III SA/KR 1559/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzję Inspektora Sanitarnego nakładającą na Gminę Limanowa opłatę za analizę dokumentacji, uznając ją za standardową czynność niepodlegającą dodatkowym kosztom.
Gmina Limanowa zaskarżyła decyzję Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu opłaty w wysokości 397 zł za analizę dokumentacji projektu budowy sieci kanalizacyjnej. Gmina argumentowała, że analiza dokumentacji w celu wydania postanowienia uzgadniającego nie jest "inną czynnością" w rozumieniu ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która podlegałaby opłacie. WSA w Krakowie przychylił się do stanowiska gminy, uchylając obie decyzje i wskazując, że opłata nie może obejmować standardowych czynności związanych z przygotowaniem i wydaniem rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej. Decyzje te nakładały na Gminę Limanowa opłatę w wysokości 397 zł za czynności związane z analizą dokumentacji w celu wydania postanowienia uzgadniającego projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci kanalizacji sanitarnej. Gmina zarzuciła naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, twierdząc, że analiza dokumentacji nie jest "inną czynnością" podlegającą opłacie, lecz standardowym elementem postępowania. Sąd uznał, że opłata nie może obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na przygotowanie i wydanie rozstrzygnięcia, chyba że wykracza ona poza standardowe koszty. W uzasadnieniu wskazano na brak wystarczającego wyjaśnienia przez organy, w jaki sposób naliczone koszty analizy dokumentacji przekroczyły standardowe czynności, a także na niejasności dotyczące sposobu ustalenia stawki godzinowej i narzutu kosztów pośrednich. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, analiza dokumentacji w celu wydania postanowienia uzgadniającego nie jest "inną czynnością" podlegającą opłacie, jeśli nie wykracza poza standardowe koszty związane z wydaniem rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata nie może obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji (postanowienia). Analiza dokumentacji jest niezbędna do merytorycznego opracowania rozstrzygnięcia i stanowi standardowy element postępowania, a nie czynność wyjątkową, która mogłaby podlegać dodatkowym kosztom.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
u.PIS art. 36 § 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Analiza dokumentacji w celu wydania postanowienia uzgadniającego nie stanowi "innej czynności" podlegającej opłacie, jeśli nie wykracza poza standardowe koszty.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej - pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Wspomniany w kontekście wydawania postanowień przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia w skardze dotyczący niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia w skardze dotyczący niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia w skardze dotyczący niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia w skardze dotyczący nienależytego uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia w skardze dotyczący nienależytego uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia w skardze dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna sprawowania kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna sprawowania kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna sprawowania kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 2
Wysokość opłat laboratoryjnych i opłat za inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 3
Określa koszty bezpośrednie wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 4
Określa koszty pośrednie wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Podstawa do ustalenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2
Podstawa do ustalenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Analiza dokumentacji w celu wydania postanowienia uzgadniającego nie jest "inną czynnością" podlegającą opłacie zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS, ponieważ stanowi standardowy element postępowania, a nie czynność wyjątkową. Organy nie wykazały, w jaki sposób naliczone koszty analizy dokumentacji przekroczyły standardowe koszty związane z wydaniem postanowienia. Brak wystarczającego uzasadnienia sposobu ustalenia stawki godzinowej pracownika i narzutu kosztów pośrednich.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że analiza dokumentacji jest "inną czynnością" podlegającą opłacie, ponieważ wiąże się z wydatkami poniesionymi przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Opłacie takiej podlegać powinny tylko tego typu czynności, które wykraczają ponad standardowe koszty związane z wydaniem konkretnej decyzji (postanowienia). Nie można natomiast żądać od strony zwrotu kosztów za samo wydanie decyzji (postanowienia). Opłaty nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Magdalena Gawlikowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie opłat za czynności nadzoru sanitarnego, zwłaszcza w kontekście analizy dokumentacji w postępowaniach uzgodnieniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji analizy dokumentacji w postępowaniu o uzgodnienie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie organy próbują obciążyć strony kosztami standardowych czynności proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat nakładanych przez organy administracji, a wyrok precyzuje, co może, a co nie może być podstawą do naliczenia takich opłat, co jest istotne dla wielu inwestorów i samorządów.
“Czy analiza dokumentów przez sanepid to usługa dodatkowo płatna? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 397 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1559/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jakub Makuch /przewodniczący/ Katarzyna Marasek-Zybura Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Inspekcja sanitarna Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 338 Art. 36 Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 roku sprawy ze skargi Gminy Limanowa na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 lipca 2024 r., nr NS.906.34.2024 w przedmiocie opłaty za czynności wykonywane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Gminy Limanowa 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z 30 lipca 2024 r., nr NS.906.34.2024 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję płatniczą Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej (dalej: "PPIS") nr 492/NZ/334/2024 z 20 czerwca 2024 r., mocą której obciążono Gminę Limanowa (dalej: "strona skarżąca", "skarżąca gmina") opłatą w wysokości 397 zł, za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, polegające na analizie dokumentacji w celu opracowania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia z 23 maja 2024 r. nr 181/2024, dotyczącego uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na: budowie sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Stara Wieś, obejmującego tereny części działek o numerach ewidencyjnych 749/3, 748/5, 712,751/7, 755/5, 755/2, 751/6, 756, 757, 746, 747, 743, 742, 763, 755/4, obręb Stara Wieś, gmina Limanowa, którego inwestorem jest strona skarżąca. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżąca gmina złożyła do organu I instancji wniosek w sprawie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Stara Wieś. W odpowiedzi na wniosek, PPIS 23 maja 2024 r. wydał postanowienie nr 181/2024, rozstrzygając o uzgodnieniu projektu decyzji będącej przedmiotem wniosku, bez zastrzeżeń, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Następnie PPIS wydał decyzję płatniczą z 20 czerwca 2024 r., w sprawie ustalenia opłaty za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego związane z wydaniem ww. postanowienia. Decyzja wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2 - 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz zarządzenia nr 2/2024 z 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wydanie postanowienia z 23 maja 2024 r. poprzedzono oceną następujących dokumentów: - projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego znak: GP.6733.26.2024 - załącznika NR 1 warunki zabudowy oraz warunki analizy urbanistyczno-architektonicznej, które zawierają: I. Ustalenia dotyczące rodzaju i funkcji zabudowy II. Warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, a także przepisów odrębnych: 1. ustalenia dotyczące funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu z uwzględnieniem ustaleń dotyczących warunków i wymagań ochrony kształtowania ładu przestrzennego; 2. ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu; 3. ustalenia dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej; 4. ustalenia dotyczące obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej; 5. ustalenia wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich; 6. ustalenia dotyczące zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, terenów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi i terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych. Przeanalizowano również załącznik NR 2 obejmujący obszar lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zestawienie kosztów ujęto w formie tabelarycznej i wynika z niego, że w zakresie kosztów bezpośrednich przyjęto trzy godziny pracy pracownika za analizę dokumentacji celem opracowania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia (3 x 105,48 zł = 316,44 zł). Koszty pośrednie naliczono na kwotę 80,34 jako stosunek procentowy (25,39%) kosztów pośrednich do kosztów bezpośrednich. Od powyższej decyzji skarżąca gmina wniosła odwołanie. W odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, polegające na jego błędnym zastosowaniu i uznaniu, że dokonanie analizy i oceny dokumentacji w postaci przedłożonego przez skarżącą projektu decyzji w zakresie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wnikających z przepisów odrębnych mieści się w pojęciu "innych czynności" o jakich mowa w ww. przepisie i skutkuje koniecznością ustalenia i nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty w oparciu o ww. przepis. Decyzją z 30 lipca 2024 r., Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że sprawowanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zapobiegawczego nadzoru sanitarnego może łączyć się z wydawaniem postanowień, o których mowa w art. 106 k.p.a. W związku z wydaniem takiego postanowienia zachodzą przesłanki do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jako "inne czynności" przyjęto wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia. Wskazano jednocześnie, że opłaty pobierane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej za "inne czynności", nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji. W odniesieniu do powyższego stwierdzono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, PPIS wskazał konkretne dokumenty, które podlegały analizie, a w konkluzji stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie. W ocenie organu odwoławczego, koszty związane z wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zostały szczegółowe wskazane i opisane, co spełnia wymogi dla ustalenia opłaty. Zdaniem organu czynności, za które naliczono opłaty pozostają w merytorycznym związku z przeprowadzonym postępowaniem kontrolnym. Na powyższą decyzję skarżąca gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1/ art. 36 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegające na jego błędnym zastosowaniu i uznaniu, że dokonanie analizy i oceny dokumentacji w postaci przedłożonego przez skarżącą projektu decyzji w zakresie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wnikających z przepisów odrębnych mieści się w pojęciu "innych czynności" o jakich mowa w ww. przepisie i skutkuje koniecznością ustalenia i nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty w oparciu o ww. przepis; II. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik postępowania: 1/ art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zmierzające do wyjaśnienia kwestii czy zapoznanie się z kompletem dokumentacji przedłożonej do organu I instancji celem przygotowania postanowienia rozstrzygającego w sprawie mieści się w katalogu "innych czynności" o jakich mowa w przepisie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej; 2/ art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na niewyjaśnienie w przedmiotowym uzasadnieniu kwestii spornej, a to czy zapoznanie się z kompletem dokumentacji przedłożonej do organu I instancji celem przygotowania postanowienia rozstrzygającego w sprawie mieści się w katalogu "innych czynności" o jakich mowa w przepisie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 3/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji podlegających kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2023 r., poz. 338), dalej: "ustawa o PIS" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 marca 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203), "dalej: rozporządzenie". Zaskarżona decyzja pozostaje w związku z udziałem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w - przewidzianym w art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według art. 53 ust. 4 pkt 2a tej ustawy, decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 (tj. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego), wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej - pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1a ustawy o PIS do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. W związku z powyższym, na skutek wniosku strony skarżącej, PPIS 23 maja 2024 r. wydał postanowienie nr 181/2024, rozstrzygając o uzgodnieniu projektu decyzji będącej przedmiotem wniosku, bez zastrzeżeń, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Za czynności związane z wydaniem tego postanowienia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej obciążyły stronę skarżącą sporną opłatą, powołując się na art. 36 ust. 1 ustawy o PIS i stwierdzając, że w myśl tego przepisu, koszty związane z wydaniem opinii ponosi inwestor. Zgodnie z ust. 1 art. 36 ww. ustawy, za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Należy też wskazać, że zgodnie z § 2 rozporządzenia wysokość opłat laboratoryjnych i opłat za inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Jak stanowi § 3 rozporządzenia do bezpośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności obejmujące: 1) średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, zwanych dalej "pracownikami", obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia; 2) koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych; 3) koszty podróży służbowych pracowników, w tym koszty należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej; 4) przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych. Zgodnie z § 4 rozporządzenia do pośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: 1) średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia; 2) koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych; 3) koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; 4) koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego; 5) koszty transportu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia lub decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., II OSK 1071/15). Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II OSK 1360/20), że nie oznacza to, iż każda czynność podejmowana przez organy nadzoru sanitarnego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego powoduje powstanie kosztów, do których uiszczenia zobowiązana może być strona postępowania. Opłacie takiej podlegać powinny tylko tego typu czynności, które wykraczają ponad standardowe koszty związane z wydaniem konkretnej decyzji (postanowienia). Muszą to być koszty, które powstały wyjątkowo, nie można natomiast żądać od strony zwrotu kosztów za samo wydanie decyzji (postanowienia). Opłaty nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji. Jak wskazał NSA w powołanym wyroku, "Gmina w celu uzyskania stosownego uzgodnienia dostarczyła wszystkie wymagane przez organ nadzoru sanitarnego dokumenty, w tym ekspertyzę. W celu załatwienia żądania Gminy organ nie przeprowadzał żadnych czynności dowodowych, w tym będących źródłem kosztów, tj. takich jak zlecenie i wykonanie ekspertyzy, zlecenie i wykonanie badań laboratoryjnych, kontrola obiektu, czy przejazd pracownika na miejsce inwestycji celem dokonania wizji lokalnej budynku. W konsekwencji Sąd I instancji zasadnie uchylił decyzje organów obu instancji uznając, w tej konkretnej sprawie, że nie wykazano, aby organ poniósł koszty, którymi należałoby obciążyć Gminę". W realiach sprawy kontrolowanej w niniejszym postępowaniu, w rozstrzygnięciu organów wskazano, że opłata (3x stawka godzinowa pracownika 105,48 zł) obejmuje koszt analizy dokumentacji w celu opracowania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia. Organ w uzasadnieniu decyzji płatniczej z 20 czerwca 2024 r. wskazał min., że "Wydanie postanowienia nr 181/2024 z dnia 23 maja 2024 r. jest zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegającym na sprawowaniu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w zakresie, którego organ dokonał wnikliwej analizy dokumentacji wnioskowanej inwestycji". Następnie wymieniono dokumenty jakie poddano ocenie. Organ nie wyjaśnił jednak, w jaki sposób czynności te przekraczały standardowe koszty związane z wydaniem postanowienia w przedmiocie uzgodnienia. Tymczasem, jak wskazano w przywołanym wyżej orzeczeniu, muszą to być koszty, które powstały wyjątkowo. Nie można natomiast żądać od strony zwrotu kosztów za samo opracowanie i wydanie rozstrzygnięcia, oczywistym jest przy tym, że wydanie rozstrzygnięcia nie jest możliwe bez co najmniej uprzedniej analizy dokumentacji, zatem jest to podstawowa, a nie ponadstandardowa czynność w każdym postepowaniu administracyjnym, bez której wydania rozstrzygnięcia w sprawie nie można uznać za prawidłowe. Zatem rację ma strona skarżąca twierdząc, że organ nie odniósł się do głównej kwestii sporu przedstawionego w skardze i w odwołaniu, tj. czy i dlaczego analiza pod kątem kompletności i legalności dokumentacji przedłożonej przez stronę skarżącą wraz z wnioskiem o wydanie postanowienia mieści się w katalogu "innych czynności" o jakich mowa w art. 36 ustawy o PIS. W zaskarżonej decyzji z jednej strony organ powołuje się na przywołane wyżej orzeczenie NSA z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1360/20, z którego wynika, że opłaty nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji, a z drugiej nalicza opłaty za analizę dokumentacji w celu opracowania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia. Sąd zauważa, że słowa "przygotowanie" i "opracowanie" to synonimy i trudno przyjąć, że przygotowanie decyzji (w tym przypadku postanowienia) wydawanej w ramach ustawowych obowiązków organu sanitarnego nie obejmuje merytorycznej części pracy pracownika. Istotne jest zatem, aby organ wskazał czy i ewentualnie jaka część pracy wykracza poza podstawowe czynności związane z wydaniem przedmiotowego postanowienia i daje podstawę do naliczenia kosztów. Organ zobowiązany jest również podać powody swojego stanowiska. Dalej podnieść należy, że organ określił wysokość stawki godzinowej na kwotę 105,48 zł. W świetle § 3 pkt 1 cyt. wyż. rozporządzenia nie zostało dostatecznie wyjaśnione, na jakiej podstawie wyliczono stawkę godzinową. Nie zostało też w ogóle wyjaśnione, a to w kontekście § 4 cyt. rozporządzenia, w jaki sposób ustalono narzut w wysokości 25,39 % jako stosunek kosztów pośrednich do kosztów bezpośrednich. Przy ustalaniu tej wartości organ powołał się na treść Zarządzenia nr 2/2024 z 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Zarządzenia tego nie włączono jednak do akt administracyjnych sprawy, zatem nie można skontrolować czy jego zapisy – jako aktu, który nie jest powszechnie obowiązujący - są zgodne z treścią cytowanego rozporządzenia. Jak zasadnie wskazał sam organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stosowanie do art. 107 § 3 k.p.a. decyzja, mocą której organ obciąża stronę kosztami sporządzonej w sprawie opinii, w części faktycznej powinna zawierać dokładny opis sposobu obliczenia kwoty opłaty. Dodatkowo organ nie wyjaśnił, co rozumie przez "przygotowanie decyzji" oraz czy i jaka część pracy merytorycznej wykraczała poza ten zakres, który - jak sam organ przyznał (k. 5 zaskarżonej decyzji), a Sąd to podziela – nie może podlegać opłacie obciążającej stronę jako podstawowa czynność przy wydaniu rozstrzygnięcia w ramach realizowania ustawowych zadań organów inspekcji sanitarnej. Zatem należało przyjąć, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, zostały sporządzone w sposób wadliwy, bowiem odbiorca tej decyzji jest pozbawiony możliwości zapoznania się z motywami jakimi kierował się organ i naliczając ustalone koszty. W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazania zawarte w niniejszym wyroku, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadni w sposób który, czytelnie i jednoznacznie odzwierciedli stanowisko organu w oparciu o mające zastosowanie przepisy prawa, zgodnie z zaprezentowaną przez Sąd wykładnią. W przypadku uznania, że określony w decyzji czas pracy pracownika poświęcony na analizę przedłożonej przez stronę dokumentacji przekroczył czas niezbędny do merytorycznego opracowania wydawanego postanowienia, organ wskaże w jakiej to nastąpiło części i uzasadni swoje stanowisko, a także szczegółowo uzasadni sposób naliczania kosztów pośrednich. Natomiast w razie przyjęcia, że czas poświęcony na analizę przedłożonej przez stronę dokumentacji całkowicie mieści się w zakresie merytorycznego opracowania wydanego postanowienia, organ zobowiązany będzie do umorzenia postępowania w przedmiocie kosztów. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a. w związku ze zgodnym wnioskiem stron.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI