III SA/Kr 1547/23

III SA/Kr 1547/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magdalena Gawlikowska
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Renata Czeluśniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 1090/24 - Wyrok NSA z 2024-12-03
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1510
Art. 235
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Szpitala Powiatowego w C. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 września 2023 r. nr NP.9081.2.55.2023 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala.
Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia 1 sierpnia 2023 r. Nr 27/23, znak: HP.9081.I.27.2022 stwierdził chorobę zawodową u uczestnika postępowania A. S. - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, wymienioną w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych.
W odwołaniu strona skarżąca – Szpital Powiatowy w C. podniósł, że stan epidemii zarówno w Polsce, jak i na świecie niesie ze sobą ryzyko zachorowania na SARS- CoV-2 nie tylko w zakładzie pracy, ale również w każdym innym miejscu, w związku z tym ciężko jednoznacznie stwierdzić związek przyczynowo-skutkowy między chorobą pracownika, a narażeniem zawodowym. Szpital podkreślił, że w miejscu pracy pracownik wykonuje swoje obowiązki służbowe w odzieży i obuwiu roboczym oraz jest zaopatrzony w środki ochrony indywidualnej, w kontakcie z pacjentem z podejrzeniem lub potwierdzeniem zakażenia SARS-CoV-2: pakiety ochrony biologicznej - (kombinezon, ochrona oczu - gogle, przyłbice, maska FFP2, FFP3, rękawice, czepek), fartuchy barierowe, maski, przyłbice, fartuchy foliowe, rękawice, obuwie foliowe, rękawiczki jednorazowe sterylne, niesterylne, czepki, odzież jednorazowa (bluza i spodnie). Wprowadzono również środki ochrony zbiorowej w postaci, np. płynów do dezynfekcji, urządzeń do pomiarów temperatury, opracowano również szereg procedur zapobiegających zakażeniu wirusem SARS-CoV-2. Zdaniem strony skarżącej wprowadzono wszelkie możliwe działania zapobiegające zakażeniu ww. wirusem i zmniejszające ryzyko ich wystąpienia w miejscu pracy.
Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 4 września 2023 r. nr NP.9081.2.55.2023 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że uczestnik postępowania zatrudniony jest od 2 listopada 1999 r. do nadal w Szpitalu Powiatowym w C., na stanowisku lekarza w Oddziale [...]. W okresach: od 29 marca 2021 r. do 17 maja 2021 r. oraz od 1 listopada 2021 r. do 21 lutego 2022 r., był oddelegowany do pracy w Oddziale Covidowym [...]. Poza wykonywaniem pracy w oparciu o umowę o pracę, ww. pełni również dyżury medyczne w Szpitalu Powiatowym w C., w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Umowa kontraktowa na świadczenie usług medycznych uczestnika postępowania była zawarta za pośrednictwem firmy E. sp. z o.o. z siedzibą w J. w okresie od 1 czerwca 2015 r. do 28 lutego 2021 r. Do obowiązków ww. należy prowadzenie procesu leczenia, tj. ocenianie stanu zdrowia pacjentów, stawianie diagnoz, zlecanie i interpretowanie wyników badań, udzielanie konsultacji na różnych oddziałach szpitalnych, prowadzenie dokumentacji leczniczej, informowanie o stanie zdrowia pacjentów oraz osoby przez nich upoważnione.
MPWIS wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego ustalono, iż aktywne zakażenie wirusem SARS-CoV-2 u uczestnika postępowania zostało potwierdzone testem PCR wykonanym w dniu 16 października 2020 r. (hospitalizacja trwała od 16 października 2020 r. do 25 października 2020 r.). W trakcie wykonywania pracy miał kontakt z pacjentami zakażonymi wirusem SARS-CoV-2, co stwarzało ryzyko powstania choroby zawodowej o etiologii zakaźnej.
Uczestnik postępowania badany był w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie, który w dniu 23 stycznia 2023 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo ich następstwa, wymienionej w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż : "Pacjent skierowany na badanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej o etiologii zakaźnej - zakażeniem wirusem SAR5
CoV-2. Zatrudniony w okresie od 1999 r. do nadal w Szpitalu Powiatowym w C. na stanowisku lekarza w narażeniu na czynniki biologiczne, w tym wirusa SARS-CoV-2. Aktywne zakażenie wirusem SARS-CoV-2 potwierdzono testem genetycznym PCR dnia 16 października 2020 roku, w pracy miał kontakt z zakażonymi pacjentami. W trakcie infekcji występowały gorączka powyżej 400 C, dreszcze, osłabienie, duszności ze spadkiem saturacji do 66%. Przebywał początkowo w izolacji domowej, następnie wobec pogorszenia stanu zdrowia hospitalizowany w Oddziale Chorób Płuc w Szpitalu Powiatowym w C., gdzie stwierdzono zapalenie płuc i obserwowano objawy ostrej niewydolności oddechowej, leczonej tlenoterapią bierną z dobrym efektem. W dniu badania orzeczniczego (28 lutego 2022 r.) podawał skargi na upośledzoną tolerancję wysiłku fizycznego. W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, wykonano badania serologiczne na obecność przeciwciał w klasie IgM i IgG przeciwko antygenom wirusa SARS-CoV-2, badanie EKG, oznaczenie stężenia glukozy, badania laboratoryjne (aminotransferaza alaninowa (AIAT), aminotransferaza asparginianowa (AspAT), gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP), lipidogram, białko C-reaktywne, kreatynina, cholesterol całkowity, frakcja LDL, trójglicerydy), zapoznano się z dostarczoną dokumentacją medyczną oraz dokonano oceny narażenia zawodowego. W wykonanych w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie testach serologicznych w kierunku wirusa SARS-CoV-2 stwierdzono ujemny wynik dla przeciwciał w klasie IgM i dodatni dla przeciwciał w klasie IgG. Wyniki wykonanych badań laboratoryjnych wykazały następujące odchylenia od normy: hipertriglicerydemię (triglicerydy 2,75 mmol/l), hiperglikemię na czczo (glukoza w surowicy 5,69 mmol/l) oraz podwyższenie aktywności gammaglutamylotranspeptydazy (GGTP) 74 U/I. Pozostałe wyniki badań w granicach norm laboratoryjnych. Biorąc pod uwagę wywiad, dostarczoną dokumentację medyczną, wyniki wykonanych badań i konsultacji, a także potencjalne narażenie zawodowe istnieją podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego między chorobą, a narażeniem zawodowym i rozpoznaniem choroby zawodowej - stan po zakażeniu wirusem SARS-Cov-2 (COVID-19)".
Na podstawie ww. orzeczenia lekarskiego oraz oceny narażenia na czynniki biologiczne, PPIS w C. wydał ww. decyzję.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, organ II instancji stwierdził, że w przypadku uczestnika postępowania zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. choroba została rozpoznana przez MOMP, jednostkę upoważnioną do rozpoznawania chorób zawodowych, a zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 z wysokim prawdopodobieństwem wystąpiło w miejscu pracy. Ponadto, w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, pod poz. 26 zostały ujęte "choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa", a w wykazie szkodliwych czynników biologicznych rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki pojawia się wirus SARS zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia, który bez wątpienia w świetle definicji legalnej choroby zakaźnej, zawartej w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wywołuje chorobę zakaźną, jaką jest COVID-19.
MPWIS podkreślił, że wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie jest jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii dokonanego rozpoznania przedmiotowej choroby. Rozpoznana u uczestnika postępowania choroba zakaźna - COVD-19 - w wyniku przebytego przez niego zakażenia wirusem SARS-CoV-2 mieści się w katalogu chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw, wymienionych w poz. 26 wykazu chorób zawodowych. Biorąc zaś pod uwagę wyniki wykonanych badań (w tym dodatni wynik testu na COVID-19) oraz narażenie zawodowe w miejscu wykonywania pracy, istniały wszelkie podstawy do rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej. Ponadto jednostka orzecznicza w oparciu o wywiad, dokumentację medyczną, wyniki badań i potencjalne narażenie zawodowe uznała z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowo skutkowy między chorobą, a narażeniem zawodowym i rozpoznała u ww. chorobę zawodową - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - COVID-19, wymienionej w pozycji 26 wykazu chorób.
W opinii organu, odwołanie nie wniosło nowych faktów, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Strona odwołująca podniosła, że w stanie epidemii pracownik mógł zarazić się wirusem SARS-CoV-2 gdziekolwiek. Wskazała również, iż pracownik podczas realizacji podstawowych obowiązków zawodowych był właściwie chroniony przed kontaktem z czynnikiem biologicznym. Odnosząc się do powyższego organ wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji uzyskał od Szpitala szczegółowe informacje dotyczące przebiegu zatrudnienia uczestnika postępowania, wykonywanych czynności, organizacji pracy oraz środków profilaktycznych, podejmowanych w zakładzie pracy w związku z narażeniem zawodowym. Pracodawca w piśmie z dnia 22 kwietnia 2022 r. potwierdził pracę ww. w kontakcie z pacjentami zakażonymi wirusem SARS-CoV-2 w miejscu pracy. Uczestnik postępowania narażony był na duże ryzyko zakażenia SARS-CoV-2 z uwagi na wykonywanie czynności lekarza w Szpitalu. Jako podmiot prowadzący prywatną praktykę lekarską w dniu 3 października 2020 r. pełnił stacjonarny dyżur w Szpitalu Powiatowym w C. Zgodnie z przekazaną informacją przez E. sp. z o.o. z siedzibą w J., pośrednika w zatrudnieniu ww., cyt.: za dyżury z narażeniem na SARS-CoV-2 były wypłacane tzw. dodatki covidowe. Za w/w dyżur Pan doktor nie otrzymał takich dodatków". Powyższa informacja nie wyklucza w sposób jednoznaczny braku ekspozycji zawodowej na szkodliwy czynnik biologiczny wirus SARS-CoV-2 w trakcie pełnionego w ramach prowadzonej praktyki lekarskiej, dyżuru stacjonarnego w Szpitalu w dniu 3 października 2020 r. Według Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie, szerzenie się zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w placówkach ochrony zdrowia, które są pomieszczeniami zamkniętymi następuje głównie drogą inhalacyjną (powietrzną lub powietrzno-kropelkową), rzadziej drogą kontaktu. Źródłami zakażenia są wszystkie przebywające w tych pomieszczeniach osoby, czyli pacjenci, ale również inni pracownicy ochrony zdrowia lub inne osoby. Światowa Organizacja Zdrowia oraz inne międzynarodowe organizacje zdrowia publicznego (np. ECDC ) jednoznacznie wskazują , że pracownicy szeroko pojętej branży ochrony zdrowia są grupą o bardzo wysokim ryzyku wystąpienia Covid 19, zatem narażenie zawodowe w tej grupie przyjmuje się jako bardzo wysokie. Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko, nie można wykluczyć narażenia uczestnika postępowania na czynnik zakaźny wirus SARS-CoV- 2 w trakcie pełnienia stacjonarnego dyżuru kontraktowego w dniu 3 października 2020 r. Wykonany 16 października 2020 r. test antygenowy potwierdził u niego aktywne zakażenie SARS-CoV-2. Klasa przeciwciał znana jako immunoglobulina M (IgM) rozwija się wcześnie, zwykle po pierwszym tygodniu po wystąpieniu zakażenia. IgM wskazuje na aktywną postać zachorowania i nie utrzymuje się długo. Kilka dni później, po pierwszych 2 tygodniach od zakażenia, wytwarza się immunoglobulina G (IgG). Badanie przeciwciał IgM daje nam wiedzę o aktywnym zakażeniu ale tylko u tych pacjentów, którzy chorują więcej niż 7 dni. Natomiast przeciwciała anty SARS-CoV-2 w klasie IgG utrzymują się i są wykrywane przez kilka miesięcy po wygaśnięciu zakażenia. Ich obecność może świadczyć o przebytym kontakcie z wirusem.
Organ uznał, że argument strony dotyczący braku możliwości wskazania miejsca zakażenia nie może być uznany za zasadny. Pomimo iż, ten sam czynnik szkodliwy, występuje także w innych miejscach związanych z aktywnością życiową pracownika, należy wskazać, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowym, występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą.
Inspektor wskazał, że zgodnie z art. 235 1 Kodeksu pracy, nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy, a stwierdzoną chorobą. Ustawodawca w powyższym przepisie, posłużył się bowiem określeniem "z wysokim prawdopodobieństwem" wystąpienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy.
Organ wyjaśnił nadto, że indywidualne środki ochrony, takie jak maski, fartuchy, kombinezony czy ochronne rękawiczki stosowane nawet prawidłowo, nie zapewniają pełnego bezpieczeństwa i nie gwarantują całkowitej ochrony przed zakażeniem. Statystycznie ryzyko zakażenia wywołanego koronawirusem podczas wykonywania obowiązków zawodowych jest w grupie zawodowej służb medycznych znacznie wyższe, niż w przypadku innych grup zawodowych. Ryzyko to zwiększa się jeszcze bardziej, gdy zagrożenie epidemiczne jest nowe - wirus SARS-CoV-2 nie został jeszcze dostatecznie dokładnie przebadany pod kątem naukowym, w tym sposobów skutecznej ochrony przed nim.
Reasumując, w ocenie Inspektora, dla uznania rozpoznanego schorzenia za chorobę zawodową konieczne jest każdorazowe dokładne zbadanie warunków, w jakich pracownik wykonywał pracę i ustalenie występowania na jego stanowisku pracy narażenia na określone czynniki szkodliwe dla zdrowia. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia na stanowisku pracy daje podstawę by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wnikliwy. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jest jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii dokonanego rozpoznania. Rozpoznana u ww. osoby choroba zakaźna: COVID-19, w wyniku przebytego zakażenia wirusem SARS-CoV-2, została wymieniona w poz. 26 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.
W skardze do WSA w Krakowie strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie można było stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że wystąpiła u uczestnika choroba zawodowa, która została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym", podczas gdy wirusem SARS - CoV - 2 uczestnik mógł zarazić się wszędzie, również poza miejscem pracy, tym bardziej, że w szpitalu wprowadzone i stosowane zostały działania prewencyjne poprzez szereg zabezpieczeń higienicznych, medycznych i technologicznych, aby zminimalizować ryzyko zachorowania na COVID -19, zatem ryzyko było nieznaczne.
Mając to na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej - p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 września 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia 1 sierpnia 2023 r. stwierdzającą chorobę zawodową u A. S. - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - wymienioną w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych.
Zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2023 r., poz. 1465) – dalej k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 k.p.).
Wykaz chorób zawodowych wraz ze sposobem i trybem postępowania dotyczącym zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836). W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 27 września 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 534/22 - oddalającym skargę na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej - zgodnie z którym, pomimo tego, że w wykazie chorób zawodowych (rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) oraz w załączniku do ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284) nie został wymieniony COVID-19, to organy prawidłowo przyjęły, że rozpoznana choroba zakaźna COVD-19, w wyniku przebytego przez uczestnika zakażenia wirusem SARS-CoV-2, mieści się w katalogu chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw, wymienionych w poz. 26 wykazu chorób zawodowych.
Chorobę zawodową można stwierdzić nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Ponadto wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w przypadku uczestnika postępowania zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do stwierdzenia ww. choroby zawodowej wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych.
Po pierwsze, choroba została rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia. W wykazie chorób zawodowych, zawartym w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, znajdują się "choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa", a w wykazie szkodliwych czynników biologicznych rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r., Nr 81, poz. 716) znajduje się wirus SARS – CoV-2 zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia, który bez wątpienia w świetle definicji legalnej, zawartej w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wywołuje chorobę zakaźną, jaką jest COVID-19. W załączniku nr 2 Lp.4 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w wykazie prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych wymieniono natomiast prace w jednostkach ochrony zdrowia.
Po drugie, jednostka orzecznicza lekarska w orzeczeniu nr 44/2023 z dnia 23 stycznia 2023 r. wskazała, że "Pacjent skierowany na badanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej o etiologii zakaźnej - zakażeniem wirusem SAR5
CoV-2. Zatrudniony w okresie od 1999 r. do nadal w Szpitalu Powiatowym w C. na stanowisku lekarza w narażeniu na czynniki biologiczne, w tym wirusa SARS-CoV-2. Aktywne zakażenie wirusem SARS-CoV-2 potwierdzono testem genetycznym PCR dnia 16 października 2020 roku, w pracy miał kontakt z zakażonymi pacjentami. W trakcie infekcji występowały gorączka powyżej 400 C, dreszcze, osłabienie, duszności ze spadkiem saturacji do 66%. Przebywał początkowo w izolacji domowej, następnie wobec pogorszenia stanu zdrowia hospitalizowany w Oddziale Chorób Płuc w Szpitalu Powiatowym w C., gdzie stwierdzono zapalenie płuc i obserwowano objawy ostrej niewydolności oddechowej, leczonej tlenoterapią bierną z dobrym efektem. W dniu badania orzeczniczego (28 lutego 2022 r.) podawał skargi na upośledzoną tolerancję wysiłku fizycznego. (...) W wykonanych w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego (...) testach serologicznych w kierunku wirusa SARS-CoV-2 stwierdzono ujemny wynik dla przeciwciał w klasie IgM i dodatni dla przeciwciał w klasie IgG. (...) Biorąc pod uwagę wywiad, dostarczoną dokumentację medyczną, wyniki wykonanych badań i konsultacji, a także potencjalne narażenie zawodowe istnieją podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego między chorobą, a narażeniem zawodowym i rozpoznaniem choroby zawodowej - stan po zakażeniu wirusem SARS-Cov-2 (COVID-19)"
Podkreślić należy, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej merytorycznej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt II GSK 2321/21).
W świetle powyższego, stanowisko orzekających organów inspekcji sanitarnej nie budzi wątpliwości. Uczestnik postępowania ze względu na rodzaj wykonywanej pracy (lekarz) narażony był bezsprzecznie na duże ryzyko zakażenia SARS-CoV-2. Jak wynika z akt sprawy do jego obowiązków należało prowadzenie procesu leczenia, tj. m.in. ocenianie stanu zdrowia pacjentów, stawianie diagnoz, udzielanie konsultacji na różnych oddziałach szpitalnych, informowanie o stanie zdrowia pacjentów oraz osoby upoważnione. Uczestnik postępowania w swoim środowisku pracy narażony był zatem na czynnik biologiczny, jakim jest wirus SARS-CoV-2. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że narażenie na ww. czynnik występowało już od marca 2020 r. (k. 26 a.a.). Zarzuty skargi w tym względzie nie zasługują zatem na uwzględnienie. Zakażenie SARS-CoV-2 w przypadku osób wykonujących zawody medyczne z dużym prawdopodobieństwem może zostać wywołane czynnikami występującymi w środowisku pracy. Możliwość stwierdzenia, że dana osoba wykonująca zawód medyczny cierpi na chorobę zawodową, będzie każdorazowo zależało od jej miejsca pracy i charakteru pracy, np. lekarz lub pielęgniarka pracująca w szpitalu ponosi bardzo duże ryzyko zakażenia się COVID-19 w miejscu pracy ze względu na wysokie prawdopodobieństwo występowanie tam wirusa SARS-CoV-2, który bezpośrednio powoduje chorobę zakaźną. Podobnie w przypadku ratownika medycznego, który ze względu na częsty kontakt z osobami chorymi narażony jest na styczność z tym wirusem podczas wykonywania pracy.
Zaliczenie pracy w jednostkach ochrony zdrowia w wykazie prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych (w ww. rozporządzeniu) jest zatem w pełni zrozumiałe skoro pracownicy ci ze względu na charakter pracy (bezpośredni i bliski kontakt z osobami chorymi) narażeni są na różnorodne czynniki niebezpieczne i szkodliwe, zagrażające ich zdrowiu, a nawet życiu, w szczególności na szkodliwe czynniki biologiczne, do których niewątpliwie zalicza się wirus SARS-CoV-2. Pracownicy zakładów opieki zdrowotnej czy też szpitala są zatem niewątpliwie zaliczani do grupy zwiększonego ryzyka zachorowania na choroby zakaźne. Rację należy przyznać zatem organowi, że indywidualne środki ochrony, takie jak maski, fartuchy, kombinezony czy ochronne rękawiczki stosowane nawet prawidłowo, nie zapewniają pełnego bezpieczeństwa i nie gwarantują całkowitej ochrony przed zakażeniem.
W konsekwencji powyższego, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym rodzaj pracy wykonywanej przez uczestnika postępowania, należy uznać, że zasadne było stwierdzenia u niego przedmiotowej choroby zawodowej. Wydane orzeczenie lekarskie jest jasno i wyczerpująco uzasadnione. Rozpoznana choroba zakaźna COVD-19 w wyniku przebytego przez uczestnika zakażenia wirusem SARS-CoV-2 mieści się w katalogu chorób zakaźnych lub pasożytniczych albo ich następstw, wymienionych w poz. 26 wykazu chorób zawodowych.
Wobec powyższego, nie można skutecznie postawić orzekającym organom zarzutu naruszenia wymienionego w skardze art. 2351 k.p.
W ocenie Sądu, organy w sposób właściwy zgromadziły i oceniły cały materiał dowodowy, a ponadto prawidłowo ustaliły, zinterpretowały i zastosowały przepisy Kodeksu pracy, powołanej ustawy oraz ww. rozporządzeń.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.