III SA/Kr 1832/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2023-11-07
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówgranice działekprawo geodezyjnemodernizacja ewidencjipostępowanie administracyjneWSAnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję o odrzuceniu zarzutów do danych ewidencji gruntów, podkreślając, że modernizacja ewidencji nie służy rozstrzyganiu sporów granicznych.

Skarżący A. O. i Z. O. wnieśli skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odrzuceniu zarzutów do danych ewidencji gruntów i budynków. Zarzuty dotyczyły przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że modernizacja ewidencji gruntów nie jest postępowaniem w sprawie ustalenia przebiegu granic i nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych.

Sprawa dotyczyła skargi A. O. i Z. O. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odrzuceniu zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zarzuty skarżących dotyczyły przebiegu granicy między ich działką nr [...] a działką nr [...]. Organy administracji uznały, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie jest postępowaniem służącym do ustalania przebiegu granic ani rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny, a spory graniczne powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu, np. rozgraniczeniowym przed sądem powszechnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, modernizacja ewidencji gruntów i budynków ma charakter rejestrowy i wtórny, nie służy do ustalania przebiegu granic ani rozstrzygania sporów cywilnoprawnych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a spory graniczne powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu, np. rozgraniczeniowym. Modernizacja ma na celu aktualizację danych, a nie tworzenie nowego stanu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.g.k. art. 24a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

p.g.k. art. 20

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.e.g.b.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

u.p.g.k. art. 2 § 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Modernizacja ewidencji gruntów nie służy do ustalania przebiegu granic ani rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Zarzuty w ramach modernizacji powinny dotyczyć danych ujawnionych w projekcie operatu, a nie kwestii wykraczających poza jej zakres. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny, a nie go kształtuje.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 80 k.p.a.) poprzez błędne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu granicy. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 7d pkt 1, art. 20, 21, 22, 24, 24a p.g.k.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie zarzutów do operatu modernizacji.

Godne uwagi sformułowania

modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Kasprzycki

członek

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że modernizacja ewidencji gruntów nie jest właściwym trybem do rozstrzygania sporów granicznych i cywilnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym, ponieważ wyjaśnia granice postępowania modernizacyjnego ewidencji gruntów.

Modernizacja ewidencji gruntów: Czy to sposób na rozwiązanie sporu o granicę działki?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1832/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 24a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skarg A. O. i Z. O. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 października 2022 r., nr IG-II.7221.102.2022.EG w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów budynków skargi oddala.
Uzasadnienie
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 6 października 2022 r. znak: IG-II.7221.102.2022.EG, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "k.p.a."), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej: "p.g.k."), utrzymał w mocy decyzję Starosty z 20 czerwca 2022 r. znak: NGK.6620.2.6.2022 orzekającą o odrzuceniu zarzutu A. O. (dalej: "skarżący") i . O. (dalej: "skarżąca"), do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu A., jednostka ewidencyjna A. –miasto
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dla obrębu A. jednostka ewidencyjna A.-miasto została przeprowadzona na podstawie art. 24 a p.g.k., modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków. W terminie od 17 stycznia do 4 lutego 2022 r. został wyłożony do publicznego wglądu projekt operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu A.. Operat z przeprowadzonej modernizacji przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 10 marca 2022 r. za nr [...].
W dniu 25 stycznia 2022 r. skarżący zgłosił uwagę do projektu operatu opisowo-kartograficznego o treści: "nie zgadzam się z przebiegiem granicy południowozachodniej od pkt 31 do 15013. Wg mnie granica przebiega w odległości około 1,0 m od schodów".
Starosta, na podstawie art. 24a ust. 7 ustawy p.g.k., pismem z dnia z 22 lutego 2022 r., odrzucił ww. uwagę.
W terminie przewidzianym na zgłaszanie zarzutów, do Starostwa Powiatowego wpłynęły pisma skarżącego z 2 marca 2022 r. oraz 14 kwietnia 2022 r., w których kwestionuje przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...].
Starosta, po rozpatrzeniu zarzutów, decyzją z 20 czerwca 2022 r. znak: [...], orzekł o ich odrzuceniu.
Organ wyjaśnił, że w rejestrze gruntów operatu opisowo-kartograficznego obrębu A. ujawnieni zostali:
1. A. O. i Z. O. - współwłaściciele działki nr [...]
2. M. P., R. P., J. Ż. - współwłaściciele działki nr [...] oraz współużytkownicy wieczyści działki [...]
3. Skarb Państwa - właściciel działki nr [...]
4. Powiat Wadowicki - właściciel działki nr [...]
5. Zespół Szkół nr 2 im. św. J.K. w A. - trwały zarządca działki nr [...].
Z akt sprawy wynika, że, ewidencja gruntów dla obrębu A. została założona w latach 60. XX. Wieku na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.1955 r. Nr 6 póz. 32) i Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P.1969 Nr 11 póz. 98). Obwieszczenie o tym zamieszczono w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 26 października 1971 r.;
Rejestr gruntów założono na podstawie Planów Sytuacyjnych z 1948 i 1958 roku, a zgodnie z protokołem obliczania powierzchni parcel operatu założenia ewidencji gruntów nr [...] ([...]) w jednostce rejestrowej nr [...] ujawniono wówczas pb [...] o powierzchni 0,0153 ha na rzecz S. i H. S.;
Z kolei zgodnie ze szkicem polowym oraz protokołem granicznym sporządzonymi 26 kwietnia 1991 r. będącymi integralną częścią operatu technicznego nr [...] ([...]) podziału parcel pgr. l.kat 1606/31, pgr. l.kat 1606/29 i pb. [...] położonych w A., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 maja 1991 r., ustalono położenie punktu 31. Ówcześni właściciele pb. [...] zaakceptowali to ustalenie składając podpisy w protokole granicznym;
Na podstawie aktów notarialnych nr: Rep. A nr [...] z 19 marca 1992 r. oraz Rep. A nr [...] z 6 czerwca 1994 r. skarżący stali się współwłaścicielami w udziałach po 1/2 części działki nr [...] o pow. 0,0153 ha (przy czym w akcie notarialnym Rep. A nr [...] powierzchnia działki została określona na
0,0101 ha);
W 2003 r., mając na względzie § 9 ust. 4 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji .gruntów i budynków, z którego wynika, że działka ewidencyjna jest wyróżniana przez jej numer, który ma postać liczby naturalnej, parcela pb. [...] zmieniła oznaczenie na działkę [...] (zmiana nr Zd [...]);
Od założenia ewidencji do 2005 roku obowiązującą mapą ewidencyjną była mapa w skali 1:2880, utworzona na bazie map katastralnych. Mapy te miały przy założeniu ewidencji gruntów stanowić materiał zastępczy do czasu sporządzenia nowych, powstałych z pomiaru terenowego;
W 2005 roku przeprowadzono dla jednostki ewidencyjnej A.-miasto modernizację ewidencji gruntów, która miała na celu m.in. założenie ewidencji budynków i lokali, przekształcenie mapy ewidencyjnej w skali 1:2800 z postaci analogowej do postaci cyfrowej, oraz aktualizację użytków gruntowych dotyczących
terenów zabudowanych. W jej wyniku na działce [...] został ujawniony budynek
mieszkalny o identyfikatorze: [...] i powierzchni zabudowy
77 m2. Czynności modernizacyjne nie obejmowały ustalenia przebiegu granic,
w związku z czym granica pomiędzy działką nr [...] a działką [...] została
określona poprzez punkt 31 (znak naziemny), pochodzący ze wspomnianego wyżej
operatu technicznego nr [...] (obecny nr [...]), oraz punkt [...]
(niestabilizowany) pozyskany z wektoryzacji ewidencyjnej mapy rastrowej (bez
wykorzystania wyników geodezyjnych pomiarów terenowych). Skarżący nie złożyli wówczas uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego
ani zarzutów do operatu opisowo-kartograficznego.
W 2021 roku przeprowadzono przedmiotową modernizację operatu ewidencyjnego dla jednostki ewidencyjnej A.-miasto (operat [...]). Prace modernizacyjne wykonano zgodnie z Warunkami technicznymi opracowanymi 13 sierpnia 2020 r. pt. Weryfikacja i poprawa jakości bazy EGIB poprzez wykonanie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej A.- miasto (karty 66-70 akt sprawy). W wyniku przeprowadzonej modernizacji uzupełniono dane dotyczące budynku [...] o m.in.: klasę wg PKOB, główną funkcję budynku oraz zaktualizowano powierzchnię zabudowy z 77 m2 na 72 m2, co wynika z zawiadomienia o wprowadzonych zmianach danych ewidencyjnych (zmiana nr [...]). Przeprowadzona modernizacja nie wprowadziła żadnych zmian w zakresie przebiegu granic działki [...], w tym z działką nr [...].
Celem przeprowadzonej w 2021 roku modernizacji ewidencji gruntów i budynków była cyfryzacja i poprawa jakości mapy ewidencyjnej wraz z dostosowaniem struktury i atrybutów odpowiadającym regulacjom prawnym zawartych w obowiązujących przepisach oraz doprowadzenie bazy danych ewidencji gruntów i budynków do zgodności z pojęciowym modelem danych EGiB.
Z treści sprawozdania technicznego z prac modernizacyjnych w sprawie ustalenia przebiegu granic wynika, że na podstawie danych pozyskanych z pomiarów budynków oraz danych dotyczących działek ewidencyjnych wykazanych w RBD (robocza baza danych), Wykonawca opracował zestawienie kolizji budynków z granicami nieruchomości, których przekroczenie jest większe niż 0,6 m. Ustaleniem nie objęto działek, których punkty graniczne zostały pozyskano z ZRD -1 (tj. źródło danych o położeniu punktu granicznego – geodezyjne pomiary terenowe poprzedzone rozgraniczeniem nieruchomości, wznowieniem znaków granicznych, wyznaczeniem punktów granicznych lub ustaleniem ich położenia w innym trybie, w tym w trybie określonym w § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia) lub 5 (tj. źródło danych o położeniu punktu granicznego - zatwierdzone projekty podziału nieruchomości lub scalenia i podziału nieruchomości), lub kolizja występuje w ramach jednego gospodarstwa a działki znajdują się w różnych jednostkach rejestrowych, ale właścicieli łączy 1-2 stopień pokrewieństwa. Ustalenie przebiegu granic wykonano metodą pomiarów terenowych zgodnie z Warunkami technicznym.
W ocenie organu I instancji, prowadzona modernizacja nie wprowadziła żadnych zmian ewidencyjnych do przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...]. W związku z powyższym zarzuty do modernizacji nie mają żadnych usprawiedliwionych podstaw. Nadto organ I instancji podkreślił, że modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie ma prawotwórczego charakteru i nie rozstrzyga sporu granicznego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli skarżący, nie zgadzając się z przebiegiem granic działki nr [...] z działką nr [...] w punktach od 31 do 15013 w miejscowości A.
Opisaną na wstępie decyzją, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do rozbieżności między oczekiwaniami skarżących, a zakresem działań organu administracji w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie A. Wykonawca w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie był zobowiązany do ustalenia przebiegu granic w taki sposób, aby dopasować przebieg ich do stanu użytkowania na gruncie, zatem zarzut zgłoszony do danych zawartych w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków jest bezzasadny. Przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie wprowadziła zmian w przedmiocie działki skarżących nr [...], wykonawca nie zmieniał przebiegu granic działek w stosunku do ewidencji obowiązującej przed modernizacją. Powyższe potwierdza również zestawienie przez Starostę miar pozyskanych z operatów geodezyjnych będących na stanie zasobu i dotyczących przedmiotowej nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego tak wykazany przebieg granic jest zgodny z przedmiotem wykonanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków a odrzucenie przez Starostę zarzutów zgłoszonych przez skarżących było prawidłowe.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśnił, iż powierzchnia zabudowy jest określana zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie, w szczególności w normie PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Jak stanowi pkt 5.1.2. tej normy, przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnię budynku wyznacza się przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnie terenu, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się m.in. powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się m.in.: powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). Dlatego też schody prowadzące do budynku 7A posadowionego na działce [...] nie były brane pod uwagę.
Odnosząc się z kolei do budynku położonego na działce skarżących, wskazał, że był on już wykazany na mapie z założenia ewidencji gruntów w skali 1:2880 (operat nr [...] (obecny nr [...]), szkicu sporządzonym 26 kwietnia 1991 r. do operatu nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 maja 1991 r. (obecny nr [...]) oraz na mapie ewidencyjnej obowiązującej od 2005 roku.
W ocenie organu odwoławczego, niewątpliwie stan obecny wymaga uregulowania, jednakże nie w ramach rozpatrywania zarzutów do zmodernizowanych danych. Modernizacja operatu ewidencyjnego nie może rozstrzygać kwestii związanych z ustaleniem zasięgu prawa własności. W żadnym razie jej rolą nie jest rozstrzyganie sporów w kwestiach: komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego (w tym modernizacja operatu ewidencyjnego) ma charakter rejestrowy, wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W niniejszej sprawie organy ewidencyjne zarejestrowały jedynie stan prawny jaki istniał dotychczas.
Organ odwoławczy w pełni podziela stanowisko Starosty co do odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu A. odnośnie działki ewidencyjnej nr [...].
W ocenie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione.
Zaskarżona decyzja posiada odpowiadające treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie, przedstawiające w sposób kompletny i zrozumiały tok rozumowania organu. Starosta w przeprowadzonym postępowaniu nie naruszył podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronie na każdym etapie postępowania administracyjnego.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wnieśli tożsame skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1, 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie przez organ błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że przebieg granicy działki [...] z działką [...] w punktach od 31 do 15013 w miejscowości A., jest taki jak na sporządzonym operacie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej A. - miasto, obręb ewidencyjny – A., zaewidencjonowanym w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w dniu 10 marca 2022 roku pod identyfikatorem [...], z jednoczesnym odrzuceniem zarzutów strony skarżącej co do sposobu ustalenia przebiegu granicy działki [...] z działką [...] w punktach od 31 do 15013 w miejscowości A., co do sposobu jej ustalenia.
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1. art. 7d pkt 1, art. 20, 21, 22 oraz art. 24 i art. 24a p.g.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej A. - miasto, obręb ewidencyjny – A., zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w dniu 10 marca 2022 roku pod identyfikatorem [...], złożonych przez skarżących, w zakresie przebiegu granicy działki [...] z działką [...] w punktach od 31 do 15013 w miejscowości A.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wnieśli o uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 października 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty z 20 czerwca 2022 r. orzekającą o odrzuceniu zarzutu skarżących do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu A., jednostka ewidencyjna A. –miasto, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.g.k.
Zgodnie z art. 20 u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów to jest ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z kolei sama ewidencja gruntów i budynków została zdefiniowana w art. 2 pkt 8 u.p.g.k. jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zasadniczo w ramach ewidencji gruntów obszar kraju został podzielony na jednostki ewidencyjne, które są obszarami gruntów położonych w granicach administracyjnych gminy, a w przypadku gdy w skład gminy wchodzi miejscowość o statusie miasta, również w granicach administracyjnych miasta. Z kolei jednostka ewidencyjna została podzielona na obręby ewidencyjne, które są określane przez nazwę i numer lub przez sam numer. W ramach obrębów ewidencyjnych funkcjonują działki ewidencyjne. (zob. E. Stefańska (w:) Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, Warszawa 2018, art. 20). Zgodnie rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. poz. 1390 z późn. zm.)., zwanego daje r.e.g.b., działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
W orzecznictwie przyjęto, że rejestr ewidencji gruntów ma być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2011 r., I OSK 1764/10, LEX nr 1131488). Na jej podstawie strona nie nabywa więc prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że ewidencja nie rozstrzyga natomiast sporów co do gruntów, organy ewidencyjne nie są zaś uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z 14 marca 2012 r., III SA/Łd 24/12, LEX nr 1139539).
Zgodnie z art. 24a ust. 1 u.p.g.k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Wówczas starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje te podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. Z kolei projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, a także udostępnieniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344). Następnie starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. Zgodnie z ust. 6 art. 24a u.p.g.k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Dalej upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7 art. 24a u.p.g.k., dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa.
Na podstawie ust. 9 art. 24a u.p.g.k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji. Natomiast do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące. Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Zgodnie z § 29 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków źródłami danych wykorzystywanych przy zakładaniu albo modernizacji ewidencji są:
1) materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;
2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin;
3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach;
4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne.
Z kolei § 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa podstawy wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych. Tak więc przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:
1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:
a) postępowania rozgraniczeniowego,
b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,
c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,
d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
e) podziału nieruchomości,
f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;
2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;
3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
Następnie na podstawie § 31 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 u.p.g.k., dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.
W niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone ustalenie przebiegu granicy działki [...] (własność skarżących) z działką nr [...]. Wykonawca bowiem modernizacji nie był do tego zobligowany. Należy bowiem podkreślić, że położenie pkt 31 było ustalone zgodnie z protokołem granicznym z 26 kwietnia 1991r., a z kolei pkt 15013 pozyskano z wektoryzacji ewidencji mapy rastowej i ten ostatni punkt został ustalony w ramach przeprowadzone modernizacji w 2005r., co do której nie zostały złożone żadne uwagi przez skarżących, którzy byli już właścicielami nieruchomości działki [...] od 19 marca 1992r. Co więcej istotne jest, że wykonawca sporządzający modernizację w 2021r. był zobligowany jedynie do opracowania zestawienia kolizji budynków z granicami nieruchomości, w sytuacji gdy kolizja ta przekraczała 0,6 m. Tak więc obowiązek ustalenia przebiegu granicy dotyczył sytuacji kolizyjnych przekraczających 0,6 m. W niniejszej sprawie wartość tzw. przekroczenia granicznego była niższa niż 0,2m. Należy również zauważyć, że przeprowadzona w 20221r. modernizacja ewidencji nie wprowadziła żadnych zmian ewidencyjnych co do przebiegu granicy działki [...] z działką nr [...].
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że "zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające" (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1231/97, LEX nr 41277). Trafnie zauważa się, że regulacja art. 24a ust. 9 p.g.i.k. przewiduje zgłaszanie zarzutów w określonym w nim terminie od dnia ogłoszenia informacji, o której mowa w ust. 8. W przepisie tym chodzi o operat, powstały w toku postępowania mającego na celu modernizację ewidencji. Przepis ten należy wykładać w ten sposób, że tryb zgłaszania zarzutów przewidziany w art. 24a ust. 9 p.g.i.k. dotyczy tylko danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji ewidencji i ogranicza zakres wnoszonych uwag i zarzutów do danych stanowiących zapisy nowe. Takie rozumienie znajduje oparcie także w regulacji dotyczącej składania zastrzeżeń do prowadzonej modernizacji na etapie wyłożenia projektu operatu, która przewiduje możliwość składania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu - ust. 6 omawianego przepisu. Za przedstawionym rozumieniem art. 24a ust. 9 p.g.i.k. przemawia zatem nie tylko dyrektywa językowa ale także systemowa i funkcjonalna. Regulacja postanowień p.g.i.k. nie daje racjonalnych podstaw do przyjęcia poglądu, iż zamiarem ustawodawcy było, by przy okazji modernizacji ewidencji można było skutecznie podnieść wszelkie zarzuty będące poza zakresem i przedmiotem prowadzonej modernizacji (Wyrok NSA z 16.05.2018 r., I OSK 2778/17, LEX nr 2509433, Wyrok WSA w Krakowie z 29.12.2023 r., III SA/Kr 1068/23, LEX nr 3670621.). Modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych, w celu dostosowania ich do wymogów prawnych. Zatem procedura ta nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie w zakresie przebiegu granic. W sytuacji, gdy powstaje spór co do przebiegu granicy, a także co do położenia znaków granicznych, to spór taki może być rozstrzygnięty wyłącznie w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Zmiana przebiegu granic byłaby zatem możliwa po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nowej dokumentacji sporządzonej w odrębnym postępowaniu - sądowym lub administracyjnym przeprowadzonym na wniosek strony (Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16.11.2023 r., II SA/Go 360/23, LEX nr 3634352). W ustawie u.p.g.k. zawarto zatem normy określające zakres działania organów administracyjnych. Tym samym organy administracyjne w tej sprawie, nie były uprawnione do rozstrzygania sporów natury cywilnoprawnej a dotyczących przebiegu granicy działek ewidencyjnej skarżących. Skarżący są uprawnieni do podejmowania działań polegających na podjęciu starań zmierzających do uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć, poprzez zainicjowanie postępowania o rozgraniczenie przed właściwym organem lub innego wybranego postępowania o charakterze cywilnoprawnym przed sądem powszechnym. Wówczas tego rodzaju udokumentowane rozstrzygnięcie, może stanowić podstawę do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 24 ust. 2b p.g.k. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2021 r., III SA/Kr 875/21, Wyrok WSA w Krakowie z 12.12.2023 r., III SA/Kr 1103/23, LEX nr 3650376).
W sprawie nie stwierdzono naruszeń prawa procesowego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji i nie wymagał uzupełnienia. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.k.p.a.).
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI