III SA/KR 1525/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-02-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
lokal mieszkalnyzasób gminypomoc mieszkaniowaspółdzielcze własnościowe prawo do lokaluwspółwłasnośćpotrzeby mieszkaniowetytuł prawny do lokaluprawo lokatorskieuchwała rady miasta

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na odmowę przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, uznając, że posiadanie udziału w spółdzielczym prawie do lokalu zaspokaja potrzeby mieszkaniowe skarżącej.

Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej Kraków, powołując się na niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Organ odmówił, wskazując na posiadanie przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego (udział 1/6 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu). Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że posiadanie udziału w prawie do lokalu, nawet mniejszościowego, zaspokaja potrzeby mieszkaniowe zgodnie z przepisami i uchwałami rady gminy.

Przedmiotem sprawy była skarga D. K. na akt Prezydenta Miasta Krakowa odmawiający przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków. Skarżąca wniosła o przyznanie lokalu, wskazując na trudną sytuację finansową i mieszkaniową, zamieszkując w lokalu matki z synem po rozwodzie. Organ odmówił, uznając, że skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego (udział 1/6 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu), co wyklucza możliwość ubiegania się o najem socjalny. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że jej udział jest zbyt mały, a zamieszkiwanie ma charakter grzecznościowy i tymczasowy. Sąd administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, nawet w części ułamkowej, daje prawo do współposiadania i korzystania z całego lokalu zgodnie z art. 206 k.c. W ocenie sądu, wieloletnie zamieszkiwanie skarżącej w lokalu, jego wielkość i układ, a także posiadany tytuł prawny, świadczą o tym, że jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Sąd podkreślił, że argumentacja o charakterze grzecznościowym zamieszkiwania i planowanym wprowadzeniu się partnera matki nie ma podstaw prawnych i nie wpływa na ocenę stabilizacji mieszkaniowej skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie ułamkowego udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 206 k.c. i charakterem tego prawa, uprawnia do współposiadania i korzystania z całego lokalu, co należy uznać za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, nawet w części ułamkowej, daje prawo do współposiadania i korzystania z całego lokalu zgodnie z art. 206 k.c. Wieloletnie zamieszkiwanie, wielkość i układ lokalu, a także posiadany tytuł prawny, świadczą o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.p.l. art. 4 § 1, 2, 3

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 21 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 23 § 2

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

uchwała RMK art. 2 § pkt 18

Uchwała nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków

uchwała RMK art. 12

Uchwała nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

Pomocnicze

k.c. art. 244 § 1

Kodeks cywilny

u.s.m. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez skarżącą udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego stanowi tytuł prawny do lokalu, który zaspokaja jej potrzeby mieszkaniowe. Prawo do współposiadania i korzystania z całego lokalu wynika z art. 206 k.c. w przypadku współwłasności lub wspólności prawa do lokalu. Wieloletnie zamieszkiwanie skarżącej w lokalu, jego wielkość i układ, a także posiadany tytuł prawny, świadczą o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Argumentacja o grzecznościowym charakterze zamieszkiwania i planowanych zmianach w składzie domowników nie ma podstaw prawnych i nie wpływa na ocenę stabilizacji mieszkaniowej.

Odrzucone argumenty

Samo posiadanie udziału 1/6 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu nie spełnia przesłanek posiadania tytułu prawnego do lokalu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe. Zamieszkiwanie w lokalu ma charakter grzecznościowy i tymczasowy, a planowane wprowadzenie się partnera matki wyklucza możliwość stabilnego zamieszkiwania skarżącej z synem. Niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe skarżącej w lokalu, w którym przebywa.

Godne uwagi sformułowania

posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, stanowiący podstawę do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu [...] jest ograniczonym prawem rzeczowym każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że obecnie zakłócona zostanie jej stabilizacja mieszkaniowa, skoro dotychczasowa historia zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu wskazuje, że mieszkała ona przez ponad 30-lat w tym lokalu, w różnych konfiguracjach osobowych.

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Marasek-Zybura

członek

Marta Kisielowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'tytułu prawnego do lokalu' w kontekście ubiegania się o pomoc mieszkaniową z zasobu gminy, zwłaszcza w przypadku posiadania ułamkowego udziału w prawie do lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posiadania udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu i zasad wynajmowania lokali w zasobie Gminy Miejskiej Kraków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do mieszkań komunalnych i interpretacji przepisów dotyczących tytułu prawnego do lokalu. Jest interesująca dla osób zajmujących się prawem administracyjnym i mieszkaniowym.

Czy posiadanie 1/6 mieszkania to już 'własny kąt'? Sąd rozstrzyga o dostępie do lokalu komunalnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1525/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Marasek-Zybura
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1897/24 - Wyrok NSA z 2025-01-31
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1116
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 lipca 2023 r., znak ML-02.7140.944.2023.IM w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej Kraków oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. K. (dalej: "skarżąca") jest akt Prezydenta Miasta Krakowa z 19.07.2023 r. (znak ML-02.7140.944.2023.IM) w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków.
W stanie faktycznym sprawy skarżąca złożyła 18 kwietnia 2023 r. wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy Miejskiej Kraków z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Wskazała w tym wniosku, że od lat 90- tych zamieszkuje w lokalu położonym w Krakowie na Osiedlu O. nr [...] m. [...], stanowiącym własność jej matki, L. L. (dalej: "matka skarżącej"). W 2009 r. skarżąca zawarła związek małżeński i od tego czasu mieszkała w w.w. lokalu wraz z mężem. Z uwagi na orzeczenie rozwodu tego małżeństwa (wyrok z 22.06.2020 r.), skarżąca od wskazanej daty mieszka w przedmiotowym lokalu wraz ze swoją matką oraz z 13 letnim synem. W toku postępowania skarżąca akcentowała, że jej zamieszkiwanie w lokalu na Osiedlu O., ma charakter grzecznościowy i ze względu na swoją trudną sytuację finansową, nie ponosi żadnych opłat związanych z tym lokalem. W okresie od 2009 r. do 2020 r. prowadziła gospodarstwo domowe w tym lokalu z mężem i synem, a od 2020 r. tylko z synem. Podała, że potrzeba opuszczenia mieszkania wynika m.in. z faktu, że jej 67-lenia matka, sama zamierza założyć nową rodzinę. Skarżąca wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą (zakład fryzjerski), a działalność ta obecnie przynosi jedynie straty. Zaznaczyła przy tym, że otrzymuje alimenty na syna w wysokości 700 zł miesięcznie oraz pomoc od rodziny i znajomych w kwocie ok. 1 200 zł miesięcznie. Posiada również 1/6 udziału w przedmiotowym lokalu, w którym większościowy udział ma jej matka. Nie ma natomiast możliwości czerpania korzyści (pożytków), ani spieniężenia tego udziału. Dodatkowo, w ostatnim czasie ma poważne problemy zdrowotne. Jej dochód uzyskany za okres styczeń-marzec 2023 r. wynosił 5.500 zł (z tytułu alimentów i pomocy rodziny i znajomych), a zatem średni miesięczny dochód na 1 członka gospodarstwa domowego wyniósł zaledwie 917 zł. Natomiast z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres styczeń-marzec 2023 r., nie osiągnęła skarżąca żadnego dochodu (w istocie poniosła stratę). Podała też, iż dysponuje nabytym w 2020 r. pojazdem marki BMW F30 rok produkcji 2015, o wartości 40.000 zł. Do opisywanego wniosku skarżąca załączyła m.in. oświadczenie swojej matki o grzecznościowym charakterze zamieszkiwania skarżącej z synem w należącym do niej w.w. lokalu oraz o braku dalszej możliwości zamieszkiwania w tymże lokalu, z uwagi na chęć założenia przez matkę skarżącej nowej rodziny. Ponadto, po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, skarżąca przedłożyła deklarację podatku dochodowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2022 r., z której wynika, że poniosła stratę w wysokości 32.619,71 zł oraz akt poświadczenia dziedziczenia z 12 września 2012 r. potwierdzający nabycie przez skarżącą, udziału w spadku po ojcu w wysokości 1/3 części.
Pismem Zastępcy Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Krakowa z 19 lipca 2023 r. (znak: [...]) negatywnie rozpatrzono opisany wyżej wniosek skarżącej. Organ wskazał, że osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu w przypadku braku tytułu prawnego do lokalu oraz udokumentowania faktu osiągania niskich dochodów, nieposiadające prawa własności lub współwłasności do lokalu lub nieruchomości położonych na terenie Krakowa i miejscowości pobliskiej. Ponadto należy spełnić kryterium dochodowe. Organ zaznaczył, że w toku czynności sprawdzających ustalono, że skarżąca posiada tytuł prawny do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Krakowie przy os. O. [...]. Lokal ten ma powierzchnię użytkową 62,34 m2 i składa się z trzech pokoi, których łączna powierzchnia wynosi 36,57 m2. Organ wskazał, że zgodnie z oświadczeniem skarżącej we wskazanym wyżej lokalu przebywają aktualnie tylko trzy osoby, tj. skarżąca wraz z małoletnim synem oraz jej matka. W lokalu tym skarżąca jest zameldowana na pobyt stały. Organ podkreślił, że fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu wyklucza możliwość ubieganie się o przyznanie socjalnego lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy. Dodatkowo wskazał, że biorąc pod uwagę powierzchnię i strukturę tego lokalu, nie można uznać, aby potrzeby mieszkaniowe rodziny skarżącej były niezaspokojone.
W skardze na opisany wyżej akt skarżąca podniósł zarzuty naruszenia:
• § 2 pkt 5, § 4 ust. 1 i § 12 uchwały nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (dalej "uchwała RMK") oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej "u.o.p.l."), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że samo posiadanie udziału 1/6 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu o powierzchni pokoi 36,57 m2, spełnia przesłanki posiadania tytułu prawnego do lokalu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe, co skutkowało błędnym uznaniem, że skarżąca nie ma prawa do ubiegania się o najem socjalny lokalu;
• § 1 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 i 3 załącznika nr 1 do uchwały RMK oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustaleń co do braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej w lokalu, w którym przebywa i nieuwzględnienie w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, że matka skarżącej, która posiada większość udziałów w prawie do tego lokalu zamierza mieszkać tam wraz ze swoim partnerem, co wyklucza możliwość stabilnego zamieszkiwania w lokalu przez skarżącą, która od 2020 roku mieszka tam z synem za pozwoleniem matki po zaprzestaniu zamieszkiwania przez skarżącą z byłym mężem.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że ma jedynie udział 1/6 części w spółdzielczym prawie do lokalu. Akcentowała, że jej matka, która posiada większość udziałów w prawie do tego lokalu zamierza mieszkać tam wraz ze swoim partnerem z wyłączeniem skarżącej. Przypomniała, że matka pozwoliła jej na zamieszkiwanie w lokalu grzecznościowo po rozwodzie w 2020 r. Organ nie kwestionował tych faktów ale jednocześnie nie uwzględnił wskazanych okoliczności w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Stan współzamieszkiwania skarżącej i jej syna z matką należy uznać za stan tymczasowy, wykluczający stabilizację. Skarżąca podkreśliła, że trudno sobie wyobrazić, aby na wskazywanej wcześniej powierzchni mieszkania, bez zgody matki skarżącej na współzamieszkiwanie, bezkonfliktowo funkcjonowały dwa gospodarstwa domowe, w tym gospodarstwo składające się ze skarżącej i jej małoletniego syna. Ponadto taka sytuacja mieszkaniowa przynajmniej potencjalnie wpływa negatywnie na rozwój jej małoletniego syna. Zaakcentowała, że tytułem prawnym do lokalu wyłączającym możliwość zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie jest tytuł prawny do jakiegokolwiek lokalu, gdyż lokal w rozumieniu ustawy to lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a lokal (a właściwie jego część), w którym mieszka skarżąca, tych potrzeb nie zaspokaja. W skardze powołano wyrok NSA z 20.01.2017 r. (sygn. akt I OSK 2150/16), w którym podano, że samo istnienie tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu bez weryfikacji, czy wnioskodawca ma możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, nie może automatycznie wykluczać możliwości ubiegania się o zawarcie umowy najmu socjalnego. Końcowo zaznaczyła, że pojęcie zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych wiąże się w z przysługiwaniem do lokalu tytułu prawnego dającego gwarancję pewnej stałości i stabilności, umożliwiających zbudowanie w tym lokalu centrum życiowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Zaznaczył, że zupełnie niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącej, iż jej zamieszkiwanie po rozwodzie z mężem w mieszkaniu na Osiedlu O., ma charakter tymczasowy i negatywnie wpływa na rozwój jej syna. Organ wskazał, że skarżąca zamieszkuje bowiem pod tym adresem od ponad 30 lat, a jej syn - od urodzenia w 2010 r. Ponadto, przed rozwodem, w spornym lokalu mieszkało więcej osób (tj. jeszcze ówczesny mąż skarżącej). Organ akcentował, że skarżąca posiadając udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, jest uprawniona do korzystania z całej nieruchomości wspólnie z innymi współwłaścicielami - bez względu na wysokość udziału, którym dysponuje. Mówienie zatem o grzecznościowym pozwoleniu na zamieszkiwanie, jak również ograniczanie jej uprawnień w związku z planowanym wprowadzeniem się do lokalu partnera jej matki, pozbawione jest podstaw prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżony akt nie naruszał prawa.
Na wstępie należy stwierdzić, iż okoliczność, że kontrolowane w tej sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.) – została przesądzona w uchwale 7 sędziów NSA z 21.07.2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08). W uchwale tej stwierdzono bowiem m.in., że wymiar publicznoprawny ma działalność gminy obejmująca odmowę zakwalifikowania danej osoby i umieszczenia jej na liście oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego. Akt wydany w takim przedmiocie jest więc aktem z zakresu administracji publicznej i kończy etap postępowania obowiązującego przy udzieleniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Jeżeli stanowisko organu administracji publicznej dotyczy odmowy realizacji zadania publicznego i rozstrzyga o uprawnieniu wynikającym z przepisów powszechnie obowiązujących, odnosząc się do konkretnej sytuacji określonego podmiotu, należy je zaliczyć do kategorii aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1710/16, czy wyrok NSA z 23 listopada 2016 r. I OSK 1873/15).
Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 725 – dalej: u.o.p.l.). Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie art. 4 ust. 3 u.o.p.l., gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków jest uchwała nr XXX/794/10 Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków (Dz.Urz. Woj. Małop. z 2019 r., poz. 9006, dalej "uchwała"). Stosownie do § 2 pkt 18 uchwały, przez niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe rozumie się brak tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości, stanowiący podstawę do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Zgodnie z § 12 uchwały, osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu w przypadku braku tytułu prawnego do lokalu oraz udokumentowania faktu osiągania niskich dochodów w rozumieniu niniejszej uchwały. Do wymogu nieposiadania tytułu prawnego do lokalu nawiązuje także art. 23 ust. 2 u.o.p.l., zgodnie z którym, umowa najmu socjalnego lokalu, z uwzględnieniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21b u.o.p.l.
Kwestią sporną w kontrolowanej sprawie było to, czy skarżąca spełnia – wynikającą z uchwały – przesłankę braku dysponowania tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego, stanowiącego podstawę do zaspokajania jej potrzeb mieszkaniowych. Organ nie kwestionował przy tym spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego oraz przesłanki posiadana centrum życiowego w Gminie Miejskiej Kraków. Mając na uwadze akta kontrolowanej sprawy (por. art. 133 par. 1 p.p.s.a.) zwrócić należy uwagę na te niewątpliwe ustalenia poczynione przez organ administracji, które wskazują, że skarżąca dysponuje tytułem prawnym do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Krakowie przy Osiedlu O. nr [...] m. [...]. Jest to prawo do lokalu o powierzchni prawie 63 m2, do którego przynależy piwnica o powierzchni 7 m2. We wskazanym prawie (spółdzielczym własnościowym) przysługuje skarżącej udział w wysokości 1/6, a okoliczność ta nie budziła wątpliwości w tej sprawie. W ocenie Prezydenta Miasta Krakowa, sygnalizowany wyżej fakt dysponowania przez skarżącą udziałem w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, przy uwzględnieniu też innych okoliczności tej sprawy (por. niżej), rzutował na negatywne rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Skarżąca z kolei, kwestionując stanowisko organu wskazywała, że od 2020 r. mieszka w tym lokalu jedynie grzecznościowo, tj. za zgodą matki, która ma większościowy udział w spółdzielczym własnościowym prawie do tego lokalu, a taki charakter zamieszkiwania (tymczasowy wg skarżącej) wyklucza w jej ocenie stabilizację i czyni niemożliwym bezkonfliktowe (wobec braku zgody matki na dalsze wspólne zamieszkiwanie) prowadzenia dwóch gospodarstw domowych na tak małej powierzchni. Jak podawała przy tym skarżąca, jej 67-letnia matka, ma partnera, z którym chce stworzyć rodzinę mieszkającą w tymże lokalu.
Zajmując stanowisko względem sygnalizowanej wyżej kwestii spornej należy dostrzec, iż przez "posiadanie tytułu prawnego do lokalu" rozumieć należy dysponowanie takim tytułem, który umożliwiłby zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, tj. tytułem dającym gwarancję pewnej stałości i stabilności (określenia czasu zamieszkiwania), umożliwiających zbudowanie w tym lokalu centrum życiowego (por. wyroki WSA w Krakowie z: 13.05.2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1111/20 oraz z 7.02.2022 r., III SA/Kr 1069/21). Jak wyżej wskazano, skarżąca dysponuje udziałem 1/6 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, a jej matka ma udział wynoszący 4/6 w tym prawie. Podkreślić należy, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, zgodnie z art. 244 § 1 k.c. oraz art. 17 ust. 1 ustawy z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116), jest ograniczonym prawem rzeczowym. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest zbywalne, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Przedmiotem zbycia może być także ułamkowa część tego prawa. Sytuacja, gdy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługuje w częściach ułamkowych kilku osobom np. w wyniku spadkobrania - najbardziej zbliżona jest do współwłasności w częściach ułamkowych. Mając na względzie, że prawo nie reguluje odrębnie wspólności innych praw poza współwłasnością rzeczy, do wspólności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu należy stosować odpowiednio reguły z art. 206 k.c. Przepis ten stanowi, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Istota współwłasności w częściach ułamkowych polega więc na tym, że własność rzeczy przysługuje niepodzielnie wszystkim współwłaścicielom, wobec czego żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy. Jeżeli zatem rzecz, tak jak w rozpoznawanej sprawie - lokal, nie została podzielona do korzystania, skarżąca jest uprawniona do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w sposób przewidziany przez powołany wyżej art. 206 k.c. (por. wyrok WSA w Łodzi z 6.03.2008 r., sygn. akt III SA/Łd 804/07, wyrok WSA w Gliwicach z 7.05.2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 785/14). Dodatkowo dostrzec należy trafny pogląd Sądu Najwyższego, który w wyroku z 27.04.2001 r. (sygn. akt III CKN 21/1999) wskazał, iż z przepisów kodeksu cywilnego regulujących współwłasność nie wynika, aby współwłaściciel miał uprawnienie do korzystania tylko z takiej części wspólnej rzeczy, która odpowiada wielkości jego udziału.
Mając zatem na uwadze opisaną wyżej cechę i charakter prawa (udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu), którym dysponuje skarżąca, stwierdzić należy, iż jest ona uprawniona do współposiadania oraz korzystania z całego mieszkania, które aktualnie zajmuje (art. 206 k.c.). Uprawnienie to nie jest ograniczone do wielkości lokalu odpowiadającej (przypadającej) jej udziałowi. Jak zatem słusznie twierdził organ w odpowiedzi na skargę, argumentacja skarżącej o rzekomo mieć mającym jedynie grzecznościowym pozwoleniu przez matkę na zamieszkiwanie w ww. lokalu po rozwodzie córki w 2020 r. i ograniczaniu jej uprawnień w związku z planowanym wprowadzeniem się do lokalu partnera matki, pozbawione jest podstaw prawnych. Ogół okoliczności ocenianego przypadku przeczy przy tym twierdzeniom o braku stabilizacji mieszkaniowej skarżącej i niemożności bezkonfliktowego zamieszkiwania w lokalu do którego dysponuje tytułem prawnym. Dostrzec bowiem trzeba, że sama skarżąca akcentowała w toku postępowania, że mieszka w przedmiotowym lokalu od lat 90-tych, tj. przez około 30 lat. Ten stan rzeczy był nie tylko następstwem współzamieszkiwania w lokalu w okresie dziecięcym, ale także trwał po wyjściu skarżącej za mąż (2009 r.), a po urodzeniu dziecka (2010 r.) – dalej mieszkała skarżąca w tym lokalu wraz z mężem, dzieckiem oraz – co istotne –także z matką, zaś po rozwodzie (w 2020 r.) już tylko z dzieckiem i matką. Skarżąca jest w tym lokalu zameldowana na pobyt stały. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że obecnie zakłócona zostanie jej stabilizacja mieszkaniowa, skoro dotychczasowa historia zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu wskazuje, że mieszkała ona przez ponad 30-lat w tym lokalu, w różnych konfiguracjach osobowych. Z akt nie wyłaniają się okoliczności naprowadzające na to, że z tytułu prawnego do lokalu, którym dysponuje skarżąca, nie może efektywnie dalej wywodzić możliwości w nim mieszkania. Nie jest też jasne, w jaki sposób podnoszona okoliczność o partnerze matki mającym rzekomo zamieszkać w przedmiotowym lokalu, ma negatywnie wpłynąć na rozwój małoletniego syna skarżącej. Zwrócić przy tym trzeba uwagę na układ i strukturę tegoż lokalu. Jak wynika bowiem z "opisu i stanu lokalu zajmowanego przez wnioskodawcę" (k. 107 a.a.), zajmowane przez skarżącą mieszkanie ma łączną powierzchnię użytkową 62,34 m2 i składa się z trzech pokoi (o powierzchni 17,84 m2,, 11,19 m2 oraz 7,54 m2), przedpokoju, kuchni, łazienki i odrębnego WC. Jak wynika ze stanu sprawy, skarżąca przez 11 lat małżeństwa (2009-2020) funkcjonowała w tym mieszkaniu, które zajmowały wówczas cztery osoby. Wskazana powierzchnia lokalu, jak też jego struktura i układ (odrębne pokoje, osobne od łazienki WC), przy uwzględnieniu wieloletniego zamieszkiwania z rodziną w tym lokalu także w oparciu o posiadany tytuł prawny, a nawet przy wzięciu pod uwagę argumentów prezentowanych w sprawie (pojawienia się w niedookreślonej przyszłości partnera matki) nie dają podstaw do przyjęcia, iż potrzeby mieszkaniowe skarżącej nie są zaspokojone w sposób stały, stabilny, czy umożliwiający zbudowanie w tym lokalu centrum życiowego. Ogół zatem przedstawionych wyżej okoliczności tej sprawy i zaprezentowana ich ocena nakazywały przyjąć, że skarżąca dysponuje efektywnym i skutecznym tytułem prawnym do lokalu położonego na terenie Gminy Miejskiej Kraków, który umożliwia jej zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a ta okoliczność nakazywała organowi negatywnie rozpatrzeć złożony przez skarżącą wniosek. Kontrolowany zatem akt, nie naruszał prawa.
Wobec powyższego, Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI