III SA/KR 178/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje organów celnych dotyczące podatku akcyzowego od używanego samochodu osobowego, uznając polskie przepisy za częściowo sprzeczne z prawem UE, w szczególności z art. 90 TWE.
Skarżący nabyli używany samochód osobowy z zagranicy i zapłacili podatek akcyzowy zgodnie z polskimi przepisami. Następnie wystąpili o zwrot podatku, powołując się na niezgodność polskich regulacji z prawem Unii Europejskiej. Organy celne odmówiły zwrotu, uznając podatek za należny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od używanych samochodów starszych niż dwa lata, nabyte z innego państwa członkowskiego, mogą być sprzeczne z art. 90 TWE, jeśli stawka podatku przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w kraju.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od używanego samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Skarżący nabyli pojazd z zagranicy, złożyli deklarację i zapłacili podatek akcyzowy według polskich przepisów. Następnie wystąpili o zwrot, argumentując, że polskie przepisy są niezgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z art. 23, 25 i 90 Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (TWE). Organy celne odmówiły zwrotu, twierdząc, że podatek został zapłacony zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i nie stanowi nadpłaty. Podkreślono, że kwestie opodatkowania wyrobów niezharmonizowanych, takich jak samochody, leżą w gestii państw członkowskich, o ile nie naruszają swobodnego przepływu towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uwzględniając orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w tym wyrok w sprawie C-313/05, uznał skargi za częściowo zasadne. Sąd stwierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów starszych niż dwa lata, nabytych z innego państwa członkowskiego, mogą być sprzeczne z art. 90 TWE, jeśli wysokość nałożonego podatku przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce. W związku z tym, skarżącym przysługuje prawo do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy w takim zakresie. Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów celnych oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, uznając naruszenie prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów starszych niż dwa lata, nabytych z innego państwa członkowskiego, mogą być sprzeczne z art. 90 TWE, jeśli wysokość nałożonego podatku przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie ETS, które wskazuje, że stawki podatku akcyzowego na samochody używane nabyte z innego państwa członkowskiego nie mogą być wyższe niż podatek zawarty w cenie podobnych pojazdów krajowych, aby nie naruszać zasady niedyskryminacji z art. 90 TWE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
o.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 82 § ust. 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 75 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
rozp. MF § § 7
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
rozp. MF § załączniki Nr 1 i Nr 2
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a i b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 240 § § 1 pkt 11
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 90 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy dotyczące akcyzy od używanych samochodów starszych niż dwa lata, nabyte z innego państwa członkowskiego, są częściowo sprzeczne z art. 90 TWE, jeśli stawka podatku przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w Polsce.
Odrzucone argumenty
Obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego nie narusza art. 25 i 28 TWE ani Dyrektywy 92/12/EWG.
Godne uwagi sformułowania
prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego wykładnia dokonywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości ma moc quasi-prawotwórczą stawka podatku akcyzowego w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego wzrasta o kolejne 12% za każdy rok powyżej dwóch lat stawka podatku od używanego samochodu, przywiezionego z innego państwa członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w Polsce.
Skład orzekający
Dorota Dąbek
przewodniczący
Krystyna Kutzner
sprawozdawca
Tadeusz Wołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą używanych samochodów sprowadzanych z UE, zasada pierwszeństwa prawa unijnego."
Ograniczenia: Dotyczy samochodów używanych starszych niż dwa lata, nabytych wewnątrzwspólnotowo, w kontekście porównania stawek akcyzy z wartością rynkową pojazdów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zakupu samochodów z zagranicy i potencjalnej niezgodności polskich przepisów podatkowych z prawem UE, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Czy polska akcyza na używane auta z UE jest niezgodna z prawem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 178/07 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2007-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek /przewodniczący/ Krystyna Kutzner /sprawozdawca/ Tadeusz Wołek Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono decyzje I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skarg F. P. i R. M. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 7 lipca 2005 r. nr [...] z dnia 7 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające decyzje organu pierwszej instancji Uzasadnienie W dniu [...] .08.2004 r. R. M. oraz F. P. nabyli we F., używany samochód osobowy marki [...] o pojemności silnika 1783 cm3, wyprodukowany w 1999 roku. W dniu [...].08.2004 r. w Urzędzie Celnym w K. skarżący złożyli dwie odrębne deklaracje uproszczone nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U przedmiotowego pojazdu. W deklaracjach skarżący wskazując jako podstawę opodatkowania kwotę [...] zł, obliczyli z zastosowaniem stawki podatku w wysokości 51,1 %, podatek akcyzowy należny z tytułu nabycia przedmiotowego pojazdu w kwocie po [...] zł każdy z nich. Do deklaracji skarżący dołączyli m.in. oświadczenie, że przedmiotowy samochód stanowi ich współwłasność po 50% udziału oraz fakturę zakupu z dnia [...].08.2004 r., z której wynika, że nabyli przedmiotowy samochód za kwotę [...] EUR. Naczelnik Urzędu Celnego w K. dokumentami [...], [...] z dnia [...].08.2004 r. potwierdził zapłatę akcyzy w łącznej kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...].03.2005 r. skarżący złożyli wspólny wniosek o zwrot pobranego podatku akcyzowego w kwocie [...] zł, powołując się na niezgodność polskich przepisów podatkowych z prawem Unii Europejskiej. Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzjami z dnia [...].05.2005 r. nr: [...] i nr: [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego. W uzasadnieniu decyzji organ celny stwierdził, iż zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe rozumiane jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Stosownie do art. 80 tej ustawy, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów, w myśl art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy, są podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym, zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy- w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju. Stawka podatku, zgodnie z w rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, zależna jest od roku produkcji pojazdu i jego pojemności - dla pojazdu z roku 1999 o pojemności 1783cm3 wynosi 51,1%. Organ pierwszej instancji wskazał także, iż art. 81 ustawy o podatku akcyzowym, nakładający na podatnika dokonującego nabycia wewnątrzspólnotowego obowiązek złożenia deklaracji oraz uiszczenia powstałych z tego tytułu należności w podatku akcyzowym obowiązywał w dacie złożenia przez podatnika deklaracji. Z tego wynika, iż wszelkie czynności podjęte przez podatników w przedmiotowej sprawie tj. złożenie deklaracji uproszczonych nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz uiszczenie należności w podatku akcyzowym znajduje uzasadnienie prawne w powołanych przepisach. Organ podkreślił także, iż zwrotowi może podlegać nadpłata rozumiana zgodnie z art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa m.in. jako kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W przedmiotowym stanie faktycznym i prawnym uiszczona kwota podatku akcyzowego stanowi należne świadczenie publicznoprawne i nie może zostać uznana za nadpłatę. Organ celny wyjaśnił, iż najważniejszym aktem prawa wspólnotowego w zakresie regulacji akcyz w Unii Europejskiej jest Dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie przepisów ogólnych dotyczących wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym oraz w sprawie składowania, przepływu i nadzorowania takich wyrobów. Wspólny system podatków akcyzowych w Unii Europejskiej jest stosowany wyłącznie do 3 kategorii wyrobów akcyzowych zharmonizowanych tj. alkoholu i napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych oraz olejów mineralnych. Problematyka opodatkowania wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, w tym również samochodów leży w gestii państw członkowskich Unii Europejskiej i ogranicza ją wyłącznie konieczność zapewnienia swobodnego przepływu towarów. Zatem każde państwo może wprowadzić akcyzę także na inne produkty, jeżeli nie skutkuje to powstaniem dodatkowych barier w handlu w ramach UE. Organ celny stwierdził, iż przepis art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nawiązuje bezpośrednio do obywatelskiego obowiązku utrzymywania państwa, wyrażonego w art. 84 Konstytucji oraz w konsekwencji do obowiązku lojalności wobec państwa i troski o dobro wspólne i w szczególności do poszanowania prawa ustanowionego przez to państwo (art. 83 Konstytucji). Od powyższych decyzji skarżący wnieśli odwołania wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku i zwrot zapłaconej akcyzy. Skarżący zarzucili, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest niezgodny z art. 23, 25 i 90 TWE. Powołując się na orzecznictwo ETS skarżący stwierdzili, iż towarami podobnymi są produkty, które w oczach konsumentów mają analogiczne właściwości lub zaspokajają takie same potrzeby. Samochody osobowe kupowane poza granicami Polski w krajach DE są niewątpliwie towarem podobnym do samochodów kupowanych w kraju. Państwa członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzane z państw UE pośrednich lub bezpośrednich podatków, które byłyby wyższe niż nakładane na towary krajowe. Państwa członkowskie nie zostały tym samym pozbawione prawa do ustalania i różnicowania podatków. Jednakże praktyka ta jest dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli nie prowadzi do jakiejkolwiek formy dyskryminowania produktów importowanych. Zasada niedyskryminacji odnosi się zarówno do towarów wyprodukowanych w UE, jak i towarów pochodzących z państw trzecich, a dopuszczonych do swobodnego obrotu. Dyrektor Izby Celnej w K., decyzjami z dnia [...].07.2005 r. nr: [...] i nr: [...] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórzył argumentację wskazaną przez organ l instancji w uzasadnieniu decyzji a w szczególności wskazał, iż w myśl art.72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z tego przepisu wynika, że nadpłata podatku ma miejsce, gdy świadczenie podatkowe w świetle obowiązującego prawa nie powinno w ogóle mieć miejsca (świadczenie nienależne), albo też świadczenie to jest wyższe niż powinno wynikać z treści obowiązującego prawa (świadczenie nadpłacone). Tym samym dotyczy to sytuacji, gdy na gruncie obowiązującego prawa podatkowego nie występowały podstawy prawne do nawiązania zobowiązaniowych stosunków prawnych. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych, zdefiniowane w art. 2 pkt 11 tej ustawy, jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Ponadto artykuł 80 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a podatnikami akcyzy od samochodów sąm.in. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy). Organ wskazał także, iż rozstrzygnięcie uwzględniające zarzut niezgodności polskich przepisów prawa podatkowego dotyczącego akcyzy, na podstawie których skarżący dokonali samoobliczenia podatku z normami prawa Unii Europejskiej nie leży w kompetencjach organu celnego. Organ celny jest zobowiązany do przestrzegania przepisów podatkowych obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest umocowany do orzekania o ich zgodności z prawem Unii Europejskiej. O niezgodności tej może rozstrzygnąć jedynie Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Organ odwoławczy wskazał, że w prawie unijnym została uregulowana jedynie kwestia tzw. wyrobów zharmonizowanych, do których nie należą pojazdy samochodowe. Możliwość wprowadzenia podatku akcyzowego dla wyrobów innych niż tzw. wyroby zharmonizowane dla każdego państwa Unii Europejskiej wynika z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 roku w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania. Polska skorzystała z przysługującego prawa i w ustawie o podatku akcyzowym, została uregulowana sprawa opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów nabytych na terenie Unii Europejskiej a nie zarejestrowanych na terenie kraju. Oznacza to, iż wpłacony przez skarżących podatek akcyzowy nie jest nadpłatą w rozumieniu obowiązujących przepisów i nie podlega zwrotowi, gdyż został uiszczony zgodnie z zasadami obowiązującymi na terenie RP. F. P. i R. M. na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest niezgodny: - z art. 23 ust. 1 i 2 TWE, który stanowi, że "podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym (...)", - z art. 25 TWE, który stanowi, że "cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym", -z art. 90 TWE stwierdzającym, że "żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe". Dyrektor Izby Celnej w Krakowie w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 p.p.s.a). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 lit. a i b p.p.s.a.) Skargi częściowo zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje oraz poprzedzające decyzje organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy podkreślić, iż od dnia 1 maja 2004 r., tj. od dnia przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej, a prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego. W związku z powyższym prawo wspólnotowe wraz z jego dotychczasowym dorobkiem ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego, zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a także art. 87 ust. 1, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Zauważyć również należy, że z katalogu źródeł prawa wymienionego w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP wynika, iż obejmuje on cały system obowiązującego prawa bez względu na źródła jego powstania. W rozpatrywanej sprawie podstawą sporu pomiędzy skarżącymi a organami celnymi była kwestia sprzeczności pomiędzy przepisami prawa krajowego, tj. ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, póz. 257 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, póz. 825 z późn. zm.) z przepisami prawa wspólnotowego, a to art.25, art.28 i art.90 TWE i postanowieniami Dyrektywy 92/12/EWG. Oceniając podniesione przez skarżących zarzuty w świetle wyżej przytoczonych zasad stosowania i interpretacji prawa oraz wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. Sygn. akt C-313/05, Sąd uznał zarzuty te za częściowo zasadne. Kwestie podatku akcyzowego na gruncie prawa europejskiego reguluje Dyrektywa Rady Nr 92/12/EWG dnia z 25,02.1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania. Dyrektywa ta zwana horyzontalną, określa jedynie konstrukcję wspólnotowego opodatkowania podatkiem akcyzowym. Na poziomie wspólnotowym stosuje się ją do olejów mineralnych, alkoholu i napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 w.w. Dyrektywy, państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wyżej wymienione, pod warunkiem jednak, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. 2 uwzględnieniem tego warunku, państwa członkowskie mają prawo do pobierania podatków od wyrobów objętych podatkiem akcyzowym. Należy, więc zauważyć, iż prawo wspólnotowe zezwala na autonomię państw członkowskich w zakresie opodatkowania akcyzą produktów niezharmonizowanych, w tym samochodów osobowych, które to do takich produktów należą. Niemniej jednak, nie oznacza to zwolnienia państwa członkowskiego od przestrzegania zasad zawartych w Traktacie o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (zwanym dalej TWE), a przede wszystkim zasady niedyskryminacji podatkowej produktów z poza rynku lokalnego oraz swobody przepływu towarów. Zakaz dyskryminacji dotyczy zarówno dyskryminacji bezpośredniej, jak i pośredniej. Każde państwo członkowskie ma obowiązek równego traktowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich i nie może stosować w sferze podatkowej różnych zasad w odniesieniu do porównywalnych sytuacji lub porównywalnych towarów. Nierówne traktowanie może wynikać nie tyle z samego faktu obciążenia podatkiem akcyzowym poszczególnych towarów, ale również ze stosowania w sposób dyskryminacyjny stawek podatkowych. Natomiast regulacje związane ze swobodą przepływu towarów zawierają art. 25, art. 28 i art. 90 TWE. Zgodnie z art. 25 TWE stosowanie ceł importowych i eksportowych lub opłat o skutku równoważnym jest zakazane w obrocie handlowym pomiędzy państwami członkowskimi. Zakaz ten dotyczy również ceł o charakterze finansowym. Art. 28 TWE wprowadza zaś zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w imporcie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym. Natomiast z art. 90 TWE wynika zakaz nakładania bezpośredniego lub pośredniego-na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które państwo członkowskie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Z polskich regulacji dotyczących podatku akcyzowego, tj. art. 80, art.81 ust. 1, art. 82 ust. 3 w.w. ustawy o podatku akcyzowym wynika, iż akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić. Podmioty dokonujące takiego nabycia obowiązane są w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia pojazdu, złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego oraz zapłacić należny podatek nie później niż z chwilą rejestracji pojazdu. Podatkowi akcyzowemu podlega każdy samochód nowy, bez względu na miejsce nabycia oraz zasadniczo każdy samochód używany nabyty przez podatnika w innym państwie członkowskim. Natomiast, nie podlega podatkowi akcyzowemu nabycie samochodu używanego w kraju, ponieważ podatek akcyzowy znajduje już swoje odzwierciedlenie w cenie pojazdu. Art. 75 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym określa jedynie stawkę maksymalną w wysokości 65%, upoważniając Ministra Finansów do określenia wysokości obniżonych stawek podatku akcyzowego. Przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 22 kwietnia 2004 r. uzależniły wysokość obniżonych stawek od pojemności silnika oraz od wieku pojazdu w odniesieniu do samochodów używanych. Zgodnie z § 7 Rozporządzenia oraz załącznikami Nr 1 i Nr 2 do rozporządzenia, samochody osobowe bez względu na to, czy są przedmiotem sprzedaży krajowej, importu czy też nabycia wewnątrzwspólnotowego opodatkowane są w zależności od pojemności silnika stawkami 3,1% oraz 13,6%, przy czym nie może ona przekroczyć stawki maksymalnej, tj. 65%. Powyższe stawki dotyczą jedynie samochodów osobowych nowych lub używanych, ale nie starszych niż dwa lata, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy. Następnie stawka podatku akcyzowego w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego wzrasta o kolejne 12% za każdy rok powyżej dwóch lat obliczonego według wskazanego wzoru, przy czym nie może przekroczyć stawki maksymalnej 65%. Oznacza to, że tak obliczone stawki są wyższe od stawek akcyzy stosowanych przy sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed pierwszą jego rejestracją na terenie kraju w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, póz.515 zezm.). Zdaniem Sądu regulacje krajowe dotyczące polskiego podatku akcyzowego na samochody zakupione wewnatrzwspólnotowo pozostają w częściowej sprzeczności z art. 90 TWE. Opinię tą potwierdza dotychczasowa linia orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, m.in. w sprawach C-290/05, C-333/05, C-371/01, jak i wydane w dniu 18 stycznia 2007 r. orzeczenie ETS w sprawie Macieja Brzezińskiego przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie. Należy przy tym podkreślić, iż wykładnia dokonywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości ma moc quasi-prawotwórczą i musi być uwzględniana przez organy krajowe. W kontekście powyższych wywodów należy stwierdzić, iż art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, takiemu jak ustanowiony w ustawie o podatku akcyzowym i rozporządzeniu wykonawczym do niej, w zakresie, w jakim wysokość podatku nakładanego na samochody używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w Polsce. A zatem skarżącym na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 póz. 60 ze zm.)-Ordynacja podatkowa, przysługuje prawo do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy w zakresie, w jakim, stawka podatku od używanego samochodu, przywiezionego z innego państwa członkowskiego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w Polsce. Odnosząc się do kwestii sprzeczności regulacji prawa krajowego z art. 25 i art. 28 TWE oraz Dyrektywą Rady 92/12/EWG, stwierdzić należy, iż nie zachodzi tutaj przedmiotowa sprzeczność. Zgodnie, bowiem z orzecznictwem ETS, obowiązujący w Polsce podatek akcyzowy, nie jest nakładany na pojazdy w związku z przekroczeniem granicy. Należy go postrzegać jako podatek stanowiący część wewnętrznego systemu podatkowego, pobierany jest on od wszystkich pojazdów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w kraju, a w związku z tym nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym. Natomiast, jeżeli chodzi o art.28 TWE oraz Dyrektywę Rady 92/12/EWG to nie ma podstaw, by uznać obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej w terminie pięciu dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego, za formalności związane z przekroczeniem granicy. Ponadto obowiązek złożenia deklaracji w w.w. terminie konkretyzuje się dopiero po przewiezieniu podlegającego podatkowi akcyzowemu pojazdu na terytorium kraju, a zatem po przekroczeniu granicy. Zatem deklarację należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisani o ruchu drogowym. Niniejsza kwestia w relacjach z organami celnymi nie stanowiła kwestii spornej. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności sprawy oraz uznając prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, należało uznać, iż zaskarżone decyzje i decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów prawa krajowego, które następnie zostały uznane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05) za niezgodne z przepisem art. 90 TWE. Powołany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05 niewątpliwie ma wpływ na treść zaskarżonej decyzji, zachodzi, zatem przesłanka do wznowienia postępowania na mocy art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania wobec braku wniosku nie orzeczono (art. 210 §1 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI