III SA/Kr 1742/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-07-16
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnastan techniczny pojazduoponausterka niebezpiecznazarządzający transportemodpowiedzialność obiektywnakontrola drogowaprawo transportowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz drogowy pojazdem z niebezpieczną usterką opony.

Skarżąca K.K. wniosła skargę na decyzję Głównemu Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 500 zł nałożoną za przewóz drogowy pojazdem z uszkodzoną oponą. Skarżąca argumentowała, że nie miała wpływu na powstanie usterki i że kontrola była niewystarczająca. Sąd oddalił skargę, uznając, że usterka opony była niebezpieczna, prawidłowo zakwalifikowana, a odpowiedzialność zarządzającego transportem ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy.

Sprawa dotyczyła skargi K.K. na decyzję Głównemu Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Kara została nałożona za wykonywanie krajowego transportu drogowego pojazdem z niebezpieczną usterką opony – widocznym uszkodzonym kordem. Skarżąca, jako osoba zarządzająca transportem, zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych, brak wpływu na powstanie usterki oraz niewłaściwą kwalifikację usterki jako niebezpiecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a stwierdzona usterka opony, z widocznym uszkodzonym kordem, stanowiła usterkę niebezpieczną zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność zarządzającego transportem ma charakter obiektywny (zasada ryzyka), a nie opiera się na winie. Skarżąca nie wykazała, aby wystąpiły okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność, takie jak zdarzenia, których nie mogła przewidzieć mimo zachowania należytej staranności. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące procedury kontroli oraz niezastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o karach pieniężnych, wskazując, że ustawa o transporcie drogowym przewiduje sztywne stawki kar, a organy nie mają możliwości ich miarkowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, usterka opony, z której w co najmniej jednym miejscu widoczny wystawał kord, jest kwalifikowana jako usterka niebezpieczna.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia MSWiA, w szczególności załącznik nr 1, jasno wskazują, że widoczny lub uszkodzony kord opony stanowi usterkę niebezpieczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 2, 4 i 8

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § lp. 15.2 załącznika nr 4

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

rozporządzenie MSWiA art. § 5 ust. 2 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego

rozporządzenie MSWiA § lp. 5.2.3 lit. d) załącznika 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego

Prd art. 66 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6, 7, 7a, 8, 11, 77, 80, 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 art. art. 4 ust. l

Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 art. art. 2 pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usterka opony z widocznym kordem jest usterką niebezpieczną. Odpowiedzialność zarządzającego transportem ma charakter obiektywny (zasada ryzyka). Stan techniczny pojazdu, w tym opon, jest obowiązkiem zarządzającego transportem. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje sztywne kary pieniężne, bez możliwości miarkowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy. Brak wpływu zarządzającego transportem na powstanie usterki. Niewłaściwa kwalifikacja usterki jako niebezpiecznej. Konieczność przeprowadzenia szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Możliwość miarkowania kary na podstawie przepisów k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest ona obarczona ryzykiem nie ma możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie usterka opony z widocznym lub uszkodzonym kordem stanowi usterkę o charakterze niebezpiecznym okolicznościami, o których stanowi wskazany przepis, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Maria Zawadzka

sprawozdawca

Marta Kisielowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności zarządzającego transportem za stan techniczny pojazdu oraz interpretacja pojęcia usterki niebezpiecznej opony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej usterki opony i odpowiedzialności zarządzającego transportem w ramach ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowej kontroli transportu drogowego, ale podkreśla ważne zasady odpowiedzialności obiektywnej i interpretacji przepisów dotyczących bezpieczeństwa.

Uszkodzona opona to 500 zł kary. Czy zarządzający transportem zawsze odpowiada?

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1742/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Maria Zawadzka /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
Art. 92a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 2141
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
Dz.U. 2023 poz 1047
Art. 66 ust. 1  pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr BP.501.1516.2024.2408.SZ16.604261 w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr BP.501.1516.2024.2408.SZ16.604261 utrzymał w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2024 r. nr WITD.DI.0152.XVI1369/4/24/ZT o nałożeniu na skarżącą K. K. kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 12 marca 2024 r. na punkcie kontrolnym w S. zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki SCANIA o nr rej. [...] oraz naczepy marki SCHWARZMÜLLER o nr rej. [...], którym kierował S. N. Ww. pojazdem członowym "L." M. O. z/s w K. wykonywało krajowy transport drogowy rzeczy. W wyniku oględzin pojazdu członowego stwierdzono, iż prawa opona (po stronie kierowcy) na pierwszej osi naczepy marki SCHWARZMÜLLER o nr rej. [...], posiada wyraźnie zużyty i uszkodzony bieżnik, z którego w co najmniej jednym miejscu, w sposób widoczny wystawał kord opony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 12 marca 2024 r. Na podstawie pisma Prezydenta Miasta Koszalina z 21 marca 2024 r. ustalono, że osobą zarządzająca w kontrolowanym przedsiębiorstwie jest skarżąca.
Zawiadomieniem z dnia 27 marca 2024 r. wszczęto postępowanie wobec strony jako osoby zarządzającej transportem. Postępowanie to zakończyło się wydaniem ww. decyzji z dnia 27 maja 2024 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d., art. 92a ust. 2 u.t.d. w zw. z Ip. 15.2 zał. do u.t.d. w zw. z § 6 ust. 2 i § 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada w sprawie kontroli ruchu drogowego, art. 7, art. 8 §1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1, art. 107 § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d i art. 189f k.p.a. Zdaniem skarżącej kontrola była zbyt ogólnikowa i powierzchowna, co nie pozwala na prawidłowe stwierdzenie usterek niebezpiecznych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stwierdzona podczas kontroli usterka pojazdu marki SCHWARZMULLER o nr rej. [...] miała charakter niebezpieczny. Widoczny lub uszkodzony kord opony stanowi bowiem usterkę o charakterze niebezpiecznym z pkt 5.2.3 lit. d) załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA. Kontroli w tym zakresie można dokonać organoleptycznie, co wynika z treści ww. rozporządzenia. Oceny charakteru usterek dokonuje kontrolujący. W ocenie organu stan pojazdu udokumentowany protokołem kontroli pojazdu jednoznacznie wskazuje na istnienie bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa drogowego.
Inspektor podkreślił przy tym, że zaistnienie choć jednej usterki o charakterze niebezpiecznym uzasadnia nałożenie na stronę kary z Ip. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej za prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ odwoławczy wskazał, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie toczyło się wobec skarżącej, jako zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie "L." M. O. z/s w K., o której mowa w art. 92a ust. 2. Na żadnym etapie postępowania strona nie kwestionowała tego ustalenia. Do obowiązków zarządzającego transportem należy zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa wykonywane w sposób rzeczywisty i ciągły, co wynika z art. 4 ust. l rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 (Dz.U.UE.L.2009.300.51). W ramach zarządzania operacjami transportowymi skarżąca powinna nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez pracowników przedsiębiorstwa i osoby współpracujące z przedsiębiorstwem. Strona nie wywiązała się ze swoich obowiązków, ponieważ wykonywano przewóz drogowy pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu przez zarządzającego transportem braku wpływu na powstanie naruszenia. Zebrany materiał dowodowy nie zawiera natomiast dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącej. W związku z powyższym, podniesiony przez stronę zarzut braku wpływu na wystąpienie naruszenia jest bezpodstawny.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do problematyki sprawy. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny. Decyzja ta jest prawidłowa i została wydana w skutek jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącą przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne i materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony należycie już w momencie kontroli drogowej. Niewątpliwie skarżąca miała zapewniony czynny udział w sprawie, czego potwierdzeniem są złożone przez nią wyjaśnienia. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego postępowanie poprzedzające wydanie decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ I instancji dysponował wystarczającym materiałem dowodowym i dokonał prawidłowej analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie co do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia i swoje stanowisko przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Organ II instancji wskazał, iż ponoszona przez osobę zarządzającą transportem odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i jest ona obarczona ryzykiem. Ryzyko to polega m.in. na tym, iż strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie pracownika, którym posługuje się przy realizacji usług transportu. Ponadto organ ocenia jedynie fakt wystąpienia naruszenia. Bez znaczenia w tym wypadku pozostaje wewnętrzna organizacja pracy przedsiębiorstwa. Organ wyjaśnił dodatkowo, że w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy oraz stopnia szkodliwości czynu. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie.
Inspektor podkreślił, że według ustaleń wynikających z protokołu kontroli inspektorzy stwierdzili w kontrolowanym pojeździe usterkę w postaci wyraźnie zużytego i uszkodzonego bieżnika prawej opony na pierwszej osi naczepy marki SCHWARZMÜLLER o nr rej. [...], z którego w co najmniej jednym miejscu, w sposób widoczny wystarał kord opony. Usterka udokumentowana została materiałem zdjęciowym znajdującym się w aktach sprawy. Z dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że usterka ta niewątpliwie słusznie została zakwalifikowana jako niebezpieczna. Ze sporządzonych w toku kontroli fotografii wynika bezsprzecznie, że bieżnik opony jest w znacznym stopniu zużyty, a także widoczny jest ubytek w bieżniku odsłaniający kord opony. Nie ma zatem możliwości, aby usterka powstała w sposób nagły. Kontrolujący stwierdzili powyższą usterkę organoleptycznie i nie wymagało to szczególnej wiedzy. Metoda kontroli organoleptycznej w tymże przypadku polegała bowiem na ocenie wzrokowej kontrolującego.
Reasumując, Inspektor wskazał, że stwierdzona usterka stanowiła zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i możliwa była do stwierdzenia przez kontrolującego w sposób organoleptyczny. Co więcej, nadmierne zużycie oraz posiadająca uszkodzony kord opona nie stanowi okoliczności, której nie można przewidzieć - wręcz odwrotnie. Zużywanie się opon jest zjawiskiem naturalnym i nie powinno zaskakiwać podmiotu profesjonalnie zajmującego się przewozami. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów wskazujących na prawidłowy stan opony. W ocenie organu opona była uszkodzona w sposób wskazujący na długotrwałe eksploatowanie, a nie przez nagłą usterką.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń.
W odniesieniu do wysokości kary, Inspektor wskazał, że przepisy u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych strony, sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, materialnej czy też rodzaju wykonywanego zawodu przez stronę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d., poprzez nałożenie na zarządzającego transportem kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczne, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których zarządzający transportem nie mógł przewidzieć;
- art. 92a ust. 2 u.t.d. w zw. z lp. 15.2. zał. nr 4 do u.t.d. w zw. z § 6 ust 2 i § 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego poprzez nałożenie kary pieniężnej za naruszenie zakwalifikowane jako najpoważniejsze (NN), w sytuacji gdy nie została przeprowadzona szczegółowa drogowa kontrola techniczna, która jest wymagana do stwierdzenia tego typu naruszeń;
- art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału oraz zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjną, natomiast w niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary nastąpiło w trakcie kontroli, która nie odbyła się zgodnie z przepisami prawa;
- art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy u.t.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przede wszystkim kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.
Mając powyższe na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie takich naruszeń prawa przez organ, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2024 r. o nałożeniu na skarżącą, jako osobę zarządzającą transportem kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
Materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728, dalej jako u.t.d.), załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141, zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA) oraz art. 66 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, zwanej dalej u.t.d.) a także lp.15.2 załącznika nr 4 do u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych (...) nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (ust.4). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego (...) wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości stan faktyczny ustalony w dniu kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 12 marca 2024 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że prawa opona pojazdu członowego (po stronie kierowcy) na pierwszej osi naczepy marki SCHWARZMÜLLER o nr rej. [...], posiada wyraźnie zużyty i uszkodzony bieżnik, z którego w co najmniej jednym miejscu, w sposób widoczny wystawał kord opony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 12 marca 2024 r.
Transport drogowy rzeczy był wykonywany w imieniu przedsiębiorcy "L." M. O. z siedzibą w K., w której skarżąca jest osobą zarządzającą transportem.
Zdaniem skarżącej okoliczności sprawy i dowody wskazują, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których zarządzający transportem nie mógł przewidzieć. Nadto naruszenie zakwalifikowano jako najpoważniejsze (NN), w sytuacji gdy nie została przeprowadzona szczegółowa drogowa kontrola techniczna, która jest wymagana do stwierdzenia tego typu naruszeń.
Podstawę prawną odpowiedzialności skarżącej stanowi art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp.15.2 załącznika nr 4 do tej ustawy, w związku z art. 92a ust. 8 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń określa załącznik nr 4 do ustawy. Stosownie do lp. 15.2 tego załącznika, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - podlega karze w wysokości 500 zł.
Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA, drogowa kontrola techniczna pojazdu obejmuje identyfikację pojazdu oraz badanie techniczne co najmniej jednej pozycji z obszarów wymienionych w tym przepisie, w tym osi, kół, opon i zawieszenia (§ 5 ust. 2 pkt 5). W myśl ust. 7 tego paragrafu, usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie: 1) usterki drobne; 2) usterki poważne; 3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzanych podczas tego badania są określone w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Zgodnie z lp. 5.2.3. lit. d) zdanie drugie załącznika 1 do ww. rozporządzenia MSWiA, w przypadku gdy kord opony jest widoczny lub uszkodzony usterkę należy zakwalifikować jako usterkę niebezpieczną. W konsekwencji do ustalenia charakteru usterki wystarczające jest zatem odniesienie opisu usterki opony stwierdzonej podczas kontroli do opisu usterki zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia MSWiA. Ww. usterka została również udokumentowana dokumentacją zdjęciową znajdującą się w aktach sprawy.
W rezultacie, skoro stwierdzona usterka została prawidłowo zaklasyfikowana jako niebezpieczna, organ zasadnie uznał, że doszło do naruszenia z lp.15.2. załącznika nr 4 do u.t.d., tj. wykonywano przewóz drogowy pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 500 zł. Zatem zarzuty skargi w tej kwestii są niezasadne.
Organy prawidłowo przyjęły, że odpowiedzialnym za powyższe naruszenie była skarżąca - jako zarządzająca transportem. Rozporządzenie nr 1071/2009, stanowi w art. 2 pkt 5, że "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Wyznaczenie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi, jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Funkcja zarządzającego wiąże się m. in. z odpowiedzialnością za należyte przestrzeganie przepisów regulujących transport drogowy. Nie budzi zatem zdaniem Sądu wątpliwości, że skarżąca zobligowana była do przyjęcia takich rozwiązań, w tym rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym, by upewnić się, czy przy przewozie nie zostaną naruszone obowiązujące przepisy prawa. Nie ma wątpliwości, że zarządzający transportem ma obowiązek czuwać nad stanem technicznym pojazdów używanych do transportu w przedsiębiorstwie.
W ocenie Sądu zarzut braku wyjaśnienia przez organy, kiedy powstała usterka, połączony z sugestią, że powstała ona w trakcie przejazdu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ oględziny opony wykazały, że jej uszkodzenia powstały na skutek nadmiernego zużycia.
Podkreślić również należy, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów sankcjonowana w przepisach u.t.d. nie opiera się na zasadzie winy, a do nałożenia kary pieniężnej wystarczy sam fakt stwierdzenia naruszenia, przy czym wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia przepisów powołanej ustawy jest ściśle określona i organy administracyjne nie mają możliwości jej miarkowania.
Skoro w świetle art. 92c ust. 1 pkt 1 w związku z art. 92c ust. 1a u.t.d. wyłączenie odpowiedzialności może mieć miejsce, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, to zasadne jest przyjęcie, że określone tym przepisem przesłanki muszą wystąpić łącznie. Odpowiada przy tym dotychczasowemu orzecznictwu pogląd, że okolicznościami, o których stanowi wskazany przepis, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, takich, których nawet przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie można było przewidzieć. Trafna jest więc uwaga, że uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć więc miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonym zarządzającym transportem (por. wyroki NSA: z 8 września 2020 r. sygn. akt II GSK 355/18; 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 882/18; 10 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 76/20 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 2921/24).
Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., ponieważ skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających istnienie okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie powyższych przepisów. Skarżąca nie wykazała, aby zgodnie ze starannością właściwą dla profesjonalnego podmiotu zostały podjęte działania, które pozwoliłyby mu przeciwdziałać wystąpieniu stwierdzonej usterki. W trakcie kontroli inspektorzy stwierdzili w kontrolowanym pojeździe usterkę w postaci wyraźnie zużytego i uszkodzonego bieżnika prawej opony na przedniej osi naczepy marki SCHWARZMÜLLE, z którego co najmniej w jednym miejscu wystawał kord opony. Bieżnik opony był zużyty w tak znacznym stopniu, że nie ma możliwości aby usterka ta powstała w nagły sposób. Zatem przedmiotowa usterka nie była wynikiem zdarzenia zewnętrznego, pozostającego poza możliwością wpływu i zapobieżenia przez podmiot wykonujący przewóz.
Zdaniem Sąd niezasadny jest również zarzut nie zastosowania przez organy do wymierzonej kary pieniężnej art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. Organ prawidłowo wskazał, że przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują sztywne kary pieniężne za powstałe naruszenia i organ nie ma możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej. Z tych względów regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych strony, sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, materialnej czy też rodzaju wykonywanego zawodu przez stronę.
Niezasadny również jest zarzut naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a., natomiast stan faktyczny i prawny przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., a na podstawie art. 92a ust. 2 w zw. z l.p. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy prawidłowo nałożyły na skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 zł.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustaw Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI