III SA/Kr 1628/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Uniwersytetu na decyzję odmawiającą umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego, uznając, że ratowanie zabytku nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności publicznoprawnych.
Uniwersytet domagał się umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego, argumentując koniecznością ratowania zabytkowego budynku. Organy administracji odmówiły, wskazując na stabilną sytuację finansową skarżącego i brak wystarczających przesłanek interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podkreślając, że choć ochrona zabytków leży w interesie społecznym, nie zwalnia to właściciela z obowiązków publicznoprawnych, a umorzenie należności nie przynosi bezpośrednich korzyści szerszej społeczności.
Sprawa dotyczyła skargi Uniwersytetu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa odmawiającą umorzenia w całości należności z tytułu opłaty za czasowe zajęcie pasa drogowego. Opłata, wynosząca 19344,64 zł, była związana z pracami remontowymi zabytkowej kamienicy, które skarżący uznał za leżące w interesie publicznym. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na stabilną sytuację finansową Uniwersytetu oraz brak wystarczających przesłanek uzasadniających umorzenie w świetle przepisów ustawy o finansach publicznych. Podkreślono, że choć ochrona zabytków jest ważna, nie zwalnia właściciela z obowiązków publicznoprawnych, a samo umorzenie należności nie przynosi bezpośrednich korzyści szerszej społeczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Sąd podkreślił, że decyzja o umorzeniu jest uznaniowa, a organy prawidłowo wyważyły interes publiczny i ważny interes zobowiązanego, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sama konieczność ochrony zabytku nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności publicznoprawnych, zwłaszcza gdy właściciel czerpie z zabytku korzyści i posiada stabilną sytuację finansową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć ochrona zabytków leży w interesie społecznym, nie zwalnia to właściciela z obowiązków publicznoprawnych. Umorzenie należności z tytułu zajęcia pasa drogowego ma na celu ochronę interesu publicznego w szerszym rozumieniu, a nie tylko indywidualnego interesu zobowiązanego. Właściciel zabytku ma obowiązek jego utrzymania i może z niego czerpać korzyści, a samo umorzenie nie przynosi bezpośrednich korzyści szerszej społeczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.f.p. art. 64 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa o finansach publicznych
Umorzenie należności może nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Pojęcia te wymagają odwołania się do orzecznictwa, a interes publiczny oznacza respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa, a nie tylko korzyści dla zobowiązanego.
Pomocnicze
u.f.p. art. 60
Ustawa o finansach publicznych
Określa, jakie dochody stanowią niepodatkowe należności budżetowe.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
ustawa o ochronie zabytków art. 3 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku, wskazująca na jego wartość i znaczenie dla interesu społecznego.
ustawa o ochronie zabytków art. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązki właściciela zabytku w zakresie jego ochrony i utrzymania.
ustawa o ochronie zabytków art. 110 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Odpowiedzialność karna za brak należytego zabezpieczenia zabytku.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że konieczność ochrony zabytku stanowi wystarczającą przesłankę do umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Argument skarżącego, że opłata za zajęcie pasa drogowego może być rozliczona z otrzymanej dotacji.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym... Właściciel zabytku ma obowiązek dbania o jego zachowanie, a równocześnie jak zasadnie podniosło Kolegium, właściciel zabytku czerpie z niego korzyści. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...) pojęcia "interes zobowiązanego" oraz "interes publiczny" nie zostały zdefiniowane w przepisach u.f.p., zatem przy wykładni normy wynikającej z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. należy odwołać się do orzecznictwa sądów ukształtowanego w sprawach podatkowych...
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący
Hanna Knysiak-Sudyka
członek
Marta Kisielowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia należności publicznoprawnych z tytułu zajęcia pasa drogowego w kontekście ochrony zabytków oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie ważenie interesu publicznego (ochrona zabytku) i interesu zobowiązanego (stabilna sytuacja finansowa) prowadzi do odmowy umorzenia. Interpretacja pojęć 'ważny interes zobowiązanego' i 'interes publiczny' może być stosowana w innych sprawach dotyczących umorzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między obowiązkiem ochrony dziedzictwa narodowego a koniecznością ponoszenia kosztów związanych z jego utrzymaniem i zajęciem pasa drogowego. Pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych.
“Czy ratowanie zabytku zwalnia z opłat za zajęcie pasa drogowego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 19 344,64 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1628/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-09-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Hanna Knysiak-Sudyka Marta Kisielowska /sprawozdawca/ Renata Czeluśniak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 305 Art. 64 ust. 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2022 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 września 2021 r., znak SKO.Dr./4122/206/2021 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi poprzez umorzenie w całości należności z tytułu opłaty za czasowe zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 8 września 2021 r. znak SKO.Dr/4122/206/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa z dnia 29 czerwca 2021 r. w sprawie odmowy udzielenia ulgi poprzez umorzenie w całości należności z tytułu opłaty za czasowe zajęcie pasa drogowego, wynikającej z decyzji nr 1712/P/PR/Z/KM/20/ZDKM z dnia 3 czerwca 2020 r. w wysokości 19344, 64 zł (słownie: dziewiętnaście tysięcy trzysta czterdzieści cztery złote). Podstawę prawną decyzji stanowił art. 64 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305, dalej: "u.f.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 14 lipca 2020 r. Uniwersytet [...] w K. (dalej: "skarżący") wystąpił do Zarządu Dróg Miasta Krakowa o udzielenie ulgi w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej w postaci umorzenia należności. W uzasadnieniu wskazano, że "[...]" jest jednym z najcenniejszych zabytków Krakowa (rejestr zabytków nr [...]), został wzniesiony w I połowie XIV wieku. W [...] r. budynek został przekazany [...], obecnie jest siedzibą rektoratu Uniwersytetu [...] w K. na podstawie umowy użyczenia. Obiekt należy do [...]. Wnioskodawca wskazał, że został zmuszony do podjęcia niezbędnych prac: "Powstrzymania procesów destrukcji poprzez wykonanie izolacji ściany południowej kamienicy przy ulicy [...], czyli [...] w K.", za kwotę 733 753, 97 zł, na wykonanie prac wnioskodawca otrzymał dofinansowanie z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków w wysokości 100 000 zł. Natomiast decyzją nr 1712/P/PR/Z/KM/20/ZDKM za czasowe zajęcie pasa drogowego w trakcie wykonywania tych prac, skarżący został obciążony opłatą 19344,64 zł. Ze względu na interes publiczny i ratowanie cennego zabytku skarżący wniósł o umorzenie należności. Decyzją z dnia 23 października 2020 r. Dyrektor Zarządu Dróg Miasta Krakowa odmówił udzielenia skarżącemu ulgi w postaci umorzenia należności w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że opłata za zajęcie pasa drogowego nie jest ściśle związana z kamienicami zabytkowymi i z remontami konserwatorskimi obiektów zabytkowych. Jest to opłata, którą zobowiązany jest uiścić każdy podmiot niezależnie od charakteru zajęcia i rodzaju inwestycji, a udzielenie ulg w spłacie zobowiązań dotyczących zajęcia pasa drogowego nie jest co do zasady instrumentem wsparcia Państwa dla instytucji czy osób, które remontują zabytkowe kamienice, ponieważ rolę tę pełnią specjalistyczne instytucje. Organ wskazał, że z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że w roku 2017 r. skarżący poniósł stratę netto w wysokości 77 655,29 zł, w roku 2018 stratę netto w wysokości 1 113 466, 33 zł, a w roku 2019 r. uzyskał zysk netto w wysokości 1017853,01 zł. W ocenie organu ze względu na odnotowany zysk, a także zwiększenie kapitału własnego o 16639259, 02 zł, skarżący posiada środki finansowe i zdolność do spłaty zadłużenia wobec Gminy Miejskiej Kraków. Organ podniósł, że skarżący nie wykazał, aby w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przejawiające się w tym, iż organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego- skupiając się wyłącznie na sytuacji finansowej skarżącego, a nie zebrał, ani nie przeanalizował dowodów na okoliczność spełnienia przesłanki interesu publicznego, która uzasadniała udzielenie ulgi skarżącemu; - art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. poprzez nieuznanie, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka interesu publicznego uzasadniająca umorzenie całości należności za czasowe zajęcie pasa drogowego w sytuacji, w której przesłanka ta, w postaci konieczności ochrony budynku wpisanego do rejestru zabytków wystąpiła, co potwierdza bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez udzielenie skarżącemu wnioskowanej ulgi. Decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa. W ocenie Kolegium organ I instancji zaniechał oceny argumentacji wnioskodawcy, pomijając milczeniem przesłankę interesu publicznego. Skoncentrował swoją ocenę jedynie na wątku materialnym, nie wziął pod uwagę, ani nie rozważył jakie znaczenie ma fakt, że skarżący z własnych środków remontuje zabytkową kamienicę. W ocenie Kolegium organ naruszył art. 80 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia 29 czerwca 2021 r. Dyrektor Zarządu Dróg Miasta Krakowa odmówił udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jest zobowiązany do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony. W ocenie organu nie istnieją przesłanki umożliwiające utożsamianie interesu publicznego, o którym mowa w u.f.p. oraz interesu społecznego w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Okoliczność, że zajęcie pasa drogowego miało związek z renowacją zabytkowej kamienicy, sama w sobie nie stanowi przesłanki do umorzenia należności publiczno-prawnej. W ocenie organu skarżący powinien w pierwszej kolejności starać się o uzyskanie stosownej dotacji celowej. Organ podniósł, że zasadą jest płacenie podatków, natomiast umorzenie zaległości jest instytucją nadzwyczajną. Organ wskazał, że ratowanie zabytków, zabezpieczanie ich przed szkodliwym działaniem jest niewątpliwie działaniem w interesie publicznym, jednakże nie może prowadzić do wniosku, że organy w przypadku zagrożenia zabytku zawsze powinny odstępować od egzekwowania należności. W ocenie organu nie leży w interesie publiczny, aby na sektorze finansów publicznych spoczywał ciężar utrzymania zabytku, który stanowi własność prywatną. Skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ulgi. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przejawiające się w tym, że organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego – nie zebrał i nie przeanalizował dowodów na okoliczność wystąpienia przesłanki interesu publicznego, która uzasadniała udzielenie ulgi skarżącemu; - naruszenie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. poprzez nieuznanie, iż w sprawie wystąpiła przesłanka interesu publicznego uzasadniająca umorzenie w całości należności za zajęcie pasa drogowego w sytuacji, gdy przesłanka ta w postaci konieczności ochrony budynku wpisanego do rejestru zabytków wystąpiła, co potwierdza bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Decyzją z dnia 8 września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa. Kolegium wskazało, że użyte w ustawie przesłanki "ważnego interesu dłużnika" i "interesu publicznego" mają charakter równorzędny, a w rezultacie organy w toku postępowania zobowiązane są ustalić, która z nich przeważa i na tej podstawie zdecydować w przedmiocie ulgi. Kolegium podzieliło stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie jest uzasadnione udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań. W ocenie Kolegium zebrany w toku postępowania materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna, a uiszczenie opłaty nie spowoduje utraty płynności finansowej skarżącego, czy też nie spowoduje, że nie będzie mógł realizować niektórych działań. SKO w Krakowie podkreśliło, że w toku postępowania o udzielenie ulgi konieczne jest ważenie dwóch zasad: terminowego płacenia podatków i należności publicznoprawnych w pełnej wysokości, drugą zastosowanie ulgi podatkowej. W każdym wypadku organ powinien ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego. Kolegium podniosło, że niewątpliwie zachowanie cennego zabytku leży w interesie ogółu, jednakże nie można zapominać o ustawowych obowiązkach właścicieli zabytków, a także korzyści, które właściciele zabytków czerpią z nich. Organ podkreślił, że opłata za zajęcie pasa drogowego nie ma charakteru sankcyjnego, jest warunkiem zajęcia pasa drogowego m. in. w celu wyremontowania budynku. Pobranie opłaty za zajęcie pasa drogowego niewątpliwie leży w interesie publicznym. Organ podniósł, że istnieją różnorakie formy pomocy podmiotom zobowiązanym do utrzymywania zabytków w należytym stanie. W rezultacie Kolegium stwierdziło, że zarówno ważny interes dłużnika, jak i interes publiczny nie przemawiają w tej sprawie za umorzeniem należności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji naruszającej zaufanie skarżącego do władzy publicznej, z pominięciem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wystarczającego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, podczas gdy powinna ona zostać uchylona w całości i w tym zakresie organ drugiej instancji powinien orzec co do istoty; - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy: - art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 60 u.f.p. poprzez błędną wykładnię przesłanki ważnego interesu publicznego, rozważanego wyłącznie w kontekście sytuacji ekonomicznej strony oraz uznanie braku spełnienia przesłanki ważnego interesu publicznego uzasadniającej umorzenie całości należności za czasowe zajęcie pasa drogowego w sytuacji, gdy przesłanka ta, w postaci konieczności ochrony budynku wpisanego do rejestru zabytków wystąpiła; - art. 76 ust. 1 w zw. z art. 77 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędne przyjęcie, że opłata za zajęcie pasa drogowego może zostać rozliczona przez skarżącego z otrzymanej dotacji, podczas gdy dotacja może obejmować wyłącznie nakłady konieczne enumeratywnie wymienione w ustawie. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. Zgodnie z art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; 6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowi, że należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może: na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności – w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. W świetle art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 840, dalej "ustawa o ochronie zabytków") zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja wydawana na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jest decyzją uznaniową, a w rezultacie jej kontrola przez Sąd jest dokonywana w ograniczonym zakresie. Jak słusznie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, polega ona na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 27.10.2020 r., I OSK 1011/20, CBOSA). Kontrolując legalność aktu, Sąd ocenia, czy w sprawie zachodziły warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej (tak: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2429/14, CBOSA). Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organy obu instancji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i rozważyły wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia bądź odmowy umorzenia należności, Sąd nie ocenia decyzji z punktu widzenia jej słuszności (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 listopada 2012 r., III SA/Kr 3/12, wyrok NSA z 7 lipca 2015 r., I OSK 13575/14, CBOSA). Wskazać należy, że sprawa umorzenia opłaty za zajęcie pasa drogowego była dwukrotnie rozpoznawana przez organ I i II instancji. Decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miasta Krakowa z wskazaniem, że organ I instancji rozważył wyłącznie argumentację skarżącego dotyczącą sytuacji finansowej, a pominął argumentację dotyczącą interesu społecznego w zakresie wartości, jaką jest ochrona zabytków i dóbr kultury, a także zdawkowo potraktował zagadnienie słusznego interesu strony. Skarżący domagał się umorzenia w całości opłaty za zajęcie pasa drogowego z wskazaniem, że zachowanie zabytku, jakim jest "[...]" leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość artystyczną, historyczną lub naukową. Zdaniem skarżącego okoliczność tę potwierdza treść art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. W ocenie Sądu organy I i II instancji dokonały wszechstronnej analizy stanu faktycznego oraz okoliczności, które mogłyby zostać uwzględnione przy umorzeniu opłaty, w tym w szczególności sytuacji finansowej skarżącego. W ocenie Sądu, gdyby organ nie przeprowadził tego rodzaju analizy, można by uczynić zarzut niewyczerpującego ustalenia i rozważenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Organy dokonały również rozważenia powołanej przez skarżącego przesłanki interesu publicznego i odniosły ją do kwestii wartości jaką jest ochrona zabytków. Organy prawidłowo wskazały, że niewątpliwie zachowanie zabytku leży w interesie społecznym, ale nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że przedmiotowy zabytek stanowi własność prywatną. Trzeba wskazać, że ustawa o ochronie zabytków w art. 5 stanowi, że opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków: 1) naukowego badania i dokumentowania zabytku; 2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; 3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; 4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; 5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. Co więcej, należy wskazać, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, kto będąc właścicielem lub posiadaczem zabytku nie zabezpieczył go w należyty sposób przed uszkodzeniem, zniszczeniem, zaginięciem lub kradzieżą, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. W rezultacie, należy stwierdzić, że obowiązkiem każdego właściciela zabytku jest dbanie o jego zachowanie, a równocześnie jak zasadnie podniosło Kolegium, właściciel zabytku czerpie z niego korzyści. Art. 64 u.f.p. stanowi, że umorzenie należności może być uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 13 lutego 2019 r., V SA/Wa 630/18, CBOSA) pojęcia "interes zobowiązanego" oraz "interes publiczny" nie zostały zdefiniowane w przepisach u.f.p., zatem przy wykładni normy wynikającej z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. należy odwołać się do orzecznictwa sądów ukształtowanego w sprawach podatkowych, w zakresie rozumienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 o.p., tj. pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Przez ważny interes zobowiązanego, należy rozumieć nadzwyczajne względy, nagłe zdarzenia losowe, sytuacje spowodowane działaniem czynników zewnętrznych na które zobowiązany nie miał wpływu, a które doprowadziły do braku możliwości wywiązania się z zobowiązania. Przez pojęcie interesu publicznego należy rozumieć natomiast dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. Zasadą pozostać musi płacenie należności w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły. Wskazać należy, że zasadnie przyjęły organy, że nie można utożsamiać pojęcia "interesu społecznego", o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków z interesem publicznym, o którym mowa art. 64 u.f.p. W powołanym przepisie ustawy ustawodawca posłużył się pojęciem interesu społecznego w celu sformułowania definicji zabytku, natomiast w art. 64 u.f.p. użył pojęcia interesu publicznego, jako przesłanki umorzenia zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Zdaniem Sądu umorzenie należności z uwagi na interes publiczny ma miejsce wówczas, gdy przynieść może pozytywne rezultaty z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko skarżącego. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ samo umorzenie należności nie będzie miało wpływu na ogół społeczeństwa, a jedynie na sytuację skarżącego. Zdaniem Sądu zasadnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, że analizując instytucję umorzenia należności publicznoprawnych należy ważyć zasadę, w świetle której obowiązkiem osób zobowiązanych jest realizacja obowiązków publicznoprawnych, a wyjątkiem zwolnienie z tego obowiązku. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skarżącego, że organy w ogóle nie rozważyły czy opieka nad zabytkami oraz ochrona zabytków są wartością wspólną dla całego społeczeństwa. Kolegium wyraźnie wskazało, że ochrona zabytków, ich zachowanie stanowią wartość wspólną dla całego społeczeństwa. Jednakże zasadnie również Kolegium dokonało w sprawie ważenia interesów i oceny, który z interesów zasługiwał na ochronę. Zdaniem Sądu rozstrzygniecie zostało szczególnie przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów i co do prawa, ale także co do wyjaśniania motywów podjętej decyzji, zdaniem Sądu ma wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygniecie jest ich logiczną konsekwencją. Niezasadny jest również zarzut podniesiony przez skarżącego – naruszenia art. 76 ust. 1 w zw. z art. 77 ustawy o ochronie zabytków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w zaskarżonej decyzji wskazało jedynie, że skarżący może wnioskować o różne formy pomocy oraz, że tego rodzaju pomoc została skarżącemu udzielona w formie dotacji, organ nie wskazał, aby skarżący rozliczał z otrzymanej dotacji opłatę za zajęcie pasa drogowego. Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu organy I i II instancji, zasadnie w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie orzekły, że niniejszej sprawie nie został spełniona ani przesłanka interesu publicznego, ani ważnego interesu strony, przemawiająca za umorzeniem należności z tytułu zajęcia pasa drogowego. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, z prawidłowym zastosowaniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI