VI SA/WA 460/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-04-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegokara pieniężnareklamadrogi publicznewłasnośćumowa sprzedażypostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, uznając, że skarżąca spółka nie była właścicielem spornych nośników reklamowych w okresie objętym karą.

Spółka C. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia poprzez umieszczenie reklamy. Spółka twierdziła, że zbyła nośniki reklamowe innemu podmiotowi przed okresem objętym karą. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że kluczowe dla odpowiedzialności jest ustalenie właściciela reklamy w momencie zajęcia pasa drogowego, a umowa sprzedaży z 2007 roku wskazuje, że skarżąca wyzbyła się własności nośników przed terminem wygaśnięcia umowy z zarządcą drogi.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na C. Sp. z o.o. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia poprzez umieszczenie reklamy w okresie od listopada 2007 r. do lipca 2008 r. Organy administracji uznały spółkę za stronę postępowania i nałożyły karę, opierając się na umowie o współpracy gospodarczej z 1992 r., która wygasła w listopadzie 2007 r. Spółka argumentowała, że sprzedała nośniki reklamowe innemu podmiotowi w czerwcu 2007 r. i nie była już ich właścicielem w okresie objętym karą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje, podkreślając, że stroną postępowania w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego może być wyłącznie właściciel reklamy. Sąd uznał, że umowa sprzedaży z 8 czerwca 2007 r., na mocy której skarżąca zbyła nośniki reklamowe, dowodzi, że spółka wyzbyła się prawa własności przed datą wygaśnięcia umowy z zarządcą drogi. W związku z tym, skarżąca nie mogła ponosić odpowiedzialności za pozostawienie tablic w pasie drogowym po tej dacie. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły prawidłowo właściciela reklamy, co uniemożliwiało skuteczne prowadzenie postępowania. Sąd nie stwierdził przedawnienia kary, gdyż postępowanie wszczęto przed wejściem w życie przepisów o przedawnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Stroną postępowania może być wyłącznie właściciel reklamy, który jest podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacji z organem administracji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia ponosi właściciel reklamy. W przypadku zbycia nośników reklamowych przed okresem objętym karą, poprzedni właściciel nie może być uznany za stronę postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.p. art. 40 § ust. 6

Ustawa o drogach publicznych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca zbyła nośniki reklamowe innemu podmiotowi przed okresem objętym karą, co oznacza, że nie była ich właścicielem w tym okresie. Organy nie ustaliły prawidłowo właściciela reklamy, co jest kluczowe dla ustalenia odpowiedzialności.

Godne uwagi sformułowania

Stroną takiego postępowania - w przedmiocie bezprawnego umieszczenia reklamy w pasie drogowym - jest wyłącznie właściciel danej reklamy Sąd zauważa, że z zapisów ww. umowy sprzedaży wynika, że nabywca ww. tablic reklamowych po pierwsze zobowiązał się na jej podstawie do usunięcia znajdującego się na tablicach logo skarżącej, jak również do wykonania całkowitego ich demontażu w terminie do dnia 19 listopada 2007 r. W ocenie Sądu rozstrzygającym dowodem na to, że umieszczone w ww. pasie drogowym tablice reklamowe należały do skarżącej w żadnym razie nie są znajdujące się w aktach zdjęcia tych tablic z uwidocznionym na nich logo skarżącej.

Skład orzekający

Tomasz Sałek

przewodniczący

Grzegorz Nowecki

sprawozdawca

Grażyna Śliwińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że stroną postępowania w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego może być wyłącznie właściciel reklamy, oraz że zbycie nośników reklamowych przed okresem objętym karą zwalnia poprzedniego właściciela z odpowiedzialności."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do własności nośnika reklamowego w okresie objętym karą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, w tym własności, w postępowaniach administracyjnych. Pokazuje również, jak sąd może uchylić decyzję organu, jeśli ten nieprawidłowo zidentyfikuje stronę postępowania.

Czy zbycie reklamy chroni przed karą za zajęcie pasa drogowego? WSA odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 22 334,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 460/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Grzegorz Nowecki /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Sygn. powiązane
II GSK 1129/19 - Wyrok NSA z 2023-04-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2013 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 4 288 (cztery tysiące dwieście osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] ("Prezydent") z dnia [...] września 2013 r., którą wymierzono C. sp. z o.o. z siedzibą w W. ("spółka", "skarżąca") karę pieniężną w kwocie 22.334,40 złotych za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi powiatowej [...] w rejonie stacji metra S. poprzez umieszczenie w nim w okresie od dnia 20 listopada 2007 r. do dnia 11 lipca 2008 r. reklamy w postaci dwustronnej tablicy o łącznej powierzchni reklamowej 4,32 m2, zainstalowanej na słupie oświetleniowym.
Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazano m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 6 i ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.), dalej "u.d.p.".
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W listopadzie 1992 r. pomiędzy I. and M. sp. z o.o. z siedzibą w W. ("I.’ M.") a Wojewodą W. (zarządcą dróg publicznych) została zawarta "Umowa o współpracy gospodarczej" (dalej "Umowa"), której przedmiotem było zainstalowanie i eksploatacja na terenie [...], w tym w pasie drogowym [...], m.in. konstrukcji ogłoszeniowych montowanych na istniejących masztach oświetleniowych, trakcyjnych itp. do oplakatowania dwustronnie w wersji "chorągiewka" i "sandwich" (art. 1 pkt 1.1. lit. c) Umowy). Umowa została zawarta na 15 lat od dnia jej podpisania, z możliwością przedłużenia na kolejne 10 lat (art. 5 Umowy).
W kwietniu 2002 r., za porozumieniem I’ M., Zarządem Dróg Miejskich (dalej ZDM, który po Wojewodzie W. przejął wszelkie prawa i obowiązki wynikające z ww. Umowy, jako nowy zarządca dróg publicznych) oraz skarżącą, nastąpiła cesja praw i obowiązków wynikających z ww. "Umowy" z I.’ M. na skarżącą.
Pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. ZDM zawiadomił C. sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego [...] i umieszczenie w nim reklamy w postaci dwustronnej tablicy reklamowej o łącznej pow. reklamowej 4,32 m2. Podstawą wszczęcia postępowania był protokół kontroli pasa drogowego przeprowadzonej w tym miejscu w dniu 11.07.2008 r.
W odpowiedzi - pismem z dnia 4 lutego 2011 r. - skarżąca wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania. Podniosła, że wskazane w sprawie nośniki reklamowe w 2007 r. zbyła na rzecz innego podmiotu. Na potwierdzenie powyższego do akt sprawy przedłożyła dwie umowy sprzedaży zawarte pomiędzy nią a I.’ M. (obecnie Nowa Reklama sp. z o.o.) wraz z załącznikami do tych umów, gdzie wykazano umiejscowienie przedmiotów sprzedaży. Jedna z tych umów - zawarta w dniu 8 czerwca 2007 r., dotyczy zbycia 343 nośników reklamowych typu Citylight, zamontowanych na latarniach, a druga - z dnia 24 lipca 2007 r., dotyczy zbycia 53 nośników reklamowych typu Tablice 4x3.
Prezydent w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2013 r. na wstępie wskazał, że w dniu 18 kwietniu 2007 r. ZDM pisemnie oświadczył skarżącej, że Umowa nie będzie przedłużona po upływie okresu, na który została zawarta, tj. po dniu 19 listopada 2007 r. Ponadto w piśmie tym ZDM zobowiązał skarżącą do wydania wszystkich terenów w pasach dróg publicznych w stanie wolnym od jakichkolwiek urządzeń umieszczonych na tych gruntach na podstawie Umowy. Skarżąca, nie zgadzając się z powyższym wezwaniem, złożyła przeciwko [...] - ZDM do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. pozew, wnosząc o ustalenie, że Umowa nie wygaśnie z dniem 19 listopada 2007 r. i będzie nadal obowiązywać obie strony. Prezydent podał, że Sąd Arbitrażowy oddalił powództwo skarżącej, a wyrok ten stał się ostateczny z uwagi na oddalenie złożonej od niego przez skarżącą skargi (wyrok Sądu Okręgowego w W. XX Wydział Gospodarczy sygn. akt [...]).
Zdaniem Prezydenta powyższe fakty dowodzą, że prawidłowe jest stanowisko odnośnie wygaśnięcia ww. umowy z dniem 19 listopada 2007 r.
Następnie organ stwierdził, że zajęcia przez skarżącą bez zezwolenia pasa drogowego drogi powiatowej [...] w rejonie stacji metra S. poprzez umieszczenie w nim w okresie od dnia 20 listopada 2007 r. do dnia 11 lipca 2008 r. reklamy w postaci dwustronnej tablicy o łącznej powierzchni reklamowej 4,32 m2, zainstalowanej na słupie oświetleniowym dowodzą wyniki rutynowej kontroli, z których sporządzono protokoły oraz dokumentację fotograficzną.
Reasumując, Prezydent uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że przedmiotowy pas drogi zajmowała skarżąca w celu funkcjonowania w nim reklamy, w postaci dwustronnej tablicy reklamowej, o łącznej powierzchni reklamowej 4,32 m2. Organ wskazał przy tym, że z akt postepowania wynika, że ZDM nie wydawał skarżącej żadnego zezwolenia na zajęcie tego pasa na okres późniejszy, niż określony w ww. Umowie, tj. po dniu 19 listopada 2007 r.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii zbycia ww. reklam Prezydent stwierdził, że z jego ustaleń - dokonanych w oparciu o treść przedłożonej umowy sprzedaży z dnia 8 czerwca 2007 r., wynika, że to skarżąca dokonała zajęcia przedmiotowego pasa drogowego pod omawiane reklamy, a nie nowy nabywca tych reklam. Organ wskazał, że w § 1 tej umowy sprzedaży strony po pierwsze oświadczyły, że skarżąca sprzedaje na rzecz I.' M., a I.' M. kupuje od skarżącej 343 nośniki reklamowe typu Citylight, zainstalowane na latarniach, o wymiarach powierzchni reklamowej 1,8m x 1,20m. To potwierdza powierzchnię reklamową określoną w niniejszej decyzji. W paragrafie tym ustalono również, że I.' M. zobowiązuje się usunąć logo skarżącej z nośników reklamowych oraz wykonać całkowity ich demontaż w terminie do 19 listopada 2007 r. Ponadto w § 3 ww. umowy sprzedaży zapisano: "1. C. oświadcza, że jest zainteresowany zainstalowaniem w lokalizacjach opisanych w § 1 ust. 1 nin. umowy, nowych nośników reklamowych posiadających identyczne wymiary jak Nośniki reklamowe. C. oświadcza, ze będzie kontynuować postępowania, dotyczące zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w lokalizacjach opisanych w § 1 ust. 1 nin. Umowy. 2. Spółka (N. Sp. z o.o.) nie będzie w żadnej formie, pośrednio lub bezpośrednio uzyskiwać uprawnień do zajmowania lokalizacji Nośników reklamowych".
W tym stanie rzeczy Prezydent nałożył na skarżąca karę pieniężną za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego bez zezwolenia.
Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Prezydenta złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej "SKO w W."). Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania zarzuciła naruszenie art. 40 ust. 12 u.d.p. oraz rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 28, art. i art. 9 k.p.a. polegające na wadliwym ustaleniu strony tego postępowania (którą winna być Nowa Reklama sp. z o.o.) oraz art. 7, art. 10 § 1, art. 67 § 1, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym i pozbawienie jej możliwości udziału w postępowaniu dowodowym oraz brak wskazania podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołała, że w analogicznych do niniejszej sprawach SKO w W. uchylało decyzje Prezydenta, wymierzające skarżącej kary pieniężne.
W uzupełnieniu odwołania skarżąca pismem z dnia 8 czerwca 2011 r. złożyła kopie zdjęć wykonanych z akt niniejszej sprawy z 3 lutego 2011 r. i wniosła o zażądanie od ZDM oryginałów tych akt, a także oświadczenia Kierownika Zespołu o dacie złożenia podpisu na pismach ZDM i fotografiach oraz wyjaśnienia, co oznacza zapis "potwierdzam zgodność z oryginałem", jak również wniosła o uwzględnienie zgłoszenia udziału w postępowaniu spółki N. Sp. z o.o., w szczególności przeprowadzenia oględzin w przedmiotowych lokalizacjach spornych reklam.
Skarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., SKO w W. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że poglądy prawne składów orzekających SKO w W. mogą ulegać - i w szeregu spraw ulegają – zmianom, mimo że w wielu dotychczas wydanych decyzjach wyrażono pogląd, że w podobnych stanach faktycznych decyzje Prezydenta zostały skierowane do podmiotu nie będącego właścicielem nośnika reklamowego.
SKO w W. uznało za udowodnioną w niniejszej sprawie okoliczność, że w terminach ustalonych przez Prezydenta, w ww. pasie drogowym, znajdowała się dwustronna tablica reklamowa należąca do skarżącej. Dowodami potwierdzającymi ten fakt są w ocenie organu protokoły sporządzone z kontroli ww. pasa drogowego, a także wykonane fotografie nośników reklamowych oraz wskazana wyżej Umowa wraz z jej aneksami.
SKO w W. stwierdziło, że skarżąca bezsprzecznie utraciła uprawnienie do zajmowania ww. pasa drogowego z dniem 19 listopada 2007 r., tj. z dniem wygaśnięcia ww. Umowy. Zatem, skoro w dalszym ciągu umieszczała ona w tym pasie swoje urządzenia, to czyniła to bez zezwolenia, a w konsekwencji w niniejszym przypadku wyczerpano przypadek opisany art. 40 ust. 12 u.d.p.
SKO w W. stwierdziło, że nie widzi w sprawie konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów w tej sprawie i konwalidacji zgromadzonych w czasie kontroli przedmiotowego pasa drogowego dowodów z przyczyn wskazanych przez skarżącą . Wyjaśniło, że organ I instancji skorzystał z instytucji domniemania faktycznego w ocenie istnienia spornej reklamy we wskazanym w decyzji okresie, zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 231 k.p.c., które znajdują zastosowanie w tej sprawie.
C. sp. z o.o. z siedzibą w W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 28 k.p.a. i z art. 40 ust. 12 u.d.p. przez sprzeczne z materiałem dowodowym uznanie jej za stronę tego postępowania;
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 oraz art. 15 k.p.a. przez wadliwe i sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenie stanu faktycznego sprawy; nie wyjaśnienie jej zarzutów, naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym; naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
3) art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 12 § 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a. przez pominięcie podstawowych zasad postępowania administracyjnego przy rozpoznaniu zarzutu odwołania wykazującego zwlokę organu około 2 lat oraz pominięcie ustalonego jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych w podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła także naruszenie prawa materialnego przez pominiecie definicji reklamy zawartej w art. 4 pkt 23 u.d.p. oraz błędną wykładnię i zastosowanie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zarówno decyzji SKO w W., jak i ją poprzedzającej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w toku postepowania, skarżąca podkreśliła, że zmiana stanowiska SKO w W. jest nieuprawniona, gdyż nie jest ona uzasadniona zmianą stanu prawnego lub stwierdzeniem, że dotychczasowe orzecznictwo było niezgodne z prawem.
SKO w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Zarzuty skargi zostały uzupełnione w piśmie procesowym skarżącej z dnia 12 kwietnia 2019 r., w którym dodatkowo został podniesiony zarzut przedawnienia nałożenia kary pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o przesłanki określone w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) oraz w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.").
Kara pieniężna została nałożona na skarżącą w oparciu o art. 40 ust. 12 u.d.p., zgodnie z którym za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi (pkt 1), z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 2), o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi (pkt 3) zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Sąd zauważa, że stroną takiego postępowania - w przedmiocie bezprawnego umieszczenia reklamy w pasie drogowym - jest wyłącznie właściciel danej reklamy, który tym samym jest podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacji z organem administracji publicznej. Zatem tylko właściciel reklamy będzie biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 40 ust. 12 u.d.p. (vide wyrok NSA z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1517/18).
W rozpoznawanej sprawie istota sporu prawnego sprowadza się do jednoznacznego ustalenia, czy to skarżąca była właścicielem spornych tablic reklamowych, których posadowienie w pasie drogowym drogi powiatowej [...] w rejonie stacji metra S. poprzez umieszczenie w nim w okresie od dnia 20 listopada 2007 r. do dnia 11 lipca 2008 r. reklamy w postaci dwustronnej tablicy o łącznej powierzchni reklamowej 4,32 m2, zainstalowanej na słupie oświetleniowym ustalono w trakcie rutynowych kontroli tego pasa, przeprowadzonych przez Pogotowie Drogowe ZDM w lipcu 2008 r.
Z akt administracyjnych sprawy wynika - co nie było sporne, że dnia 19 listopada 1992 r. pomiędzy Wojewodą W. (ówczesnym zarządcą dróg publicznych - obecnie ZDM) a I.’ M. została zawarta "Umowa o współpracy gospodarczej", której przedmiotem było m.in. zainstalowanie i eksploatacja w ww. pasie drogowym wskazanych powyżej tablic reklamowych, a to na istniejących w tym pasie masztach oświetleniowych (art. 1 pkt 1.1. lit. c) Umowy oraz załącznik nr 1 do Umowy z wyszczególnieniem latarni). Umowa ta została zawarta na 15 lat z możliwością jej przedłużenia na następnych 10 lat (art. 5 "Umowy").
Nie ulega wątpliwości także to, że na podstawie cesji, która miała miejsce w kwietniu 2002 r., do ww. Umowy jako strona wstąpiła skarżąca, przejmując wszelkie prawa i obowiązki od I. M. (por. umowa przejęcia praw i obowiązków zawarta pomiędzy I. M. a skarżącą). Prezydent ustalił, czego skarżąca nie kwestionowała, że ZDM w kwietniu 2007 r. powiadomił skarżącą, że "Umowa" nie będzie przez niego przedłużona po upływie okresu, na który została zawarta, tj. po dniu 19 listopada 2007 r. i jednocześnie zobowiązał skarżącą do wydania wszystkich terenów w pasach dróg publicznych w stanie wolnym od jakichkolwiek urządzeń umieszczonych na tych gruntach na podstawie Umowy. W sprawie możliwości nieprzedłużenia przez ZDM Umowy wypowiedział się Sąd Okręgowy w W., który oddalił skargę skarżącej złożoną od wyroku, którym oddalono jej powództwo względem [...] - ZDM (v. wyrok Sądu Polubownego sygn. akt [...] oraz SO w W. sygn. akt [...]).
W świetle powyższych dowodów i wynikających z nich faktów niewątpliwym jest, że ZDM miał prawo nie wyrazić zgody na przedłużenie Umowy, a tym samym uprawnione było przez niego przyjęcie, że po dniu 19 listopada 2007 r. ww. tablice reklamowe powinny były zostać usunięte z przedmiotowego pasa drogowego. Kluczowym jest przy tym ustalenie, czy w dniu wygaśnięcia Umowy, właścicielem spornych tablic reklamowych pozostawała skarżąca, a tym samym czy to ona dopuściła się bezprawnego pozostawienia tych tablic w ww. pasie drogowym po dniu 19 listopada 2007 r., za co ustawodawca w art. 40 ust. 12 u.d.p. przewidział odpowiednią karę pieniężną.
W powyższym kontekście na uwadze należy mieć, że na mocy umowy sprzedaży z dnia 8 czerwca 2007 r. skarżąca zbyła ww. tablice reklamowe na rzecz innego podmiotu. Sąd stwierdza, że z załącznika nr 1 do przedmiotowej umowy sprzedaży wynika, że na jej podstawie zostały sprzedane m.in. tablice reklamowe umieszczone na latarniach znajdujących się w pasie drogowym [...] w W.. Zatem skoro z dniem 8 czerwca 2007 r. skarżąca, na podstawie ww. umowy sprzedaży, wyzbyła się prawa własności do spornych tablic reklamowych, to na dzień 20 listopada 2007 r. nie mogła ponosić odpowiedzialność za ich pozostawanie w ww. pasie drogowym. Sąd zauważa, że z zapisów ww. umowy sprzedaży wynika, że nabywca ww. tablic reklamowych po pierwsze zobowiązał się na jej podstawie do usunięcia znajdującego się na tablicach logo skarżącej, jak również do wykonania całkowitego ich demontażu w terminie do dnia 19 listopada 2007 r.
Reasumując, skoro stroną postępowania w przedmiocie zajęcia pasa drogowego może być wyłącznie właściciel reklamy, to tym samym tylko ów właściciel może być adresatem decyzji wydanej w takim postępowaniu. Wobec tego dla prawidłowego wszczęcia, przeprowadzenia - a w konsekwencji zakończenia - takiego postępowania, kluczowym jest prawidłowe i bezsprzeczne ustalenie kto, na dzień stwierdzenia naruszenia zakazu wynikającego z art. 40 ust. 1 u.d.p., był właścicielem reklamy. Brak zaś takiego ustalenia powoduje, że organ nie ma podmiotu, wobec którego skutecznie mógłby wszcząć i prowadzić postępowanie w przedmiocie zajęcia pasa drogowego.
W kontekście powyższych wywodów, w ocenie Sądu nie mają znaczenia dla wyniku sprawy zapisy ww. umowy sprzedaży zawarte w jej § 3, z których wynika, że skarżąca w przyszłości będzie zainteresowana umieszczeniem w ww. pasie drogowym nowych nośników reklamowych i w związku z tym to ona będzie kontynuować ewentualne postępowanie dotyczące zezwolenia na zajęcie tego pasa drogowego. Wbrew stanowisku organu, taki zapis, w połączeniu ze zobowiązaniem nowego właściciela do demontażu spornych tablic reklamowych do dnia 19 listopada 2007 r., zdaniem Sądu dowodzi, że skarżąca z jednej strony miała świadomość konieczności "wyczyszczenia" pasa drogowego z reklam przed upływem okresu, na który zawarto Umowę, a z drugiej o ciążącym obowiązku zwrócenia się do ZDM z wnioskiem o wydanie zezwolenie na jego dalsze zajmowanie. Wszelkie domysły w tym zakresie, a co za tym idzie przypisywanie skarżącej intencji określonego działania, wywiedzione z treści ww. umowy sprzedaży, w żadnym razie nie potwierdzają, że to skarżąca dopuściła się w tej sprawie naruszenia zakazu z art. 40 ust. 1 u.d.p., za co należałoby jej wymierzyć karę pieniężną przewidzianą w art 40 ust. 12 u.d.p.
W ocenie Sądu rozstrzygającym dowodem na to, że umieszczone w ww. pasie drogowym tablice reklamowe należały do skarżącej w żadnym razie nie są znajdujące się w aktach zdjęcia tych tablic z uwidocznionym na nich logo skarżącej. Fakt ten nie świadczy bowiem o tym, że to skarżąca w dalszym ciągu była ich właścicielem. Należy bowiem pamiętać, że jednym z zapisów umowy sprzedaży przedmiotowych tablic reklamowych było zobowiązanie ich nabywcy do usunięcia logo skarżącej (§ 1 pkt 2 umowy sprzedaży).
W tym stanie rzeczy, skoro istnieją zasadnicze wątpliwości co do tego, kto winien być stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego w tej sprawie, Sąd odstąpił od badania skarżonej decyzji pod względem prawidłowości wymierzonej w niej kary pieniężnej. Nie można bowiem właściwie zbadać tej materii bez prawidłowego ustalenia kto oraz czy i od kiedy jest odpowiedzialny za ewentualne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
Jedynie na marginesie sprawy należy wskazać na okoliczność dokonania pierwszej weryfikacji istnienia spornej reklamy w obrębie drogi powiatowej [...] w rejonie stacji metra S. przez organ I instancji w lipcu 2008 r., tj. w okresie późniejszym niż wskazany w decyzji, za który została nałożona kara pieniężna. Zdaniem Sądu, w przypadku nakładania kar pieniężnych nie można bowiem przyjąć domniemania faktycznego, jak to wywodzi SKO w W. w skarżonej decyzji. Stan faktyczny w takim przypadku, w tym okres zajmowania pasa drogowego bez wymaganej zgody, rodzaj reklamy (przykładowo dwustronnej jak to ma miejsce w tej sprawie) i łączna powierzchnia reklamy - stanowiące elementy mające bezpośredni wpływ na wysokość sankcji administracyjnej - nie może pozostawiać wątpliwości odnośnie dokonanych w tym zakresie ustaleń, które muszą mieć należyte oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy.
Konkludując, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ weźmie pod uwagę, że w aktach sprawy znajduje się, pochodząca z czerwca 2007 r., umowa sprzedaży przez skarżąca spornych tablic reklamowych. Zapisy tej umowy organ podda analizie pod kątem ich wpływu na ewentualne obowiązki o charakterze publicznoprawnym, a zwłaszcza pod kątem niewątpliwie istniejącego obowiązku przywrócenia przedmiotowego pasa drogowego do stanu sprzed zajęcia, tj. sprzed zawarcia ww. Umowy z 1992 r. Następnie - w powyższym kontekście, dokona oceny statusu skarżącej, jako podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie ww. odcinka pasa drogowego i w przypadku uznania, że nie jest ona stroną tego postępowania, wyda stosowane rozstrzygnięcie w sprawie uwzględniając, że przy konieczności poniesienia odpowiedzialności z ww. tytułu nie może pozostawać niewyjaśnionym kwestia podmiotowa niniejszego postępowania oraz, jak wyżej wskazano, jego strona przedmiotowa.
Końcowo Sąd zauważa, że podobne stanowisko do wyrażonego w niniejszej sprawie, zajęły również inne składy orzekające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, m.in. w sprawie VI SA/Wa 707/17, VI SA/Wa 1059/17, VI SA/Wa 1628/13, VI SA/Wa 1060/17, VI SA/Wa 1061/17 i VI SA/Wa 72/18, a także Naczelny Sąd Administracyjny (vide wyrok II GSK 1305/14 oraz II GSK 1517/18).
Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę nie znalazł podstaw do stwierdzenia przedawnienia nałożenia kary pieniężnej, jak wskazano w piśmie procesowym skarżącej z dnia 12 kwietnia 2019 r. Należało bowiem mieć na uwadze, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte jeszcze przed wejściem w życie instytucji przedawnienia, dokonanej na mocy nowelizacji k.p.a. z 2017 r.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. W zakresie zasądzonych kosztów na rzecz skarżącej, Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI