III SA/Kr 1582/22

III SA/Kr 1582/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Makuch
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2456/23 - Wyrok NSA z 2024-08-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
Art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 20 lipca 2022 r., nr SKO-NP-4115-152/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z 21 lutego 2022 r., znak: [...] Wójt Gminy G. odmówił S. B. (dalej: skarżący) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką A. B.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący spełnia przesłanki wymienione w art. 17 ust.1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 390) - dalej: "u.ś.r.", jednakże w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r. – nie da się ustalić od kiedy powstała niepełnosprawność matki skarżącego.
W odwołaniu skarżący podniósł, że przesłanka z art 17 ust.1b u.ś.r., na którą się powołał organ I instancji nie powinna być brama pod uwagę, z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, decyzją z 20 lipca 2022 r., znak: SKO-NP-4115-152/22 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, mimo dokonania przez ten organ nieprawidłowej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Kolegium wskazało, że matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw orzekania o niepełnosprawności G. z 7 sierpnia 2012 r., w którym zakwalifikowano ją do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić od kiedy powstała niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na 18 maja 2012 r. Na podstawie wywiadu środowiskowego jak i złożonych oświadczeń ustalono, że matka skarżącego wymaga pomocy osoby drugiej we wszystkich czynnościach dnia codziennego. Matka skarżącego leczy się na przewlekłe schorzenia: cukrzycę, ciśnienie, serce, schorzenia kręgosłupa, korzysta z aparatu słuchowego. Opiekę nad nią sprawuje skarżący codziennie całodobowo w zakresie: robienia zakupów, przygotowania posiłków, zapewnienia lekarza, podawania lekarstw, pomocy przy przemieszczaniu, pomocy przy ubieraniu, myciu, zapewnieniu ogrzewania. Z informacji uzyskanych od matki skarżącego wynikało, że opieka sprawowana jest należycie i bez pomocy syna nie byłaby w stanie samodzielnie funkcjonować. Pozostała szóstka dzieci mieszka w innych miejscowościach, pracuje zawodowo i nie jest w stanie zapewnić jej całodobowej opieki. W ocenie Kolegium z zaprezentowanych wyżej ustaleń faktycznych nie można wnioskować, aby zakres opieki jakiej wymagała matka skarżącego i jaki faktycznie wykonywał skarżący był rodzaju, że uniemożliwiałoby to podjęcie skarżącemu jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym. Czynności takie jak: robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, zapewnienie lekarza, podawanie leków, pomoc przy przemieszczaniu, pomoc przy ubieraniu, myciu, zapewnienie ogrzewania - nie odbiegają od czynności, które wykonują osoby zajmujące się opieką nad starszymi rodzicami i jednocześnie pracujące zawodowo. Czynności te nie mają charakteru tego rodzaju, że należy je wykonywać przez cały dzień, a jedynie w ściśle określonych porach - z reguły rano i wieczorem - a zatem trudno uznać, że ich wykonywanie uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek pracy, chociażby w ograniczonym zakresie. Tymczasem matka skarżącego nie jest osobą obłożnie chorą (leżącą) i wymagającą stałego nadzoru ze strony opiekuna. Zdaniem Kolegium, czynności wykonywane przez skarżącego w związku ze sprawowaną opieką nie absorbowały go na tyle aby zachodziła definitywna konieczność rezygnacji z aktywności zawodowej. Matka skarżącego nie wymagała stałego nadzoru i sprawowania całodobowej pieczy, stąd trudno przyjąć, że skarżący sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawną matką. Ponadto Kolegium zauważyło, że wśród pozostałych dzieci zobowiązanych do alimentacji w stosunku do niepełnosprawnej nie zachodziły przeszkody które świadczyłaby o niemożności wywiązania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego:
A. D. oświadczyła, że nie może zajmować się mamą, ponieważ mieszka i pracuje w innym mieście, sama również posiada znaczny stopień niepełnosprawności; H. N. oświadczyła, że nie będzie opiekować się mamą, bo ma niepełnosprawne dziecko; T. O. oświadczyła, że nie może zajmować się mamą, gdyż pracuje dorywczo, bo to jest jej źródło utrzymania; W. B. oświadczył, że nie jest w stanie zajmować się mamą gdyż pracuje i daleko mieszka; I. B., nie może zajmować się mamą, ponieważ pracuje na pełen etat w innej miejscowości i nie da rady pogodzić tych obowiązków; M. L.; nie może opiekować się mamą z uwagi na zły stan zdrowia - leczy się na kilka chorób.
Organ zauważył też, że sprawa dotycząca przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku z opieką nad matką była już przedmiotem rozważań i w tej sprawie Kolegium ostateczną decyzją z 19 lipca 2021 r., znak: SKO-NP-4115-328-21 orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy G. z 7 czerwca 2021 r. o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Poczynione w niniejszej sprawie ustalenia zakresu opieki i osób zobowiązanych do alimentacji nie odbiegały od ustaleń poczynionych w poprzednio przeprowadzonym postępowaniu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia decyzji Kolegium oraz decyzji organu I instancji, podnosząc, że okolicznością uzasadniającą uchylenie decyzji organów obu instancji winno być nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, K 38/13.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacja zawartą w uzasadnieniu zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie była zasadna ponieważ skarżący nie wykazał, aby w jego sytuacji rodzinnej, zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy ustaniem i niepodejmowaniem kolejnego zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Fakt, że niepełnosprawna matka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczającym warunkiem do skutecznego domagania się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r.. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Zasadne były przy tym argumenty skarżącego co do sposobu rozumienia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 21 października 2014 r., K 38/13. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny uznał ww. art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.
Skutki tego wyroku mają znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy. Mimo bowiem, że wyrok Trybunału nie doprowadził do wyeliminowania przez ustawodawcę niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść wiąże wszystkich - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę̨ interpretacyjną. Co więcej, przepis uznany przez sąd konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nadal stanowić podstawy rozstrzygnięć́. Skoro zatem Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność́ powstała odpowiednio po ukończeniu 18 oraz 25 roku życia, to nie sposób uznać, iż orzeczenie to nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącej. Wręcz przeciwnie - data ustalenia niepełnosprawności matki skarżącego nie mogła być negatywną przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji rozstrzygając w zakresie wniosku skarżącego miał obowiązek procedować́ zatem w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, na co trafnie zwróciło uwagę SKO w zaskarżonej decyzji.
Jednakże zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, że nie zostały spełnione pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając na uwadze ww. art. 17 ust. 1 u.ś.r., wyjaśnić bowiem należy, że podstawowym wymogiem do uzyskania ww. świadczenia jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy, czy też niemożność jej podjęcia z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie to nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Powołany art. 17 ust. 1 u.ś.r., należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., I OSK 1148/20). Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21).
Podkreślić należy w tym miejscu, mając na uwadze zasady ogólne wyrażone w dziale I rozdział 2 k.p.a., że wprawdzie co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, to jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności ma prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc wykazać zasadność podnoszonych przez siebie wniosków i twierdzeń, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie wszystkich wskazanych przez wnioskodawcę dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy. Organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08).
Niewątpliwie matka skarżącego jest osobą schorowaną, ale też tylko jedna z sióstr wskazała na posiadany "znaczny stopień niepełnosprawności" (k. 29 akt administracyjnych), co jednocześnie nie uniemożliwiło jej pracy, skoro w tym samym oświadczeniu – siostra skarżącego wskazała, że "mieszkam i pracuję w innym mieście".
Druga z sióstr – jak pośrednio wynika z lakonicznego oświadczenia w ogóle nie pracuje, ponieważ ma zły stan zdrowia i leczy się na kilka chorób (k. 24 akt administracyjnych).
Sąd podkreśla, że skarżący ma sześcioro rodzeństwa i nie wykazał w żadnym przypadku, że nie jest w stanie współdziałać z rodzeństwem w celu zapewnienia opieki nad niepełnosprawną matka. Z akt wynika dodatkowo, że razem ze skarżącym mieszka również jego 20 –letnia córka, która wprawdzie nadal się uczy – ale skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby nie było możliwe skorzystanie z jej pomocy przy niektórych czynnościach opiekuńczych (np. pomoc w ubieraniu się, myciu itp.).
Zdaniem Sądu, ocena, czy istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, wymaga ustalenia, czy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej w tym samym stopniu, co osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W przypadku bowiem osób zobowiązanych w różnym stopniu, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została jednoznacznie określona w art. 17 ust. 4 u.ś.r. i potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r. ,I OPS 2/22. Konieczność uwzględnienia innych osób zobowiązanych do alimentacji przy ocenie spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika w pierwszej kolejności z faktu, że są to świadczenia z zakresu pomocy społecznej, a zatem ich przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka (rodzina) nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji).
Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale z 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, wskazał, że obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty, nie oznacza obowiązku wspierania każdego w taki sam sposób, to ustawodawca powinien określić formy i zasady wsparcia państwa, a takie zasady zostały określone m.in. w u.ś.r. W ocenie Sądu, brak uwzględnienia przy ocenie konieczności rezygnacji lub powstrzymania się z zatrudnienia przez skarżącą przepisów o obowiązku alimentacyjnym, prowadziłoby do naruszenia przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niedopuszczalnego modyfikowania przepisów określających obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, a w rezultacie do nieprzewidzianego ustawą zwolnienia pozostałych zobowiązanych z obowiązków alimentacyjnych względem matki.
Zdaniem Sądu, dokonując zatem interpretacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest uwzględnienie zarówno miejsca przepisu w ustawie o świadczeniach rodzinnych, jak w całym systemie prawa, tj. w szczególności uwzględnienia postanowień Konstytucji RP (przede wszystkim zasad subsydiarności oraz pomocy rodzinie), a także przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 z późn. zm., w skrócie: "k.r.o.")
W związku z powyższym należy zwrócić uwagę, że skarżący posiada jeszcze sześcioro rodzeństwa, a zatem mogą oni wspólnie realizować obciążający ich z mocy prawa obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, a zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.
Sąd podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, że nawet wykonywanie zatrudnienia przez dzieci osoby wymagającej opieki czy nawet zamieszkiwanie w innej miejscowości nie stanowią obiektywnej okoliczności przesądzającej o tym, że nie są one w stanie sprawować opieki nad rodzicem (zob. np. wyrok WSA w Opolu z 22 czerwca 2021 r., akt II SA/Op 79/21, wyrok WSA w Poznaniu z 12 maja 2021 r., IV SA/Po 66/21, wyrok WSA w Gdańsku z 11 marca 2021 r., III SA/Gd 1201/20). Przesłanki obiektywne bowiem to takie, które są niezależne od woli, a na ich wystąpienie nie ma się żadnego wpływu. Takimi okolicznościami może być np. przebywanie w zamkniętym zakładzie leczniczym, innym zakładzie administracyjnym, w którym władztwo zakładowe ogranicza sposobność określonego postępowania, czy stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności, który nie pozwala na podjęcie się opieki nad osobą niepełnosprawną. Natomiast posiadanie rodziny, praca zawodowa, zamieszkiwanie w innej miejscowości niewątpliwie mogą utrudniać sprawowanie opieki nad osobą wymagającą opieki, jednakże okoliczności takie tego nie uniemożliwiają, tym bardziej że wykonanie obowiązku alimentacyjnego nie musi polegać na fizycznym sprawowaniu opieki, lecz może polegać np. na finansowaniu usług opiekuńczych. W aktach brak dowodu aby skarżący, czy też jego matka próbowali wyegzekwować spełnienie ww. obowiązku od pozostałego rodzeństwa skarżącego.
W konsekwencji, nie sposób przyjąć, aby w przedmiotowej sprawie zostały wykazane jakiekolwiek obiektywne przeszkody w wywiązywaniu się przez rodzeństwo skarżącego z obowiązku alimentacyjnego względem matki.
Pomoc Państwa ma, jak już wyżej wskazano, charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki nad osobą niepełnosprawną. Jest zatem możliwa jedynie wówczas gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w nin. sprawie - pomocy rodzeństwa, skorzystanie z usług opiekuńczych, czy opiekuna), a pomimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, z posiadanych przez nią schorzeń) istnieje konieczność rezygnacji przez niego z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.
Podsumowując, zdaniem Sądu, w sytuacji gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, w stosunku do których brak jest obiektywnych przeszkód w realizacji ww. ustawowego obowiązku, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją z) zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, a zatem nie zachodziła konieczność rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia. Co więcej, nie do pogodzenia z interesem społecznym, a w interesie społecznym jest przestrzeganie całego obowiązującego porządku prawnego, byłaby taka wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r., z której wynikałoby, że obowiązki Państwa obejmujące pomoc rodzinie, wyprzedzałyby obowiązki alimentacyjne dzieci względem rodziców, ponieważ w takiej sytuacji doszłoby do przerzucenia realizacji tych obowiązków na całe społeczeństwo, w sytuacji gdy powinny one zostać zrealizowane przez członków rodziny. Doprowadziłoby to też do - z jednej strony - uprzywilejowania tych, którzy nie wywiązują się ze swych obowiązków wobec rodziców (gdyż to Państwo będzie płacić jednemu z wielu dzieci za opiekę nad rodzicem, zwalniając pozostałych faktycznie i finansowo z zapewnienia opieki rodzicowi) oraz - z drugiej strony - dodatkowego obciążenia tych, którzy wywiązują się ze swych obowiązków względem swoich rodziców a mimo to, ich podatki przeznaczane byłyby na pomoc osobom, których dzieci z tych obowiązków się nie wywiązują.
Zdaniem Sądu, godziłoby to w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1, czy też zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Pominięcie przy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. regulacji k.r.o. w zakresie konieczności wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego dzieci względem rodzica naruszałoby też zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), czy obowiązek przestrzegania prawa RP (art. 83 Konstytucji RP). Wobec tego "limitowanie" dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium konieczności wypełnienia przez wszystkie dzieci obowiązku alimentacyjnego względem rodzica nie może zostać uznane za naruszenie kryteriów przyznania tego świadczenia wyrażonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta jest jedną z wielu ustaw obowiązujących w polskim systemie prawnym i w żaden sposób nie uchyla, czy nie ogranicza obowiązków dzieci wobec rodziców. Dlatego, zdaniem Sądu, wsparcia Państwa wymaga jedynie ten opiekun osoby z niepełnosprawnością, który sprawując faktycznie opiekę nad rodzicem, wykaże, że nie może uzyskać (wyegzekwować) pomocy od rodzeństwa i z tego względu zmuszony jest zrezygnować z pracy, czy też nie może jej podjąć (por. wyroki WSA w Krakowie z 24 października 2022 r. III SA/Kr 669/22, oraz z 5 grudnia 2022 r., III SA/Kr 918/22).
W konsekwencji powyższych rozważań, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Podkreślić należy, że pomimo niekwestionowanego złego stanu zdrowia matki skarżącego i konieczności pomocy przez syna (do czego jest zobowiązany zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), samo sprawowanie opieki, jak wyżej podkreślono, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ww. ustawy, samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Nawet w wniesionej skardze nie zostały uprawdopodobnione jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać obiektywne przesłanki braku wsparcia rodzeństwa skarżącego w sprawowaniu opieki nad matką.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.