III SA/Lu 213/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2022-11-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościpowierzchnia działkigranice działkimodernizacja ewidencjiprawo geodezyjneaktualizacja danychbłąd oczywistyoperat techniczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni działki, uznając, że dane te są aktualne i zgodne z operatem modernizacyjnym.

Skarżąca I. K. wniosła o skorygowanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] w ewidencji gruntów i budynków, twierdząc, że po modernizacji jej powierzchnia została błędnie zmniejszona. Organy administracji obu instancji odmówiły aktualizacji, uznając, że dane wynikające z modernizacji z 2018 r. są aktualne i zgodne z dokumentacją źródłową, a brak jest podstaw do prostowania błędów oczywistych lub wprowadzania zmian na podstawie archiwalnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła skargi I. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni działki nr [...]. Skarżąca domagała się przywrócenia pierwotnej powierzchni działki, wskazując na rozbieżności z księgą wieczystą i aktem notarialnym. Organy administracji uznały, że dane ewidencyjne są aktualne i zgodne z operatem technicznym z modernizacji ewidencji z 2018 r. Podkreślono, że aktualizacja danych ewidencyjnych obejmuje wprowadzanie nowych informacji lub prostowanie błędów oczywistych, a nie ponowną ocenę dokumentów archiwalnych. Stwierdzono, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów uzasadniających zmianę danych wynikających z modernizacji, a także nie zapoznała się z projektem operatu ani nie wniosła uwag w ustawowym terminie, co spowodowało, że dane stały się wiążące. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a ewidencja gruntów i budynków w spornym zakresie pozostaje w stanie aktualności. Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne nie służy rozstrzyganiu sporów własnościowych ani kwestionowaniu danych archiwalnych, a jedynie rejestracji zmian wynikających z nowych zdarzeń prawnych lub błędów oczywistych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ewidencyjny nie jest zobowiązany do aktualizacji danych na podstawie dokumentów archiwalnych, jeśli dane wynikające z modernizacji są zgodne z dokumentacją źródłową i nie zawierają błędów oczywistych. Aktualizacja następuje na podstawie nowych zdarzeń prawnych lub dokumentów.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i rejestruje stan prawny wynikający z dokumentów. Aktualizacja polega na wprowadzaniu nowych informacji lub prostowaniu błędów oczywistych. Nie można korygować wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wnioskodawca musi przedstawić dokumenty uzasadniające zmianę wynikającą z nowego zdarzenia prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.g.k. art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24 § ust. 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24 § ust. 2c

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24a § ust. 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24a § ust. 9

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24a § ust. 11

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane ewidencyjne dotyczące powierzchni i granic działki nr [...] są aktualne i zgodne z operatem technicznym z modernizacji z 2018 r. Brak jest podstaw do prostowania błędów oczywistych w ewidencji, ponieważ dane wynikające z modernizacji są spójne z dokumentacją źródłową. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów uzasadniających zmianę danych wynikającą z nowego zdarzenia prawnego. Skarżąca nie skorzystała z możliwości zapoznania się z projektem operatu modernizacyjnego i zgłoszenia uwag. Postępowanie ewidencyjne nie służy kwestionowaniu danych archiwalnych ani rozstrzyganiu sporów własnościowych.

Odrzucone argumenty

Powierzchnia działki nr [...] została błędnie pomniejszona w wyniku modernizacji ewidencji. Należy przywrócić powierzchnię działki zgodną z operatem z 1968 r., księgą wieczystą i aktem notarialnym.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Prostowanie zaistniałych błędów w aktualnych wpisach ewidencyjnych może przy tym dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W postępowaniu aktualizacyjnym prowadzonym na wniosek, a takie postępowanie zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie, aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów mogła nastąpić wyłącznie po przedłożeniu przez skarżącą dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji w związku z nowym zdarzeniem prawnym. Nie jest dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów.

Skład orzekający

Ewa Ibrom

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

przewodniczący

Ewa Ibrom

sprawozdawca

Iwona Tchórzewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących aktualizacji danych ewidencyjnych, w szczególności ograniczeń w korygowaniu wpisów na podstawie dokumentów archiwalnych i konieczności przedstawienia dokumentów wynikających z nowych zdarzeń prawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ewidencyjnego i nie rozstrzyga sporów o prawo własności ani granic. Konieczność przedstawienia dokumentów z nowych zdarzeń prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem z aktualizacją danych ewidencyjnych i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur oraz przedstawianie odpowiednich dokumentów. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Czy Twoja działka ma właściwą powierzchnię w ewidencji? Sąd wyjaśnia, kiedy można ją zmienić.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 213/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2a, ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 18 marca 2022 r. nr IGK-II.7221.1.30.2022.PN Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez I. K. (dalej jako "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 27 stycznia 2022 r. nr GKN.6620.1.4.2020 odmawiającą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismami z 20 stycznia 2020 r. i 27 lutego 2020 r. I. K. wniosła o skorygowanie powierzchni działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S. , jednostka ewidencyjna A. . We wniosku wskazała, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze jednostki ewidencyjnej A. , powierzchnia działki nr [...] w znaczny sposób uległa zmianie. Powierzchnia działki nr [...] wynosząca dotychczas [...] ha, zgodnie z wpisami w księdze wieczystej nr [...] oraz aktem notarialnym nr [...], po modernizacji wyniosła [...] ha, wobec czego konieczne jest usunięcie zaistniałego błędu. Skarżąca zakwestionowała również sposób przeprowadzenia czynności związanych z wyznaczeniem punktów granicznych działki nr [...] oraz ocenę dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w celu podziału działki nr [...]. Stwierdziła, że podczas wyznaczania punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...] przy podziale działki nr [...], geodeta błędnie wskazał granicę, mimo że w terenie prawidłowo były wyznaczone punkty geodezyjne (pale drewniane) przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...].
Decyzją z 25 lutego 2021 r. Starosta Z. (dalej jako "organ I instancji") odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic i powierzchni działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S. , jednostka ewidencyjna A. , poprzez ujawnienie numerycznego opisu granic oraz powierzchni, zgodnie z dokumentacją z założenia ewidencji gruntów z 1968 r. - operat techniczny nr [...].
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z 29 kwietnia 2021 r., znak: [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z 27 stycznia 2022 r. organ I instancji ponownie odmówił I. K. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic i powierzchni działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...].
Decyzją z 18 marca 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do sprostowania powierzchni działki nr [...] wynoszącej obecnie [...] ha. Wpisy dokonane w oparciu o operat techniczny nr [...], sporządzony w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], są aktualne.
Organ odwoławczy odwołał się do treści art. 24 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.), dalej jako "p.g.k." wskazując, że aktualizacja danych ewidencyjnych obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych oraz usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, które mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów – pomyłek. Prostowanie zaistniałych błędów w aktualnych wpisach ewidencyjnych może przy tym dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Postępowanie to nie obejmuje swym zakresem analizy podstaw wpisów archiwalnych, zaś zmiana danych powinna wynikać wprost z dostępnej dokumentacji.
Organ odwoławczy ustalił, że ewidencja gruntów i budynków w zakresie wykazanej powierzchni działki nr [...] wynoszącej [...] ha oraz granicy pomiędzy działką nr [...] a [...], utrzymywana jest w stanie aktualności, tj. zgodności z dokumentacją źródłową, którą stanowi operat techniczny nr [...], dotyczący opracowania z przeprowadzonej w 2018 r. na terenie obrębu [...], modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Organ wyjaśnił ponadto, że granica pomiędzy działkami nr [...] była przedmiotem ustalenia przebiegu granic przeprowadzonego w dniu 14 lipca 2017 r. Właścicielka działki nr [...] pomimo skutecznego zawiadomienia nie brała udziału w czynnościach ustalenia przebiegu granic. W związku z powyższym przedmiotowa granica została wykazana na podstawie operatu technicznego nr [...] dotyczącego podziału działki nr [...] Pozostałe granice działki nr [...] zostały wykazane na podstawie operatu nr [...] z założenia ewidencji gruntów wsi [...], gdzie wykonawca modernizacji kolejnym punktom granicznym działki nr [...] przyporządkował atrybut błędu położenia punktu BPP = 2 (od 0,11 m do 0,30 m). Na dalszym etapie, na podstawie ustalonych lub obliczonych punktów granicznych, dokonano obliczenia powierzchni działki nr [...] wynoszącej [...] ha.
Organ wskazał również, że w okresie od 7 do 27 marca 2018 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Z. został wyłożony do wglądu projekt operatu opisowo – kartograficznego z modernizacji ewidencji. W okresie wyłożenia projektu skarżąca nie zapoznała się z danymi ewidencyjnymi, dotyczącymi działki nr [...] i nie wniosła uwag do tych danych. W związku z tym dane objęte modernizacją stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w dniu 19 kwietnia 2018 r. Skarżąca nie złożyła także zarzutów do danych ewidencyjnych. Oznacza to, że dane w zakresie powierzchni i granic działki nr [...] stały się wiążące.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z zestawienia aktualnych współrzędnych pochodzących z operatu modernizacyjnego nr [...] oraz współrzędnych geodezyjnych przedstawiających aktualne wpisy ewidencyjne w zakresie granic działki nr [...] wynika, że są one zbieżne ze sobą, co wyklucza istnienie oczywistego błędu i potwierdza, że ewidencja gruntów i budynków w zakresie granic działki nr [...], a szczególnie granicy pomiędzy działkami nr [...] jest utrzymywana w stanie aktualności. To samo dotyczy powierzchni działki nr [...], ustalonej na podstawie współrzędnych powyższych punktów granicznych.
I. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając pomniejszenie powierzchni działki oznaczonej numerem [...] położonej w obrębie ewidencyjnym S. , G. A..
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiająca aktualizacji ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym S. , jednostka ewidencyjna A. , poprzez wpisanie jako powierzchni działki [...] ha, zamiast [...] ha.
Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.), dalej jako "p.g.k.", ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k.). Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k.). Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2 p.g.k.).
Stosownie do art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).
Przytoczone przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy.
Procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i przede wszystkim obejmuje wymianę (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegającą na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieści się również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, przy czym chodzi o wpisy, które w świetle złożonych dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych, mają charakter oczywistych omyłek. Chodzi zatem o błędy dostrzegalne bez konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1444/20).
Jak podkreśla w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty, takie jak odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także akty notarialne. Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07 oraz z 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14). Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Temu bowiem służą takie postępowania jak rozgraniczenie, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Natomiast organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Zaznaczyć przy tym należy, że dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie mają kompetencji do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów wydanych przez uprawnione do tego podmioty.
Wymaga jednocześnie podkreślenia, że zgodnie z utrwalonym w tej kwestii stanowiskiem orzecznictwa, na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, gdy zmiany te wynikają z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Wynika to z treści powołanego wyżej przepisu art. 22 ust. 2 p.g.k.
Jednocześnie objęte wnioskiem zainteresowanego podmiotu zmiany danych ewidencyjnych, powinny być udokumentowane przez wnioskodawcę, co wynika z art. 24 ust. 2b lit. h p.g.k. W przypadku nieprzedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, wniosek o dokonanie zmiany nie może być uwzględniony.
Mając na uwadze powyższy stan prawny należało zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żądanie skarżącej nie może być uwzględnione, ponieważ skarżąca nie przedstawiła dokumentów, które uzasadniałaby zaktualizowanie danych w ewidencji gruntów w sposób przez nią wskazywany, czyli przez zmianę powierzchni działki nr [...].
Zauważyć należy, że w skierowanym do organu wniosku skarżąca w istocie kwestionuje wyniki przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze jednostki ewidencyjnej A. w zakresie powierzchni działki nr [...], powołując się na operat nr [...] z założenia ewidencji gruntów, a także dokumenty dotyczące założenia księgi wieczystej nr [...] w 2006 r. i akt notarialny nr [...] z 13 listopada 2012 r., w których wskazano, że powierzchnia działki wynosi [...] ha.
Z akt sprawy wynika, że podstawę znajdujących się obecnie w ewidencji wpisów stanowił operat techniczny nr [...] dotyczący opracowania z przeprowadzonej w 2018 r. na terenie obrębu S. , modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Rozpoznając wniosek skarżącej o zmianę danych w ewidencji i przywrócenie powierzchni działki nr [...] sprzed modernizacji, organ dokonał analizy zarówno dokumentacji z modernizacji ewidencji, jak i wcześniejszej dokumentacji, znajdującej się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Z ustaleń organu wynika, że w 2015 r. dokonywany był podział m. in. działki nr [...], graniczącej z działką nr [...] W dokumentacji dotyczącej podziału wskazana została rozbieżność między szkicem granicznym z pomiaru do ewidencji z 1968 r. a mapą ewidencyjną opracowaną na podstawie szkicu. Wykonawca dokumentacji podziałowej dokonał transformacji danych do obowiązującego układu współrzędnych i uznając dane źródłowe za przydatne wyznaczył punkty graniczne określające przebieg granicy między działkami nr [...], z błędem w stosunku do osnowy geodezyjnej nieprzekraczającym 0,30 m. Następnie w dniu 14 lipca 2017 r., w związku z pracami modernizacyjnymi miało miejsce ustalenie przebiegu granic, dotyczące działki nr [...] Z uwagi na to, że skarżąca nie wzięła udziału w czynnościach ustalenia granic, mimo prawidłowego zawiadomienia, granica między działkami [...] została wykazana na podstawie operatu nr [...] z podziału działki nr [...]. Pozostałe granice działki nr [...] (z działkami nr [...]) zostały wykazane na podstawie operatu nr [...] z założenia ewidencji gruntów wsi S. przy czym dla poszczególnych punktów granicznych określony został błąd położenia punktów granicznych względem osnowy geodezyjnej, wynoszący od 0,11 m do 0,30 m. Następnie, na podstawie ustalonych lub obliczonych punktów granicznych, dokonano obliczenia powierzchni działki nr [...]. Powierzchnia ta wyniosła [...] ha.
Z ustaleń organu wynika, że skarżąca nie zapoznała się z wynikami prac modernizacyjnych dotyczącymi działki nr [...]. Nie zapoznała się z wyłożonym do wglądu w siedzibie Starostwa Powiatowego w Z. w okresie od 7 do 27 marca 2018 r. projektem operatu opisowo-kartograficznego i nie wniosła żadnych uwag. W związku z powyższym dane objęte modernizacją stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w dniu 19 kwietnia 2018 r., zgodnie z art. 24a ust. 8 p.g.k. Informację o ujawnieniu danych w ewidencji starosta ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego. Zgodnie z art. 24a ust. 9 p.g.k. skarżąca mogła zgłosić zarzuty do tych danych, czego jednak nie uczyniła. Dane dotyczące działki nr [...], zarówno co do powierzchni, jak i granic stały się więc wiążące (art. 24a ust. 11 p.g.k.).
W świetle powyższego stanu faktycznego prawidłowe jest stanowisko organu, że dane dotyczące działki nr [...] są aktualne i nie ma podstaw do wprowadzania zmian w tym zakresie. Wykazane w ewidencji granice i powierzchnia działki nr [...] wynikają z operatu technicznego [...] z przeprowadzonej w 2018 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Brak późniejszych dokumentów, które wskazywałyby na jakąkolwiek zmianę w tym zakresie.
Podkreślić należy, że organ odwoławczy dokonał sprawdzenia danych ewidencyjnych, porównując współrzędne z operatu [...] ze współrzędnymi przedstawiającymi aktualne wpisy w ewidencji. Zestawienie wskazanych współrzędnych wykazało, że są one zbieżne. Wskazuje to z jednej strony na utrzymywanie ewidencji w stanie aktualności co do przebiegu granic oraz powierzchni działki nr [...], z drugiej zaś wyklucza istnienie błędu oczywistego, który wymagałby sprostowania z urzędu.
Odnosząc się do powoływanych przez skarżącą dokumentów, tj. operatu [...], zawiadomienia o dokonaniu wpisu do księgi wieczystej oraz aktu notarialnego z 2012 r. stwierdzić należy, że dotyczą one zdarzeń, które miały miejsce przed modernizacją ewidencji, a więc wykazana w nich powierzchnia działki nie jest już aktualna. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczące działki nr [...] wynikały z nowych dokumentów (operat [...]) i zastąpiły dotychczasowe dane. Z tego względu nie jest zatem możliwie wprowadzenie zmian w ewidencji na podstawie operatu technicznego nr [...] z 1968 r., jak tego domaga się skarżąca. W postępowaniu aktualizacyjnym prowadzonym na wniosek, a takie postępowanie zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie, aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów mogła nastąpić wyłącznie po przedłożeniu przez skarżącą dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji w związku z nowym zdarzeniem prawnym. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów uzasadniających dokonanie w ewidencji zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych wpisów, wynikających z operatu sporządzonego w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Również przedstawiona przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego decyzja Wójta G. A. z dnia 9 lutego 2018 r. nr [...] ustalająca podatek rolny nie może stanowić podstawy ujawnienia w ewidencji gruntów powierzchni nieruchomości, nie jest to bowiem dokument stanowiący podstawę wpisu w ewidencji zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. Określenie powierzchni działki w nakazie płatniczym nie daje zatem podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów.
Skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu nie powołała się na dokumenty, które mogłyby stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, wynikające z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest zaś dopuszczalne w postępowaniu prowadzonym na wniosek dokonywanie korekty wcześniejszych wpisów na podstawie powtórnej oceny dokumentów archiwalnych.
Żądanie skarżącej w istocie sprowadza się do żądania skorygowania wpisów dokonanych w przeszłości, które skarżąca uważa za błędne, nie przedstawia jednak jakichkolwiek nowych dokumentów, które pozwalałyby na uznanie istniejących wpisów za nieaktualne. Nie ma też podstaw do twierdzenia, że w ewidencji znajdują się dane wpisane na skutek oczywistego błędu. Słusznie podkreśla organ, że weryfikacja danych przeprowadzona przez organ odwoławczy wykazała, że wpisy w ewidencji dotyczące granic i powierzchni działki nr [...] są zgodne z danymi źródłowymi, będącymi podstawą wpisów.
Kwestionowanie przez skarżącą powierzchni działki, w szczególności podważanie ustalenia punktów granicznych, może wskazywać na istnienie sporu granicznego, który nie może być rozstrzygany w postępowaniu mającym na celu aktualizację danych w ewidencji gruntów. Postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest w odrębnym trybie, uregulowanym w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Rozgraniczenie służy ustaleniu zasięgu prawa własności, rozstrzyga zatem spór o własność. Rozstrzyganie sporów własnościowych nie należy do kompetencji organów ewidencyjnych.
Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej regulacje prawne oraz okoliczności sprawy należało uznać rozstrzygnięcie organu za prawidłowe. Ewidencja gruntów i budynków w spornym zakresie pozostaje w stanie aktualności, tj. zgodności z operatem technicznym nr [...], dotyczącym przeprowadzonej w 2018 r. na terenie obrębu S. modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym nie było żadnych podstaw do wprowadzenia żądanych przez skarżącą zmian.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł postępowania administracyjnego. Organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i należycie wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował wydając decyzję ostateczną. W szczególności w sposób wyczerpujący przedstawił przebieg modernizacji ewidencji gruntów i budynków i podstawy dokonanych wpisów oraz odniósł się do przedłożonych przez stronę dokumentów. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI