III SA/Kr 1855/22

III SA/Kr 1855/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1843/23 - Wyrok NSA z 2024-04-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
Art. 8 ust. 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi F. W. na czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie z dnia 11 października 2022 r., nr O/021205/0606; znak SZ-12.7233.1.1618.2022 w przedmiocie odmowy przyznania karty parkingowej skargę oddala.
Uzasadnienie
F. W. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie (dalej: organ) z 11 października 2022 r. polegającą na odmowie wydania karty parkingowej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem wniesionym 6 października 2023 r. skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o wydanie karty parkingowej na podstawie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanego 16 września 2005 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W orzeczeniu tym przyczyna niepełnosprawności została oznaczona symbolami: 06-E, 01-U, 02-P, a orzeczenie wydano się na stałe. W pkt 9 orzeczenia wskazano, że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 8 ust.1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. 2022 r., poz. 988)
Zawiadomieniem z 11 października 2022 r. organ poinformował skarżącego, że powołane przez niego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie spełnia w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa, przesłanek umożliwiających wydanie wnioskowanej karty.
Organ wskazał, że przepis art. 6 b ust. 3 pkt. 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1446), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2014 r. stanowi, że w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące m.in. spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3 a pkt. 1 i 2 ustawy z 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1446), przy czym w przypadku osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O, 05-R, 07-S lub 10-N i stwierdzenia znacznego ograniczenia możliwości samodzielnego poruszania się.
W konsekwencji powyższego powołana powyżej ustawa, zmieniła przesłanki materialnoprawne, na podstawie których powiatowy zespół orzeka o uprawnieniach strony do wydania karty parkingowej. Wyjątek dotyczy osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadających ważne orzeczenie wydane przez powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności przed dniem 1 lipca 2014 r. i mających przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O, 05-R lub 10-N, zawierające wskazanie o spełnianiu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych, stosownie dc art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej.
W następstwie powyższego każda osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień nie będące orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności mającym przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O, 05-R lub 10-N i zawierającym wskazanie o spełnianiu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2014 r., nie zawierające w swojej treści wskazania dotyczącego spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3 a pkt. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (pomimo zawartego w jego sentencji symbolu przyczyny niepełnosprawności 04-O, 05-R lub 10-N), czyli wskazania w tym zakresie obowiązującego od dnia 1 lipca 2014 r., nie może uzyskać karty parkingowej na podstawie posiadanego orzeczenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uznania czynności organu za bezskuteczną, podnosząc zarzut naruszenia art. 8 ust. 3a i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez ich błędną, literalną interpretację, sprzeczną z zasadami określonymi w Konstytucji RP - art. 2 i wyrażonej w tym przepisie zasady sprawiedliwości społecznej, z zasadą niesienia pomocy osobom niepełnosprawnym, określoną w art. 69 oraz z zasadą równości określoną w art. 32 - skutkującą odmową wydania karty parkingowej osobie zaliczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności z tej przyczyny.
Skarżący podał, że urodził się w 1989 r., choruje przewlekle od 1990 r., a od 16 września 2005 r. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i orzeczenie to zostało wydane na stałe. Przyczyna niepełnosprawności została określona w orzeczeniu jako: 06-E, 01-U, 02-P. W orzeczeniu tym nadto zostało wskazane, że spełnia on przesłanki określone w art. 8 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym - punkt 9 orzeczenia - inaczej, że skarżący posiadał wskazanie do uzyskania karty parkingowej. Wskazał, że zgodnie ze znowelizowanymi w 2013 r. przepisami w zakresie wydawania kart parkingowych, osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym od dnia 1 lipca 2014 r. uzyskują kartę parkingową na podstawie wydanego od dnia 1 lipca 2014 r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, zawierającego wskazanie w zakresie karty parkingowej. Skarżący podniósł, że ustawodawca przewidział odstępstwo od powyższej zasady - art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którą karta parkingowa od dnia 1 lipca 2014 r. przysługuje na podstawie orzeczenia wydawanego także przed dniem 1 lipca 2014 r. Wyjątek dotyczy osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, które posiadają orzeczenia wydane przed 1 lipca 2014 r. wraz z symbolem przyczyny niepełnosprawności 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna). Osoby posiadające tego rodzaju orzeczenia uzyskują kartę parkingową bez konieczności ponownego orzekania się - na podstawie dotychczasowego orzeczenia, jeżeli zawiera ono wskazanie do karty parkingowej. Skarżący podał, że epilepsja oznaczona kodem: 06-E jest niewątpliwie chorobą neurologiczną i została wyodrębniona z chorób neurologicznych 10-N jako osobna przyczyna niepełnosprawności w § 32 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 857). Tymczasem niedopatrzenie ustawodawcy i umieszczenie w przepisach ustawy z 23 października 2013 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw tylko symbolu 10-N, z pominięciem symbolu 06-E skutkowało odmową wydania karty parkingowej. Skarżący podał, że pomimo dostarczenia dodatkowych dokumentów potwierdzających bezwzględnie, że epilepsja jest chorobą neurologiczną, chociaż wyodrębnioną z chorób neurologicznych pod symbolem 10-N, organ odmówił wydania karty parkingowej. Zdaniem skarżącego celem ustawodawcy było zachowanie przez osoby najbardziej chore przywileju karty parkingowej bez konieczności ponownego orzekania.
W piśmie z 14 marca 2023 r. skarżący podniósł, że organ w ogóle nie odniósł się do jego sytuacji jako do osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności i chorobą neurologiczną. Skarżący podał, że posiada ważne, wydane przed 1 lipca 2014 r. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z przyczyną zaliczana do chorób neurologicznych. Epilepsja oznaczona symbolem 06-E jest bowiem chorobą neurologiczną. Zdaniem skarżącego organ mógł zastawać wykładnię celowościową. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 6, art.7, art. 80 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacja zawartą w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona ponieważ zmiany przepisów Prawa o ruchu drogowym, które weszły w życie 1 lipca 2014 r. ograniczyły krąg osób niepełnosprawnych uprawnionych do ubiegania się o wydanie karty parkingowej. Niemniej jednak nie pozbawiły skarżącego możliwości ponownego złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności dla potrzeb nabycia uprawnień do wydania karty parkingowej, ale na zasadach obowiązujących po nowelizacji przepisów.
Bezsprzecznie skarżący legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym 16 września 2005 r., w którym to orzeczeniu wskazano jako przyczyny niepełnosprawności symbole: 06-E; 01-U; 02-P. Jednocześnie orzeczenie to wskazało, że skarżący spełniał przesłanki z art. 8 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym tzn. skarżący był uprawniony do wydania mu karty parkingowej. Orzeczenie wydano na stałe.
Rzecz jednak w tym, że nowelizacja Prawa o ruchu drogowym wprowadzona w życie ustawą z 23 października 2013 r. w art. 6 ust. 2 przepisów intertemporalnych stanowiła, że osobom zaliczonym do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadającym ważne orzeczenie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i mającej przyczynę niepełnosprawności oznaczoną symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna), zawierające wskazanie o spełnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów dotychczasowych - kartę parkingową wydaje się na podstawie tego orzeczenia.
W orzeczeniu skarżącego, żaden z tych symboli nie występował. Z tych to powodów organ zasadnie odmówił przyznania karty parkingowej.
Okoliczność, że wydane skarżącemu orzeczenie o stopniu niepełnosprawności było bezterminowe nie stanowi przeszkody do starania się o wydanie "nowego" orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i jego przyczynach zgodnie z nowymi przepisami. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2017 r., I OSK 628/17: "Artykuł 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1446) jest przepisem przejściowym, a jego oddziaływanie nie ma wpływu na możliwość uzyskania orzeczenia uprawniającego do karty parkingowej na nowych zasadach, stanowiąc dodatkową gwarancję dla tych osób, które w sposób oczywisty - na podstawie ustaleń wynikających z dotychczasowych orzeczeń - spełniają również przesłanki do nabycia karty parkingowej na podstawie przepisów znowelizowanych".
Niezasadne więc były zarzuty skargi dotyczące naruszenia ww. art. 6 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej. Organ związany był treścią orzeczenia o niepełnosprawności i nie mógł samodzielnie w tym zakresie (tzn. przyczyn niepełnosprawności) dokonywać własnych ustaleń. Innymi słowy, organ nie mógł samodzielnie przyjąć, że w orzeczeniu wystąpił symbol "10-N’ (choroba neurologiczna), pomimo że stwierdzona u skarżącego epilepsja (symbol 06-E) jest rodzajem choroby neurologicznej.
W literaturze wskazuje się na przyczyny nowelizacji podkreślając, że intencją ustawodawcy było przede wszystkim wyeliminowanie nadużyć związanych z posługiwaniem się owymi kartami przez osoby nieuprawnione i ułatwienie korzystania z uprawnień osobom niepełnosprawnym. Realizacji tego celu w szczególności miały służyć środki w postaci zaostrzenia kryteriów wydawania kart oraz weryfikacja dotychczas wydanych kart. Przyjęto radykalne rozwiązanie polegające na unieważnieniu ex lege wszystkich wydanych kart parkingowych, łącznie z kartami wydanymi bezterminowo. W myśl art. 6 ww. ustawy nowelizującej, karty parkingowe wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowały ważność do dnia określonego jako data ważności karty, nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2015 r. Nowelizacja na nowo określiła i zawęziła krąg uprawnionych - są to osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o ile mają znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Aksjologiczne uzasadnienie przyjętych rozwiązań sądy administracyjne oceniają jako prawidłowe, a przyjęta metoda regulacji intertemporalnej w ustawie nowelizującej zapewnia minimum gwarancji zabezpieczających dla dotychczasowych posiadaczy kart. Podkreśla się, że ustawodawca zastosował bardzo długi okres vacatio legis, początkowo do 30 listopada 2014 r., a później na skutek nowelizacji z dnia 10 października 2014 r. okres ten wydłużył jeszcze do 30 czerwca 2015 r. Okres ten należy uznać za całkowicie wystarczający do podjęcia działań zmierzających do uzyskania nowego orzeczenia przez osoby, które nie spełniały kryterium z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej i nie mogły uzyskać automatycznie karty parkingowej na podstawie dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności.
Sądy administracyjne słusznie zwracają uwagę, że zastosowane w ww. art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym, kryterium nie wyklucza możliwości ubiegania się o kartę parkingową na nowych zasadach dla osób, które z różnych względów w posiadanym orzeczeniu nie miały - tak jak w przypadku skarżącego - wyraźnego wskazania tego rodzaju dysfunkcji (ww. wyrok NSA z 4 października 2017 r., I OSK 628/17 i powołane tam inne orzeczenia).
Z tych to powodów Sąd uznał, że niezasadne były również zarzuty odwołujące się do wartości konstytucyjnych. Skarżącemu zapewniono stosunkowo długi okres dostosowawczy, aby mógł przeprowadzić proces orzekania o stopniu niepełnosprawności uwzgledniający przyczyny wymienione w przepisach pozwalających na skuteczne złożenie wniosku o wydanie karty parkingowej.
Sąd więc oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.).