III SA/KR 1721/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-03-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjaekwiwalent za urlopprawo pracytrybunał konstytucyjnyorzecznictwosłużby munduroweprawo administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające policjantowi wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, uznając błędną wykładnię przepisów przez organy Policji w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe przez policjanta zwolnionego ze służby. Organy Policji powoływały się na przepisy wprowadzające przelicznik 1/30, podczas gdy skarżący argumentował niezgodność z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. WSA w Krakowie uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone decyzje i wskazując na konieczność ponownego ustalenia ekwiwalentu zgodnie z wytycznymi TK.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę funkcjonariusza Policji W. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2014-2017. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ustalający wysokość ekwiwalentu w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Organy Policji odmówiły wypłaty, stosując przepisy przejściowe ustawy z 2020 r., które ich zdaniem nakazywały stosowanie przelicznika 1/30 do urlopów za okres przed 6 listopada 2018 r. Sąd uznał jednak tę wykładnię za błędną. Wskazał, że wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny przelicznik, a przepisy przejściowe nie mogą powielać wadliwych rozwiązań. Sąd podkreślił, że ekwiwalent powinien być obliczany na zasadach wynikających z ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed datą publikacji wyroku TK, co oznacza konieczność uwzględnienia jego treści. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, zobowiązując organy do ponownego rozpatrzenia sprawy i ustalenia ekwiwalentu zgodnie z wytycznymi TK, wskazując, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Sąd odmówił natomiast rozpatrzenia żądania odsetek, wskazując na właściwość sądów powszechnych w tym zakresie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy przejściowe nie mogą powielać rozwiązań uznanych za niekonstytucyjne i nie mogą ograniczać mocy obowiązującej wyroku TK.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TK wyeliminował z systemu prawnego niekonstytucyjny przelicznik, a przepisy przejściowe powinny być interpretowane zgodnie z Konstytucją i wyrokiem TK, co oznacza konieczność ustalenia ekwiwalentu na zasadach obowiązujących przed datą publikacji wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.o. Policji art. 115a

Ustawa o Policji

Przepis w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z Konstytucją RP. Po wyroku TK należy stosować zasady wynikające z ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., uwzględniając wyrok TK.

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do wypoczynku, które w przypadku niemożności realizacji w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego.

Pomocnicze

u.o. szczególnych rozwiązaniach art. 9 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowi, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Sąd interpretuje 'zasady' jako konieczność uwzględnienia wyroku TK.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Organy władzy publicznej są związane wyrokami TK.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu administracyjnego do związania wykładnią prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa do żądania odsetek ustawowych w przypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność sposobu obliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Błędna wykładnia przepisów przejściowych ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. przez organy Policji, która powiela niekonstytucyjne rozwiązania. Naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie mocy obowiązującej wyroku TK.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów Policji o braku podstaw prawnych do przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy z zastosowaniem przelicznika innego niż 1/30, powołując się na przepisy przejściowe.

Godne uwagi sformułowania

niekonstytucyjny ułamek 1/30 wtórna niekonstytucyjność ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy

Skład orzekający

Tadeusz Kiełkowski

przewodniczący

Marta Kisielowska

sprawozdawca

Janusz Kasprzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zasada powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i kwestii ekwiwalentu za urlop. Kwestia odsetek została skierowana do sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego wpływają na prawa obywateli i jak sądy administracyjne egzekwują ich przestrzeganie przez organy państwowe, nawet w obliczu niejasnych przepisów przejściowych.

Policjant wygrał z urzędem: Sąd przyznał rację funkcjonariuszowi w sprawie ekwiwalentu za urlop po wyroku TK.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Kr 1721/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1584/23 - Wyrok NSA z 2024-06-26
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
Art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
Art. 9  ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2020 poz 1610
Art. 9 ust, 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 29 września 2022 r. nr 153/EU-O/2022 w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr 153/EU-O/2022 z dnia 29 września 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w G. w przedmiocie odmowy wypłaty W. T. (dalej: "skarżący") wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata od 2014 r. do 2017 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1882, dalej: "ustawa o Policji").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 27 listopada 2018 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w G. o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystanie urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w związku ze zwolnieniem ze służby w dniu 31 stycznia 2017 r. W uzasadnieniu skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w świetle którego sposób obliczenia ekwiwalentu został uznany za niezgodny z Konstytucją.
Z zaświadczenia z dnia 2 kwietnia 2019 r. wynika, że skarżącemu w związku ze zwolnieniem z dniem 31 stycznia 2017 r. ze służby w Policji wypłacono ekwiwalent pieniężny w kwocie 38646,92 zł brutto za 156 dni niewykorzystanego urlopu.
Postanowieniem z dnia 16 września 2019 r., wydanym na wniosek skarżącego, Komendant Powiatowy Policji w G. zawiesił postępowanie w sprawie. Następnie, postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2022 r. podjął zawieszone postępowanie.
Decyzją z dnia 5 września 2022 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w G. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Organ wskazał, że w dniu 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610). W świetle przepisów powołanej ustawy, w stosunku do funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. znajdują zastosowanie przepisy dotyczące ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe z zastosowaniem przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu.
W odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w G. skarżący zarzucił, że organ wydał decyzję pozostającą w sprzeczności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. .
Decyzją z dnia 29 września 2022 r., nr 153/EU-O/2022 Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w G. Organ II instancji wskazał, że od dnia 1 października 2020 roku w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy w brzmieniu dotychczasowym, dotyczące obliczania ekwiwalentu za zaległe urlopy wypoczynkowe i dodatkowe z przelicznikiem 1/30 miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a ustawy o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 poprzez pozbawienie skarżącego należnych z mocy prawa świadczeń w postaci należnej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop;
- art. 66 ust. 2 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie skarżącemu realizacji zagwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania z pomięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, pod pretekstem zastosowania art. 9 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego ds. wewnętrznych oraz o zmianie ustawy o Służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw, którego treść jest zbieżna z treścią przepisu sprzed wyroku Trybunału.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, zobowiązanie organu do wypłaty w określonym terminie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wraz z odsetkami.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., (sygn. akt K 7/15, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw w dniu 6 listopada 2018 r., poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Skutkiem wyroku była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w Dzienniku Urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji, w części, czyli w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta, jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Trzeba wskazać, że "niekonstytucyjny" ułamek 1/30 za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. nie został zastąpiony ustawowo innym ułamkiem – np. 1/22 (ew. 1/21), zastosowanym w innych ustawach dotyczących funkcjonariuszy innych służb mundurowych: Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, czy wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy istnieje możliwość przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. w sposób zgodny z wyrokiem Trybunału, jak chce tego skarżący, czy też brak jest podstaw prawnych do przeliczenia ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy z zastosowaniem przelicznika 1/21, jak twierdzą to organy administracyjne obu instancji.
W ocenie Sądu istnieje możliwość ponownego wyliczenia należnej kwoty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, albowiem na sposób wyliczenia tej kwoty wskazuje wprost uzasadnienie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika wprost z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, CBOSA). Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji RP gwarantującego prawo do wypoczynku oraz jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Organizacja służby w Policji powinna zatem umożliwiać skorzystanie z niego tak, aby zrealizowany był podstawowy cel prawa do wypoczynku, tj. regeneracja sił funkcjonariuszy potrzebna do dalszego wykonywania służby. Jednakże na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza, może niekiedy dojść do sytuacji, że nie zdołał on faktycznie wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wówczas jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.
Z uzasadnienia wyroku wynika zatem wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby.
Mając na względzie powyższy sposób wyliczenia przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny, całkowite wyliczenie należnego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie powinno powodować jakichkolwiek trudności.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę obowiązujący w dniu podjęcia decyzji stan prawny, tj. przepisy art. 9 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach. Zgodnie z art. 9 ust. 1: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r."
Jak stanowi zatem przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku.
Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organ w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę.
Dlatego wykładnię przepisów, dokonaną przez organy Policji, Sąd uznał za błędną. Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Druk sejmowy IX 432- s. 2, 13 i 14).
Wyrok Trybunału usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z Konstytucją RP.
Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15).
Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym należy pamiętać, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (tak m.in. wyrok z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3087/21, CBOSA).
Oznacza to, że w niniejszej sprawie dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującej za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonując ponownego obliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny) oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem TK wyrażonym w wyroku z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), przyjmując że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy.
Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia ustawowych odsetek podnieść należy, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organowi Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych. Analiza różnorodnych uregulowań stosunków służbowych i zapadłego na ich tle orzecznictwa sądowego – sądów powszechnych i administracyjnych – prowadzi do wniosku, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Rozbieżną pozornie praktykę orzekania w sprawach odsetek funkcjonariuszy tłumaczy treść art. 7 Konstytucji RP. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jeśli zatem istnieje regulacja określonej pragmatyki, która przewiduje prawo do odsetek, w sprawie właściwa pozostaje droga administracyjna, jeżeli (jak w przypadku Służby Celnej) ustawa nie zastrzegła drogi przed sądem powszechnym. Sąd powszechny będzie natomiast rozpatrywał roszczenia o odsetki w tych wszystkich sprawach, w których pragmatyka służbowa wprost nie przewiduje uprawnienia do odsetek, co uniemożliwia organowi działanie w granicach prawa i przyznanie takiego świadczenia. Mając zatem na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd (zob. np. wyrok NSA 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1467/13).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.").
Mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, szczególnie art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę