III SA/Kr 1573/25

III SA/Kr 1573/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Treść wyniku
wznowiono postępowanie sądowe w zakresie pkt II prawomocnego wyroku WSA w Krakowie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. ze skargi adwokata M. W. o wznowienie postępowania w zakresie pkt II prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2019r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 124/19 dotyczącym przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skarg A. N. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 listopada 2018 r. nr SKO.PS/4110/536/2018, SKO.PS/4110/537/2018, SKO.PS/4110/538/2018, SKO.PS/4110/539/2018, SKO.PS/4110/540/2018 postanawia: I. wznowić postępowanie sądowe w zakresie punktu II prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19; II. zmienić punkt II prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19 w ten sposób, że przyznać na rzecz adwokata M. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 2400 ( dwa tysiące czterysta) złotych, podwyższone o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A. N. na opisane w sentencji postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (pkt I), oraz w punkcie II - przyznał na rzecz adwokata M. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 1.476 zł brutto (1.200 zł + 23% VAT). Rozstrzygnięcie o kosztach opierało się na przepisie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714).
Pismem wniesionym 4 czerwca 2024 r. (data nadania) adwokat M. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie pkt II prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 czerwca 2019 r. oraz o zmianę rozstrzygnięcia o kosztach, zawartego w przedmiotowym rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu podał, że wyrokiem z 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r., poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, z uwagi na to, że przepisy rozporządzenia stanowiły podstawę do przyznania adwokatowi z urzędu kosztów za udzieloną pomoc prawną, zaistniała, zdaniem autora skargi, podstawa do wznowienia wskazanego na wstępie postępowania.
Postanowieniem z 25 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniesioną skargę o wznowienie, uznając ją za niedopuszczalną.
Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej adwokata M. W. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 czerwca 2025 r. sygn. akt I OSK 665/25 uchylił zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Powołując się na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2025 r., sygn. II FPS 1/25 NSA wywiódł, że skarga o wznowienie postępowania względem rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów jest dopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 czerwca 2019 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 124/19 jest dopuszczalna i zasadna.
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143); zwanej dalej "p.p.s.a." w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Stosownie do art. 277 zd. pierwsze p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Ponadto, według art. 278 P.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 czerwca 2025 r. sygn. akt I OSK 665/25, którym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany (art. 190 p.p.s.a.), dokonał prokonstytucyjnej wykładni art. 270 i art. 272 § 1 p.p.s.a. i stwierdził, że złożona przez adwokata skarga o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną przez niego udzieloną w charakterze pełnomocnika z urzędu, w sprawie A. N. (sygn. akt III SA/Kr 124/19) jest dopuszczalna i podlega rozpoznaniu w trybie właściwym dla wznowienia postępowania na zasadzie art. 272 § 1 p.p.s.a.
W aspekcie oceny dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowego Sąd miał na uwadze przepisy art. 280 § 1 i art. 281 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z nich sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z kolei art. 281 p.p.s.a. stanowi, że na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że skarga o wznowienie opiera się na ustawowej podstawie (art. 272 § 1 p.p.s.a.). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22 orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w wyroku z 7 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 124/19 objęte skargą o wznowienie postępowania.
W sprawie dotrzymano też terminów z art. 277 zd. pierwsze i art. 278 p.p.s.a., bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany został w Dzienniku Ustaw w dniu 4 marca 2024 r., a skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu 4 czerwca 2024 r.
W konsekwencji Sąd rozpoznał sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.), uwzględnił skargę o wznowienie (art. 282 § 2 p.p.s.a.) i zmienił rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawarte w pkt II prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 7 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 124/19 (art. 165 w zw. z art. 282 § 2 p.p.s.a.).
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie, że we wspomnianym wyżej wyroku z 27 lutego 2024 r. sygn. akt SK 90/22, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podał m. in., że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu powinny być ustalane według stawek określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie. Jak stwierdzono przy zasądzaniu kosztów pomocy udzielonej przez adwokata z urzędu mają zastosowanie stawki minimalne określone w rozdziałach 2-4 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (§ 2- § 14).
W świetle powyższego, należne skarżącemu wynagrodzenie za pomoc prawną przez niego udzieloną w charakterze pełnomocnika z urzędu, w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 124/19, powinno wynosić 2400 zł powiększone o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Podstawę prawną kształtującą wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinien stanowić § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, czyli 480 zł za każdą sprawę, a nie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, czyli 240 zł za każdą sprawę. Jednocześnie zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, stawkę (opłatę) należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.