III SA/Kr 1567/23

III SA/Kr 1567/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 lipca 2023 r., znak SKO.PS/4110/369/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. P. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 3 lipca 2023 r. (znak SKO.PS/4110/369/2023), którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania skarżącego od pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C.
z 13 marca 2023 r. (znak DPR.5010.24.2023) informującego o wygaśnięcia z mocy prawa decyzji tego organu z 24 października 2022 r. (nr DPR.5010.24.12.2022) ustalającej prawo do zasiłku stałego do upływu 60. dnia, od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco:
Decyzją z 24 października 2022 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej
w C. ustalił skarżącemu prawo do zasiłku stałego od 1.10.2022 r. do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że decyzją z 25 września 2019 r. zmienioną decyzją z 18 stycznia 2022 r. przyznano skarżącemu zasiłek stały w związku z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które wydane zostało do 30 września 2022 r. Organ przytoczył treść art. 15 h ust. 1 pkt 2 oraz 15 ust. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa Covid-19) i wskazał, że do dnia wydania niniejszej decyzji (przedłużającej prawo do zasiłku stałego), nie zostało wydane kolejne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
W dniu 12 grudnia 2022 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Oświęcimiu wydał orzeczenie określające lekki stopień niepełnosprawności skarżącego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tego orzeczenia, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w Krakowie orzeczeniem z 13 lutego 2023 r. utrzymał je w mocy.
Wobec dostarczenia przez skarżącego w.w. orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, organ I instancji pismem z 13 marca 2023 r., znak DPR. 5010.24.2023, poinformował skarżącego o wygaśnięciu z mocy prawa opisanej na wstępie decyzji z 24 października 2022 r. w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku stałego. Skarżący odebrał przedmiotowe pismo 14 marca 2023 r.
W dniu 5 maja 2023 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "zażalenie". Skarżący, precyzując sprawę, w której składa ten środek prawny podał jej znak - DPR.0511.98.1.2023. Wskazał przy tym na bezprawne pozbawienie go zasiłku stałego, który był przyznany na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z 9 września 2019 r. i które nadal obowiązuje w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego. Podniósł, że orzeczenie Powiatowego Zespołu z 12 grudnia 2022 r. jest nieprawomocne i de facto nie istnieje w obiegu prawnym. Zaakcentował, że od tego orzeczenia wniósł w ustawowym terminie odwołania, kolejno do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a następnie do Sądu Rejonowego w C.1.
Przekazując akta sprawy wraz z zażaleniem do Kolegium Odwoławczego w Krakowie, organ I instancji zaznaczył, iż zażalenie to wpłynęło w dniu 5 maja 2023 r., natomiast informację o wygaśnięciu decyzji z dnia 24 października 2022 r., (znak DPR.5010.24.12.2022) odebrał skarżący w dniu 14 marca 2023 r. Organ wskazał zarazem, iż zaskarżenie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do sądu powszechnego nie zmienia faktu, że w administracyjnym toku instancji orzeczenie to jest ostateczne i jednocześnie wykonalne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazanym na wstępie postanowieniem z 3 lipca 2023 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącego od pisma organu z 13 marca 2023 r., znak DPR.5010.24.12.2022 . W uzasadnieniu podało, iż w rozpatrywanym przypadku zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyny przedmiotowej. Kolegium wyjaśniło, iż organ, który wydaje decyzje na podstawie art. 15 h ust. 1 ustawy Covid-19 w sprawie prawa do świadczeń zależnych od niepełnosprawności, powinien wskazać w decyzji "wydłużającej" - termin jej obowiązywania zgodnie ze wskazanym przepisem. Termin ten jest określony zdarzeniem, a nie datą, której organ podać nie może, bo nie jest ona znana. Jeśli zatem ziści się zdarzenie (tzn. nastąpi upływ 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii albo wcześniej zostanie wydane nowe orzeczenie, w związku z czym upłynie dzień wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności), to decyzja taka wygaśnie. Nie wymaga to dodatkowych działań ze strony organu. Skutek ten wystąpił samoistnie, wraz z nastąpieniem określonego w przepisach zdarzenia. Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji nie podjął w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia o cechach aktu administracyjnego. Zaskarżone pismo organu z 13 marca 2023 r., ma bowiem charakter wyłącznie informacyjny. SKO zaakcentowało, że na pismo pełniące funkcję informacyjną, zgodnie z przepisami k.p.a., nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, Kolegium stwierdziło nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, tj. brak aktu administracyjnego, a to skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności wywiedzionego przez skarżącego odwołania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisane wyżej postanowienie SKO w Krakowie skarżący wskazał, że dotrzymał wszelkich terminów w postępowaniu o przyznanie mu stopnia niepełnosprawności. Podkreślił, iż nie wie co Kolegium rozpatrywało i dlaczego uznało jego skargę za niedopuszczalną, skoro na postanowieniu o nr DPR.0511.98.1.2023 było pouczenie o przysługującym zażaleniu. Wskazał również, że nie został wydany jeszcze wyrok sądu powszechnego na skutek wniesionego przez niego odwołania od orzeczenia przyznającego mu lekki stopień niepełnosprawności. Tym samym, w jego ocenie, nie wygasło orzeczenie które przyznawało mu umiarkowany stopień niepełnosprawności i zasiłek stały nadal mu się należy. Do skargi została załączona m.in. kserokopia postanowienia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z 26 kwietnia 2023 r., znak: DPR.0511.98.1.2023 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia prawa skarżącego do zasiłku stałego do dnia dostarczenia orzeczenia o niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej w tej sprawie było - wydane na podstawie art. 134 k.p.a. - postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 3 lipca 2023 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego od pisma organu I instancji z 13 marca 2023 r. informującego o wygaśnięcia z mocy prawa decyzji tego organu z 24 października 2022 r. (nr DPR.5010.24.12.2022) ustalającej prawo skarżącego do zasiłku stałego do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
W ocenie Sądu, wskazany wyżej, przyjęty przez Kolegium Odwoławcze w Krakowie przedmiot zaskarżenia – nie został poprawnie zidentyfikowany. Uważna lektura pisma skarżącego z 4 maja 2023 r. (data wpływu do organu 5 maja 2023 r.) – nie pozwalała bowiem na zakwalifikowanie tegoż pisma jako odwołania od stanowiska organu I instancji wyrażonego w piśmie z 13 marca 2023 r. Dostrzec bowiem należy, iż z treści przedmiotowego pisma skarżącego wynika wprost, iż stanowi ono zażalenie na rozstrzygnięcie wydane w sprawie o znaku DPR.0511.98.1.2023. Jest to przy tym znak odmienny od znaku pisma organu z 13 marca 2023 r. (tj. DPR.5010.24.2023) informującego o wygaśnięcia z mocy prawa decyzji z 24 października 2022 r. Znak wskazany przez skarżącego we wniesionym zażaleniu odpowiada przy tym znakowi pod którym zostało wydane postanowienie organu I instancji z 26 kwietnia 2023 r. (k.10 akt sądowych) o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego. Identyfikując przedmiot zaskarżenia SKO w Krakowie pominęło zatem fakt, że znak sprawy wskazany w zażaleniu skarżącego z 4 maja 2023 r., nie odpowiada znakowi podanemu przez organ w piśmie z 13 marca 2023 r. Bezpodstawne było więc w tych warunkach przyjęcie, że wniesione przez skarżącego zażalenie wywiedzione zostało od tego, przywołanego ostatnio, pisma organu I instancji. Organ odwoławczy przy wydawaniu kontrolowanego rozstrzygnięcia prawdopodobnie nie dysponował postanowieniem Burmistrza Chełmka z 26 kwietnia 2023 r. (dot. zawieszenia postępowania), którego kserokopia została przedłożona przez skarżącego przy skardze. W aktach administracyjnych sprawy brak jest bowiem oryginału tegoż postanowienia. Niemniej jednak, rolą jako organu odwoławczego do którego wpłynął środek zaskarżenia, było dokładne zweryfikowanie jego treści w kontekście ustalenia przedmiotu zaskarżenia. Organ odwoławczy zaniechał zbadania powyższego aspektu sprawy, co skutkowało naruszeniem art. 134 k.p.a. Także organ I instancji przy przekazywaniu SKO w Krakowie zażalenia skarżącego, nie zbadał i nie zweryfikował akcentowanego wyżej aspektu sprawy i w piśmie przewodnim niezasadnie wskazał, że "odwołanie" dotyczy "wygaśnięcia decyzji z 24 października 2022 r.", wskazując dalej na własne pismo informujące o wygaśnięciu tej decyzji, pomimo braku zgodności znaku sprawy wskazanego w zażaleniu skarżącego względem znaku zawartego w piśmie organu z 13 marca 2023 r.
Sąd zwraca uwagę, że wątpliwości co do przyjmowanego przez organy administracji przedmiotu zaskarżenia budził już brak korelacji czasowej między datą pisma organu informującego o wygaśnięcia z mocy prawa decyzji ustalającej skarżącemu zasiłek stały (13 marca 2023 r.), a datą widniejącą na zażaleniu skarżącego – 4 maja 2023 r. (wpływ do organu 5 maja 2023 r.). Fakt bowiem wpływu zażalenia po prawie 2-ch miesiącach od daty określonej na spornym piśmie, mógł budzić zastrzeżenia, co do tego, czy w istocie wniesiony środek odnosi się do wskazanego pisma, i winien skutkować wnikliwą oceną przedmiotu zaskarżenia. Zwrócić przy tym trzeba uwagę na niewątpliwą korelację czasową zachodzącą już między wskazaną datą zażalenia wniesionego przez skarżącego (4 maja 2023 r.), a datą postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia zasiłku stałego (26 kwietnia 2023 r.). W ocenie Sądu, sygnalizowany brak związku czasowego, przy uwzględnieniu tytułu pisma skarżącego ("zażalenie"), jak też wskazanie przez skarżącego we wniesionym środku prawnym znaku sprawy, której środek ten miał dotyczyć, naprowadzały na odmienny od przyjętego przez organ odwoławczy przedmiot zaskarżenia w tej sprawie, a co najmniej ogół przywołanych okoliczności winien skutkować podjęciem przez SKO czynności zmierzających do ustalenia tego, jaki akt objęty jest wniesionym zażaleniem.
Końcowo zwrócić należy uwagę na dwie kwestie, symptomatyczne dla ocenianego przypadku.
Pierwsza, to okoliczność, że także po wniesieniu skargi, w której skarżący wprost wskazał, że "nie wie co SKO rozpatrywało i dlaczego uznało moją skargę/odwołanie za niedopuszczalną skoro na postanowieniu DPR.0511.98.1.2023 jest pouczenie iż stronie służy zażalenie (...)" organ odwoławczy, dysponując już szerszą wiedzą o możliwym przedmiocie zaskarżenia, odmiennym od przyjętego w postanowieniu z 3 lipca 2023 r., nie rozważył celowości dokonania autokontroli wydanego rozstrzygnięcia (w trybie art. 54 par. 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.).
Druga, to posłużenie się w wyrzeczeniu ocenianego postanowienia stwierdzeniem niedopuszczalności "odwołania" skarżącego, podczas gdy w komparycji SKO wskazało, iż rozstrzygnięcie sprawy zapada w związku z wniesieniem przez skarżącego "zażalenia". Brak spójności terminologicznej zachodzący w kontrolowanym postanowieniu, niewątpliwie nie służył realizacji, wyrażonej w art. 8 par. 1 k.p.a. zasady budowania zaufania uczestników postępowania do prowadzącego to postępowanie organu administracji publicznej.
Z uwagi na dostrzeżone wadliwości kontrolowanego aktu, Sąd akt ten uchylił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione rozważania. Dostrzegając fakt wielości spraw toczących się z inicjatywy i z udziałem skarżącego (por. k. 5-10 a.s.), organ podejmie działania celem jednoznacznego i kategorycznego ustalenia przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie. Jeżeli w wyniku tych działań ustalone zostanie, że wniesione przez skarżącego zażalenie z 4 maja 2023 r. dotyczy właśnie postanowienia organu I instancji z 26 kwietnia 2023 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania, organ odwoławczy pozyska kompletne akta tej sprawy niezbędne do rozpoznania zażalenia skarżącego, weryfikując – przed merytorycznym rozpoznaniem tej sprawy – terminowość wniesienia powyższego środka zaskarżenia, jak też wszelkie inne kwestie formalne.