II SA/Rz 670/24

II SA/Rz 670/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO.4111/154/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 670/24
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi B.S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 19 marca 2024r. nr SKO.4111/154/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 10 stycznia 2024r., nr GOPS.5231.11.2023 Wójt Gminy L. odmówił przyznania B.S. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką S.S. Przyczyną wydania decyzji odmownej był fakt, że wnioskodawczyni jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B.S., reprezentowana przez adw. J.Ż. W odwołaniu podniesiono, że pomimo legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności B.S. jest w dobrym stanie zdrowia i tym samym może sprawować opiekę nad swoją matką w zakresie niezbędnym z uwagi na jej stan zdrowia. Powyższe zdaniem Strony potwierdza zaświadczenie lekarskie z dnia 22 stycznia 2024r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie opisaną na wstępie decyzją z 19 marca 2024r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.) w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.
Kolegium, po przytoczeniu treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazało, że wnioskodawczyni jest córką S.S., legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawczyni jako córka osoby wymagającej opieki jest osobą, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny.
SKO stwierdziło, że bezspornie wnioskodawczyni również posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. w dniu [...] grudnia 2022r., znak [...] do dnia 31 grudnia 2024r.
Powyższe stanowi w ocenie organu odwoławczego podstawę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. W przepisie tym ustawodawca jednoznacznie wyłączył z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego osoby legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawczyni takim orzeczeniem bezspornie się legitymuje, a zatem w obowiązującym stanie prawnym świadczenie pielęgnacyjne nie może jej zostać przyznane.
W ocenie SKO powyższych ustaleń nie zmienia zaświadczenie lekarskie przedłożone wraz z odwołaniem czy też ustalenie, że stan zdrowia wnioskodawczyni - pomimo posiadanego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - pozwala na sprawowanie opieki nad matką. Dopóki wnioskodawczyni legitymuje się przedmiotowym orzeczeniem, dopóty istnieć będzie przeszkoda w przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego, a organy administracji nie są ani uprawnione ani zobowiązane do dokonywania ustaleń dotyczących faktycznej zdolności wnioskodawczyni do wykonywania czynności opiekuńczych względem matki.
B.S., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata J.Ż. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 19 marca 2024 r. nr SKO.4111/154/2024, zarzucając rażące naruszenie: art. 17 ust. 1a i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W oparciu o ww. zarzut Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nadal podtrzymuje argumentację przedstawioną w odwołaniu. Podniosła, że mimo, iż orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z [...] grudnia 2022 r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, to jej stan zdrowia wskazuje na to, że nie wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jej stan zdrowia jest dobry i może tym samym sprawować opiekę nad swoją matką w zakresie niezbędnym dla stanu zdrowia matki, co potwierdza odpis zaświadczenia lekarskiego z 22.01.2024 r. znajdujący się w aktach sprawy. Powyższe znajduje także potwierdzenie w wypisie z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] lipca 2023 r., w którym stwierdza się, że u B.S. nie stwierdza się niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu, który podlegał zastosowaniu w niniejszej sprawie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Należy więc podkreślić, że z treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wynika, że osoby, które same legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności zostały wyłączone z kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca B.S., która ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związki z opieką nad matką legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] grudnia 2022r., znak [...]. Orzeczenie wydano do 31 grudnia 2024r. ze wskazaniem, że Skarżąca wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt V.7. orzeczenia).
Skoro więc Skarżąca na dzień 31 grudnia 2023r. legitymowała się ważnym orzeczeniem o przyznaniu jej znacznego stopnia niepełnosprawności była na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wyłączona z katalogu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjnego. Powyższego nie zmienia znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że Skarżąca może sprawować opiekę ad swoją matką. Na podstawie zaświadczenie lekarskiego nie można podważyć ustaleń zawartych w orzeczeniu o przyznaniu stopnia niepełnosprawności. Odnośnie dołączonego do skargi orzeczenia Lekarza Orzecznika KRUS z [...] lipca 2023r. należy wskazać, że nie stwierdzono w nim niezdolności Skarżącej do samodzielnej egzystencji. Powyższe orzeczenie nie zmienia jednak faktu, że w obrocie prawnym na dzień 31 grudnia 2023r. pozostawało ważne orzeczenie o przyznaniu Skarżącej znacznego stopnia niepełnosprawności, które z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uniemożliwiało przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.