III SA/Kr 1589/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy zmarłego policjanta, T. F., na rzecz jego żony, M. F. Organy administracji, począwszy od Komendanta Miejskiego Policji w N., a skończywszy na Komendancie Wojewódzkim Policji w Krakowie, odmówiły wypłaty, argumentując, że ekwiwalent został już wypłacony w całości na podstawie przepisów obowiązujących w dacie skreślenia funkcjonariusza ze służby (art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r., stosując przelicznik 1/30). Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15), który uznał przepis art. 115a ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ekwiwalent ustalano w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny, a organy administracji są zobowiązane do jego stosowania. Sąd podkreślił, że wyrok TK wyeliminował z systemu prawnego niekonstytucyjny współczynnik 1/30, a prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, gwarantowane art. 66 ust. 2 Konstytucji, ma charakter bezwarunkowy. Sąd wskazał, że ekwiwalent powinien być obliczany jako wynagrodzenie za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, a nie w oparciu o zaniżony przelicznik. Sąd odniósł się również do przepisów przejściowych ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., uznając, że nie mogą one ograniczać skutków wyroku TK i prowadzić do tzw. wtórnej niekonstytucyjności. W kwestii odsetek, Sąd stwierdził, że droga administracyjna nie jest właściwa, a roszczenia te powinny być dochodzone przed sądem cywilnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy policjantów w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA, stosowanie wyroków TK przez organy administracji, zasada powszechnej mocy obowiązującej orzeczeń TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i ich prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu określającego wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta (1/30 miesięcznego uposażenia), organ administracji ma obowiązek wypłacić wyrównanie na podstawie wyroku TK, nawet jeśli przepisy przejściowe nie przewidują wprost takiej możliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek wypłacić wyrównanie, stosując wykładnię zgodną z Konstytucją i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Wyrok TK ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. Organy administracji muszą stosować prawo zgodnie z Konstytucją, co oznacza uwzględnienie wyroku TK i wyliczenie ekwiwalentu na podstawie wynagrodzenia za dzień roboczy, a nie zaniżonego przelicznika 1/30.
Czy przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. mogą ograniczać skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy policjantów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK i prowadzić do wtórnej niekonstytucyjności.
Uzasadnienie
Wyrok TK deroguje normę prawną od początku jej obowiązywania. Przepisy przejściowe nie mogą naruszać zasady powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK (art. 190 ust. 1 Konstytucji) i próbować przywrócić lub utrzymać stan niezgodny z Konstytucją.
Czy roszczenie o odsetki za opóźnienie w wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta powinno być dochodzone w postępowaniu administracyjnym czy cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odsetki powinno być dochodzone przed sądem cywilnym, jeśli przepisy pragmatyki służbowej nie przewidują wprost prawa do odsetek w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek za niewypłacenie w terminie świadczeń. Roszczenie odsetkowe ma charakter cywilnoprawny i należy do właściwości sądów powszechnych.
Przepisy (22)
Główne
u.o.P. art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z Konstytucją RP. Należy go interpretować zgodnie z wyrokiem TK, przyjmując wynagrodzenie za 1 dzień roboczy.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do wypoczynku, które przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego w przypadku niewykorzystania urlopu.
u.o.P. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy przy zwolnieniu ze służby.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ograniczeń praw i wolności, które muszą być proporcjonalne.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu niekonstytucyjności podstawy prawnej orzeczenia.
p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § par. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki określone w ustawie.
p.p.s.a. art. 119
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
u.o.P. art. 116 § ust. 1 i 2
Ustawa o Policji
Uprawnienie do ubiegania się o świadczenie.
u.o.P. art. 33 § ust. 3
Ustawa o Policji
Dotyczy czasu wolnego od służby.
u.o.P. art. 121 § ust. 1
Ustawa o Policji
Wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu.
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji...
Wprowadziła art. 115a u.o.P. w brzmieniu obowiązującym od 19 października 2001 r.
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych... art. 9 § ust. 1
Przepis przejściowy dotyczący stosowania art. 115a u.o.P. po nowelizacji. Sąd uznał, że nie może on ograniczać skutków wyroku TK.
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych... art. 1 § pkt 16
Zmiana brzmienia art. 115a u.o.P. na 1/21.
Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy
Podstawa do ustalenia liczby dni roboczych w roku.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. K 7/15) stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30. • Obowiązek stosowania prawa zgodnego z Konstytucją i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. • Prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop ma charakter bezwarunkowy (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP). • Wyliczenie ekwiwalentu powinno uwzględniać wynagrodzenie za dzień roboczy, a nie zaniżony przelicznik 1/30. • Przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK i prowadzić do wtórnej niekonstytucyjności.
Odrzucone argumenty
Ekwiwalent został już wypłacony w całości na podstawie przepisów obowiązujących w dacie skreślenia funkcjonariusza ze służby. • Przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. (art. 9 ust. 1) ograniczają możliwość wypłaty wyrównania dla policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. • Roszczenie o odsetki powinno być dochodzone na drodze cywilnej, a nie administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny. • Organy administracji publicznej muszą dokonywać wykładni przepisów zgodnie z ustawą zasadniczą. • Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest gwarantowane przez Konstytucję w sposób bezwarunkowy. • Stwierdzenie niekonstytucyjności danego przepisu zamyka drogę do stosowania normy od początku jej obowiązywania. • Niedopuszczalne jest ograniczanie zasady 'wzruszalności' aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych.
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
sędzia
Ewelina Dziuban
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy policjantów w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA, stosowanie wyroków TK przez organy administracji, zasada powszechnej mocy obowiązującej orzeczeń TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i ich prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i stosowaniem wyroków Trybunału Konstytucyjnego przez organy administracji. Pokazuje, jak orzecznictwo TK może wpływać na indywidualne sprawy i korygować niekonstytucyjne przepisy.
“Policjanci walczą o sprawiedliwy ekwiwalent za urlop po wyroku TK: Sąd administracyjny staje po ich stronie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.