III SA/Kr 1725/25Odrzucenie skargi na potrącenia ZUS 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca R. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie czynność materialno-techniczną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) polegającą na potrącaniu świadczenia emerytalnego oraz prowadzeniu egzekucji bez tytułu wykonawczego. Zarzuciła ZUS naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przepisów k.p.a., ustawy egzekucyjnej oraz prawa unijnego. Do skargi załączyła pismo ZUS z 18 listopada 2025 r., w którym organ wyjaśnił, że kwestia właściwego ustawodawstwa została prawomocnie rozstrzygnięta, a decyzja określająca wysokość należności jest prawomocna. ZUS podkreślił, że potrącenia z emerytury nie są egzekucją administracyjną, lecz realizowane są w trybie ustawowego potrącenia należności ze świadczeń. W odpowiedzi na skargę ZUS uznał zarzuty za niezasadne, powtarzając argumentację o prawomocności rozstrzygnięć i braku podstaw do zaskarżenia potrąceń do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, badając z urzędu dopuszczalność skargi, stwierdził, że czynność potrącenia należności składkowych ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, dokonywana na podstawie art. 139 ustawy o emeryturach i rentach, jest czynnością techniczną, nie wymagającą wydania decyzji administracyjnej. Sąd wskazał, że potrącenia te nie stanowią egzekucji administracyjnej i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych w trybie art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponadto, pismo ZUS z 18 listopada 2025 r. nie było rozstrzygnięciem administracyjnym. W związku z tym, skarga została uznana za niedopuszczalną i odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie niedopuszczalności skargi do WSA na czynności ZUS dotyczące potrąceń ze świadczeń, gdy nie są one egzekucją administracyjną i nie stanowią decyzji administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji potrąceń dokonywanych przez ZUS na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach, a nie innych form egzekucji czy decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czynność materialno-techniczna ZUS polegająca na potrącaniu świadczenia emerytalnego oraz prowadzeniu egzekucji bez tytułu wykonawczego podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynność potrącenia należności składkowych ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez ZUS nie ma cech czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych w trybie art. 3 § 2 p.p.s.a., a pismo ZUS nie stanowi rozstrzygnięcia administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że potrącenia z emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach są czynnością techniczną, nie wymagającą decyzji administracyjnej i nie stanowią egzekucji administracyjnej. W związku z tym, skarga na taką czynność jest niedopuszczalna.
Czy sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące potrąceń ze świadczeń, należą do właściwości sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Generalnie sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych, a skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach (np. od decyzji Prezesa ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z k.p.c. i ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, sprawy te podlegają kontroli sądów powszechnych, a wyjątki od tej zasady są wąsko interpretowane.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1 i 6 w zw. z par 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-9
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.e.r.f.u. art. 139-141
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa dokonywania potrąceń ze świadczeń.
u.s.u.s. art. 83
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje właściwość sądów w sprawach ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 4778 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądów okręgowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność potrącenia należności składkowych ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez ZUS nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. • Pismo ZUS z dnia 18 listopada 2025 r. nie stanowi rozstrzygnięcia administracyjnego. • Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych generalnie należą do właściwości sądów powszechnych.
Godne uwagi sformułowania
czynność materialno-techniczna • potrącenia ze świadczeń nie stanowią egzekucji administracyjnej • skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu
Skład orzekający
Grzegorz Karcz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności skargi do WSA na czynności ZUS dotyczące potrąceń ze świadczeń, gdy nie są one egzekucją administracyjną i nie stanowią decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji potrąceń dokonywanych przez ZUS na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach, a nie innych form egzekucji czy decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną granicę między kognicją sądów administracyjnych a sądów powszechnych w kontekście działań ZUS, co jest istotne dla prawników procesowych i ubezpieczeniowych.
“Kiedy ZUS potrąca Twoją emeryturę – czy sąd administracyjny to właściwe miejsce do walki?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.