III SA/Kr 1588/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. T. na decyzję Małopolskiego Wojewody Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja polegała na wykreśleniu dotychczasowych współwłaścicieli i władających oraz ujawnieniu nowych osób jako współwładających na zasadach samoistnego posiadania działkami nr 1 i 2. Skarżący domagał się ujawnienia właścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły. Sąd wyjaśnił, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o własność. W sytuacji, gdy nie było możliwe ustalenie właścicieli na podstawie dokumentów (w tym archiwalnych ksiąg wieczystych, które utraciły moc prawną), ujawnienie władających na zasadach samoistnego posiadania, na podstawie ich oświadczeń o faktycznym korzystaniu z działek jako drogi dojazdowej, było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że taki wpis ma jedynie charakter informacyjny i nie tworzy nowego stanu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie prawidłowości ujawnienia w ewidencji gruntów władających na zasadach samoistnego posiadania w sytuacji braku możliwości ustalenia właścicieli oraz charakteru deklaratoryjnego ewidencji gruntów.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji prawnej i utraty mocy prawnej dawnych ksiąg wieczystych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków osób jako współwładających na zasadach samoistnego posiadania jest prawidłowe, gdy nie można ustalić właścicieli na podstawie dostępnych dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ujawnienie współwładających na zasadach samoistnego posiadania jest prawidłowe w sytuacji, gdy nie można ustalić właścicieli na podstawie dostępnych dokumentów, a wpis taki ma charakter deklaratoryjny.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny. W przypadku braku dokumentów pozwalających na ustalenie właścicieli, organ może ujawnić władających na zasadach samoistnego posiadania na podstawie ich oświadczeń, co ma charakter informacyjny i nie tworzy nowego stanu prawnego.
Czy organ ewidencyjny jest uprawniony do rozstrzygania sporów o prawo własności nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów o prawo własności, a jedynie rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie i potwierdzone dokumentami.
Uzasadnienie
Ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie kreuje ani nie rozstrzyga praw do nieruchomości. Wpis ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając istniejący stan prawny.
Czy archiwalne księgi wieczyste (Lwh), które utraciły moc prawną, mogą stanowić podstawę wpisów prawa własności do obecnej ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, archiwalne księgi wieczyste, które utraciły moc prawną, mogą stanowić jedynie materiał pomocniczy, ale nie mogą być podstawą wpisów prawa własności do obecnej ewidencji.
Uzasadnienie
Przepisy prawa stanowią, że księgi wieczyste założone przed 1947 r. utraciły moc prawną z dniem 1 stycznia 1989 r., jeśli nie zawierały wpisów po 31 grudnia 1946 r. Ostatnie wpisy w analizowanych Lwh pochodziły z lat 1941 i 1944.
Przepisy (21)
Główne
p.g.k. art. 20 § ust. 1, 2 i 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rodzaje informacji objętych ewidencją gruntów (przedmiotowe i podmiotowe, w tym właściciel i władający).
p.g.k. art. 20 § ust. 2b pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawa do aktualizacji informacji w drodze decyzji administracyjnej w pozostałych przypadkach.
p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawa aktualizacji informacji w drodze czynności materialno-technicznej.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
Pomocnicze
p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Definicja ewidencji gruntów i budynków (kataster nieruchomości).
p.g.k. art. 23 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Obowiązek przekazywania dokumentów przez sądy, notariuszy i organy administracji w celu aktualizacji danych ewidencyjnych.
p.g.k. art. 24 § ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podmioty i przesłanki aktualizacji informacji w ewidencji gruntów.
p.g.k. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zawartość operatu ewidencyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębionego zaufania do organów władzy państwowej.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny, czy materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. art. 5 § ust. 1
Utrata mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania zmian.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ujawniły władających na zasadach samoistnego posiadania, ponieważ nie było możliwości ustalenia właścicieli na podstawie dostępnych dokumentów. • Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o własność. • Archiwalne księgi wieczyste, które utraciły moc prawną, nie mogą stanowić podstawy wpisów do obecnej ewidencji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 20 ust. 2 p.g.k.) poprzez nieprawidłowe ujawnienie współwładających. • Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.) poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji, brak podstaw faktycznych, brak postępowania dowodowego, brak zbadania dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. • Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza istniejący stan prawny. • Organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. • Władającego ujawnia się zatem wtedy, gdy status prawny danego gruntu jest nieuregulowany, a jedyną relacją, jaką można stwierdzić pomiędzy osobą fizyczną lub jednostką organizacyjną a tym gruntem, jest relacja faktyczna polegająca na władaniu. • Wpis do ewidencji gruntów władających na podstawie samoistnego posiadania nie tworzy nowego stanu prawnego, ma natomiast na celu jedynie wskazanie w ewidencji gruntów i budynków osób aktualnie zarządzających i korzystających z nieruchomości o nieustalonym stanie prawnym.
Skład orzekający
Hanna Knysiak-Sudyka
sprawozdawca
Maria Zawadzka
przewodniczący
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawidłowości ujawnienia w ewidencji gruntów władających na zasadach samoistnego posiadania w sytuacji braku możliwości ustalenia właścicieli oraz charakteru deklaratoryjnego ewidencji gruntów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji prawnej i utraty mocy prawnej dawnych ksiąg wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania nieruchomościami i ewidencji gruntów, który może być interesujący dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla właścicieli nieruchomości.
“Kto faktycznie włada działką, gdy nie można ustalić właściciela? Sąd wyjaśnia zasady ewidencji gruntów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.