III SA/Kr 1908/24

III SA/Kr 1908/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
Art. 73a  ust. 1  pkt 3 w zw. z ust. 3, art. 140mb ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 6 września 2024 r. nr SKO-RD-4120-137/24 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz strony skarżącej E. Sp. z o.o. w B. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. sp. z o.o. w B. (dalej "strona skarżąca" lub "spółka") była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 6.09.2024 r. (nr SKO-RD-4120-137/24) utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nowosądeckiego z 6.05.2024 r. (nr KT-I.5412.48.2.2024) o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej 1 tys. zł za niedopełnienie obowiązku złożenia w ustawowym terminie wniosku o rejestrację pojazdu.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Dnia 22.02.2024 r. strona skarżąca prowadząca działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami sprowadziła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazd marki Mitsubishi [...] o nr VIN [...] z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Spółka w dniu 26.02.2024 r. odsprzedała przedmiotowy pojazd, który przez nowego właściciela został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w Krośnie w dniu 29.02.2024 r. (k. 4 a.a.).
2. W dniu 16.04.2024 r. Starosta Nowosądecki wszczął z urzędu wobec spółki postępowanie w przedmiocie naruszenia obowiązku złożenia w ustawowym terminie wniosku o rejestrację pojazdu marki Mitsubishi [...] o wskazanym wyżej numerze VIN.
3. Decyzją z 6.05.2024 r. Starosta Nowosądecki nałożył na skarżącą karę pieniężną 1 tys. zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni od dnia jego sprowadzenia z terytorium państwa członkowskiego UE na terytorium RP, tj. uchybienia obowiązkowi z art. 73aa ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251; dalej: "p.r.d."). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że spółka, jako prowadząca działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami zobowiązana była do złożenia wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu w terminie 90 dni od jego sprowadzenia. Strona skarżąca do dnia sprzedaży pojazdu nie złożyła takiego wniosku, a rejestracja tego auta odbyła się w Starostwie Powiatowym w Krośnie na wniosek kolejnego właściciela pojazdu, co nastąpiło 29.02.2024 r. Zdaniem Starosty Nowosądeckiego, w tej sytuacji spółka podlega karze przewidzianej w art. 140mb ust. 2 p.r.d.
4. W odwołaniu strona skarżąca podnosiła, że ciążący na niej obowiązek złożenia wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu wygasł wraz ze zbyciem pojazdu w dniu 26.02.2024 r. Przywołała pismo z Ministerstwa Infrastruktury z 4.03.2024 r. (znak DTD-3.4400.226.2024), w którego treści wskazano, że "w sytuacji, gdy nastąpi sprzedaż pojazdu, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 pkt. 2 lub 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przed upływem ustawowego terminu 30 albo 90 dni, osoba zbywająca pojazd traci przymiot jego właściciela, a zatem legitymację do złożenia wniosku o rejestrację". Zdaniem spółki, w zaistniałym stanie faktycznym brak było podstaw do nałożenia na nią kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb ust. 2 p.r.d., ustanawiającym sankcję dla właściciela pojazdu za brak jego rejestracji.
5. SKO w Nowym Sączu decyzją z 6.09.2024 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Nowosądeckiego z 6.05.2024 r. Organ odwoławczy wskazał, że w stanie prawnym, ustawodawca tylko w jednym przypadku zwalnia właściciela pojazdu z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację w ustawowym terminie gdy dokona on zbycia pojazdu, tj. na podstawie art. 73aa ust. 7 p.r.d., co następuje w odniesieniu do nabycia pojazdu na terytorium RP. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art. 73aa ust. 7 p.r.d. wyłączył zastosowanie art. 73 aa ust. 1 pkt 1 p.r.d., a nie art. 73aa ust. 1 pkt 3 p.r.d., który stanowi o obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu po sprowadzeniu pojazdu na terytorium RP z państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Organ odwoławczy nie podzielił przy tym przytoczonego przez skarżącą w odwołaniu stanowiska Ministerstwa Infrastruktury wskazując, że przyjęcie tegoż stanowiska mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której pojazd nigdy nie zostanie zarejestrowany z uwagi na możliwą powtarzalność czynności zbycia pojazdu przed upływem ustawowego terminu na złożenie wniosku o rejestrację.
6. W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. i art. 73aa ust. 3 p.r.d. Podniosła, że materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób prawidłowy. W konsekwencji zbycia pojazdu i utraty przymiotu jego właściciela postępowanie administracyjne prowadzące do nałożenia kary pieniężnej było bezprzedmiotowe. Zdaniem spółki, w stanie faktycznym sprawy nie istniały przesłanki do inicjowania postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej niezależnie od brzmienia art. 73aa ust. 7 p.r.d.
7. SKO w Nowym Sączu domagało się oddalenia skargi podtrzymując pogląd, że ciążący na skarżącej obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nie wygasł wraz ze zbyciem pojazdu. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., zwrócił uwagę, że przepis ten nie był stosowany przez żaden z organów rozpatrujących niniejszą sprawę.
8. W piśmie z 20.01.2025 r. (k. 20) spółka podtrzymała stanowisko zaprezentowane w skardze oraz podała, że SKO w Nowym Sączu w kolejnych decyzjach z 18.12.2024 r., wydanych w rozpoznaniu odwołań skarżącej od decyzji nakładających na nią karę pieniężną za brak rejestracji pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich UE przed ich zbyciem w ustawowym terminie na złożenie wniosku o rejestrację – każdorazowo uchylało te decyzje i umarzało postępowanie w sprawie prezentując odmienne stanowisko, niż to wyrażone w zaskarżonej obecnie decyzji.
Do opisywanego pisma załączonych zostało 6 decyzji SKO w Nowym Sączu z 18.12.2024 r. zapadłych w rozpoznaniu odwołań spółki od decyzji nakładających na nią karę pieniężną za brak rejestracji pojazdu, który został zbyty przed upływem terminu na złożenie wniosku o jego rejestrację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
9. Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu zaskarżonych decyzji z uwagi na naruszenie przez orzekające organy administracji przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy.
10. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budził wątpliwości. Bezsporne bowiem było to, że w ramach działalności gospodarczej w zakresie obrotu pojazdami prowadzonej przez stronę skarżącą, w dniu 22.02.2024 r. sprowadzony został na terytorium RP z państwa członkowskiego UE pojazd marki Mitsubishi [...], który następnie sprzedany został przez spółkę w dniu 26.02.2024 r. bez wcześniejszego złożenia wniosku o jego rejestrację, a czynność tę dokonał nabywca tego pojazdu.
11.1. Materialnorpawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy art. 73aa ust. 1 p.r.d. w zw. z art. 140mb ust. 2 p.r.d. Stosownie do pierwszej ze wskazanych regulacji, właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia:
1) nabycia pojazdu na terytorium RP;
2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim UE;
3) sprowadzenia pojazdu na terytorium RP z terytorium państwa członkowskiego UE.
Ustęp 3 tego przepisu stanowi, że w przypadku, gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium RP działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni.
Stosownie do ustępu 7 cytowanej regulacji, przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy właściciel pojazdu nabytego na terytorium RP dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3.
Z kolei zgodnie z art. 140mb ust. 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł.
Wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 p.r.d. wymaga zatem ustalenia, czy właściciel pojazdu będący przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie obrotu pojazdami uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni od sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
12. Kluczowy problem występujący w kontrolowanej sprawie obejmował rozstrzygnięcia tego, czy karze określonej cytowanym wyżej art. 140mb ust. 2 p.r.d. podlega przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie obrotu pojazdami w sytuacji, w której - przed upływem, wynikającego z art. 73aa ust. 3 p.r.d. - terminu do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu - zbył on ten (sprowadzony do kraju z UE pojazd), tj. przestał być jego właścicielem.
13. Zagadnienie powyżej zarysowane nie jest jednolicie rozstrzygane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
13.1. Według pierwszego z poglądów, przedsiębiorca importujący do Polski pojazdy z krajów U.E. winien każdorazowo złożyć wniosek o rejestrację takiego pojazdu, a fakt sprzedaży sprowadzonego auta przed upływem ustawowego terminu do dokonania wskazanej czynności, nie wyłącza wskazanego obowiązku i pozostaje bez wpływu na kwestię odpowiedzialności (ukarania przedsiębiorcy karą pieniężną) za brak dopełnienia tegoż obowiązku (por. np. wyroki WSA w Lublinie z: 13.02.2025 r., sygn. akt III SA/Lu 705/24, z 19.12.2024 r. sygn. akt III SA/Lu 607/24 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 9.04.2025 r., sygn. akt III SA/Po 690/24).
13.2 Według drugiego stanowiska, zbycie przez przedsiębiorcę pojazdu sprowadzonego z kraju członkowskiego UE przed wynikającym z przepisów terminem na złożenie wniosku o jego rejestrację, wyklucza możliwość nałożenia kary określonej przepisem art. 140mb ust. 2 p.r.d. (por. wyroki WSA w Łodzi z 26.03.2025 r., sygn. akt III SA/Łd 3/25, z 30.10.2024 r., sygn. akt III SA/Łd 460/24, z 21.03.2025 r. sygn. akt III SA/Łd 890/24 oraz wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1698/24).
14. Sąd orzekający w tej sprawie podziela pogląd przedstawiony jako drugi, przyjmując za własną argumentacją prezentowaną w powołanych wyżej wyrokach (punkt 13.2).
W tym zakresie Sąd wskazuje, że zgodnie z przytoczoną regulacją art. 73aa ust. 1 p.r.d. - obowiązek wystąpienia z wnioskiem o rejestrację pojazdu nałożony został jedynie (wyłącznie) na właściciela pojazdu (podkreślenie Sądu). Konsekwencją sprzedaży pojazdu, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 pkt 3 p.r.d. jest więc utrata prawa własności tego auta. W takiej sytuacji konsekwentnie należy więc uznać, że wygasa również uprawnienie do zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji pojazdu. Zatem, w momencie zbycia pojazdu podmiot będący dotychczas jego właścicielem - przestaje nim być, a przez to traci możliwość złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, zaś obowiązek ten przechodzi na nowego jego właściciela (nabywcę). Powyższe ustalenia mają przełożenie na ocenę wystąpienia przesłanek nakładania kary pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 p.r.d. Już bowiem literalna wykładnia tego przepisu także wskazuje, że dopuszcza on nałożenie kary na podmiot będący właścicielem (podkreślenie Sądu) pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o jego rejestrację w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3. p.r.d. Nie jest zatem możliwe, a przez to uprawnione nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 2 p.r.d. na byłego właściciela pojazdu, którego obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu wygasł z uwagi na zbycie tego pojazdu w otwartym terminie do dokonania czynności zgłoszenia wniosku o jego rejestrację. Za odstąpieniem od literalnej wykładni powołanych wyżej przepisów nie może przemawiać dokonana przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ich wykładnia systemowa odwołująca się do art. 73aa ust. 7 p.r.d., wprowadzającego zwolnienie od obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, gdy jego właściciel nabył go na terytorium RP i dokona zbycia tego pojazdu przed upływem terminów, o których mowa w ust. 1 albo 3. W ocenie Sądu treść - art. 73aa ust. 1 i 3 oraz art. 140mb ust. 2 p.r.d. nie budzi istotnych wątpliwości interpretacyjnych, przez co brak podstaw do odwoływania się do wykładni systemowej wewnętrznej, zwłaszcza, że jej wynik skutkowałby koniecznością wszczynania bezprzedmiotowych postępowań administracyjnych jedynie w celu uniknięcia nałożenia kary, podczas gdy celem wprowadzenia omawianych regulacji prawnych była poprawa referencyjności danych znajdujących się w centralnej ewidencji pojazdów. Cel ten – jak bezsprzecznie wynika z przedstawionego na wstępie stanu faktycznego sprawy – został osiągnięty, bowiem sprowadzony przez stronę skarżącą i następnie sprzedany pojazd - został zarejestrowany przez nowego właściciela (k. 4). Jak wynika z wyjaśnień Ministra Infrastruktury zawartych w piśmie z 4.03.2024 r. (nr [...]) - art. 73aa ust. 7 p.r.d. został dodany na etapie prac senackich, w związku z wnioskiem strony społecznej dotyczącym konkretnego przypadku. Przepis ten miał z założenia charakter doprecyzowujący i jego wprowadzenie nie powinno różnicować sytuacji podmiotów w zależności od pochodzenia pojazdu, gdyż nie znajduje to uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego.
Podkreślić zarazem trzeba, że przy występowaniu wątpliwości co do treści normy prawnej mającej zastosowanie w sprawie (por. punkt 13.1 oraz 13.2), której przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku, wątpliwości te winny być rozstrzygane na korzyść strony (art. 7a par. 1 k.p.a.).
Z przedstawionych zatem powodów, prawidłowa w ocenie Sądu wykładnia art. 73aa ust. 1 i ust. 3 Prawa o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wyznaczony w ustawie termin na wypełnienie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację nie upłynął, a właściciel dokonał zbycia pojazdu, wygasa też obowiązek wynikający z art. 73aa ust. 1 albo ust. 3 p.r.d., co w konsekwencji rzutuje na spełnienie przesłanek do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb p.r.d.
W realiach uwarunkowań tej sprawy wskazać też należy, że dla jej oceny i przyjętego przez Sąd rozstrzygnięcia, poza prezentowaną wyżej wykładnią prawa, dodatkowe doniosłe znaczenie miało również i to, że SKO w Nowym Sączu w dniu 18.12.2024 r. wydało 6 decyzji, w których - na gruncie analogicznych do występującego w niniejszej sprawie stanów faktycznych odnoszących się do sytuacji skarżącej spółki - opowiedziało się za brakiem podstaw do nałożenia na nią kary pieniężnej za niezłożenie wniosku o rejestrację pojazdu sprowadzonego do Polski z UE, który został zbyty przez właściciela (stronę skarżącą) przed upływem terminu do złożenia wniosku o rejestrację. Organ odwoławczy zatem, w kolejnych decyzjach wydawanych względem skarżącej spółki przyjął więc korzystną dla niej wykładnię prawa, rewidując uprzednio prezentowaną ocenę sytuacji byłego właściciela pojazdu i podzielając pogląd, że sprzedaż pojazdu przed upływem terminu, o którym mowa w art. 73aa ust. 3 prowadzi do wygaśnięcia wobec spółki obowiązku złożenia wniosku o rejestrację. Wydanie więc przez organ odwoławczy szeregu korzystnych dla strony skarżącej decyzji w sprawach identycznych pod względem prawnym i faktycznym do sprawy obecnie rozstrzyganej, przy odstąpieniu organu od wcześniej prezentowanego stanowiska rygorystycznie postrzegającego kwestię odpowiedzialności i ukarania za niedopełnienie obowiązku rejestracji pojazdu, pozwala przyjmować wykształcenie się określonej praktyki załatwienia takich spraw, w którą to praktykę nie wpisywała się kontrolowana obecnie decyzja.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni przedstawioną ocenę prawną tej sprawy.
15. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Nowym Sączu oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 par. 1 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego. Na zasądzone koszty składały się: wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie adwokata (270 zł) – obliczone na podstawie par. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023 r., poz. 1964).