III SA/Kr 1684/25

III SA/Kr 1684/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Sygnatura akt III SA/Kr 1684/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. H. na czynność Komendanta Powiatowego Policji w Nowym Targu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dnia 18 października 2025 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu A. H. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 200 zł (dwieście złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 listopada 2025 r. wniesionym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. H. (dalej: skarżący) wniósł skargę na czynność zatrzymania przez funkcjonariuszy prawa jazdy. Zatrzymanie miało miejsce 18 października 2025 r. za wystawionym pokwitowaniem. W ocenie skarżącego nastąpiło naruszenie domniemania niewinności, a w sprawie powinna zostać wydana decyzja administracyjna. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. K 4/21, zgodnie z którym wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji organu kontroli ruchu drogowego jest niezgodne z zasadami konstytucyjnymi.
W związku z powyższym skarżący zażądał uznania zaskarżonej czynności za bezskuteczną i nakazanie Komendantowi Komendy Powiatowej w Nowym Targu (dalej: Komendant) natychmiastowego zwrotu prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę Komendant wskazał, że zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej prędkości 50 km/h w terenie zabudowanym, ponieważ funkcjonariusze policji zatrzymali do kontroli pojazd kierowany przez skarżącego, który to pojazd w terenie zbudowanym poruszał się z prędkością 101 km/h. Organ wskazał, że decyzję w tej sprawie podejmie Prezydent Miasta Dąbrowy Górniczej tj. organ, który wydał prawo jazdy. Jednocześnie z powodu nieprzyjęcia mandatu (1 500 zł i 13 pkt karnych), sprawa został skierowana wnioskiem z 7 stycznia 2026 r. o ukaranie do Sądu Rejonowego w Nowym Targu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga została odrzucona ponieważ niedopuszczalne jest zaskarżanie do sądu administracyjnego czynności zatrzymania prawa jazdy przez policjanta.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) – dalej "p.p.s.a." jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, obejmującym orzekanie w sprawach skarg wymienionych w punktach od 1 do 9 tego przepisu oraz ustawach szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zdaniem orzekającego Sądu zaskarżona czynność faktyczna polegająca na zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy nie należy do żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. aktów lub czynności zaskarżalnych do sądu administracyjnego, w szczególności nie stanowi innego, niż określone w pkt 1-3 przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Brak jest również tej mierze regulacji szczególnej przewidującej zaskarżalność faktycznej czynności zatrzymania prawa jazdy.
Stanowisko to, w ocenie Sądu, znajduje umocowanie w przepisach art. 135 i nast. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm.). Ustawa ta reguluje bowiem w rozdziale 3 Działu V prawne i faktyczne przesłanki zatrzymywania praw jazdy i pozwoleń oraz cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami. W szczególności, w art. 135 ust. 1 tej ustawy wymieniono przypadki, w których dopuszczalne jest zatrzymanie prawa jazdy przez policjanta, czyli faktyczne odebranie kierowcy dokumentu upoważniającego go do prowadzenia pojazdów silnikowych. Z opisu zdarzenia zawartego w skardze i z odpowiedzi na skargę Komendanta wynika, że policjant zatrzymał prawo jazdy za pokwitowaniem w związku z kierowaniem przez skarżącego pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym tj. na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym. W związku z nieprzyjęciem mandatu, wniosek o ukaranie został przesłany do Sądu Rejonowego w Nowym Targu.
Dopiero, w kolejnych przepisach tj. m.in. w art. 137 i art. 138 uregulowano tzw. prawne zatrzymanie prawa jazdy. Przyjmuje się przy tym, że tylko tzw. prawne zatrzymanie prawa jazdy podlega kontroli instancyjnej i sądowej (por. również postanowienia WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r., VII SA/Wa 1685/12 i 7 listopada 2016 r., VII SA/Wa 1688/16).
Powyższe poglądy orzekający Sąd w pełni podziela i uznaje za swoje. Sądy administracyjne wyraźnie podkreślają, że zatrzymanie prawa jazdy przez policjanta jako czynność faktyczna, nie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z: 23 listopada 2027 r., I OSK 2369/17; 21 czerwca 2022 r., I GSK 88/22 ).
Podkreślić należy dodatkowo, że takie rozwiązanie ma uzasadnienie nie tylko systemowe lecz także funkcjonalne. Przeciwdziała bowiem dwutorowości postępowań zmierzających do weryfikacji podstaw zatrzymania prawa jazdy. Taka konkurencja prowadziłaby do konsekwencji godzących w cel i funkcje regulacji, w której to policja jest tylko organem wykonującym czynności faktyczne wynikające z aktów lub czynności o charakterze administracyjnoprawnym wydawanych przez uprawnione organy.
Przyjęcie założenia niekonkurencyjności faktycznego i prawnego zatrzymania prawa jazdy nie pozbawia jednostki w żadnym zakresie ochrony. Środki prawne w tym zakresie mogą być wnoszone zarówno w stosunku do decyzji właściwego starosty w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2011 r., I OSK 1769/10), jak również decyzji tego organu odmawiających zwrotu zatrzymanego prawa jazdy (por. wyroki NSA z: 17 września 2008 r., I OSK 1317/07; 10 listopada 2011 r., I OSK 2008/10 oraz 11 stycznia 2012 r., I OSK 1376/11).
Sądy administracyjne wyraźnie podkreślają, że zgodnie z art. 136 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym zatrzymane prawo jazdy Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z informacji przekazanej przez Komendanta, o ewentualnym zwrocie zatrzymanego prawa jazdy będzie orzekał sąd powszechny, do którego został skierowany wniosek o ukaranie.
Powołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest adekwatny w sprawie ponieważ dotyczy orzekania o zatrzymaniu prawa jazdy przez starostę, a nie faktycznych czynnościach policjanta zatrzymującego prawo jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej szybkości na drodze.
Z tych względów skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. (pkt 1 postanowienia). Sąd orzekł również o zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu zgodnie z art. 222 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia). Kwota orzeczonego zwrotu nienależnie uiszczonego wpisu zostanie zwrócona skarżącemu po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia na konto, z którego środki zostały wpłacone.