III SA/KR 1702/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzje odmawiające przyznania świadczeń rodzinie zmarłego funkcjonariusza Policji w stanie spoczynku, wskazując na błędy proceduralne organów.
Skarżąca domagała się świadczeń przysługujących rodzinie po zmarłym synu, funkcjonariuszu Policji w stanie spoczynku. Organy odmówiły, uznając, że nie spełniono przesłanek do renty rodzinnej. WSA w Krakowie uchylił decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące śmierci funkcjonariusza w służbie czynnej, zamiast przepisów dotyczących świadczeń po zwolnieniu ze służby, a także naruszyły przepisy proceduralne.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczeń rodzinie zmarłego funkcjonariusza Policji w stanie spoczynku, asp. szt. B. K. Skarżąca, matka zmarłego, wniosła o wypłatę należności wynikających z praw majątkowych ze stosunku służby. Organy obu instancji odmówiły, powołując się na przepisy ustawy o Policji dotyczące świadczeń po śmierci funkcjonariusza w służbie czynnej i brak spełnienia warunków do renty rodzinnej przez matkę. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące śmierci funkcjonariusza w służbie czynnej, podczas gdy zmarły był w stanie spoczynku, co oznaczało, że powinny być stosowane przepisy dotyczące świadczeń po zwolnieniu ze służby. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej. Sąd podkreślił, że świadczenia niewypłacone zwalnianemu ze służby funkcjonariuszowi przechodzą na spadkobierców, a organy nie wykazały, czy te świadczenia zostały wypłacone zmarłemu, czy też wstrzymano ich wypłatę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenia niewypłacone zwalnianemu ze służby funkcjonariuszowi przechodzą na spadkobierców.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące śmierci funkcjonariusza w służbie czynnej, zamiast przepisów dotyczących świadczeń po zwolnieniu ze służby. Niewypłacone świadczenia po zwolnieniu ze służby przechodzą na spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.P. art. 6a § 2 pkt 1
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 110 § 11
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 114 § 1 pkt 2 i 3
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 116 § 1 i 2
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 53 § 1 i 2
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 47
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 115a
Ustawa o Policji
Niezgodny z Konstytucją w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.e.f.p. art. 23 § 1 pkt 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...
u.z.e.f.p. art. 24
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...
u.e.r.f.u.s. art. 7 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 70 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 71 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące śmierci funkcjonariusza w służbie czynnej, zamiast przepisów dotyczących świadczeń po zwolnieniu ze służby. Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
świadczenia niewypłacone zwalnianemu ze służby funkcjonariuszowi przechodzą na spadkobierców organy nie wyjaśniły zatem czy nie zdążył wypłacić synowi skarżącej należnych mu świadczeń pomiędzy jego zwolnieniem ze służby a śmiercią, wstrzymał się z wypłatą tych świadczeń z jakiegoś powodu, czy też odmowa dotyczy jedynie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sędzia
Magdalena Gawlikowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń po śmierci funkcjonariuszy Policji w stanie spoczynku oraz znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i podstawy prawnej w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza w stanie spoczynku i jego spadkobierców. Konieczność indywidualnej analizy stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praw rodziny zmarłego funkcjonariusza, co ma wymiar ludzki. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów prawa i procedur przez organy administracji.
“Czy rodzina zmarłego policjanta zawsze dostanie świadczenia? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1702/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-04-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-11-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/ Magdalena Gawlikowska Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2492 Art. 1 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 Art. 3 par. 1 , art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 171 Art. 110, art. 114, art. 116 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 19 września 2023 r., nr 77/2023 w przedmiocie odmowy prawa do świadczeń w związku ze skreśleniem pośmiertnym ze stanu funkcjonariuszy w stanie spoczynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie na rzecz skarżącej B. K. 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 19 września 2023 r. nr 77/2023, Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej k.p.a.) w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 171 – dalej u.o.P.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z dnia 6 marca 2023 r. nr 126/2023 znak: MK.1208.2.2022.EK w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze skreśleniem pośmiertnym ze stanu funkcjonariuszy asp. szt. w stanie spoczynku B. K. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W wystąpieniu z dnia 21 października 2022 roku (data prezentaty) zatytułowanym "Przedsądowe wezwanie do wypłaty należności", B. K.1 (dalej: skarżąca) zwróciła się z wnioskiem o wypłatę należności wynikających z praw majątkowych ze stosunku służby przysługujących zmarłemu synowi asp. szt. w stanie spoczynku. Komendant Miejski Policji w Krakowie na podstawie złożonego wniosku wszczął postępowanie administracyjne znak l.dz. MK.1208.2.2022.EK w sprawie ustalenia prawa do świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze skreśleniem pośmiertnym ze stanu funkcjonariuszy asp. szt. w stanie spoczynku. W toku postępowania organ pierwszej instancji zebrał dowody i materiały niezbędne do oceny stanu faktycznego i zastosowania właściwych w przedmiotowej sprawie przepisów prawa. Organ ustalił strony postępowania, tj. obok skarżącej także K. K. i N. D., które zostały powiadomione o wszczęciu postępowania oraz jego kolejnych etapach. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Komendant Miejski Policji w Krakowie decyzją z dnia 6 marca 2023 r. nr 126/2023 odmówił prawa do świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze skreśleniem pośmiertnym ze stanu funkcjonariuszy asp. szt. w stanie spoczynku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że wszelkie unormowania prawne dotyczące zasad przyznawania i wypłacania świadczeń przysługujących rodzinie po zmarłym funkcjonariuszu Policji kompleksowo reguluje u.o.P., a zatem nie jest dopuszczalnym odpowiednie stosowanie przepisów prawa pracy bez wyraźnego odesłania w tym zakresie. Z kolei biorąc pod uwagę przesłanki określone w art. 116 u.o.P. oraz poczynione ustalenia, stwierdzono że brak jest podstaw do przyznania skarżącej (oraz pozostałym spadkobiercom) prawa do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu, a zatem skarżącej nie można przyznać wnioskowanych przez nią świadczeń. W konsekwencji organ pierwszej instancji przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przyznanie prawa do świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze śmiercią asp. szt. w stanie spoczynku. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6a ust. 1, art. 110 ust. 1, 3, 4 pkt 4, 10, 11, 13, art. 114 ust. 1 i 2 w zw. z art. 116 u.o.P. w zw. z art. 23, art. 24, art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przyznanie prawa do świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze śmiercią funkcjonariusza w stanie spoczynku. Skarżąca wniosła o zmianę wydanego rozstrzygnięcia i przyznanie oraz wypłatę należnych świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze skreśleniem pośmiertnym ze stanu funkcjonariuszy asp. szt. w stanie spoczynku. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie po rozpoznaniu wniesionego odwołania stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że aspirant sztabowy został skreślony pośmiertnie ze stany funkcjonariuszy z dniem 23 grudnia 2021 r. zgodnie z rozkazem personalnego nr 2092/2021 Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie z dnia 28 grudnia 2021 r. wydanym na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu. Aspirant sztabowy był kawalerem i nie posiadał dzieci własnych ani przysposobionych. Zgodnie z notarialnym protokołem dziedziczenia z dnia 1 marca 2022 r. spadek po zmarłym przyjęli spadkobiercy ustawowi, czyli matka (skarżąca) oraz K. K. i N. D. - dwie córki jego jedynej siostry. Skarżąca - matka zmarłego policjanta - pismem z dnia 21 października 2022 r. zwróciła się z wnioskiem o wypłatę należności wynikających z praw majątkowych ze stosunku służby przysługujących zmarłemu policjantowi. Strona powołała się na skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. K/15 w sprawie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i zasad jego obliczania oraz na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w Luksemburgu z dnia 6 listopada 2018 roku (C-569/16 i C-570/16) stwierdzający, że jeśli brak osób uprawnionych do renty, prawo to jest przenoszone na spadkobierców zmarłego, a także na przepisy art. 631 § 2 Kodeksu pracy. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy regulujące prawo do świadczeń przysługujących rodzinie w razie śmierci policjanta. Zgodnie z art. 116 ust. 1 u.o.P. w razie śmierci policjanta, pozostałej po nim rodzinie przysługuje odprawa pośmiertna w takiej wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu policjantowi odprawa, gdyby był zwolniony ze służby, oraz świadczenia określone w art. 114 ust. 1 pkt 2 i 3, czyli ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. Wymienione w art. 116 ust. 1 u.o.P. świadczenia przysługują małżonkowi policjanta, który pozostawał z nim we wspólności małżeńskiej, a w dalszej kolejności dzieciom oraz rodzicom, jeżeli w dniu śmierci policjanta spełniali warunki do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (art. 116 ust. 2u.o.P.). W niniejszej sprawie - wobec braku małżonka policjanta oraz dzieci policjanta - jedyną osobą uprawnioną do otrzymania ewentualnie świadczeń wymienionych w art. 116 ust. 1 u.o.P. oraz w art. 110 ust. 11 u.o.P, przysługujących po zmarłym policjancie, jest jego matka (ojciec policjanta zmarł dnia 9 lutego 1978 roku). Przesłanką warunkującą przyznanie żyjącemu rodzicowi tych świadczeń jest z kolei spełnienie przez niego w dniu śmierci policjanta warunków do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1280 z późn. zm.). W myśl postanowień art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny funkcjonariusza zmarłego albo zaginionego w czasie pełnienia służby. Z kolei art. 24 przywołanej ustawy stanowi, że renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli ubezpieczony bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania oraz spełniają warunki dla wdowy/ wdowca określone w art. 70 ust. 1 i 2, który stanowi: wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli: w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy (pkt 1) albo wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej (pkt 2). Ponadto prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania wyżej wymienionych osób. W niniejszej sprawie ustalono, że Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, prawomocną decyzją z dnia 25 maja 2022 r. znak [...] odmówił skarżącej prawa do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym synu. W uzasadnieniu decyzji zaznaczono, że skarżąca spełnia warunek co do wieku, ale brak jest podstaw do uznania, że syn bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do jej utrzymania. Organ emerytalno-rentowy równocześnie podkreślił, że w związku z brakiem przesłanek określonych w art. 71 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym synu. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 116 ust. 2 u.o.P. oraz w art. 110 ust. 11 u.o.P. warunkujące przyznanie skarżącej świadczeń po zmarłym funkcjonariuszu. Przedmiotowe świadczenia nie przysługują również pozostałym spadkobiercom, tj. K. K. oraz N. D., wobec których organ pierwszej instancji w toku przeprowadzonego postępowania ustalił, że nie przyznano im policyjnej renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Organ stwierdził, że uregulowania zawarte w u.o.P., odnoszące się do świadczeń przysługujących w razie śmierci policjanta pozostałej po nim rodzinie, są przepisami szczególnymi i w sposób niebudzący wątpliwości organu odwoławczego normują przedmiotowe zagadnienie. Tym samym w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy wynikające z ustawy Kodeks pracy. Uregulowania zawarte w u.o.P. i aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie mają charakter kompleksowy, co oznacza, że przepisy Kodeksu pracy znajdują w stosunku do funkcjonariuszy zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim ustawa wprost o tym stanowi. Na poparcie przedstawionej tezy organ przywołał postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 1997 r. sygn. I PKN 66/96, w którym stwierdzono, że stosunek służbowy policjantów ma charakter administracyjnoprawny, a zatem możliwość stosowania innych przepisów istnieje tylko w zakresie wyraźnie wynikającym z ustawy. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące przepisy odnoszące się do wypłaty przedmiotowych świadczeń i wobec braku możliwości ich przyznania słusznie wydał rodzinie zmarłego funkcjonariusza decyzję odmawiającą wypłaty wnioskowanych należności. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6a ust. 1, art. 110 ust. 1, 3, 4 pkt 4, 10, 11, 13, art. 114 ust 1 i 2 w zw. z art 116 ustawy o Policji w zw. z art. 23, art. 24, art. 32 ust. 1 pkt ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celo-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przyznanie prawa do świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze śmiercią asp. szt. w stanie spoczynku w szczególności wypłaty powyższych świadczeń spadkobiercom wobec braku osób uprawnionych do renty rodzinnej. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja (oraz decyzja organu I instancji) jest niezgodna z prawem oraz krzywdząca, albowiem skoro brak jest podstaw, zdaniem obu organów, do wypłaty świadczeń osobom, którym przysługuje prawo do renty rodzinnej - to nie jest tak, że świadczenie to przepada, ale powinno wejść w skład masy spadkowej i roszczenia przysługującego spadkobiercom wchodzącym w prawa i obowiązki zmarłego. Skarżąca zwróciła uwagę na skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 w sprawie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i zasad jego obliczania dla praw osób bliskich zmarłego policjanta. Z uwagi na wydany wyrok, nawet brzmienie przepisów, na które powołuje się Komendant Miejski, a w ślad za nim Komendant Wojewódzki, nie wykluczają wypłaty świadczeń spadkobiercom, jeśli brak jest kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń przysługujących rodzinie w związku ze skreśleniem pośmiertnym ze stanu funkcjonariuszy syna skarżącej - asp. szt. w stanie spoczynku. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 53 ust. 1 u.o.P. stopnie określone w art. 47 są dożywotnie, natomiast stosownie do ust. 2 tego przepisu, policjanci zwolnieni ze służby mogą używać posiadanych stopni, o których mowa w art. 47, z dodaniem określenia "w stanie spoczynku". A zatem policjant w służbie czynnej używa do śmierci stopnia określonego w art. 47 u.o.P., natomiast policjant zwolniony ze służby, pomiędzy chwilą zwolnienia a chwilą śmierci używa tego stopnia z dodaniem określenia "w stanie spoczynku". Pomiędzy stronami postępowania nie ma sporu, że syn skarżącej w chwili śmierci był funkcjonariuszem w stanie spoczynku, a zatem przed śmiercią został zwolniony za służby w Policji. Organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 116 u.o.P., który stanowi: 1. W razie śmierci policjanta, pozostałej po nim rodzinie przysługuje odprawa pośmiertna w takiej wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu policjantowi odprawa, gdyby był zwolniony ze służby, oraz świadczenia określone w art. 114 ust. 1 pkt 2 i 3. 2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują małżonkowi policjanta, który pozostawał z nim we wspólności małżeńskiej, a w dalszej kolejności dzieciom oraz rodzicom, jeżeli w dniu śmierci policjanta spełniali warunki do uzyskania renty rodzinnej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także do zaginionych policjantów. Zaginięcie policjanta oraz związek tego zaginięcia ze służbą stwierdza minister właściwy do spraw wewnętrznych. a także art. 110 ust. 11 u.o.P., który stanowi, że w razie śmierci albo zaginięcia policjanta należną mu nagrodę roczną wypłaca się małżonkowi, a w dalszej kolejności dzieciom oraz rodzicom uprawnionym do renty rodzinnej. Przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio. Tymczasem w niniejszej sprawie syn skarżącej został zwolniony ze służby, bowiem w chwili śmierci był funkcjonariuszem w stanie spoczynku, nie mogły zatem w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania przepisy regulujące świadczenia przysługujące rodzinie w przypadku śmierci funkcjonariusza w służbie czynnej, o czym jednoznacznie świadczy sformułowanie, że rodzinie przysługuje "odprawa pośmiertna w takiej wysokości, w jakiej przysługiwałaby temu policjantowi odprawa, gdyby był zwolniony ze służby, oraz świadczenia określone w art. 114 ust. 1 pkt 2 i 3". Natomiast z art. 114 u.o.P. 1. Policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust. 1; 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. a zgodnie z art. 110 ust. 10 u.o.P. policjantowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną wypłaca się w terminie 14 dni od dnia zwolnienia. Z zestawienia tych przepisów wynika jasno, że w niniejszej sprawie świadczenia przysługiwały zmarłemu synowi skarżącej w związku z jego zwolnieniem ze służby, a nie rodzinie policjanta, który nie dożył zwolnienia ze służby, a w związku ze śmiercią w służbie czynnej, rodzinie przysługiwać miałyby świadczenia w wysokości odpowiadającej wysokości świadczeń przysługujących funkcjonariuszowi, który zostałby zwolniony ze służby z identycznymi uprawnieniami jak zmarły policjant w służbie czynnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ulega wątpliwości, że świadczenia niewypłacone zwalnianemu ze służby funkcjonariuszowi przechodzą na spadkobierców. Tytułem przykładu wskazać można zapadłe w zbliżonym stanie faktycznym wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. III SA/Kr 1125/20 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2022 r., sygn. III OSK 4243/21 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w których Sądy nie miały wątpliwości co do praw przysługującym spadkobiercom zmarłego funkcjonariusza w stanie spoczynku. Z akt sprawy nie wynika natomiast, które ze świadczeń przysługujących synowi skarżącej w związku ze zwolnieniem ze służby, nie zostały mu wypłacone i z jakich przyczyn, organ bowiem nie twierdził, aby przyczyną niewypłacenia skarżącej świadczeń, była ich wypłata zmarłemu funkcjonariuszowi w stanie spoczynku. Z urzędu natomiast Sądowi wiadomym jest, że do końca 2021 roku, kiedy zmarł syn skarżącej, organy Policji nie wypłacały wyrównania ekwiwalentu urlopowego zwalnianym funkcjonariuszom, zgodnie z wyrokiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15 (Dz. U. z dnia 6 listopada 2018 r., poz. 2102), którym orzeczono iż: "art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544 i 1669) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", pomimo jednolitego w tym zakresie do chwili obecnej, orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ nie wyjaśnił zatem czy nie zdążył wypłacić synowi skarżącej należnych mu świadczeń pomiędzy jego zwolnieniem ze służby a śmiercią, wstrzymał się z wypłatą tych świadczeń z jakiegoś powodu, czy też odmowa dotyczy jedynie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, o czym może świadczyć przywołanie przez skarżącą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15; zatem w tym zakresie zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądu. Dokonując sądowej kontroli zaskarżonego aktu prawnego, Sąd ocenia prawidłowość ustalenia stanu faktycznego oraz zastosowanych przepisów prawnych, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przesłanych Sądowi aktach administracyjnych. Przy takiej ocenie Sąd nie może zastępować organów administracji zarówno w ustalaniu stanu faktycznego, jak i w wyjaśnianiu podstawy prawnej, które to zadania należą do organów administracji publicznej, a sposób rozumowania i wyniki – w postaci ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia podstawy prawnej – powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zatem podstawą każdej kontroli Sądu, zastosowania przez organ administracyjny właściwych przepisów prawnych, jest ustalenie przez ten organ stanu faktycznego w sposób wyczerpujący oraz wyjaśnienie zastosowanych przepisów prawnych, co w niniejszej sprawie nie zostało spełnione. Doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Prowadząc ponowne postępowanie organ uwzględnieni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd. W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI