu 12 marca 2004 r.
Obowiązująca od dnia 1 czerwca 2004 r. ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120 poz. 1252) stanowi w art. 30 ust. 1, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych uregulowane były w art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj.: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.). Trafnie zatem organy obu instancji podały podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie, która spełniała warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
Tym samym organy administracji trafnie wywiodły, że na dzień rejestracji (12 marca 2004 r.) skarżący nie spełniał przesłanek do otrzymania świadczenia przedemerytalnego, ze względu na niespełnione warunki wieku lub okresu uprawniającego do emerytury. Organ odwoławczy precyzyjnie wyjaśnił, dlaczego uznał bark każdej z przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Ocena ta jest trafna a Sąd nie widzi możliwości jej korekty.
Podzielić należy również pogląd organu odwoławczego, że skarga nie wnosi żadnych nowych treści do sprawy, które mogłyby być przedmiotem osobnej oceny.
Brak akceptacji zapadłych orzeczeń przez skarżącego zdaje się wynikać z błędnego rozumienia użytego w art. 37 k ust. 1 pojęcia "rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy".
Pojęcie to ma charakter normatywny i zostało sprecyzowane w art. 2 ust. 1 pkt 20 a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. dodanym na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. nr 90 poz. 844 z późn. zm.).
Zgodnie zatem z art. 2 ust. 1 pkt 20 a cyt. ustawy – ilekroć w ustawie jest mowa o "przyczynach dotyczących zakładu pracy" - oznacza to:
a) rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
b) rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,
c) wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.
O ile w świetle zgromadzonego materiału nie budzi wątpliwości niespełnienie się w przypadku skarżącego przesłanek wymienionych w pkt b i c, to wyjaśnić należy treść pkt a.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Przepisy ustawy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej:
1) 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
2) 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,
3) 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników - zwanego dalej "grupowym zwolnieniem".
Liczby odnoszące się do pracowników, o których mowa w ust. 1, obejmują pracowników, z którymi w ramach grupowego zwolnienia następuje rozwiązanie stosunków pracy z inicjatywy pracodawcy na mocy porozumienia stron, jeżeli dotyczy to co najmniej 5 pracowników.
Tym samym jest to szczególna podstawa wypowiedzenia, wymagająca określonego trybu (m. in. konsultacji zamiaru przeprowadzenia grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy, dokonania czynności w celu zawarcia porozumienia, powiadomienia powiatowego urzędu pracy, dająca podstawę wypłaty odpraw zwalnianym pracownikom).
Świadectwo pracy z dnia [...] marca 2004 r. nie wskazuje szczególnego trybu rozwiązania umowy o pracę. Organy administracji ani Sąd Administracyjny nie są władne aby ustalać względnie prostować treść świadectwa pracy, gdyż jest to uprawnienie należące wyłącznie do pracownika, o czym skarżący był pouczony w jego treści, zaś 7 – dniowy termin na dokonanie tej czynności minął.
Z dokumentu zawierającego wypowiedzenie umowy o pracę, nie wynika, aby podstawą wypowiedzenia umowy były wskazane wyżej przepisy. Jako podstawa wypowiedzenia wskazane są art. 30 § 1 pkt 2 i art. 33 kodeksu pracy. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 4 kp w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony nie musi być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy.
W przedmiotowej sytuacji nawet pozytywne ustalenie istnienia tej przesłanki (rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy) nie dawałoby skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego ze względu na niespełnienie innych warunków związanych z wiekiem i stażem pracy.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia decyzji wydanych w ramach badanego postępowania, a zatem w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skarga została oddalona.