III SA/Kr 1636/21

III SA/Kr 1636/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-04-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Ewa Michna /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 2120/22 - Wyrok NSA z 2026-02-25
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. skargę oddala; II. zwraca skarżącej spółce [...] Sp. z o.o. w S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 21 września 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 195) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. 2013 r. poz. 1367) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w S (dalej: strona skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2019 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Powiatowy Inspektor Sanitarny, w związku z postępowaniem prowadzonym na wniosek Ośrodka Medycyny, w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u W. O., ustalił, że był zatrudniony w następujących zakładach pracy:
- od 1 września 1993 r. do 30 czerwca 1997 r. w Fabryce [...] "G" S.A. K ul. R (zakład zlikwidowany), na stanowisku uczeń praktycznej nauki zawodu tokarza (od 1 września 1993 r. do 30 czerwca 1996 r.), a później na stanowisku tokarz (od 1 lipca 1996 r. do 30 czerwca 1997 r.), gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe,
- od 10 marca 2003 r. do 14 czerwca 2003 r. w Zakładzie [...] Z, Z. O., R, ul. Z (zakład zlikwidowany), na stanowisku pracownik fizyczny, gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe,
- od 1 września 2004 r. do 31 grudnia 2013 r. w [...] Sp. z o. o. Systemy [...], S, ul. P na stanowisku magazynier (od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2010 r.), a następnie na stanowisku operator linii produkcyjnej (od 1 września 2010 r. do 31 grudnia 2013 r.), gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe.
- od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2010 r. W. O. pracował jako magazynier na linii APZ Pióra 4 i 7, od l września 2010 r. do 31 maja 2011 r. na linii Pióra 1, jako operator linii produkcyjnej oraz magazynier, natomiast od 1 czerwca 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. na linii Ramiona 1, jako operator linii produkcyjnej. W. O. wykonywał czynności polegające na uzupełnianiu komponentów na produkcji z magazynu. Praca polegała na zawieszaniu pałąków na podajniki na kilku liniach produkcyjnych. Podczas pracy wykonywał również czynności związane z załadunkiem i rozładunkiem komponentów i wyrobów gotowych oraz transportem ich z magazynu na linie produkcyjne na wózkach tzw. rolerach oraz paleciakach. Na wózku było około pięciu pudełek. Wózki z pudełkami i ramkami przywożone były z magazynu, następnie Pan W. O. zawieszał na linii produkcyjnej ramki z pałąkami, które wyciągał z pudełek. Czynności obciążające kończyny górne oraz wymuszające uniesienie rąk powyżej linii barkowej to zawieszanie ramek na wieszakach oraz w przypadku W. O. pobieranie i załadunek pudełek (waga 3-8,5 kg według zakładu pracy, natomiast według Pana W. O. i przesłuchanego świadka ok. 12,5 kg). Ponieważ W. O. jest niskiego wzrostu to pobieranie i załadunek ostatniego piątego pudełka wymuszało u niego unoszenie rąk powyżej obręczy barkowej. Na linii Ramiona 1 w okresie od 1 czerwca 2011 r. do 31 grudnia 2013 r., jako operator linii produkcyjnej, według informacji zakładu pracy wykonywał prace montażowe ramion do wycieraczek na kilku stanowiskach montażowych, które znajdowały się na wysokości roboczej 110 cm, natomiast według oświadczenia W. O. wykonywał także prace magazyniera.
W. O. badany był w Ośrodku Medycyny Pracy, który dnia 8 września 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy — przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w trakcie diagnostyki ortopedycznej rozpoznano ciasnotę podbarkową lewostronną i entezopatię ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego lewego. Pacjent operowany trzykrotnie (2012, 2013, 2014 rok). W wykonanych badaniach nie stwierdzono zmian w zakresie stawu barkowego prawego (usg wykonane w dniu 29.03.2010 r. - nie stwierdzono zmian patologicznych).
W wyniku odwołania złożonego od ww. orzeczenia, przez W. O., został skierowany na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. W uzasadnieniu Instytut wyjaśnił, iż w chwili badania, pacjent skarżył się na dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicy lewego barku. W trakcie aktualnej hospitalizacji, u pacjenta przeprowadzono konsultację ortopedyczną, w wyniku której postawiono rozpoznanie: zapalenie okołostawowe barku ze zmianami przeciążeniowymi ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia o etiologii zawodowej oraz zespół ciasnoty podbarkowej. Na podstawie analizy dostępnej dokumentacji medycznej, w tym szczególności analizy narażenia zawodowego oraz przeprowadzonej konsultacji specjalistycznej stwierdzono, iż występujące u W. O. schorzenia należy traktować jako następstwo przeciążenia w trakcie wykonywania pracy.
W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją Nr [...] z dnia [...] 2017 r. orzekł o stwierdzeniu u W. O. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy — przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, schorzenia wymienionego w pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona skarżąca i wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który decyzją z dnia [...] 2018 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, polecając w niniejszej decyzji, organowi I instancji, aby rozpatrując sprawę:
ponownie przesłuchać świadków i stosownie do art. 79 § 1 i 2. k.p.a. zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, przynajmniej na siedem dni przed terminem, by zapewnić stronom możliwość udziału w przeprowadzeniu dowodu i zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień;
zweryfikować sporządzoną kartę ocenę narażenia zawodowego W. O. i wraz nowym materiałem dowodowym w postaci dowodów z zeznań świadków, przesłać do Instytutu Medycyny Pracy, w celu ewentualnej weryfikacji wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego;
odnieść się do wniosku dowodowego złożonego przez pracodawcę pismem z dnia 5 maja 2017 r., w którym pracodawca wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty z dziedziny zarządzania/organizacji produkcji, w celu wyliczenia czasu pracy pracownika z rękami uniesionymi ponad obręcz barku. W przypadku nie dopuszczenia przez organ I instancji ww. dowodu, należy w decyzji podać szczegółowe wyjaśnienie z jakich powodów nie przeprowadzono dowodu z ww. biegłego i na czym organ oparł swoje stanowisko;
wydać stosowną decyzję w przedmiotowej sprawie w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, w tym uwzględniając dokumentację dostarczoną do tut. Inspektora w postępowaniu odwoławczym.
PIS prowadząc ponownie postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej W. O., zastosował się do ww. wskazań organu II instancji. Ponownie przesłuchał świadków: M. K., J. W. – B., M. Ś., E. W., informując stronę skarżącą o miejscu i terminie przeprowadzania przesłuchań. Organ I instancji ponownie przesłuchał również W. O., w obecności przedstawiciela zakładu. Na podstawie przesłuchania Strony i Świadków oraz informacji przekazanych z zakładu pracy (pismo z dnia 6 września 2018 r.), PIS ponownie sporządził kartę oceny narażenia zawodowego oraz wystosował pismo do Instytutu Medycyny Pracy z prośbą o ponowną analizę i ewentualną weryfikację wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2016 r., przekazując jednocześnie kartę oceny narażenia zawodowego wraz z nowym materiałem dowodowym w postaci dowodów z zeznań świadków i informacji pozyskanych od zakładu pracy. Jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, Powiatowy Inspektor Sanitarny, decyzją Nr [...] z dnia [...] 2019 r. orzekł o stwierdzeniu u W. O. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie wydał w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w całym postępowaniu. Uzupełnienie objęło następującą dokumentację:
- pisma strony skarżącej z dnia 17 lipca i 6 września 2018 r.;
protokoły przesłuchania strony i świadków z dnia 30 lipca 2018 r. i 31 lipca 2018 r.;
opinię Instytutu Medycyny Pracy z dnia 19 października 2018 r, w której
jednostka orzecznicza wyjaśniła, iż postępowanie diagnostyczno-orzecznicze w IMP obejmowało ocenę obu barków, w wyniku przeprowadzonego badania rozpoznano zapalenie okołostawowe barku (lewego) ze zmianami przeciążeniowymi ścięgna głowy mięśnia dwugłowego ramienia, zespół ciasnoty podbarkowej. Bark jest pojęciem funkcjonalnym, tworzą go cztery stawy, liczne mięśnie odpowiadają za wykonywanie ruchów zginania/prostowania, odwodzenia/przywodzenia, rotacji, unoszenia/obniżania. Charakter, miejsce uszkodzenia jest zależne od rodzaju prac powodujących uszkodzenie poszczególnych struktur barku. Dolegliwości najczęściej są spowodowane uszkodzeniem mięśnia nadgrzebieniowego. Może również wystąpić zapalenie kaletki maziowej. Kolejną przyczyną zespołu bolesnego barku (ZBB) może być uszkodzenie mięśni uczestniczących w ruchach barku tworzących tzw. pas rotatorów i/lub ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia. Do nagłego przerwania ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego często dochodzi podczas ręcznego podnoszenia ciężkich obiektów. Natomiast w wyniku długotrwałych, ciężkich prac fizycznych może dochodzić do przedwczesnego zużycia tkanek miękkich okolicy barku, zmian przeciążeniowo-zapalnych w strukturach obręczy barkowej i wystąpienia tzw. Zespołu bolesnego barku (ZBB). Nie tylko prace wymagające unoszenia kończyn górnych ponad głowę, ale np. również prace związane z transportem ręcznym ciężarów i układaniem ich na półkach mogą doprowadzić do uszkodzenia wybranych struktur barku. Z dokumentacji medycznej wynika, że u opiniowanego rozpoznawano uszkodzenie barku na różnych poziomach: entezopatię ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego lewego, ciasnotę podbarkową lewostronną, przewlekły stan zapalny ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego lewego. Biorąc pod uwagę analizę stanowiska pracy, zespół dolegliwości i rozpoznanie, schorzenie należy traktować jako następstwo przeciążenia w trakcie wykonywania pracy.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniosła strona skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 78, i art. 84 k.p.a., poprzez zaniechanie żebrania pełnego materiału dowodowego sprawie i jego wszechstronnego rozpatrzenia;
art. 80 w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nie oparcie decyzji na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niewskazanie w uzasadnieniu decyzji pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia;
art. 2351 Kodeksu pracy, przez niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej.
Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy ze wskazaniem na ewentualną konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Podniosła, iż organ I instancji błędnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przewidziane prawem przesłanki konieczne do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u W. O. Zarzuciła bezkrytyczne przyjęcie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz niedopełnienie obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i jego wszechstronnego rozpatrzenia.
Opisaną we wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W swoich rozważaniach przytoczył treść art. 2351 kodeksu pracy i podał, aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367) określa sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, nie zawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.
Z kolei zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Organ odwoławczy swoje rozstrzygniecie oparł na orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia diagnostycznego - tj. Instytutu Medycyny Pracy - jednostki rozstrzygającej w sprawach spornych, której orzeczenie jest ostateczne. Zgodnie ze stanowiskiem Instytutu tut. Inspektor przyjął, iż dokonana ocena narażenia zawodowego wprawdzie nie potwierdziła wykonywania przez W. O. czynności, które w sposób monotypowy obciążały stawy barkowe, wymagające unoszenia i utrzymywania kończyn górnych powyżej linii barków przez co najmniej połowę czasu trwania zmiany roboczej, jednakże potwierdzono przeciążenie w trakcie wykonywania pracy, którego następstwem jest stwierdzone schorzenie - przewlekłe okołostawowe zapalenie barku.
W przedmiotowej sprawie wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u W. O. zostały spełnione. W. O. do 31 grudnia 2013 r. wykonywał pracę, która starzała ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Jak wynika z wywiadu pierwsze dolegliwości wystąpiły w 2010 roku, a udokumentowane objawy chorobowe datowane są na 13 lipca 2012 r. - operacyjne leczenie - artroskopia barku lewego.
Następnie organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organ I instancji wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty, na okoliczność wyliczenia, przy przyjęciu obiektywnych i rzeczywistych danych produkcyjnych, które znajdują się w posiadaniu pracodawcy, czasu pracy pracownika z rękami uniesionymi ponad obręcz barku, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Po pierwsze dlatego, że pracodawca przesłał do organu I instancji wyliczenia casu pracy W. O. (pismo z dnia 25 sierpnia 2016 r. wraz z załącznikami), które zostały uwzględnione w prowadzonym postępowania administracyjnym. W związku z tymi wyliczeniami PIS w dniu 22 listopada 2016 r. skierował zapytanie do Instytutu w Ł, czy ma zasadnicze znaczenie ilość czasu pracy, w dniówce roboczej, w której praca jest wykonywana z uniesionymi rękami powyżej obręczy barkowej. Po wtóre, zweryfikowano karty oceny narażenia zawodowego, które przesłano do ww. jednostki orzeczniczej przy piśmie z dnia 20 marca 2017 r. W odpowiedzi, IMP w piśmie z dnia 11 kwietnia 2017 r. podtrzymał wydane przez siebie orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Po trzecie, PIS pismem z dnia 26 września 2018 r. zwrócił się do IMP (przesyłając jednostce orzeczniczej materiał dowodowy w postaci 15 protokołów z przesłuchań świadków) z prośbą o odniesienie się do czasu pracy - czy na rozpoznaną chorobę zawodową nie ma wpływu fakt, że pracownik wykonywał pracę z rękami uniesionymi powyżej obręczy barkowej w czasie mniejszym niż 4 godziny na zmianę. W odpowiedzi, jednostka orzecznicza ponownie wskazała, że schorzenie W. O. należy traktować, jako następstwo przeciążenia w trakcie wykonywania pracy. Nadto organ odwoławczy wskazał, że orzeczenie lekarskie wydawane przez lekarzy orzeczników zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, w sprawach chorób zawodowych określone w rozporządzeniu wykonawczym ma charakter opinii biegłego (art. 84 K.p.a.).
Odnosząc się do zarzutu w postaci nie oparcia decyzji na całokształcie zebranego materiału dowodowego, niewskazanie w uzasadnieniu decyzji pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, organ II instancji uznał także za nie mający uzasadnionych podstaw. Zdaniem strony skarżącej, podstawą wydania decyzji przez organ I instancji stanowiły dowody przemawiające na korzyść W. O. tj. orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy, formularz oceny narażenia zawodowego W. O. oraz zgłoszone uwagi co do zebranego materiału dowodowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja o stwierdzeniu u W. O. choroby zawodowej, pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku, została wydana w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy jak również organ I instancji przyjął stanowisko jednostki II stopnia diagnostycznego tj. Instytut Medycyny Pracy.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu wyjaśnianym zostały wykorzystane wszystkie możliwe środki dowodowe. Przeprowadzona przez organ I instancji ocena narażenia zawodowego W. O. w [...] sp. z o.o. została sporządzona w oparciu o szeroki materiał dowodowy uwzględniający stanowiska stron jak również zeznania powołanych świadków. Z uwagi na brak jednoznacznego, zgodnego stanowiska stron postępowania w kwestii chronometrażu prac obciążających kończyny górne, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z zasadą stosowaną w orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz w orzecznictwie o chorobach zawodowych, przyjęły iż wszelkie wątpliwości są rozstrzygane na korzyść pracownika i z przeważającym prawdopodobieństwem uznały, iż wykonywane czynności przez W. O. stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią -przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Uprawnieni lekarze specjaliści z Instytutu Medycyny Pracy wskazali, iż nie tylko prace wymagające unoszenia kończyn górnych ponad głowę, ale np. również prace związane z transportem ręcznym ciężarów i układaniem ich na półkach mogą doprowadzić do uszkodzenia wybranych struktur barku. Lekarze orzecznicy wskazali również, że z dokumentacji medycznej wynika, iż u W. O. rozpoznawano uszkodzenie barku na różnych poziomach: entezopatię ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego lewego, ciasnotę podbarkową lewostronną, przewlekły stan zapalny ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego lewego. Instytut w Ł wyjaśnił, iż biorąc pod uwagę analizę stanowiska pracy, zespół dolegliwości i rozpoznanie, uznał, że schorzenie W. O. należy traktować jako następstwo przeciążenia w trakcie wykonywania pracy.
Na powyższe rozstrzygnięcie [...] sp. z o.o. System [...], reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:
a) art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 78, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 i § 8 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że organ ten wydał decyzję bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, pomijając dowód zgłaszany przez Stronę, co skutkowało tym, że orzekł nie wyjaśniając wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę tj. nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności kwalifikujących możliwość wystąpienia choroby zawodowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
b) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten nie wskazał w uzasadnieniu pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
c) art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji zmierzającego do całościowego rozpoznania analizowanej sprawy;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) naruszenie art. 2351 kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba W. O. wymieniona w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem i wykonywania pracy,
b) naruszenie art. 2352 kodeksu pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika jest zasadne z uwagi na wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie 1 ustalonym w wykazie chorób zawodowych (1 rok dla choroby z poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych)
Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 września 2021r., a także - z mocy art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325 ze zm. – dalej nazywanej p.p.s.a). – poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2019r., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.
Należy przy tym stwierdzić, że stroną w niniejszej sprawie jest [...] Sp. z o.o. w S, a nie [...] Sp. z o.o. System [...] w S. Wynika to ze złożonej informacji z Krajowego Rejestru Sądowego.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z chorobą zawodową mam więc do czynienia, gdy zostaną spełnione następujące dwie przesłanki: występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić po przeprowadzeniu postępowania na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które odnosi się do zachorowania pozostającego w związku przyczynowo - skutkowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania (Wyrok NSA z 19.03.2021 r., II GSK 52/21, LEX nr 3195523). W niedawno wydanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że na gruncie art. 2351 k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (Wyrok NSA z 22.02.2022 r., II OSK 567/19, LEX nr 3327922).
Z kolei zgodnie z art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało uregulowane w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem. Podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej należy zgłosić odpowiedniemu organowi państwowemu, którym jest miedzy innymi państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Z kolei jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:
1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,
2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych)
- w zakresie wszystkich chorób zawodowych;
3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych;
4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby.
Właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Z kolei narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do:
1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego;
2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika;
3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika;
4) czynników o działaniu rakotwórczym - substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz pierwotną lokalizacje nowotworu i okres latencji;
5) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydaje na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W orzecznictwie sądowo administracyjnym dominuje pogląd, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a organ prowadzący postępowanie nie może jej odrzucić. Organ administracji nie jest - co do zasady - upoważniony do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozpoznania czy zaklasyfikowania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi bowiem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej mogą więc odstąpić od ustaleń lekarskich wyłącznie wtedy, gdy ustalenia te budzą wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych dowodów. Innymi słowy, skoro organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, to są związane orzeczeniami lekarskimi (Wyrok NSA z 21.01.2021 r., II OSK 1408/18, LEX nr 3124099.). Trafnie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia (Wyrok NSA z 28.09.2021 r., II GSK 451/21, LEX nr 3252495).
W niniejszej sprawie u W. O. w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy rozpoznano istnienie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy — przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Choroba ta została wymieniona w rozporządzeniu w pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych jako choroba zawodowa wśród przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Schorzenie to jest między innymi wynikiem ruchów monotypowych.
W. O. pracowała zaś w narażeniu na powstanie tego typu schorzeń:
- od 1 września 1993 r. do 30 czerwca 1997 r. w Fabryce Urządzeń [...] "G" S.A. K ul. R (zakład zlikwidowany), na stanowisku uczeń praktycznej nauki zawodu tokarza (od 1 września 1993 r. do 30 czerwca 1996 r.), a później na stanowisku tokarz (od 1 lipca 1996 r. do 30 czerwca 1997 r.), gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe,
- od 10 marca 2003 r. do 14 czerwca 2003 r. w Zakładzie Remontowo Usługowym Z Z. O., R, ul. Z (zakład zlikwidowany), na stanowisku pracownik fizyczny, gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe,
- od 1 września 2004 r. do 31 grudnia 2013 r. w [...] Sp. z o. o. Systemy [...] S, ul. P na stanowisku magazynier (od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2010 r.), a następnie na stanowisku operator linii produkcyjnej (od 1 września 2010 r. do 31 grudnia 2013 r.), gdzie wykonywał czynności obciążające kończyny górne, w tym stawy barkowe.
Należy przy tym podkreślić, że organ administracyjny kilkakrotnie zwracał się do Instytutu Medycyny Pracy o weryfikacje wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia 26 lutego 2016r. przy założeniu, że pracownik W. O. wykonywał pracę z rękami uniesionymi powyżej obręczy barkowej w czasie mniejszym niż 4 godziny pracy na zamianę roboczą, a także wskazanie, czy postępowanie diagnostyczno-orzecznicze dotyczyło tylko lewej obręczy barkowej. W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy potwierdził, że biorąc pod uwagę analizę stanowiska pracy, zespół dolegliwości i rozpoznanie, schorzenie należy traktować jako następstwo przeciążenia w trakcie wykonywania pracy. Co więcej Instytut wskazał, że nie tylko podnoszenie rąk ponad obręcz barkową może powodować chorobę zawodową w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowe barku, ale także prace związane z transportem ręcznym ciężarów i układaniem ich na półkach. Ponadto należy podkreślić, że na etapie postepowania odwoławczego do sprawy zostały załączone opinie biegłych sądowych, które zostały wykorzystane w procesie toczącym się przed Sądem Okręgowym i Apelacyjnym o zadośćuczynienie. W jednej z nich stwierdzono, że "u Powoda istnieje osobnicza skłonność do powstawania zmian zwyrodnieniowo zapalnych układu kostno-stawowego". Instytutu Medycyny Pracy ustosunkował się do tychże opinii i podkreślił, że sama predyspozycja opiniowanego do zachorowań na schorzenie zapalne w obrębie narządu ruchu, przy potwierdzeniu istotności narażenia zawodowego w trakcie pracy, nie wyklucza rozpoznania choroby zawodowej. Należy więc podkreślić, że Instytut Medycyny Pracy podtrzymał swoją opinię co do rozpoznania choroby zawodowej u W. O.
Skarżąca spółka w trakcie postępowania administracyjnego starała się z kolei wykazać, że W. O. nie wykonywał czynności wymagających unoszenia rąk powyżej obręczy barkowej, bądź jedynie wykonywał je sporadycznie. Na tę okoliczność zostali przesłuchani liczni świadkowie, w tym zawnioskowani przez skarżąca spółkę. Organ administracyjny dał wiarę tym, którzy pracowali z W. O. Zwłaszcza na podkreślenie zasługuje fakt zwrócenia przez organ administracyjny uwagi na to, że W. O jest osobą niewysoką i stąd znacznie częściej wykonywał on czynności, które wymagały unoszenia rąk powyżej obręczy barkowej w porównaniu z wysokimi pracownikami. Istotne jest także, że trzykrotnie przeprowadzono u W. O. zabieg artroskopowy barku lewego.
W ramach postępowania administracyjnego przeprowadzono także dowód z przesłuchania stron oraz zebrano karty oceny narażenia zawodowego z zakładów pracy, w których był zatrudniony W. O. W ostatniej wydanej karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 26 września 2018r. stwierdzono, że "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny mając na uwadze powyższe nie może precyzyjnie określić czasu w jakim Pan W. O. unosił ręce powyżej obręczy barkowej, wagi pudełek z komponentami i wyrobami gotowymi oraz czy na linii Ramiona 1 wykonywał tylko prace montażowe czy też prace magazyniera z uwagi na rozbieżność informacji przekazanych z zakładu pracy a uzyskanych podczas przesłuchania świadków i strony". Tym niemniej uznano, że W. O. wykonywał czynności związane z unoszeniem rąk powyżej obręczy barkowej, jak również prace związane z załadunkiem i rozładunkiem pudełek z komponentami. Nie sposób jedynie było stwierdzić precyzyjnego czasu ich wykonywania w trakcie jednej zmiany.
Bezsporne jest więc zdaniem Sądu, wystąpienie choroby stanowiącej chorobę zawodową oraz wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy kwestii, czy powyższe ustalenia dają podstawę do przyjęcia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy w skarżącej spółce.
Art. 2351 K.p. wyraźnie zakłada konieczność występowania związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem. Zatem w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (tak wyrok WSA z 19 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 538/11, z 12 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 134/12, publ.: orzeczenia. nsa.gov). Zgodnie z orzecznictwem naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 21.10.2020 r., II OSK 2217/18, LEX nr 3106836) dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej występuje, nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem. Przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Stąd zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanym orzeczeniu istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest więc ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3175/19 oraz z 9 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1502/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 13 marca 2019 r., sygn akt II OSK 993/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy dodatkowo zauważyć, że w judykaturze współistnienie czynników pozazawodowych - przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym - nie jest bowiem wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IV SA./Gl 183/15, LEX nr 1927148). Szczegółowa analiza czynników pozazawodowych ma jedynie znaczenie w przypadku krótkotrwałego narażenia, czy też w przypadku gdy narażenie występuje co prawda przez długi czas, ale charakter pracy powoduje, że w ciągu dnia pracy pracownik częściowo pracuje w narażeniu, a częściowo wykonuje prace w warunkach, które nie narażają na chorobę. Nie maja więc znaczenia predyspozycja W. O. do zachorowań na schorzenia zapalne, z uwagi na potwierdzone istnienie narażenia zawodowego na powstanie choroby zawodowej. W niniejszej sprawie W. O. przez wiele lat pracy dla skarżącej spółki był narażony na wystąpienie choroby zawodowej – przewlekłego zapalenie okołostawowe barku, z uwagi na konieczność podnoszenie rak ponad obręcz barkową , jak i prace związane z transportem ręcznym ciężarów i układaniem ich na półkach. Stąd zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie istniał związek przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem u W. O.
Nie ma także znaczenia zarzut dotyczący częstotliwości unoszenia rąk ponad obręcz barkową, jak również czasu trwania tych czynności, czy też czynności związanych z transportem ręcznym ciężarów, gdyż nie jest możliwe dokładne ustalenie tego elementu, a wystąpienie samego narażenia w środowisku pracy oraz choroby zawodowej stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (wyrok NSA z 21.01.2021 r., II OSK 1408/18, LEX nr 3124099).
Niezasadne jest także zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej, albowiem w trakcie postępowania organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również w sposób wyczerpujący uzasadniły swoją decyzję. Organ prowadzący nie ma bowiem obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Skoro organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym w oparciu, o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń w postaci dodatkowej opinii biegłego co do występowania czynników pozazawodowych, które mogły się przyczynić do powstania schorzenia przewlekłego zapalenie okołostawowe barku. Trafnie bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych zaznaczono, że powoływanie biegłego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest zbędne, gdyż tę rolę pełnią wyłącznie lekarze orzecznicy, jako posiadający kompetencje konieczne do orzecznictwa w tym zakresie (wyrok WSA w Gliwicach z 8.09.2021 r., III SA/Gl 460/21, LEX nr 3230678). Należy także podkreślić, że w niniejszej sprawie Instytutu Medycyny Pracy kilkakrotnie wypowiadał się w kwestii rozpoznanie choroby zawodowej u W. O. i zawsze jego ocena była jednoznaczna.
Należy przy tym podkreślić, że organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Przesłana została bowiem przez skarżącą spółkę opinia wydana w toku procesu przed Sądem Okręgowym przez biegłego lekarza sądowego lek. Med. A. R. Z kolei W. O. przesłał organowi opinię sądową biegłego sadowego z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Wobec tego organ odwoławczy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o ustosunkowanie się do tych opinii. Na skutek tego pisma ponownie została wydana opinia medyczna przez w/w Instytut, w które podtrzymano, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej.
W związku z powyższym ani organowi I instancji ani organowi II instancji nie można zarzucić naruszenia jakiegokolwiek zasady dotyczące zgromadzenia i kompleksowego rozważenia całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.