II GSK 2771/17

Naczelny Sąd Administracyjny2020-01-30
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnaustawa o grach hazardowychurządzający gryspółka cywilnaodpowiedzialnośćNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, potwierdzając zasadność nałożenia kar pieniężnych za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry przez wspólników spółki cywilnej.

Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na wspólników spółki cywilnej za udostępnianie lokali pod automaty do gier hazardowych poza kasynem. Sąd pierwszej instancji oddalił skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. NSA uznał, że wspólnicy, mimo że nie byli właścicielami automatów, poprzez udostępnienie powierzchni i stworzenie warunków do prowadzenia gier, byli "urządzającymi" w rozumieniu ustawy i podlegali karze pieniężnej.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez wspólników spółki cywilnej przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kar pieniężnych. Kary te zostały nałożone za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w związku z udostępnieniem przez wspólników lokali pod te automaty. Sąd pierwszej instancji uznał, że wspólnicy, poprzez umowy najmu powierzchni i zapewnienie warunków do działania automatów, byli współuczestnikami nielegalnej działalności hazardowej i podlegali karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że pojęcie "urządzającego gry" obejmuje każdego podmiotu zaangażowanego w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego korzyści, niezależnie od formy prawnej czy posiadania koncesji. Sąd podkreślił, że udostępnienie lokalu pod automaty, zapewnienie energii elektrycznej i inne czynności świadczyły o świadomym udziale w procederze, a kary pieniężne nie kolidują z ewentualnymi karami karnoskarbowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wspólnicy spółki cywilnej, którzy udostępnili lokale pod automaty do gier hazardowych i stworzyli warunki do ich funkcjonowania, mogą być uznani za "urządzających gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "urządzającego gry" jest szerokie i obejmuje każdego podmiotu zaangażowanego w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego korzyści. Udostępnienie lokalu, zapewnienie energii elektrycznej i inne czynności świadczą o świadomym udziale w nielegalnym procederze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

"Urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" jest każdy podmiot zaangażowany w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści.

Pomocnicze

u.g.h. art. 90

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Definicja gier na automatach.

u.g.h. art. 6 § ust. 4

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Określa, jakie podmioty mogą ubiegać się o koncesję na prowadzenie kasyna gry.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu podstawami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie w granicach sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

k.k.s. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy

Ord.pod.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku odniesienia się do zarzutów strony. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skarg mimo wykazania sprzeczności postępowania organów z prawem. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h. poprzez bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez nałożenie kary pieniężnej na osobę fizyczną, podczas gdy kara ta przysługuje jedynie spółkom prawa handlowego.

Godne uwagi sformułowania

"urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści. Postępowanie o przestępstwo karnoskarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. i postępowanie administracyjne, prowadzone z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, są odrębnymi sprawami, których wyniki nie zależą od siebie nawzajem.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

sprawozdawca

Andrzej Skoczylas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie szerokiej interpretacji pojęcia \"urządzającego gry\" w kontekście odpowiedzialności za nielegalny hazard oraz dopuszczalności odrębnych postępowań administracyjnych i karnoskarbowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania lokali pod automaty, a nie bezpośredniego prowadzenia działalności hazardowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za nielegalny hazard, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Interpretacja pojęcia "urządzającego gry" jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców.

Czy udostępnienie lokalu pod automaty do gier hazardowych to już "urządzanie" ich i podleganie karze?

Sektor

gry losowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2771/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /sprawozdawca/
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Kr 139/17 - Wyrok WSA w Krakowie z 2017-04-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 90 i art. 91
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.B., J. S. - wspólników Firmy Handlowo-Usługowej "M." s.c. A. B., J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 139/17 w sprawie ze skargi A.B., J. S. - wspólników Firmy Handlowo-Usługowej "M." s.c. A. B., J. S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [....] oraz z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...} w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. B., J. S. solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 139/17, oddalił skargi A. B. i J. S. - wspólników spółki cywilnej F.H.U. M. A. B., J. S. w T. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
I
W dniu 26 lutego 2015 r. oraz w dniu 4 marca 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w N. przeprowadzili kontrole w P. w T. przy ul. R. [...] oraz przy ul. W. [...] w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h.).
Ze sporządzonych w trakcie kontroli protokołów wynikało, że w ww. lokalach stwierdzono dwa automaty do gier Hot Spot bez numeru.
Przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych eksperymenty dowiodły, że gry na powyższych automatach spełniają kryteria wymienione w art. 2 ust. 3 u.g.h.
Do kontrolowanych lokali tytuł prawny posiadali A.B. i J.S. - wspólnicy spółki cywilnej F.H.U.M. w T. (dalej: strona, skarżący). Natomiast właścicielem urządzeń była B. Sp. z o. o. w K., która zawarła ze skarżącymi umowy najmu powierzchni kontrolowanych lokali - umożliwiające funkcjonowanie spornych automatów w tych lokalach.
Decyzjami z dnia [...] lipca 2016 r. i 2 września 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w N. - działając na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h. - wymierzył stronie kary pieniężne odpowiednio w wysokości 12.000 zł (decyzja z dnia [...] lipca 2016 r.) oraz 12.000 zł (decyzja z dnia [...] września 2016 r.) za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Według organu I instancji urządzającymi gry na automatach poza kasynem byli skarżący, którzy nie dysponowali koncesją ani zezwoleniem na prowadzenie omawianej działalności regulowanej.
Skarżący stworzyli odpowiednie warunki, aby nielegalna gra na automatach w ogóle mogła być prowadzona, poprzez udostępnienie powierzchni wewnątrz lokalów do zainstalowania automatów, energii elektrycznej niezbędnej do ich zasilania itp. Potwierdzeniem powyższego były umowy najmu z dnia 23 lutego 2015 r. zawarte pomiędzy skarżącymi a B. Sp. z o. o. w K. Organ I instancji stwierdził, że zachowanie skarżących nie sprowadzało się jedynie do wynajmu powierzchni użytkowej, na której następnie zainstalowano automaty do nielegalnych gier hazardowych, lecz również na stworzeniu odpowiednich warunków, aby nielegalne gry na automatach w ogóle mogły być prowadzone oraz na realizowaniu przez nich czynności związanych z zapewnieniem ciągłego przebiegu nielegalnych gier na ujawnionych automatach.
Okoliczności te stanowiły podstawę do wymierzenia kar pieniężnych w postępowaniu administracyjnym.
Decyzjami z dnia [...] listopada 2016 r. i 5 grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji zarówno w zakresie ustaleń faktycznych, jak i co do stanu prawnego, znajdującego zastosowanie w sprawie. Powołując się na art. 2 ust. 3 u.g.h., że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, organ stwierdził, iż kontrolowane automaty służyły do urządzania gier hazardowych w rozumieniu u.g.h.
W wyniku analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, Dyrektor Izby Celnej w K. doszedł do przekonania, że eksperymenty przeprowadzone na spornych urządzeniach dostatecznie potwierdziły fakt losowego charakteru dostępnych gier. Oczywistym jest również, iż gry na automatach urządzane był poza kasynem gry, bowiem kontrolowane lokale nie posiadały takiego statusu.
Zdaniem organu odwoławczego niezasadne jest twierdzenie strony, iż nie mogła ona zostać uznana za urządzającego gry w rozumieniu przepisów u.g.h. Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści. Fakt wykorzystywania powierzchni prowadzonych lokali do organizowania gier hazardowych, poprzez umożliwienie wstawienia automatów, świadczył o świadomym, stałym i trwałym uczestnictwie w rynku nielegalnych gier hazardowych.
Dyrektor Izby Celnej w K. podkreślił, że podmiot z którym skarżący zawarli umowy najmu powierzchni lokali pod wstawienie automatów, aktywnie działa na rynku gier hazardowych i jest stroną wielu postępowań, toczących się przed organami obu instancji w sprawach wymiaru kar pieniężnych za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry. Natomiast bez udziału skarżących w całym przedsięwzięciu, nie byłoby możliwe prowadzenie gier hazardowych w tych miejscach. Z procederu udostępniania w swoich lokalach powierzchni pod zainstalowanie automatów, służących do prowadzenia nielegalnych gier, skarżący uczynili sobie dodatkowe źródło dochodu.
Organ odwoławczy nie miał również żadnych żadnych wątpliwości odnośnie legalności przepisów, stanowiących materialną podstawę zaskarżonych decyzji. W tym kontekście wskazał na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, z treści której wynika, że u.g.h. jest elementem obowiązującego w Polsce porządku prawnego.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi strony.
Według Sądu I instancji skontrolowane urządzenia spełniały przesłanki z art. 2 ust. 3 u.g.h., potwierdzają to zgromadzone dowody, m.in. wyniki eksperymentów procesowych. W trakcie czynności kontrolnych ustalono także, że skarżący nie posiadali zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że urządzającym gry na automatach poza kasynem gry - w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - jest każdy, kto naruszenia dokonał. Oznacza to, że każdy podmiot - osoba fizyczna lub prawna, albo inna jednostka organizacyjna urządzający gry na automatach poprzez ich udostępnienie, zarządzający nimi lub pobierający korzyści z tej działalności, może być uznany za adresata decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Zdaniem WSA skarżący stworzyli odpowiednie warunki, aby nielegalne gry na automatach w ogóle mogły być prowadzone, poprzez udostępnienie powierzchni wewnątrz lokali do zainstalowania automatów, zapewnienie energii elektrycznej niezbędnej do ich zasilania, czy zobowiązania zatrudnionych w pizzeriach pracowników do włączania i wyłączania automatów w momencie – odpowiednio – otwierania i zamykania lokali.
Według Sądu I instancji podpisując umowy najmu powierzchni lokali pod wstawienie automatów do gier z właścicielem automatów, skarżący wykazali inicjatywę w kierunku prowadzenia punktu gier, świadomie umożliwiając w ten sposób prowadzenie gier na automatach. Niewątpliwie bez udziału skarżących w całym przedsięwzięciu nie byłoby możliwe prowadzenie gier w tych miejscach przez właściciela urządzeń.
WSA uznał również, że kara administracyjna z art. 89 u.g.h. nie jest konkurencyjna i nie pozostaje w zbiegu z karą grzywny, orzekaną na podstawie art. 107 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2017 r., poz. 2226; dalej: k.k.s.).
Następnie powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16) Sąd I instancji stwierdził, że będące podstawą wydania decyzji przepisy prawa materialnego nie mają charakteru przepisów technicznych i mogą być stosowane, pomimo braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej.
Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które, organy przyjęły ustalenia, stanowiące podstawę zaskarżonych decyzji.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art.188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.).
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy - brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skargach przez stronę skarżącą;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skarg w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skarg w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa;
5) art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że stan faktyczny w odniesieniu do skarżących nie spełnia przesłanek jego zastosowania;
6) art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. polegające na nałożeniu kary pieniężnej na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który może takie gry prowadzić, czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, podczas gdy wobec osoby fizycznej art. 89 u.g.h. nie ma zastosowania, a co najwyżej można stosować przepis art. 107 § 1 k.k.s.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawili w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej jest o tyle istotne, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że istotą postępowania ze skargi kasacyjnej nie jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się ono do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Podważając zgodność z prawem zaskarżonego wyroku skarżący - w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podniesionych w pkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej - zmierzali do wykazania, że Sąd I instancji naruszył: art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy, tj. brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skargach przez stronę skarżącą, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżących oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skarg, w sytuacji gdy skarżący wykazali, że postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa.
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, nietrafny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy, tj. nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w skargach. Analiza akt sprawy i zaskarżonego orzeczenia prowadzą do wniosku, że WSA odniósł się do postawionych w skargach zarzutów. Sąd I instancji bowiem prawidłowo odczytał, że zarzuty skarg dotyczyły kwestii zakazu podwójnego karania, skutków braku notyfikacji przepisów u.g.h. i niedopuszczalności nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h. na osobę fizyczną i te zagadnienia uczynił przedmiotem rozważań. Wobec tego zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter proceduralny i reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie albo gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy sąd nie wskaże, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i z jakiego powodu (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt. II FPS 8/09; także wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt. II FSK 568/08). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zarzucać błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/13).
W świetle powyższego, podniesiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał podstawę prawną wyroku, a także w sposób wyczerpujący wyjaśnił, dlaczego uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu.
Nie mogły również zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Należy bowiem wyjaśnić, że przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 145 p.p.s.a, jak również art. 146-151 p.p.s.a., określają sposób rozstrzygnięcia sprawy i są to tzw. przepisy wynikowe, dlatego, podnosząc naruszenie któregoś z nich, autor skargi kasacyjnej powinien powiązać je z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Takie zarzuty sformułowane nie zostały, wobec tego zarzuty z punktów 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej nie mogły zostać uwzględnione.
W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania nie został skutecznie zakwestionowany.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h., podniesiony w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej w ramach tak postawionych zarzutów podnosi, że na podstawie art. 89 u.g.h. nie można nakładać kary pieniężnej na osobę fizyczną, która została już ukarana karą grzywny w postępowaniu karnoskarbowym, a zatem niedopuszczalne jest dwukrotne stosowanie sankcji finansowych za ten sam czyn.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowanie o przestępstwo karnoskarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. i postępowanie administracyjne, prowadzone z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, są odrębnymi sprawami, których wyniki nie zależą od siebie nawzajem. Zakończenie jednego z tych postępowań nie wyklucza wszczęcia i prowadzenia drugiego z nich (por. np. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II GSK 29/17). Zatem nie można się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że organy wydały decyzje w sprawie wcześniej zakończonej, ponieważ na skarżących została już nałożona grzywna w postępowaniu karnoskarbowym.
Natomiast za pomocą ww. zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie zwalczać - co próbuje czynić kasator - ustalonego przez organu stanu faktycznego, ani zarzucać organowi braku dowodów, czy niewłaściwej ich oceny przez w zakresie uznania przez organy skarżących za urządzających gry hazardowe, co zaakceptował Sąd I instancji. Można to jedynie czynić za pomocą zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), których jednak nie postawił autor skargi kasacyjnej.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h., zawarty w pkt 6 petitum skargi kasacyjnej mający polegać na nałożeniu kary pieniężnej na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który może takie gry prowadzić, czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej – jak podnosi autor skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Przepis ten nie konkretyzuje podmiotu, do którego jest adresowany. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność, jest więc każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Nie ma natomiast znaczenia to, czy podmiot ten legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, a której - jak wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego jako jedyne o koncesję taką mogą się ubiegać. Podkreślić należy, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wskazuje, że karze pieniężnej podlega zachowanie, które narusza zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie wskazuje natomiast, że tej karze podlega zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.
Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowisku wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 stanowiącej w punkcie 2 jej sentencji, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a.
Zatem biorąc pod uwagę niepodważony przez autora skargi kasacyjnej stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną w sposób prawidłowy wykładnię przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, Sąd I instancji zasadnie oddalił skargi i przyjął, że zostały spełnione przesłanki pociągnięcia adresata zaskarżonych decyzji do odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i wymierzenia mu w związku z tym kar pieniężnych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI