III SA/Kr 1798/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Nowym Sączu na uchwałę Rady Gminy Uście Gorlickie z 2003 roku w sprawie uchwalenia statutów sołectw, w szczególności Statutu Sołectwa Smerekowiec. Prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, polegające na nieprzeprowadzeniu wymaganych prawem konsultacji społecznych z mieszkańcami przed uchwaleniem statutu. Sąd administracyjny zgodził się z argumentacją prokuratora, podkreślając, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwalenie statutu jednostki pomocniczej wymaga uprzedniego przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami. Ponadto, zasady i tryb tych konsultacji powinny być określone w odrębnej uchwale rady gminy, zgodnie z art. 5a ust. 2 tej ustawy. W tej konkretnej sprawie Rada Gminy Uście Gorlickie nie podjęła uchwały określającej zasady i tryb konsultacji, ani nie przeprowadziła wymaganych konsultacji. Wójt Gminy przyznał, że konsultacje w wymaganym trybie nie odbyły się, choć zaznaczył, że temat był omawiany na komisjach. Sąd uznał brak konsultacji za istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały w zaskarżonym zakresie, i na tej podstawie orzekł o stwierdzeniu nieważności załącznika nr 14 do uchwały Rady Gminy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność uchwał rady gminy dotyczących statutów jednostek pomocniczych, obowiązek przeprowadzenia konsultacji społecznych i określenia ich trybu w odrębnej uchwale.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie podjęcia uchwały (2003 r.) oraz interpretacji przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia statutu jednostki pomocniczej (sołectwa) jest ważna, jeśli nie poprzedzały jej konsultacje z mieszkańcami przeprowadzone zgodnie z odrębną uchwałą rady gminy określającą zasady i tryb tych konsultacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka jest nieważna w zaskarżonym zakresie z powodu istotnego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym wymaga, aby uchwalenie statutu jednostki pomocniczej było poprzedzone konsultacjami z mieszkańcami, a zasady i tryb tych konsultacji muszą być określone w odrębnej uchwale rady gminy. Brak tych elementów stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały.
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 5a § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy jest zobowiązana do określenia w sposób kompletny i wyczerpujący zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami w odrębnej uchwale.
u.s.g. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organizacja i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
Pomocnicze
u.s.g. art. 5a § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konsultacje z mieszkańcami mogą być przeprowadzane w sprawach ważnych dla gminy, a ich zasady i tryb określa uchwała rady gminy.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach zasad tworzenia i zakresu działania jednostek pomocniczych.
u.s.g. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Statut jednostki pomocniczej określa m.in. nazwę i obszar, zasady i tryb wyborów organów, organizację i zadania organów.
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rada gminy może podejmować uchwały w sprawach zasad tworzenia i zakresu działania jednostek pomocniczych.
u.s.g. art. 42
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwały rady gminy wydawane na podstawie upoważnień ustawowych są aktami prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub części albo stwierdza ich nieważność z mocy prawa.
u.o.a.n. art. 13 § pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty prawa miejscowego podlegają ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przez niepoddanie statutu sołectwa konsultacjom społecznym z mieszkańcami, w trybie określonym odrębną uchwałą rady gminy.
Godne uwagi sformułowania
przepisy art. 5 ust. 2 oraz 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że uchwały dotyczące statutów jednostek pomocniczych powinny były zostać podjęte dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tych jednostek pomocniczych • wymóg przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być przy tym rozumiany jako rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych regulacji i umożliwienie mieszkańcom wyrażenia o nich opinii • zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy rada gminy powinna określić odrębną uchwałą podjętą stosownie do przepisu art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym • nie spełnia wymogu np. poddanie projektu statutu konsultacji przez samo tylko ogłoszenie na stronie internetowej z możliwością kierowania uwag do opublikowanego projektu uchwały, w sytuacji gdy trybu tych konsultacji, wbrew wymogom ustawowym, nie określono w odrębnej uchwale • faktu poprzedzenia zaskarżonej uchwały konsultacjami nie można uzasadniać li tylko i wyłącznie domniemaniem praworządności działań organu administracji
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Kiełkowski
sędzia
Janusz Kasprzycki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność uchwał rady gminy dotyczących statutów jednostek pomocniczych, obowiązek przeprowadzenia konsultacji społecznych i określenia ich trybu w odrębnej uchwale."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie podjęcia uchwały (2003 r.) oraz interpretacji przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady demokracji lokalnej i partycypacji obywatelskiej, pokazując, jak proceduralne błędy mogą prowadzić do nieważności uchwał.
“Nieważny statut sołectwa przez brak konsultacji: Sąd wyjaśnia, jak samorządy muszą słuchać mieszkańców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.