III SA/KR 1568/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skarg Prokuratora Rejonowego w Suchej Beskidzkiej na uchwały Rady Gminy Jordanów w sprawie uchwalenia statutów pięciu sołectw. Prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, w tym art. 7 Konstytucji RP oraz art. 35 i 36 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.). Główne zarzuty dotyczyły użycia zwrotu "w szczególności" w § 6 ust. 1 oraz § 8 ust. 1 statutów, co miało prowadzić do nieograniczonego katalogu zadań sołectwa i kompetencji zebrania wiejskiego, a także przyznania Radzie Gminy Jordanów kompetencji do wiążącej interpretacji postanowień statutu (§ 34). Prokurator kwestionował również przyznanie zebraniu wiejskiemu kompetencji do wyboru sołtysa i rady sołeckiej (§ 8 pkt 1 i 2) oraz ustalenie kworum dla ważności tych wyborów (§ 17 ust. 3). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po połączeniu spraw, uznał zarzuty dotyczące użycia zwrotu "w szczególności" oraz przyznania radzie gminy kompetencji do wiążącej interpretacji statutów za zasadne. Sąd stwierdził nieważność tych części uchwał, argumentując, że zadania i kompetencje powinny być określone w sposób wyczerpujący, a organy nie mogą przyznawać sobie prawa do wiążącej wykładni przepisów. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów dotyczących wyboru sołtysa i rady sołeckiej przez zebranie wiejskie oraz ustalenia kworum, powołując się na rozbieżne orzecznictwo i argumentując, że rada gminy ma znaczną samodzielność w kształtowaniu ustroju jednostek pomocniczych, o ile nie narusza przepisów ustawowych. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność części uchwał, a w pozostałym zakresie oddalił skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących statutów jednostek pomocniczych, w szczególności kwestii określania zadań, kompetencji oraz trybu wyborów organów sołectwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o samorządzie gminnym i może wymagać analizy w kontekście innych aktów prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy użycie zwrotu "w szczególności" przy określaniu zadań sołectwa i kompetencji zebrania wiejskiego w statucie jednostki pomocniczej jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, użycie zwrotu "w szczególności" przy określaniu zadań sołectwa i kompetencji zebrania wiejskiego w statucie jednostki pomocniczej jest niezgodne z prawem, ponieważ katalog zadań i kompetencji powinien być określony w sposób wyczerpujący.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 35 ust. 3) wymagają wyczerpującego określenia zadań i kompetencji organów jednostki pomocniczej w statucie. Użycie zwrotu "w szczególności" sugeruje otwarty katalog, co może prowadzić do przekazywania zadań w trybie pozastatutowym i stanowi niedopuszczalne rozszerzenie kompetencji.
Czy rada gminy może przyznać sobie w statucie jednostki pomocniczej kompetencję do wiążącej interpretacji postanowień tego statutu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie radzie gminy kompetencji do wiążącej interpretacji postanowień statutu jednostki pomocniczej jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Przepisy prawa obowiązującego nie przewidują możliwości przyznania jakiemukolwiek organowi kompetencji do dokonywania wiążącej wykładni przepisów prawa. Takie postanowienie narusza przepisy Konstytucji RP (art. 87, 88) oraz ustawy o samorządzie gminnym.
Czy zebranie wiejskie może być organem właściwym do wyboru sołtysa i rady sołeckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zebranie wiejskie może być organem właściwym do wyboru sołtysa i rady sołeckiej, o ile wybory te odbywają się w sposób zgodny z przepisami ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym (art. 35 ust. 3 pkt 2) upoważnia radę gminy do określenia w statucie zasad i trybu wyborów organów jednostki pomocniczej. Wybór sołtysa i rady sołeckiej przez zebranie wiejskie, odbywający się w głosowaniu tajnym, bezpośrednim i spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania, jest zgodny z prawem.
Czy statut jednostki pomocniczej może określać wymóg kworum dla ważności uchwały zebrania wiejskiego w sprawie wyboru sołtysa i rady sołeckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, statut jednostki pomocniczej może określać wymóg kworum dla ważności uchwały zebrania wiejskiego w sprawie wyboru sołtysa i rady sołeckiej.
Uzasadnienie
Określenie kworum stanowi regulację trybu wyboru organów jednostki pomocniczej i mieści się w zakresie samodzielności rady gminy przy kształtowaniu ustroju jednostki pomocniczej. Nie narusza to przepisów ustawy o samorządzie gminnym ani Kodeksu wyborczego, który nie reguluje tej kwestii. Dodatkowo, możliwość przeprowadzenia wyborów bez kworum w nowym terminie czyni ten wymóg iluzorycznym.
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organizacja i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
u.s.g. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności: nazwę i obszar, zasady i tryb wyborów organów, organizację i zadania organów, zakres zadań przekazywanych przez gminę, zakres i formy kontroli.
u.s.g. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka.
u.s.g. art. 36 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2-5, stwierdza ich nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli sąd uzna, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, oddala skargę.
Zasady techniki prawodawczej art. 153 § 3
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Jeżeli nie jest możliwe sformułowanie definicji, można objaśnić znaczenie danego określenia przez przykładowe wyliczenie jego zakresu, wyraźnie wskazując przykładowy charakter wyliczenia przez posłużenie się zwrotem: "w szczególności".
Argumenty
Skuteczne argumenty
Użycie zwrotu "w szczególności" przy określaniu zadań sołectwa i kompetencji zebrania wiejskiego narusza wymóg wyczerpującego określenia tych kwestii w statucie. • Przyznanie radzie gminy kompetencji do wiążącej interpretacji postanowień statutu jest niezgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Zebranie wiejskie może być organem właściwym do wyboru sołtysa i rady sołeckiej. • Statut może określać wymóg kworum dla ważności uchwały zebrania wiejskiego w sprawie wyboru sołtysa i rady sołeckiej.
Godne uwagi sformułowania
Katalog zadań i kompetencji powinien być określony w sposób wyczerpujący. • Organy nie mogą przyznawać sobie prawa do wiążącej wykładni przepisów prawa. • Rada gminy ma znaczną samodzielność w kształtowaniu ustroju jednostek pomocniczych.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący
Renata Czeluśniak
sędzia
Marta Kisielowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statutów jednostek pomocniczych, w szczególności kwestii określania zadań, kompetencji oraz trybu wyborów organów sołectwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o samorządzie gminnym i może wymagać analizy w kontekście innych aktów prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych w samorządzie terytorialnym, w tym zakresu samodzielności rad gmin w kształtowaniu statutów jednostek pomocniczych i interpretacji przepisów prawa.
“Sąd administracyjny: Statuty sołectw nie mogą zawierać "w szczególności" i przyznawać radzie gminy prawa do interpretacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.